పాల్ వెర్లేన్ కవితను ఇలా ఒక తెలుగు అనువాదంలో చదవడం నాకు చాలా సంతోషాన్ని ఇచ్చింది. ఎందుకంటే నా అభిమాన కవుల్లో వెర్లెన్ ఒకడు. ఆయన కవిత్వం అత్యంత సంగీతాత్మకం. ఇంప్రెషనిస్టు చిత్రలేఖనాల్లో కనిపించే ఒక అస్పష్ట లావణ్యం ఆయన కవిత్వంలో కనిపిస్తుంది. అటువంటి ఒక నాదాత్మక సౌకుమార్యాన్ని అనువాదకులు ఈ అనువాదంలోకి తీసుకురాగలిగారు. వారికి నా అభినందనలు.
మీరు లింక్ ఇచ్చిన వేమూరి గారి వ్యాసం కింద కూడా నేను ఇదే ప్రశ్న అడిగాను. అది అలా ఉంచితే, రెండు పిచ్చి ప్రశ్నలు, నాకు తెలుగు రాదు కనక. [గమనిక – నాకు తెలుగు రాదు అనేది అందరికీ తెల్సిన మాట. అది వప్పుకోవడానికి ఏమీ సిగ్గు పడడం లేదు. ఇప్పటికీ హైద్రాబాదు, విజయవాడ, వగైరా నగరాల్లో మాట్లాడే తెలుగు నాకు అర్ధం కాదు. ఎవరినీ తప్పు పట్టడానిక్కాదు ఈ వ్యాఖ్య]
౧. కృష్ణ వస్తువు ఎందుకు దుష్ట సమాసం అవుతుంది? నేను అంతర్జాలం వెతికాను. కృష్ణ వస్తువు అనేది కర్మధారయ సమాసం అని వచ్చింది. తప్పు సమాసాలు – రాజమొగుడు, సింహపుగొంతు, తెల్లకాగితం (కాగితం తెలుగులోకి వచ్చిన పార్శీ, ఉర్దూ పదం ట). జోకు ఏమిటంటే, ఈ “తెల్లకాయితం” పదంతో నేను ఈమాటలోనే కధ రాసాను. 🙂 – https://eemaata.com/em/issues/200807/1231.html
తత్సమ రూపంగా పరిగణిస్తే (రైట్): సంస్కృత పదం అయిన ‘వస్తు’ అనే దానికి తెలుగు విభక్తి ప్రత్యయం ‘వు’ చేరి ‘వస్తువు’ గా మారింది. ఈ లెక్కన ‘కృష్ణ’ (సంస్కృతం) + ‘వస్తువు’ (సంస్కృత తత్సమం) కలిస్తే అది శుద్ధ సంస్కృత / తత్సమ సమాసం అవుతుంది. శబ్ద మూలాలను (Etymology) బట్టి చూస్తే ‘వస్తువు’ సంస్కృత పదమే. కాబట్టి ‘కృష్ణ వస్తువు’ అనేది సరైన సమాసమే అని అంగీకరించడానికి బలమైన వ్యాకరణ ఆధారం ఉంది. (అంటే దీన్ని మీ మీద రుద్దుదాం అని కాదు, గమనించగలరు)
౨. గొయ్యి అంటే ఈ విధంగా “రోడ్డు మీద గొయ్యి, పెరట్లో మోకాలి లోతు గోతులు” అనడం వాడవచ్చు కానీ మరీ లోతైన వాటిని గొయ్యి అనడం ఎలా? రోడ్డు మీద బిలం అనలేం కదా? మా ఇంట్లో నూతులు బహు లోతైన గోతులు అనడం ఉందా? అలాగే హైద్రాబాడ్ రోడ్ల మీద బిలాలు ఉంటాయి అనడం ఉందా? గొయ్యి కీ బిలానికి చాలా తేడా ఉంది.
నల్ల వస్తువు, నల్ల బిలం కూడా వాడవచ్చు అనుకుంటా. కర్రి కాయ అంటే అదేదో మామిడి కాయ అన్నట్టు ఉందండి. వాడడం వరకూ సరే కానీ వేమూరి గారు చాలాసార్లు చెప్పారు మనకి ఇటువంటి సైన్స్ పదాలకి అసలైన తెలుగు పదాలు లేవు అని. అంతవరకూ ఎందుగ్గానీ “థేంక్స్” అనేదానికి “ధన్యవాదాలు” కాక మరో సులభమైన పదమే లేదు. నెనర్లు అనీ మరోటి అనీ అన్నా ఆ పదాలు ఏవో పక్షి ఈకలు అన్నట్టూ ఉంటాయి. హిందీలో “షుక్రియా” అనేది వాడతారు కదా అలాగ మనకి తెలుగు లో ఏదైనా ఉందా?
తెలుగు అకడెమిక్ సైన్స్ పుస్తకాలు నాకు అందుబాటులో లేవు కనుక Black Body కి శాస్త్రీయ పారిభాషిక పదమేమిటో తెలియదు. “కృష్ణ వస్తువు” దుష్ట సమాసమని పద్మగారు తప్పుపడతారని భయం :-).
Black Body గురించి నండూరి రాశారేమో తెలియదు కాని Black Hole కి “విశ్వరూపం” లో వాడిన పదం “నల్లని గొయ్యి” (పేజీ 239). ఈమాట సైన్సు వ్యాసాలలో (https://eemaata.com/em/issues/202110/26936.html) వేమూరి వాడిన పదాలు: కర్రి బిలం (black hole), కృష్ణ పదార్థం (dark matter), కృష్ణ శక్తి (dark energy), కర్రి కాయ (black body).
ఆసక్తిగా సాగుతోంది కధనం. అయితే నండూరి వారి దగ్గిర నుండి మిగతావారు అందరూ కూడా “కృష్ణ బిలం, కృష్ణ వస్తువు” అనే వాడారని గుర్తు. పుస్తకాలలో కూడా అలాగే చదివినట్టు గుర్తు. “నల్ల వస్తువు” అనడం ఎందుకో ఎబ్బెట్టుగా ఉంది (అనకూడదని కాదు).
వ్యాసం చివర్లో చెప్పిన యువకుడు ఎవరో అత్యంత సులభంగా తెలిసిపోతోంది (“పేటెంట్ పరీక్షకుడైన ఓ యువకుడు”) 🙂
సినిమా థియేటర్లో సెకనుకు 24 విడివిడి ఫోటో రీళ్లను
హాబిట్ సినిమా(లు), అవతార్ సినిమాలకి పీటర్ జాక్సన్, కామెరాన్-లు 24 కంటే ఎక్కువ రేట్తో తీసారని అంటారు.
సంపాదకులకి – ఇక్కడ టైప్ చేస్తున్నప్పుడు “జేంస్” అని వస్తోంది కామెరాన్ మొదటి పేరు. లేఖిని లో ఉన్న సదుపాయం ఇక్కడ లేనట్టుంది.
[jEm&s అని టైపు చేస్తే ‘జేమ్స్’ అన్న పదాన్ని సూచిస్తున్నది. – సం.]
ధన్యవాదాలు డా మూర్తి ! హిమాద్రి సుతే లో తాళాన్ని మార్చి పాడారు. హంసగీతె కథ నిజంగా జరిగినదని – కాబట్టి ఆ ప్రయోగం ఆ సినిమా లో నాయకుడు చేసి ఉండాలని అనుకోవాలి . అయినా బాలమురళి ఎటువంటి ప్రయోగానికైనా సమర్థుడన్నదాంట్లో సందేహానికవకాశం లేదు.
నా రచన ముఖ్యంగా నా అనుభవాలతో చదివినదీ – కన్నదీ- విన్నదీ. నమస్కారాలతో – తఃతః
మలయాళంలో, ‘ఎండె మోహంగళ్ పూవనింజు’ అన్న సినిమాలో బాలమురళీ జేసుదాసూ కలిసిపాడిన మనసులోని మర్మమును తెలుసుకో… వంటివి ఎన్నో పాటలున్నాయి.
స్వీయ సంగీతదర్శకత్వంలో బాలమురళి ‘హంసగీతె ‘ కన్నడ సినిమాలో హిమాద్రి సుతే పాహిమాం అన్న కృతిలో ఒక అద్భుత ప్రయోగం చేశారు. ఇది సంగీతాభిమానులందరూ వినితీరవలసిన పాట.
మెచ్చుకొని ప్రోత్సహిస్తున్నందుకు శ్రీనివాస్, రమేష్, వేమూరి గార్లకి, జర్మన్ పేర్ల స్పెల్లింగ్ లను సరిదిద్దినందుకు పరుచూరి శ్రీనివాస్ గారికి, ఈ వ్యాస పరంపరని ప్రచురించడంలో నాకు తోడుగా శ్రమిస్తున్న సంపాదకురాలు ఇంద్రగంటి పద్మ గారికి కృతజ్ఞతలు.
ఎవరికైనా వివరించగలిగితేనే గాని మనకు అసలు విషయం అర్థమైనట్లు కాదనే నిజం, నాకీ వ్యాసం గురించి ఆలోచించినప్పుడు అనుభవంలోకొచ్చింది. దీని గురించి దాదాపు సంవత్సరం పైగా ఆందోళన పడ్డాను. ప్లాంక్ ప్రఖ్యాత ఫార్ములా తెలిసిందే అయినా, దానిని ఆయన ఎలా కనుక్కున్నాడన్న దానిపై నాకు సరైన అవగాహన లేదు. నా డిగ్రీ రోజుల్లో దీని గురించి చదివానో లేదో కూడా గుర్తు లేదు. ఇంత ముఖ్యమైన విషయం గురించి సైన్స్ లో డిగ్రీలు సంపాదించిన నాకే మిడిమిడి జ్ఞానం మించి లేనందుకు విచారించాను.
నేను Amherst లో చదువుతున్నప్పుడు 1985లో కొన్న Gamow పుస్తకం [1] ఇప్పటికీ భద్రంగా ఉంది. అయితే, చాలా పాపులర్ సైన్స్ పుస్తకాలలో ఉన్నట్లే, దాంట్లోనూ ప్లాంక్ ఎలా కనుక్కున్నాడో వివరాలు లేవు. దీని గురించి నాకన్నా పాతికేళ్ళు చిన్నవాడైన ఓ మరాఠీ స్నేహితుణ్ణి అడిగాను. ఆ డెరివేషన్ తనకూ తెలియదు గాని, Jayant Narlikar ఒక ఉపన్యాసంలో ప్లాంక్ దీనిని accidental గా కనుగొన్నట్లు చెప్పినట్లు గుర్తుందన్నాడు.
Abraham Pais పుస్తకం చదివితే గాని ఆవిష్కరణ వెనుక ఉన్న అసలైన చారిత్రక నేపథ్యం, నాటి ప్రయోగశాల పరిశోధకుల విశిష్టత, ప్లాంక్ “act of desperation” తెలియలేదు. ఆ చారిత్రక కథని ఎలాగైనా పాఠకులతో పంచుకోవాలనే ఆకాంక్షతో శ్రమపడ్డాను. ఫలించినందుకు సంతోషం. నా అజ్ఞానం కొంతయినా తొలగినందుకు తృప్తి.
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు
[1] George Gamow. Thirty Years that Shook Physics: The Story of Quantum Theory. Dover Publications. 1966.
“ఈ మూడు ప్రదేశాలలో వేటికీ నేను ప్రత్యక్షంగా వెళ్లకపోయినా భారతదేశపు హిమాలయాలలో తగు మాత్రం ట్రెకింగ్ చేసిన అనుభవం నాకు ఉంది. అంచేత శేషగిరి ట్రెకింగ్ షూస్లో అడుగుపెట్టి ఆయనతోపాటు అనువాద సహయాత్ర చెయ్యడం నాకు సులభమయింది. సంతోషం, సంతృప్తి కలిగాయి.”
మీ (మా) యాత్ర జయప్రదంగా పూర్తి అయింది , మీకు తగుమాత్రం ట్రెక్కింగ్ చేసిన అనుభవంవుంటే నాలాంటి ఏమాత్రం అనుభవం లేని వాళ్ళకు ” హిమగిరి సొగసులు మురిపించెను మనసులు ” అన్నట్లు మాతో కూడా హిమాలయాల యాత్రా దర్శనం చేయించారు.
“సంకల్పబలం ఉంటే విశ్వం యావత్తూ మనకు సహకరించే ‘పన్నాగం’ పన్నుతుంది– paulo coelho ”
ఆ ‘పన్నాగం” పన్నింది మేమేనండి , మీ యాత్ర సుఖప్రదం, జయప్రదం కావాలని తీవ్రంగా కోరుకున్నాం, మీరు మరిన్ని యాత్రానుభవాలు మాతో పంచుకోవాలని కోరుకుంటూ, మీకు, అనువాదకులకూ, సంపాదకులకూ ధన్యవాదాలు.
చివరన వున్న ఫోటో బంగారు, వెండి, పచ్చని రంగులతో ఎంతో అందంగావుంది.
PS: ఈమాట కొంచం లేట్ గా వస్తోంది. కానీ ఇది నేను లేట్ గా చదువుతున్నా కారణం albumology అనే ఒక అద్భుతమైన ఇండోనేషియా బాండ్, youtube లో వారి పాత హిందీ (నాకు బాగా రాని భాష ) సంగీతం వినడం లో తలమునకలై పోవడం వల్ల.
హృదయాల ఊసులు గురించి వాడ్రేవు చినవీరభద్రుడు అభిప్రాయం:
07/16/2026 9:41 am
పాల్ వెర్లేన్ కవితను ఇలా ఒక తెలుగు అనువాదంలో చదవడం నాకు చాలా సంతోషాన్ని ఇచ్చింది. ఎందుకంటే నా అభిమాన కవుల్లో వెర్లెన్ ఒకడు. ఆయన కవిత్వం అత్యంత సంగీతాత్మకం. ఇంప్రెషనిస్టు చిత్రలేఖనాల్లో కనిపించే ఒక అస్పష్ట లావణ్యం ఆయన కవిత్వంలో కనిపిస్తుంది. అటువంటి ఒక నాదాత్మక సౌకుమార్యాన్ని అనువాదకులు ఈ అనువాదంలోకి తీసుకురాగలిగారు. వారికి నా అభినందనలు.
నిశ్శబ్దంలో వినిపించే ప్రశ్నలు – శ్రీసుధ మోదుగు కథ – ‘స్థితం’ గురించి Bvnswamy అభిప్రాయం:
07/16/2026 8:26 am
కథ చదవాలనే ఆసక్తి వ్యాసం కలిగించింది.అస్తిత్వవాద లక్షణాల్ని తెలుపుతూ సాగిన మంచి విమర్శావ్యాసం. ఇరువురికీ ధన్యవాదాలు.
కంప్యూటర్ చిప్ కథ – 15: మాక్స్ ప్లాంక్ మొదలు పెట్టిన క్వాంటం విప్లవం గురించి శర్మ దంతుర్తి అభిప్రాయం:
07/15/2026 7:29 pm
మీరు లింక్ ఇచ్చిన వేమూరి గారి వ్యాసం కింద కూడా నేను ఇదే ప్రశ్న అడిగాను. అది అలా ఉంచితే, రెండు పిచ్చి ప్రశ్నలు, నాకు తెలుగు రాదు కనక. [గమనిక – నాకు తెలుగు రాదు అనేది అందరికీ తెల్సిన మాట. అది వప్పుకోవడానికి ఏమీ సిగ్గు పడడం లేదు. ఇప్పటికీ హైద్రాబాదు, విజయవాడ, వగైరా నగరాల్లో మాట్లాడే తెలుగు నాకు అర్ధం కాదు. ఎవరినీ తప్పు పట్టడానిక్కాదు ఈ వ్యాఖ్య]
౧. కృష్ణ వస్తువు ఎందుకు దుష్ట సమాసం అవుతుంది? నేను అంతర్జాలం వెతికాను. కృష్ణ వస్తువు అనేది కర్మధారయ సమాసం అని వచ్చింది. తప్పు సమాసాలు – రాజమొగుడు, సింహపుగొంతు, తెల్లకాగితం (కాగితం తెలుగులోకి వచ్చిన పార్శీ, ఉర్దూ పదం ట). జోకు ఏమిటంటే, ఈ “తెల్లకాయితం” పదంతో నేను ఈమాటలోనే కధ రాసాను. 🙂 – https://eemaata.com/em/issues/200807/1231.html
తత్సమ రూపంగా పరిగణిస్తే (రైట్): సంస్కృత పదం అయిన ‘వస్తు’ అనే దానికి తెలుగు విభక్తి ప్రత్యయం ‘వు’ చేరి ‘వస్తువు’ గా మారింది. ఈ లెక్కన ‘కృష్ణ’ (సంస్కృతం) + ‘వస్తువు’ (సంస్కృత తత్సమం) కలిస్తే అది శుద్ధ సంస్కృత / తత్సమ సమాసం అవుతుంది. శబ్ద మూలాలను (Etymology) బట్టి చూస్తే ‘వస్తువు’ సంస్కృత పదమే. కాబట్టి ‘కృష్ణ వస్తువు’ అనేది సరైన సమాసమే అని అంగీకరించడానికి బలమైన వ్యాకరణ ఆధారం ఉంది. (అంటే దీన్ని మీ మీద రుద్దుదాం అని కాదు, గమనించగలరు)
౨. గొయ్యి అంటే ఈ విధంగా “రోడ్డు మీద గొయ్యి, పెరట్లో మోకాలి లోతు గోతులు” అనడం వాడవచ్చు కానీ మరీ లోతైన వాటిని గొయ్యి అనడం ఎలా? రోడ్డు మీద బిలం అనలేం కదా? మా ఇంట్లో నూతులు బహు లోతైన గోతులు అనడం ఉందా? అలాగే హైద్రాబాడ్ రోడ్ల మీద బిలాలు ఉంటాయి అనడం ఉందా? గొయ్యి కీ బిలానికి చాలా తేడా ఉంది.
నల్ల వస్తువు, నల్ల బిలం కూడా వాడవచ్చు అనుకుంటా. కర్రి కాయ అంటే అదేదో మామిడి కాయ అన్నట్టు ఉందండి. వాడడం వరకూ సరే కానీ వేమూరి గారు చాలాసార్లు చెప్పారు మనకి ఇటువంటి సైన్స్ పదాలకి అసలైన తెలుగు పదాలు లేవు అని. అంతవరకూ ఎందుగ్గానీ “థేంక్స్” అనేదానికి “ధన్యవాదాలు” కాక మరో సులభమైన పదమే లేదు. నెనర్లు అనీ మరోటి అనీ అన్నా ఆ పదాలు ఏవో పక్షి ఈకలు అన్నట్టూ ఉంటాయి. హిందీలో “షుక్రియా” అనేది వాడతారు కదా అలాగ మనకి తెలుగు లో ఏదైనా ఉందా?
కంప్యూటర్ చిప్ కథ – 15: మాక్స్ ప్లాంక్ మొదలు పెట్టిన క్వాంటం విప్లవం గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:
07/10/2026 12:18 pm
దంతుర్తి గారికి కృతజ్ఞతలు.
తెలుగు అకడెమిక్ సైన్స్ పుస్తకాలు నాకు అందుబాటులో లేవు కనుక Black Body కి శాస్త్రీయ పారిభాషిక పదమేమిటో తెలియదు. “కృష్ణ వస్తువు” దుష్ట సమాసమని పద్మగారు తప్పుపడతారని భయం :-).
Black Body గురించి నండూరి రాశారేమో తెలియదు కాని Black Hole కి “విశ్వరూపం” లో వాడిన పదం “నల్లని గొయ్యి” (పేజీ 239). ఈమాట సైన్సు వ్యాసాలలో (https://eemaata.com/em/issues/202110/26936.html) వేమూరి వాడిన పదాలు: కర్రి బిలం (black hole), కృష్ణ పదార్థం (dark matter), కృష్ణ శక్తి (dark energy), కర్రి కాయ (black body).
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు
కంప్యూటర్ చిప్ కథ – 15: మాక్స్ ప్లాంక్ మొదలు పెట్టిన క్వాంటం విప్లవం గురించి శర్మ దంతుర్తి అభిప్రాయం:
07/09/2026 6:18 pm
ఆసక్తిగా సాగుతోంది కధనం. అయితే నండూరి వారి దగ్గిర నుండి మిగతావారు అందరూ కూడా “కృష్ణ బిలం, కృష్ణ వస్తువు” అనే వాడారని గుర్తు. పుస్తకాలలో కూడా అలాగే చదివినట్టు గుర్తు. “నల్ల వస్తువు” అనడం ఎందుకో ఎబ్బెట్టుగా ఉంది (అనకూడదని కాదు).
వ్యాసం చివర్లో చెప్పిన యువకుడు ఎవరో అత్యంత సులభంగా తెలిసిపోతోంది (“పేటెంట్ పరీక్షకుడైన ఓ యువకుడు”) 🙂
హాబిట్ సినిమా(లు), అవతార్ సినిమాలకి పీటర్ జాక్సన్, కామెరాన్-లు 24 కంటే ఎక్కువ రేట్తో తీసారని అంటారు.
సంపాదకులకి – ఇక్కడ టైప్ చేస్తున్నప్పుడు “జేంస్” అని వస్తోంది కామెరాన్ మొదటి పేరు. లేఖిని లో ఉన్న సదుపాయం ఇక్కడ లేనట్టుంది.
[jEm&s అని టైపు చేస్తే ‘జేమ్స్’ అన్న పదాన్ని సూచిస్తున్నది. – సం.]
బాలమురళి – స్మృతి సరళి గురించి తఃతః అభిప్రాయం:
07/07/2026 10:45 pm
ధన్యవాదాలు డా మూర్తి ! హిమాద్రి సుతే లో తాళాన్ని మార్చి పాడారు. హంసగీతె కథ నిజంగా జరిగినదని – కాబట్టి ఆ ప్రయోగం ఆ సినిమా లో నాయకుడు చేసి ఉండాలని అనుకోవాలి . అయినా బాలమురళి ఎటువంటి ప్రయోగానికైనా సమర్థుడన్నదాంట్లో సందేహానికవకాశం లేదు.
నా రచన ముఖ్యంగా నా అనుభవాలతో చదివినదీ – కన్నదీ- విన్నదీ. నమస్కారాలతో – తఃతః
బాలమురళి – స్మృతి సరళి గురించి Dr. I.A.P.S. Murthy అభిప్రాయం:
07/07/2026 4:54 am
మలయాళంలో, ‘ఎండె మోహంగళ్ పూవనింజు’ అన్న సినిమాలో బాలమురళీ జేసుదాసూ కలిసిపాడిన మనసులోని మర్మమును తెలుసుకో… వంటివి ఎన్నో పాటలున్నాయి.
స్వీయ సంగీతదర్శకత్వంలో బాలమురళి ‘హంసగీతె ‘ కన్నడ సినిమాలో హిమాద్రి సుతే పాహిమాం అన్న కృతిలో ఒక అద్భుత ప్రయోగం చేశారు. ఇది సంగీతాభిమానులందరూ వినితీరవలసిన పాట.
ఓడిస్సీ – 7: అంతిమ పోరాటం, విజయం గురించి Sri అభిప్రాయం:
07/07/2026 12:08 am
చాలా బాగా వర్ణించారు. ధన్యవాదాలు.
కంప్యూటర్ చిప్ కథ – 15: మాక్స్ ప్లాంక్ మొదలు పెట్టిన క్వాంటం విప్లవం గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:
07/04/2026 8:55 pm
మెచ్చుకొని ప్రోత్సహిస్తున్నందుకు శ్రీనివాస్, రమేష్, వేమూరి గార్లకి, జర్మన్ పేర్ల స్పెల్లింగ్ లను సరిదిద్దినందుకు పరుచూరి శ్రీనివాస్ గారికి, ఈ వ్యాస పరంపరని ప్రచురించడంలో నాకు తోడుగా శ్రమిస్తున్న సంపాదకురాలు ఇంద్రగంటి పద్మ గారికి కృతజ్ఞతలు.
ఎవరికైనా వివరించగలిగితేనే గాని మనకు అసలు విషయం అర్థమైనట్లు కాదనే నిజం, నాకీ వ్యాసం గురించి ఆలోచించినప్పుడు అనుభవంలోకొచ్చింది. దీని గురించి దాదాపు సంవత్సరం పైగా ఆందోళన పడ్డాను. ప్లాంక్ ప్రఖ్యాత ఫార్ములా తెలిసిందే అయినా, దానిని ఆయన ఎలా కనుక్కున్నాడన్న దానిపై నాకు సరైన అవగాహన లేదు. నా డిగ్రీ రోజుల్లో దీని గురించి చదివానో లేదో కూడా గుర్తు లేదు. ఇంత ముఖ్యమైన విషయం గురించి సైన్స్ లో డిగ్రీలు సంపాదించిన నాకే మిడిమిడి జ్ఞానం మించి లేనందుకు విచారించాను.
నేను Amherst లో చదువుతున్నప్పుడు 1985లో కొన్న Gamow పుస్తకం [1] ఇప్పటికీ భద్రంగా ఉంది. అయితే, చాలా పాపులర్ సైన్స్ పుస్తకాలలో ఉన్నట్లే, దాంట్లోనూ ప్లాంక్ ఎలా కనుక్కున్నాడో వివరాలు లేవు. దీని గురించి నాకన్నా పాతికేళ్ళు చిన్నవాడైన ఓ మరాఠీ స్నేహితుణ్ణి అడిగాను. ఆ డెరివేషన్ తనకూ తెలియదు గాని, Jayant Narlikar ఒక ఉపన్యాసంలో ప్లాంక్ దీనిని accidental గా కనుగొన్నట్లు చెప్పినట్లు గుర్తుందన్నాడు.
Abraham Pais పుస్తకం చదివితే గాని ఆవిష్కరణ వెనుక ఉన్న అసలైన చారిత్రక నేపథ్యం, నాటి ప్రయోగశాల పరిశోధకుల విశిష్టత, ప్లాంక్ “act of desperation” తెలియలేదు. ఆ చారిత్రక కథని ఎలాగైనా పాఠకులతో పంచుకోవాలనే ఆకాంక్షతో శ్రమపడ్డాను. ఫలించినందుకు సంతోషం. నా అజ్ఞానం కొంతయినా తొలగినందుకు తృప్తి.
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు
[1] George Gamow. Thirty Years that Shook Physics: The Story of Quantum Theory. Dover Publications. 1966.
మనసులు దోచే మనస్లు– 7 గురించి Ramesh అభిప్రాయం:
07/04/2026 6:45 pm
“ఈ మూడు ప్రదేశాలలో వేటికీ నేను ప్రత్యక్షంగా వెళ్లకపోయినా భారతదేశపు హిమాలయాలలో తగు మాత్రం ట్రెకింగ్ చేసిన అనుభవం నాకు ఉంది. అంచేత శేషగిరి ట్రెకింగ్ షూస్లో అడుగుపెట్టి ఆయనతోపాటు అనువాద సహయాత్ర చెయ్యడం నాకు సులభమయింది. సంతోషం, సంతృప్తి కలిగాయి.”
మీ (మా) యాత్ర జయప్రదంగా పూర్తి అయింది , మీకు తగుమాత్రం ట్రెక్కింగ్ చేసిన అనుభవంవుంటే నాలాంటి ఏమాత్రం అనుభవం లేని వాళ్ళకు ” హిమగిరి సొగసులు మురిపించెను మనసులు ” అన్నట్లు మాతో కూడా హిమాలయాల యాత్రా దర్శనం చేయించారు.
“సంకల్పబలం ఉంటే విశ్వం యావత్తూ మనకు సహకరించే ‘పన్నాగం’ పన్నుతుంది– paulo coelho ”
ఆ ‘పన్నాగం” పన్నింది మేమేనండి , మీ యాత్ర సుఖప్రదం, జయప్రదం కావాలని తీవ్రంగా కోరుకున్నాం, మీరు మరిన్ని యాత్రానుభవాలు మాతో పంచుకోవాలని కోరుకుంటూ, మీకు, అనువాదకులకూ, సంపాదకులకూ ధన్యవాదాలు.
చివరన వున్న ఫోటో బంగారు, వెండి, పచ్చని రంగులతో ఎంతో అందంగావుంది.
PS: ఈమాట కొంచం లేట్ గా వస్తోంది. కానీ ఇది నేను లేట్ గా చదువుతున్నా కారణం albumology అనే ఒక అద్భుతమైన ఇండోనేషియా బాండ్, youtube లో వారి పాత హిందీ (నాకు బాగా రాని భాష ) సంగీతం వినడం లో తలమునకలై పోవడం వల్ల.