కథలో ఎత్తుగడ అంటే కథ ప్రారంభం. ఇది కథకు ఒక ‘సింహద్వారం’ లాంటిది, కథకు ఆకర్షణను జోడించి, పాఠకుడిని ఆకట్టుకునేలా చేసే ప్రారంభ వాక్యాలు లేదా పేరాగ్రాఫ్లు. మంచి ఎత్తుగడ కథకు అందాన్నిస్తుంది మరియు పాఠకుడికి కథ పట్ల చదవాలనే ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తుంది. అది విషయ సమాచారాన్ని అందించే వ్యాసంగా ఉండరాదని నా అభిప్రాయం. ముగింపును పాఠకుణ్ణి ఆలోచించే విధంగా ఉండటం మంచి సంప్రదాయం. ఈ ముచ్చట్లన్నీ మీ సమీక్షలో చెప్పారు. బాగుంది. చివరలో లోపాల విషయంలో మోతాదు ఎక్కువగా ఉన్నట్లనిపించింది. వారికి ఉన్న మంచి పేరుపై అపార్థాలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుందని నా అభిప్రాయం మాత్రమే.
“కానీ అరుదుగా హనుమంతుడు. గుణవాన్ లో గుణ+వాన్ అని మతిమాన్ లో మతి+మాన్. వాన్, మాన్లను ప్రత్యయాలుగా గుర్తించి అవి వంతుడు, మంతుడుగా తెలుగులోకి మారుతాయని పై ఉదాహరణలు చెబుతున్నా, హనుమంతుడులో ‘హనుమ’లోని ‘మ’కారం పేరుకి చెందిందే తప్ప ప్రత్యయానికి (ఉపసర్గకు) చెందింది కాదని కేతన చెప్పిన ‘అరుదుగ’ అనే దాని అర్థం. హనుమా! అని అంటాంకానీ ‘హను’ అనం కదా! కానీ ‘మతి’ అంటాం కానీ ‘మతిమ’ అనం కదా? ఈ భేదాన్ని కేతన చక్కగా గుర్తించి వివరించారు. అందువల్ల సంస్కృతంలోని ద్వితీయా విభక్తి రూపంఅయిన హనుమాన్ నుండి తెలుగులో హనుమంతుడనే తత్సమం ఏర్పడిందని పండితులు చెప్తారు.”
హనుమాన్ – హను శబ్దానికి మతుప్ ప్రత్యయం జోడించడం చేత ఏర్పడింది కదా. అలాంటప్పుడు ‘మానునకును మంతుఁడును…’ అనే సూత్రం హనుమంతుడికి కూడా వర్తిస్తుంది కదా. అది “అరుదు”/అపవాదం ఎందుకు అవుతుంది? హనుమాన్ కి ద్వితీయావిభక్తి ఏకవచనరూపం ‘హనుమంతం’ నుంచి తత్సమాన్ని సాధించాల్సిన అవసరం ఉండదు కదా?
నవంబర్ 2025
గురించి Akkiraju Bhattiprolu గారి అభిప్రాయం:
11/02/2025
8:40 am
“… మనకు ఆ ‘సామూహిక సంస్కారం’ ఇంకా అలవడలేదు” … అలా అన్నారా? ఎవరది 😀
చాలా మంది రాతల్లో స్త్రీ కి స్వేచ్ఛ ఇస్తున్నట్టుగా రాస్తారు… సామాజిక మాధ్యమాల్లో కూడా ఎన్నో విషయాలు చెప్తారు తీరా వ్యక్తిగతంగా మాత్రం పురుషాధిక్యత చూపిస్తారు
అలాంటి ఒక రచన,రచయిత అంతరంగం ఇలా నిలదీస్తే వాళ్ళు ఆచరణ మొదలెడతారు
చక్కని భావ వ్యక్తీకరణ 👏👏👏👏
తండ్రి
గురించి చిట్టత్తూరు మునిగోపాల్ గారి అభిప్రాయం:
11/02/2025
7:13 am
అనివార్యంగా తెగిపోతున్న బంధాలను నిలుపుకోలేని తనమా… ఉన్న బంధాలను ఆసాంతం అనుభవించాలన్న ఆరాటమా…
అర్థం ఏమిటో కానీ… ఒక పొద్దుటి పూట “అతడి” సంవేదనల పరంపర ఎక్కడో వణుకు పుట్టించింది. పూడూరి వారి మార్క్ అంటే ఇదీ.
Tried to purchase one in Telugu or English versions but available nowhere. Can somebody guide me?
[‘భిత్తి’కి తెలుగు అనువాదం ఇంకా రాలేదు. ఆంగ్లానువాదం, బెంగుళూరులోని పుస్తకాల అంగళ్ళలో దొరకవచ్చును. – సం.]
పద్మవ్యూహం
గురించి చిట్టత్తూరుమునిగోపాల్ గారి అభిప్రాయం:
10/28/2025
8:58 am
మహాభారత కాలంలోకి… సుభద్ర గర్భశోకంలోకి… తీసుకువెళ్లి పడేసి ఊపిరి ఆడకుండా చేసి… నిజంగా కథ ముగిసినా ఇంకా వెలుపలికి రాలేకపోతున్నాను. జయమోహన్ గారి తమిళ మూలం ఎలా ఉందో కానీ- భాస్కర్ గారూ, మీ శైలి… ధర్మ సూత్రాలలోని డొల్లతనాన్ని ఎండగట్టి, సుభద్ర దుఃఖాన్ని గుండెలో కుప్పపోసింది. గ్రేట్…!
వ్యాసులవారు దుఃఖపడటం అనేది వింతమాట. మూలంలో వ్యాసులవారు స్వయంగా తన తల్లి సత్యవతీమహాదేవితో గతకాలము మేలు వచ్చుకాలము కంటెన్, కులనాశనం కళ్ళతో చూడవలసిన దుర్యోగం నీకెందుకు వానప్రస్థం చేయమని చెప్పారు. ఆయనకు మనకున్న సకలశోకమోహాదివికారాలనూ అంటించటం అసహ్యం.
ఆ బహుభర్తృత్వం అనే ఆచారం ఏదో భారతకాలం తరువాత వచ్చి ఉంటుంది.
కుంతి చేసిన ఆలోచన అన్నమాట మూలభారతవిరుధ్ధం. కేవలం రచయిత కల్పన.
కల్పన అనేది కథకూ పాత్రలకూ స్వభావవిరుద్ధమైన వికారాలను అంటించి ఆనందించడానికి కాదు. ఈధోరణి తప్పు. అసహ్యం.
ఈవాముపక్ష జీలకర్రపక్ష మేతావులు భారతీయ వాంగ్మూలాన్ని అగౌరవపరచటనికి చేసె ఈచండాలాలను ఖండించవలసిందే.
కథల గారడీ తెలిసిన ముని సురేష్ పిళ్లె గురించి Desaraju గారి అభిప్రాయం:
11/03/2025 3:49 am
మంచి కథల మీద మంచి సమీక్ష. కథల లోతుకు వెళ్లి, సారాన్ని వెలికి తీసి ముని సురేష్ పిళ్లే అంతరంగాన్ని రవి సమర్థవంతంగా ఆవిష్కరించారు.
కథల గారడీ తెలిసిన ముని సురేష్ పిళ్లె గురించి పుట్టంరాజు శ్రీరామచంద్రమూర్తి గారి అభిప్రాయం:
11/02/2025 10:32 pm
కథలో ఎత్తుగడ అంటే కథ ప్రారంభం. ఇది కథకు ఒక ‘సింహద్వారం’ లాంటిది, కథకు ఆకర్షణను జోడించి, పాఠకుడిని ఆకట్టుకునేలా చేసే ప్రారంభ వాక్యాలు లేదా పేరాగ్రాఫ్లు. మంచి ఎత్తుగడ కథకు అందాన్నిస్తుంది మరియు పాఠకుడికి కథ పట్ల చదవాలనే ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తుంది. అది విషయ సమాచారాన్ని అందించే వ్యాసంగా ఉండరాదని నా అభిప్రాయం. ముగింపును పాఠకుణ్ణి ఆలోచించే విధంగా ఉండటం మంచి సంప్రదాయం. ఈ ముచ్చట్లన్నీ మీ సమీక్షలో చెప్పారు. బాగుంది. చివరలో లోపాల విషయంలో మోతాదు ఎక్కువగా ఉన్నట్లనిపించింది. వారికి ఉన్న మంచి పేరుపై అపార్థాలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుందని నా అభిప్రాయం మాత్రమే.
కేతన ఆంధ్రభాషాభూషణము: ఒక పర్యాలోకనం – 2 గురించి Srinivas Vuruputuri గారి అభిప్రాయం:
11/02/2025 12:10 pm
ఆసక్తికరమైన వ్యాసం.
ఈ క్రింది పేరా కొంచెం అయోమయాన్ని కలిగిస్తున్నది.
“కానీ అరుదుగా హనుమంతుడు. గుణవాన్ లో గుణ+వాన్ అని మతిమాన్ లో మతి+మాన్. వాన్, మాన్లను ప్రత్యయాలుగా గుర్తించి అవి వంతుడు, మంతుడుగా తెలుగులోకి మారుతాయని పై ఉదాహరణలు చెబుతున్నా, హనుమంతుడులో ‘హనుమ’లోని ‘మ’కారం పేరుకి చెందిందే తప్ప ప్రత్యయానికి (ఉపసర్గకు) చెందింది కాదని కేతన చెప్పిన ‘అరుదుగ’ అనే దాని అర్థం. హనుమా! అని అంటాంకానీ ‘హను’ అనం కదా! కానీ ‘మతి’ అంటాం కానీ ‘మతిమ’ అనం కదా? ఈ భేదాన్ని కేతన చక్కగా గుర్తించి వివరించారు. అందువల్ల సంస్కృతంలోని ద్వితీయా విభక్తి రూపంఅయిన హనుమాన్ నుండి తెలుగులో హనుమంతుడనే తత్సమం ఏర్పడిందని పండితులు చెప్తారు.”
హనుమాన్ – హను శబ్దానికి మతుప్ ప్రత్యయం జోడించడం చేత ఏర్పడింది కదా. అలాంటప్పుడు ‘మానునకును మంతుఁడును…’ అనే సూత్రం హనుమంతుడికి కూడా వర్తిస్తుంది కదా. అది “అరుదు”/అపవాదం ఎందుకు అవుతుంది? హనుమాన్ కి ద్వితీయావిభక్తి ఏకవచనరూపం ‘హనుమంతం’ నుంచి తత్సమాన్ని సాధించాల్సిన అవసరం ఉండదు కదా?
నవంబర్ 2025 గురించి Akkiraju Bhattiprolu గారి అభిప్రాయం:
11/02/2025 8:40 am
“… మనకు ఆ ‘సామూహిక సంస్కారం’ ఇంకా అలవడలేదు” … అలా అన్నారా? ఎవరది 😀
లోయ అంచుల్లో… గురించి Shaheen గారి అభిప్రాయం:
11/02/2025 8:31 am
చాలా మంది రాతల్లో స్త్రీ కి స్వేచ్ఛ ఇస్తున్నట్టుగా రాస్తారు… సామాజిక మాధ్యమాల్లో కూడా ఎన్నో విషయాలు చెప్తారు తీరా వ్యక్తిగతంగా మాత్రం పురుషాధిక్యత చూపిస్తారు
అలాంటి ఒక రచన,రచయిత అంతరంగం ఇలా నిలదీస్తే వాళ్ళు ఆచరణ మొదలెడతారు
చక్కని భావ వ్యక్తీకరణ 👏👏👏👏
తండ్రి గురించి చిట్టత్తూరు మునిగోపాల్ గారి అభిప్రాయం:
11/02/2025 7:13 am
అనివార్యంగా తెగిపోతున్న బంధాలను నిలుపుకోలేని తనమా… ఉన్న బంధాలను ఆసాంతం అనుభవించాలన్న ఆరాటమా…
అర్థం ఏమిటో కానీ… ఒక పొద్దుటి పూట “అతడి” సంవేదనల పరంపర ఎక్కడో వణుకు పుట్టించింది. పూడూరి వారి మార్క్ అంటే ఇదీ.
లోయ అంచుల్లో… గురించి రమణమూర్తి గారి అభిప్రాయం:
11/02/2025 1:00 am
(ఈ వాక్యం కథను పక్కదోవ పట్టించగలదనుకుంటున్నాను. దీనికి బదులు – ఎందుకలా రాగలిగాను? ఏ ఉద్దేశంతో? – అని చేర్చ వచ్చేమో. బందా)
కథలో ఎడిటర్ల వ్యాఖ్యని ఎడిట్ చేయడం మర్చిపోయారా? 🙂
[ఈ పొరపాటును మా దృష్టికి తెచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. – సం.]
భైరప్పగారి ఆత్మకథ ‘భిత్తి’ గురించి T subrahmanyam గారి అభిప్రాయం:
10/30/2025 7:48 am
Tried to purchase one in Telugu or English versions but available nowhere. Can somebody guide me?
[‘భిత్తి’కి తెలుగు అనువాదం ఇంకా రాలేదు. ఆంగ్లానువాదం, బెంగుళూరులోని పుస్తకాల అంగళ్ళలో దొరకవచ్చును. – సం.]
పద్మవ్యూహం గురించి చిట్టత్తూరుమునిగోపాల్ గారి అభిప్రాయం:
10/28/2025 8:58 am
మహాభారత కాలంలోకి… సుభద్ర గర్భశోకంలోకి… తీసుకువెళ్లి పడేసి ఊపిరి ఆడకుండా చేసి… నిజంగా కథ ముగిసినా ఇంకా వెలుపలికి రాలేకపోతున్నాను. జయమోహన్ గారి తమిళ మూలం ఎలా ఉందో కానీ- భాస్కర్ గారూ, మీ శైలి… ధర్మ సూత్రాలలోని డొల్లతనాన్ని ఎండగట్టి, సుభద్ర దుఃఖాన్ని గుండెలో కుప్పపోసింది. గ్రేట్…!
పర్వ మున్నుడి గురించి తాడిగడప శ్యామలరావు గారి అభిప్రాయం:
10/25/2025 2:23 am
వ్యాసులవారు దుఃఖపడటం అనేది వింతమాట. మూలంలో వ్యాసులవారు స్వయంగా తన తల్లి సత్యవతీమహాదేవితో గతకాలము మేలు వచ్చుకాలము కంటెన్, కులనాశనం కళ్ళతో చూడవలసిన దుర్యోగం నీకెందుకు వానప్రస్థం చేయమని చెప్పారు. ఆయనకు మనకున్న సకలశోకమోహాదివికారాలనూ అంటించటం అసహ్యం.
ఆ బహుభర్తృత్వం అనే ఆచారం ఏదో భారతకాలం తరువాత వచ్చి ఉంటుంది.
కుంతి చేసిన ఆలోచన అన్నమాట మూలభారతవిరుధ్ధం. కేవలం రచయిత కల్పన.
కల్పన అనేది కథకూ పాత్రలకూ స్వభావవిరుద్ధమైన వికారాలను అంటించి ఆనందించడానికి కాదు. ఈధోరణి తప్పు. అసహ్యం.
ఈవాముపక్ష జీలకర్రపక్ష మేతావులు భారతీయ వాంగ్మూలాన్ని అగౌరవపరచటనికి చేసె ఈచండాలాలను ఖండించవలసిందే.