బైరాగి అనువదించిన పై పద్యాలకు మూలం ఏమై ఉండవచ్చునా అని కొంత ఆలోచించాను. హాఫిజ్ దివాన్ లోని సుప్రసిద్ధమైన గీతానికి ఇంగ్లిషులో వచ్చిన అనువాదం The Tidings of the Union అయి ఉండవచ్చునని అనుకుంటున్నాను. ఆ ఇంగ్లీషు అనువాదం ఇది:
Where are the tidings of union? that I may arise-
Forth from the dust I will rise up to welcome thee!
My soul, like a homing bird, yearning for Paradise,
Shall arise and soar, from the snares of the world set free.
When the voice of thy love shall call me to be thy slave,
I shall rise to a greater far than the mastery
Of life and the living, time and the mortal span:
Pour down, oh Lord! from the clouds of thy guiding grace.
The rain of a mercy that quickeneth on my grave,
Before, like dust that the wind bears from place to place,
I arise and flee beyond the knowledge of man.
When to my grave thou turnest thy blessed feet,
Wine and the lute thou shalt bring in thine hand to me,
Thy voice shall ring through the folds of my winding-sheet,
And I will arise and dance to thy minstrelsy.
హేతువులోని నిశితత్వాన్ని మాత్రమే కాకుండా దాని వక్రత్వాన్ని ఆర్ద్రత లేనితనాన్ని కూడా ఆయన పసిగట్టాడు. … బైరాగి తన మిత్రుల సన్నిధిలో త్రిపురనేని రామస్వామి చౌదరిని తీవ్రంగా విమర్శించినట్లు రచయిత అబ్బూరి వరద రాజేశ్వరరావు రాశారు. ఈ విమర్శ బైరాగికి … హేతువాదం పట్ల కూడా తీవ్ర సందేహాలు ఉండడాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది. అందుకే, “సూతాశ్రమం” అనే కవితలో బైరాగి హేతువాదాన్ని “వంకర కత్తి” అన్నాడు.
“సూతాశ్రమం” కవితలోని “వంకర” తనానికి రాణి గారు ఇచ్చిన అర్థంలో కొంతయినా పొరబాటు ఉందని నా విశ్వాసం. కనీసం దానికి మరికాస్త వివరణ ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది.
రత్నా టాకీస్ దగ్గర బైరాగి విమర్శించింది కుల నిర్మూలనం ప్రబోధిస్తూ కూడా దానిని ప్రోపు చేసే మేధావులని, హేతువాదాన్ని కాదు. “సూతాశ్రమం” కవిత నిండా తార్కికబుద్ధి మార్గాన్ని కొనియాడాడు:
సూతాశ్రమ సశ్రమాధ్వం అందరికొరకు కాదు.
శుభ్ర విద్యుత్ కాంతిలో శస్త్రకారుని శస్త్రం నవ్విన అందం
స్వస్థ శ్వాసలాగ, ఎర్రని మూసలోన పారే లోహపు అందం
కనుచూపుల కనుమ దాటి, మింటిని ఒంటరిగా
పయనించే ఇనుపడేగ తెల్లని రెక్కల అందం.
మరి ఇంతటి అందాన్ని వంకరకత్తి అని బైరాగి ఎందుకన్నాడు? దానికి సమాధానం కూడా కవితలోనే ఉంది:
డీను స్విఫ్ట్, ఆనటోల్ ఫ్రాన్సుల వంకర వ్యంగపుటందం
అందరికీ కాదు.
డీను స్విఫ్ట్ అంటే జానథన్ స్విఫ్ట్ (1667-1745). శుద్ధ హేతువాదాన్ని అనేక వ్యంగ్య (satire) రచనలలో విమర్శించాడు. “A Modest Proposal” లో పేదవాళ్ళు ఆర్థిక బాధలనుండి బయటపడటానికి తమ బిడ్డలని ఉన్నత వర్గాల ప్రజలకు అమ్ముకోవచ్చంటాడు. (రాయల్ సొసైటీ ఆధ్వర్యాన జరుగుతున్న సైన్సు ప్రయోగాల మూలంగా ప్రజలకు ఒరిగిందేమీ లేదని కూడా ఎద్దేవా చేశాడు.)
మరో రెండు వందల ఏళ్ళ తర్వాత ఆనటోల్ ఫ్రాన్స్ (1844-1924) నిందాస్తుతి (irony) తో శుద్ధ తర్కాన్ని విమర్శించాడు. ఆయన ప్రఖ్యాత ఉల్లేఖనం:
“ఉత్కృష్టమైన ధర్మశాసనం ప్రకారం సంపన్నులకూ దరిద్రులకూ సమానంగా ఒకే న్యాయం: వంతెనల కింద పడుకోకూడదు, వీధుల్లో యాచించకూడదు, అన్నం దొంగలించకూడదు.”
స్విఫ్ట్, ఫ్రాన్స్ శుద్ధ తర్కానికి మానవత్వాన్ని జోడించాలని తమ వ్యంగ్య రచనల ద్వారా చెప్పారు. ఆ వ్యంగాన్ని బైరాగి వంకరకత్తితో పోల్చాడు. అదే సూతాశ్రమ మార్గం అంటుందీ కవిత.
“ఎవరి అస్తిత్వ కథలు వాళ్ళే రాసుకుంటేగానీ పూర్తిగా న్యాయం జరగదనే వాదం ఉంది. ” — అర్థం లేని వాదన అది. ‘న్యాయం జరగడం’ రచనలో నిరూపితమవ్వాలి! అనుభవాలు, బాధలను ఒకటే రాసుకుపోతున్న డైరీ స్థితిని దాటి, ఒక చెప్పుకోదగిన, సామాన్యంగా దొరకని అనుభవ భావనను, అవగాహనను పాఠకునికి అందిస్తే తప్ప మేమే రాయాలి అని చెప్పుకోవడానికి కుదరదు. అప్పుడు కూడా మా వర్గంలో, మా సమాజంలో పుట్టని వాడు మా గురించి రాయకూడదు అనేది కుదరదు!
It is an eye-opener. I have to read this essay again and take notes. I am sure after reading this article, I might understand Bairagi a little bit more.
బైరాగి గీతాలకు గానరూపం: అనునయము గురించి chinaveerabhadrudu vadrevu అభిప్రాయం:
09/10/2025 2:55 pm
బైరాగి అనువదించిన పై పద్యాలకు మూలం ఏమై ఉండవచ్చునా అని కొంత ఆలోచించాను. హాఫిజ్ దివాన్ లోని సుప్రసిద్ధమైన గీతానికి ఇంగ్లిషులో వచ్చిన అనువాదం The Tidings of the Union అయి ఉండవచ్చునని అనుకుంటున్నాను. ఆ ఇంగ్లీషు అనువాదం ఇది:
Where are the tidings of union? that I may arise-
Forth from the dust I will rise up to welcome thee!
My soul, like a homing bird, yearning for Paradise,
Shall arise and soar, from the snares of the world set free.
When the voice of thy love shall call me to be thy slave,
I shall rise to a greater far than the mastery
Of life and the living, time and the mortal span:
Pour down, oh Lord! from the clouds of thy guiding grace.
The rain of a mercy that quickeneth on my grave,
Before, like dust that the wind bears from place to place,
I arise and flee beyond the knowledge of man.
When to my grave thou turnest thy blessed feet,
Wine and the lute thou shalt bring in thine hand to me,
Thy voice shall ring through the folds of my winding-sheet,
And I will arise and dance to thy minstrelsy.
బైరాగి సూతాశ్రమం గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:
09/09/2025 8:54 pm
రాణి గారి వ్యాసం నుండి:
“సూతాశ్రమం” కవితలోని “వంకర” తనానికి రాణి గారు ఇచ్చిన అర్థంలో కొంతయినా పొరబాటు ఉందని నా విశ్వాసం. కనీసం దానికి మరికాస్త వివరణ ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది.
రత్నా టాకీస్ దగ్గర బైరాగి విమర్శించింది కుల నిర్మూలనం ప్రబోధిస్తూ కూడా దానిని ప్రోపు చేసే మేధావులని, హేతువాదాన్ని కాదు. “సూతాశ్రమం” కవిత నిండా తార్కికబుద్ధి మార్గాన్ని కొనియాడాడు:
సూతాశ్రమ సశ్రమాధ్వం అందరికొరకు కాదు.
శుభ్ర విద్యుత్ కాంతిలో శస్త్రకారుని శస్త్రం నవ్విన అందం
స్వస్థ శ్వాసలాగ, ఎర్రని మూసలోన పారే లోహపు అందం
కనుచూపుల కనుమ దాటి, మింటిని ఒంటరిగా
పయనించే ఇనుపడేగ తెల్లని రెక్కల అందం.
ఆర్ద్రత లేకపోవడాన్ని కూడా స్పృశించాడు:
సహారా ఎడారిలోన పవలు కురిసే సూర్యుని తప్త హేమజ్వాల
రేయి కురిసే తారకల ప్రఖర ప్రోజ్వల హైమజ్వాల.
…
ఇసుకను చూచి బెదరే రసికులకు
…
వారికేమి తెలుసు, ఇసుకలోనే దాగి ఉంది.
మానవాత్మల మహాతీర్థం.
మరి ఇంతటి అందాన్ని వంకరకత్తి అని బైరాగి ఎందుకన్నాడు? దానికి సమాధానం కూడా కవితలోనే ఉంది:
డీను స్విఫ్ట్, ఆనటోల్ ఫ్రాన్సుల వంకర వ్యంగపుటందం
అందరికీ కాదు.
డీను స్విఫ్ట్ అంటే జానథన్ స్విఫ్ట్ (1667-1745). శుద్ధ హేతువాదాన్ని అనేక వ్యంగ్య (satire) రచనలలో విమర్శించాడు. “A Modest Proposal” లో పేదవాళ్ళు ఆర్థిక బాధలనుండి బయటపడటానికి తమ బిడ్డలని ఉన్నత వర్గాల ప్రజలకు అమ్ముకోవచ్చంటాడు. (రాయల్ సొసైటీ ఆధ్వర్యాన జరుగుతున్న సైన్సు ప్రయోగాల మూలంగా ప్రజలకు ఒరిగిందేమీ లేదని కూడా ఎద్దేవా చేశాడు.)
మరో రెండు వందల ఏళ్ళ తర్వాత ఆనటోల్ ఫ్రాన్స్ (1844-1924) నిందాస్తుతి (irony) తో శుద్ధ తర్కాన్ని విమర్శించాడు. ఆయన ప్రఖ్యాత ఉల్లేఖనం:
“ఉత్కృష్టమైన ధర్మశాసనం ప్రకారం సంపన్నులకూ దరిద్రులకూ సమానంగా ఒకే న్యాయం: వంతెనల కింద పడుకోకూడదు, వీధుల్లో యాచించకూడదు, అన్నం దొంగలించకూడదు.”
స్విఫ్ట్, ఫ్రాన్స్ శుద్ధ తర్కానికి మానవత్వాన్ని జోడించాలని తమ వ్యంగ్య రచనల ద్వారా చెప్పారు. ఆ వ్యంగాన్ని బైరాగి వంకరకత్తితో పోల్చాడు. అదే సూతాశ్రమ మార్గం అంటుందీ కవిత.
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు
అస్తిత్వ కథా రచయితగా బైరాగి గురించి sumanaspati reddy అభిప్రాయం:
09/09/2025 5:33 am
“ఎవరి అస్తిత్వ కథలు వాళ్ళే రాసుకుంటేగానీ పూర్తిగా న్యాయం జరగదనే వాదం ఉంది. ” — అర్థం లేని వాదన అది. ‘న్యాయం జరగడం’ రచనలో నిరూపితమవ్వాలి! అనుభవాలు, బాధలను ఒకటే రాసుకుపోతున్న డైరీ స్థితిని దాటి, ఒక చెప్పుకోదగిన, సామాన్యంగా దొరకని అనుభవ భావనను, అవగాహనను పాఠకునికి అందిస్తే తప్ప మేమే రాయాలి అని చెప్పుకోవడానికి కుదరదు. అప్పుడు కూడా మా వర్గంలో, మా సమాజంలో పుట్టని వాడు మా గురించి రాయకూడదు అనేది కుదరదు!
కవన మర్మయోగి బైరాగి గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:
09/08/2025 9:34 pm
పాపినేని గారిది విలువైన వ్యాసం. అనేక పాత కొత్త రచనలతో, విస్తృత స్థాయిలో బైరాగి స్మరణ సంచికని అందించిన సంపాదకులకి ధన్యవాదాలు.
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు
నాకు జీవితాన్ని ఇచ్చిన కవి బైరాగి గురించి Prasuna Balantrapu అభిప్రాయం:
09/08/2025 7:05 am
It is an eye-opener. I have to read this essay again and take notes. I am sure after reading this article, I might understand Bairagi a little bit more.
ఆధునిక ఆర్షకవి ఆదిమ బైరాగి గురించి కె.కె. రామయ్య అభిప్రాయం:
09/08/2025 5:06 am
” బైరాగి –
మబ్బుల్లో పసిపాపల నవ్వులను చూడగలిగారు.
కొండలపై కులికే కిరణాలకు మురిసిపోగలిగారు.
అడవులలో వికసించే నవ్వులకు పరవశించగలిగారు.
బైరాగి ఒక క్లిష్టప్రశ్న. ఒక నిగూఢ ప్రహేళిక,
ఒక దుర్భేద్య పద్మవ్యూహం”
– నార్ల వెంకటేశ్వరరావు
వెలుగు నీడల్లో బైరాగి గురించి కె.కె. రామయ్య అభిప్రాయం:
09/08/2025 5:02 am
కత్తిరించిన ఒత్తులే వెలుగుతాయి దివ్యంగా!
బాధా దగ్ధ కంఠాలే పలుకుతాయి శ్రావ్యంగా!!
అంటారు ఆలూరి బైరాగి
బైరాగి సూతాశ్రమం గురించి అవధానం రఘు కుమార్ అభిప్రాయం:
09/08/2025 3:25 am
బైరాగి సాహిత్యం ఆధారంగా మీరు చేస్తున్న ఆలోచనలు, విశ్లేషణలు, మా ముందు వెదజల్లుతున్న ప్రశ్నలు … చాలా బాగా వుంటున్నాయి.
కవన మర్మయోగి బైరాగి గురించి ప్రతాప్ రెడ్డి ఏ అభిప్రాయం:
09/08/2025 2:09 am
మనకున్న గొప్ప విమర్శకులు శివశంకర్. సమగ్రంగా బైరాగిని ఎసెస్ చేశారు. ధన్యవాదాలు. అన్నట్టు సంపాదకుల కృషి ప్రశంసనీయం.
కవి కథక విరాగి బైరాగి గురించి కె.కె. రామయ్య అభిప్రాయం:
09/08/2025 12:06 am
కల్పనా రెంటాల గారు!
పదిహేనేళ్ల క్రితం ఆలూరి బైరాగి గారి కథల గురించి పుస్తకం.నెట్ వెబ్ మాగ్జైన్ లో వచ్చిన సమీక్ష (మీకు తెలిసినదే).
ఆలూరి బైరాగి కథా సంపుటి: దివ్య భవనం ( January 20, 2010 )
https://pustakam.net/?p=3407