మాకు పదవ తరగతి తెలుగులో ఈ పద్యం నాకు చాలా ఇష్టం. ఇప్పటికీ నాకు నోటికి వస్తుంది. చూడకుండా అప్పజెప్పగలను. 20 సం॥ల తర్వాత మర్చిపోలేదు ఇంకా. కొన్ని తెలుగు పద్యాలు. థామసీ అనే పద్యభాగంలోవి కూడా.
ఈ పద్యాలు మళ్ళా మళ్ళా విన్నాను. ఈ పద్యాలు చదువుతున్నప్పుడు గాయిక కంఠంలో ఒక అలౌకిక మాధురి వినబడుతున్నది. సిరాజ్ నగరపు గులాబీ తోటల పరిమళాల గాలుల్ని ఆ గానం మోసుకు వస్తున్నట్లుంది.
మీ మాటలు చాలా సంతోషాన్నిచ్చాయి. పద్యాలు, మిగిలిన గీతాలు మీకు నచ్చినందుకు చాలా ఆనందంగా ఉంది. గానంలోని మాధుర్యాన్ని ప్రత్యేకంగా ప్రశంసిస్తూ మీరు చేసిన స్పందనకు అనేక ధన్యవాదాలు. మేము ఈ ప్రత్యేక సంచిక తయారు చేయడానికి వ్యాసాల విషయంలో ఎంత కృషి చేశామో, ప్రశాంతి చోప్రా గారు ఈ పది గీతాలకు స్వరకల్పన కూర్చి, అద్భుతమైన గాత్రంతో ప్రాణ ప్రతిష్ఠ చేసి, వాటిని వీడియోలుగా తయారుచేసి అందించడంలో అంతకంటే ఎక్కువగా కృషి చేశారు. అటువంటి గాయని ఈమాటకు లభించడం మా అదృష్టం.
ఈ గీతాల ఎంపిక విషయంలో మాకు కొన్ని శీర్షికలను సూచించిన మీకు కూడా కృతజ్ఞతలు.
భలే. ఆంగ్ల మూలానికి చాలా దగ్గరిగా అద్భుతంగా ఛందస్సులో పద్యాలుగా ప్రకటించగలిగాడు, బైరాగి. ఆయన ఛందస్సులో రాసిన ఇతర పద్యాలేమైనా ఉన్నాయేమో చూడాలి.
దీనికి హాఫిజ్ రాసిన మూల పారశీక గీతం కూడా నాకు దొరికింది. అది ఆంగ్లంలో కంటే నడకలో, అర్థాల్లో కొంత భిన్నంగా ఉంది. ప్రతి పంక్తి చివర గజల్ పద్ధతిలో కాఫియాగా (అంత్యప్రాసగా) బర్ఖీజమ్ “లేచి వత్తును” అని వినిపిస్తుంది.
ఈ పద్యాలు మళ్ళా మళ్ళా విన్నాను. ఈ పద్యాలు చదువుతున్నప్పుడు గాయిక కంఠంలో ఒక అలౌకిక మాధురి వినబడుతున్నది. సిరాజ్ నగరపు గులాబీ తోటల పరిమళాల గాలుల్ని ఆ గానం మోసుకు వస్తున్నట్లుంది.
మూడు చోట్లా “When” అన్న పదానికి అర్థచ్ఛాయలలో భేదం ఉంది. మొదటి దానిలో కారణార్థం అంతర్లీనంగా ఉండవచ్చు కానీ ప్రధానం కాలమే. రెండు మూడు సందర్భాలలో నేరుగా అవి causal. దీనికి ఒక ముఖ్యకారణం మొదటి వాక్యం అకర్తృకం, తర్వాత రెండు వాక్యాలూ కర్తృకాలు కావడం. అనువాదంలో అసలు ఇబ్బంది దీనివల్ల కలుగుతోంది. వాక్యం కర్తృకమైనా అకర్తృకమైనా “When I pronounce” అన్న పదసమూహమే ఉపయోగించవచ్చు. ఎందుకంటే pronounce అన్న అసమాపక క్రియాపదంలో ఆ అర్థం ఉండదు కాబట్టి. తెలుగు క్రియలలో అలా కుదరదు. క్రియకి ఉండే అనేకార్థాలను క్రియాపదస్వరూపమే సూచిస్తుంది.
ఈ తేడావల్ల మూలంలో (ఇంగ్లీషు, పోలిష్) ఉన్న సౌష్ఠవం తెలుగులో రాలేదన్నది కూడా నిజమే. అది సాధ్యమా అంటే… తెలుగు వాక్యాలలో మొదటనున్న “నేను”ను తీసేసి “ఉచ్చరిస్తూనే” అని అంటే సరిపోతుందనుకుంటాను. ఇలా…
భవిష్యత్తు పదాన్ని ఉచ్చరిస్తూనే,
అది మొదటి అక్షరానికే భూతకాలానికి చెందిపోతుంది
నిశ్శబ్దం పదాన్ని ఉచ్చరిస్తూనే,
దాన్ని నేను ధ్వంసం చేస్తాను
శూన్యం పదాన్ని ఉచ్చరిస్తూనే,
ఉనికిలో పట్టుకోలేనిదేదొ నేను తయారుచేస్తాను
అయితే – రెండూ మూడూ పాదాలలో కర్తృత్వం అంత అవసరమా అని నా సందేహం.
పోలిష్, ఇంగ్లీషుభాషల స్పర్శలేని తెలుగువాళ్ళకోసం ఇది నా అనుసృజన:
పదార్థం పదమైతే…
———————
“భవిష్యత్తు” అని అంటూనే
“భ” భూతంలో కలిసిపోతుంది
“నిశ్శబ్దం” అని అంటూనే
అది భళ్ళున బ్రద్దలవుతుంది
“అభావం” అని అంటూనే
ఒక లేకపోవడానికి ఉనికి ఏర్పడుతుంది
సాలేటి వాన గురించి sumanaspati reddy అభిప్రాయం:
09/14/2025 7:57 am
శృంగార కామానుభవాన్ని ఇంత చక్కగా చెప్పిన కవితలు బహు అరుదు, ఏ సాహిత్యంలోనైనా!!!!
నాకు నచ్చిన పద్యం: ప్రవరుని హిమాలయ దర్శనం గురించి రాజు గాలిపెల్లి అభిప్రాయం:
09/14/2025 6:17 am
మాకు పదవ తరగతి తెలుగులో ఈ పద్యం నాకు చాలా ఇష్టం. ఇప్పటికీ నాకు నోటికి వస్తుంది. చూడకుండా అప్పజెప్పగలను. 20 సం॥ల తర్వాత మర్చిపోలేదు ఇంకా. కొన్ని తెలుగు పద్యాలు. థామసీ అనే పద్యభాగంలోవి కూడా.
బైరాగి కవితాత్మానుభవం గురించి సత్యవతి అభిప్రాయం:
09/14/2025 2:04 am
చాలా బాగా రాశారు.మళ్ళీ మళ్లీ చదవాలనిపించేలాగా🌺
బైరాగి గీతాలకు గానరూపం: అనునయము గురించి సురేశ్ కొలిచాల అభిప్రాయం:
09/13/2025 6:48 am
మీ మాటలు చాలా సంతోషాన్నిచ్చాయి. పద్యాలు, మిగిలిన గీతాలు మీకు నచ్చినందుకు చాలా ఆనందంగా ఉంది. గానంలోని మాధుర్యాన్ని ప్రత్యేకంగా ప్రశంసిస్తూ మీరు చేసిన స్పందనకు అనేక ధన్యవాదాలు. మేము ఈ ప్రత్యేక సంచిక తయారు చేయడానికి వ్యాసాల విషయంలో ఎంత కృషి చేశామో, ప్రశాంతి చోప్రా గారు ఈ పది గీతాలకు స్వరకల్పన కూర్చి, అద్భుతమైన గాత్రంతో ప్రాణ ప్రతిష్ఠ చేసి, వాటిని వీడియోలుగా తయారుచేసి అందించడంలో అంతకంటే ఎక్కువగా కృషి చేశారు. అటువంటి గాయని ఈమాటకు లభించడం మా అదృష్టం.
ఈ గీతాల ఎంపిక విషయంలో మాకు కొన్ని శీర్షికలను సూచించిన మీకు కూడా కృతజ్ఞతలు.
బైరాగి గీతాలకు గానరూపం: అనునయము గురించి సురేశ్ కొలిచాల అభిప్రాయం:
09/12/2025 2:33 pm
భలే. ఆంగ్ల మూలానికి చాలా దగ్గరిగా అద్భుతంగా ఛందస్సులో పద్యాలుగా ప్రకటించగలిగాడు, బైరాగి. ఆయన ఛందస్సులో రాసిన ఇతర పద్యాలేమైనా ఉన్నాయేమో చూడాలి.
దీనికి హాఫిజ్ రాసిన మూల పారశీక గీతం కూడా నాకు దొరికింది. అది ఆంగ్లంలో కంటే నడకలో, అర్థాల్లో కొంత భిన్నంగా ఉంది. ప్రతి పంక్తి చివర గజల్ పద్ధతిలో కాఫియాగా (అంత్యప్రాసగా) బర్ఖీజమ్ “లేచి వత్తును” అని వినిపిస్తుంది.
మొజ్దె-యె వస్ల్-ఎ తొ కూ కజ్ సర్-ఎ జాన్ బర్ఖీజమ్
టాయెర్-ఎ ఖొద్సమ్ ఒ అజ్ దామ్-ఎ జహాన్ బర్ఖీజమ్
బె వలా-యె తొ కె గర్ బందె-యె ఖ్వీషమ్ ఖ్వానీ
అజ్ సర్-ఎ ఖ్వాజెగీ-యె కౌన్ ఒ మకాన్ బర్ఖీజమ్
యా రబ్ అజ్ అబ్ర్-ఎ హెదాయత్ బెరెస్సాన్ బారానీ
పీష్తర్ జాన్ కె చొ గర్దీ జె మియాన్ బర్ఖీజమ్
బర్ సర్-ఎ తొర్బత్-ఎ మన్ బా మెయ్ ఒ మొత్రెబ్ బెన్షిన్
తా బె బూయత్ జె లహద్ రఖ్స్-కొనాన్ బర్ఖీజమ్
ఖీజ్ ఒ బాలా బెనమా ఎయ్ బొత్-ఎ షిరీన్ హరకాత్
కజ్ సర్-ఎ జాన్ ఒ జహాన్ దస్త్-ఫెషాన్ బర్ఖీజమ్
గర్చే పీరమ్ తొ షబీ తంగ్ దర్ ఆఘుషమ్ కష్
తా సహర్గహ్ జె కెనార్-ఎ తొ జవాన్ బర్ఖీజమ్
రూజ్-ఎ మర్గమ్ నఫసీ మొహ్లత్-ఎ దీదార్ బెదెహ్
తా చొ హాఫెజ్ జె సర్-ఎ జాన్ ఒ జహాన్ బర్ఖీజమ్
ఆయన సమాధిపై కూడా ఈ గీతంలోని పంక్తులలో మొదటి రెండు పాదాలు రాసి ఉంటాయట.
బైరాగి గీతాలకు గానరూపం: అనునయము గురించి chinaveerabhadrudu vadrevu అభిప్రాయం:
09/12/2025 4:32 am
ఈ పద్యాలు మళ్ళా మళ్ళా విన్నాను. ఈ పద్యాలు చదువుతున్నప్పుడు గాయిక కంఠంలో ఒక అలౌకిక మాధురి వినబడుతున్నది. సిరాజ్ నగరపు గులాబీ తోటల పరిమళాల గాలుల్ని ఆ గానం మోసుకు వస్తున్నట్లుంది.
బైరాగి సూతాశ్రమం గురించి Sivaramakrisna sakti అభిప్రాయం:
09/11/2025 11:19 pm
‘వెన్నెలకోసం ఏడ్చే వాడిని చుక్కలు ఓదార్చినట్లు, కర్తవ్యం బోధపడని వాడిని కవి ఓదారుస్తాడు ‘
సెప్టెంబర్ 2025 బైరాగి ప్రత్యేక సంచిక గురించి Cop అభిప్రాయం:
09/11/2025 1:20 pm
ఈమాటలో ఆదికవి బైరాగి!
కవుల జాబితా అక్షరాల క్రమములో,
బైరాగి ముందొచ్చె—ఒక చిన్న అచ్చు లోపముతో
బైరాగి స్థానము విశిష్టమని,
టైపిస్టు చేతిలో తలవంచిన అక్షరాలు!
వాస్తవమేమిటో వదిలేద్దాం పక్కకు,
కవిత్వపు కిరీటము వచ్చెను తలపైకి।
ఔరా! అక్షరాలే తీర్పు చెప్పినవి,
ఆదికవిగా నిలిపినవి, నవ్వించినవి।
కాళిదాసు దూరం నుంచీ చూచెను,
కనిష్ఠికపై నామమును మరచెను!
భ్రుకుటి పైకెత్తి, మౌనంగా,
“అక్షరాలా ఆధారం?” అన్నట్టు నవ్వెను!
[భలే! అచ్చుతప్పు కాదు, కానీ ఆ స్పెల్లింగ్తో ఈమాట రచయితల జాబితాలో ముందుకు వచ్చాడని గమనించలేదు. – సం. ]
నాకు జీవితాన్ని ఇచ్చిన కవి బైరాగి గురించి Srinivas Bandaa అభిప్రాయం:
09/11/2025 10:23 am
వెన్నెలవంటి వ్యాసం! అయితే ఈ వెన్నెల నిద్రపుచ్చేది కాదు. నిద్ర వదిలించేది. మొత్తం ఆలోచనలన్నిటినీ షేక్ చేసి ఊపేసింది.
అదే ఆకాశం — ఒక సమీక్ష గురించి కామేశ్వరరావు అభిప్రాయం:
09/10/2025 11:27 pm
మూడు చోట్లా “When” అన్న పదానికి అర్థచ్ఛాయలలో భేదం ఉంది. మొదటి దానిలో కారణార్థం అంతర్లీనంగా ఉండవచ్చు కానీ ప్రధానం కాలమే. రెండు మూడు సందర్భాలలో నేరుగా అవి causal. దీనికి ఒక ముఖ్యకారణం మొదటి వాక్యం అకర్తృకం, తర్వాత రెండు వాక్యాలూ కర్తృకాలు కావడం. అనువాదంలో అసలు ఇబ్బంది దీనివల్ల కలుగుతోంది. వాక్యం కర్తృకమైనా అకర్తృకమైనా “When I pronounce” అన్న పదసమూహమే ఉపయోగించవచ్చు. ఎందుకంటే pronounce అన్న అసమాపక క్రియాపదంలో ఆ అర్థం ఉండదు కాబట్టి. తెలుగు క్రియలలో అలా కుదరదు. క్రియకి ఉండే అనేకార్థాలను క్రియాపదస్వరూపమే సూచిస్తుంది.
ఈ తేడావల్ల మూలంలో (ఇంగ్లీషు, పోలిష్) ఉన్న సౌష్ఠవం తెలుగులో రాలేదన్నది కూడా నిజమే. అది సాధ్యమా అంటే… తెలుగు వాక్యాలలో మొదటనున్న “నేను”ను తీసేసి “ఉచ్చరిస్తూనే” అని అంటే సరిపోతుందనుకుంటాను. ఇలా…
భవిష్యత్తు పదాన్ని ఉచ్చరిస్తూనే,
అది మొదటి అక్షరానికే భూతకాలానికి చెందిపోతుంది
నిశ్శబ్దం పదాన్ని ఉచ్చరిస్తూనే,
దాన్ని నేను ధ్వంసం చేస్తాను
శూన్యం పదాన్ని ఉచ్చరిస్తూనే,
ఉనికిలో పట్టుకోలేనిదేదొ నేను తయారుచేస్తాను
అయితే – రెండూ మూడూ పాదాలలో కర్తృత్వం అంత అవసరమా అని నా సందేహం.
పోలిష్, ఇంగ్లీషుభాషల స్పర్శలేని తెలుగువాళ్ళకోసం ఇది నా అనుసృజన:
పదార్థం పదమైతే…
———————
“భవిష్యత్తు” అని అంటూనే
“భ” భూతంలో కలిసిపోతుంది
“నిశ్శబ్దం” అని అంటూనే
అది భళ్ళున బ్రద్దలవుతుంది
“అభావం” అని అంటూనే
ఒక లేకపోవడానికి ఉనికి ఏర్పడుతుంది