పాఠకుల అభిప్రాయాలు

Total Comments: 16634

  1. మధ్యమవ్యాయోగము – సమూలానువాదం గురించి Srinivas Vuruputuri అభిప్రాయం:

    05/28/2026 3:02 am

    కొడవళ్ళ హనుమంతరావుగారికి, కె.వి.యెస్.రామారావుగారికి, మంథా వీరభద్రంగారికి, తఃతః గారికి, చదివి వెన్ను తట్టినందుకు ధన్యవాదాలు.

    1. ఇతర భాసనాటకాలను కూడా అనువదించాలనే ఆలోచన ఉన్నదండీ, ప్రయత్నిస్తాను. అన్నట్లు, అల్లప్పుడెప్పుడో, చందమామలో ప్రచురించిన భాసకథల గురించి చెప్పి, కుతూహలాన్ని కలిగించిన క్రెడిటు మీకే.
    2. ఫార్మాటింగ్ గురించి: మూలం– అనువాదం రెండు కాలమ్స్ ‌గా వేయాలని అనుకున్నాము. కానీ ఫోన్లోనో, ట్యాబులోనో చదివే పాఠకులకు కష్టమవుతుందని ఆ ఆలోచనను విరమించుకున్నాము.
    3. వీరభద్రంగారు చెప్పినట్లు “సింగంబాకట…”పద్యంలో కుంతీసుతమధ్యముడనే మాటను “సమరస్థేమాభిరామాకృతి” అయిన అర్జునుడికి వాడారు తిక్కన. అదెట్లా అని సందేహం కలిగి తి.తి.దే.వారి భారతం చెక్ చేసాను. “కుంతి కొడుకులు నిజానికి ముగ్గురే. వాళ్ళలో నడిమివాడు భీముడు. కాని కుంతి అట్లా అనుకొనలేదు. మాద్రీపుత్రులైన నకుల, సహదేవులనూ తన సొంతకొడుకులు అనే అనుకొన్నది. అందుచేత కౌంతేయులన్నా పాండవులన్నా ఒక్కటే! కాగా, ఐదుమందిలో మధ్యవాడూ అర్జునుడే. ఇట్లా అని వ్యాసుడే అన్నాడు. దాన్నే తిక్కన పాటించాడు,” అని వ్యాఖ్యానంలో చెప్పారు. భాసుడి భీముడు “భ్రాతౄణామపి మధ్యమః” అని చెప్పేసాడు.
    4. తఃతః గారు చెప్పినట్లు వ్యాయోగపు కథాకాలం ఒక పగలును మించకూడదు (“వ్యాయోగస్తు ఏకాహకృతః”). నేను మిస్ చేసాను.

    మరోసారి కృతజ్ఞతలతో
    వురుపుటూరి శ్రీనివాస్

  2. శ్రీనాథుని చాటుపద్యములు గురించి .Veera Raghava Reddy అభిప్రాయం:

    05/27/2026 6:48 am

    నాకు శ్రీనాథుల వారన్నా, వారి పద్యాలన్నా ఎంతో ఇష్టం. చాలా శృంగారంగా ఉంటాయి వారి పద్యాలు.

  3. మధ్యమవ్యాయోగము – సమూలానువాదం గురించి తః తః అభిప్రాయం:

    05/27/2026 4:29 am

    “మధ్యముడు” అంటే ఒక విషయం గుర్తొసోంది: నేను మూడో కొడుకుని. మా అమ్మ ఇంట్లో – బయటకు వెళ్ళి ఏమైనా తేవాల్సిన పని వస్తే, “పేరన్న పెద్దవాడు, సూరన్న సుకుమారి. చిన్నా! నువ్వే వెళ్ళి తీసుకురారా” అని మా చిన్నన్ననే పంపేది.
    నమస్కారాలతో – తః తః

  4. మధ్యమవ్యాయోగము – సమూలానువాదం గురించి తః తః అభిప్రాయం:

    05/27/2026 1:30 am

    శ్రీ శ్రీనివాస్ వురుపుటూరి: ఈ నాటకాన్ని తెలుగు చేసి ఇచ్చిన మీకు కృతజ్ఞతలతో ధన్యవాదాలు. పది సంవత్సరాల పై మాటే యూ ట్యూబ్ లో కేరళ కళాకారుల సంస్కృత నాటక ప్రదర్శన చూశాను. ‘వ్యాయోగం’లో చూపిన కథ కొన్ని గంటల్లోనో ఒక ఫూటలోనో జరిగినదిగా ఉండాలన్న నియమం కూడా ఉన్నదని చదివిన గుర్తు. బ్రాహ్మణవృద్ధుడు భీమ, ఘటోత్కచుల కొసగిన ఆశీర్వాదాలలో ఉన్న తేడాను గూడా అప్పుడే గమనించిన గుర్తు. నమస్కారాలతో – తః తః

  5. మధ్యమవ్యాయోగము – సమూలానువాదం గురించి మంథా వీరభద్రం అభిప్రాయం:

    05/25/2026 3:27 pm

    వురుపుటూరి వారు చాలా చక్కగా వ్రాసారు. తెనుగుసేత నేర్పుగా ఒదిగింది.

    ఆధునిక కవి, నాటకకారుడైన కాలిదాసు తన మాళవికాగ్నిమిత్ర నాందీ ప్రస్తావనలో పూర్వ కవుల నాటకాల గురించి చెప్తూ సూత్రకారుడితో,

    ప్రథితయశసాం భాస సౌమిల్ల కవిఫుత్రాదీనాం
    ప్రబంధాన్ అతిక్రమ్య వర్తమానకవేః కాళిదాసస్య
    క్రియాయాం కథం బహుమానః”

    అని అనిపించాడు కదా. ఇద్దరి కాలాలూ ఎప్పటివైనా భాసుడి కన్నా కాళిదాసు అర్వాచీనుడు అన్నది నిర్వివాదం అనుకున్నాను. ఇక్కడ కొడవళ్ళ వారి వ్యాఖ్య చదివాక, ఇది కూడా కాదనే పండితులున్నారని తెలిసింది.

    మ.వ్యా కీ, ఐతరేయ బ్రాహ్మణంలోని సునశ్శేపుడి కథకూ పోలిక ఎవరికైనా తడుతుంది. మాయాబజారు పోలిక మాత్రం తెనుగువాడికే తెలుస్తుంది. ఇంతకూ మాయాబజారు కథకు మూలం యేదో మరాఠీ నాటకంట కదా!

    “కుంతీపుత్రుల్లో మధ్యముడు కదా” అని అన్నారు కథా సంగ్రహంలో.
    ఇది అనవసరమైన అనుమానాలను రేకెత్తించి, మూలంలో యేముందో చూడాలనిపించేలా చేసింది. సమరస్తేమాభిరామాకృతితో వచ్చే మరో కుంతీపుత్రమధ్యముడున్నాడు కదా! అందుకని.

  6. కుండీలో మర్రిచెట్టు గురించి తాడిగడప శ్యామలరావు అభిప్రాయం:

    05/25/2026 1:13 pm

    ఇంతకాలమూ వచనకవితాపచనంలో ఒక్కో లైనూ రెండేసి మార్లు చదవటం ఆనవాయితీగా వస్తోంది. (ఒకసారి చెప్తే శ్రోతల తలల కెక్కదని ఎంత ప్రగాఢవిశ్వాసమో కదా!)

    ఇపుడు వచనకవితారచనలో ఒక్కో లైను తరువాత ఒక అదనపు ఖాళీలైనుతో రెండేసిపంక్తుల జాగాతో నిడివిని ద్విగుణంచేసే లసద్గుణం ఒక కొత్తసంప్రదాయంగా మొదలౌతున్న దన్న మాట. (పాఠకులకు కండ్లు సరిగా ఆనవనా? ఏమో!)

    [శ్యామలరావుగారు ఇవి తిక్కన ఫాంటులో 2000 ప్రాంతంలో మా గ్రంథాలయంలో ఉంచిన రచనలు. ఆ తరువాత 2006లో తిక్కననుండి యూనికోడ్‌కు కన్వర్ట్ చేసినప్పుడు లైన్లమధ్య జాగా ఆడ్ అయ్యింది. అందువల్ల కన్‌వర్ట్ చేసిన రచనలు అలా కనిపిస్తున్నాయి. – సం.]

  7. కుండీలో మర్రిచెట్టు గురించి కోటగిరి చిట్టిబాబు అభిప్రాయం:

    05/24/2026 1:32 pm

    రచనాశైలి చాలా బాగుంది. పూర్తిగా చదివి అర్ధం చేసుకోవడానికి టైం పట్టింది. ఎందుకంటే మేము కవులం కాదు కదా! కవితలో వాడి వేడి ఆర్ద్రత నీ సొంతం. మరిన్ని కీర్తి శిఖరాలు ఎక్కాలని కోరుకుంటూ,
    బాల్య మిత్రుడు కోటగిరి చిట్టిబాబు, పిఠాపురం

  8. రెండో పాత్ర గురించి కోటగిరి చిట్టిబాబు అభిప్రాయం:

    05/24/2026 12:52 pm

    బాగుంది. ఎంతో ఆర్ద్రత ఉంది. పెద్ద కవి మా విన్నకోట.

  9. నాసదీయసూక్తం – తెలుగు అనువాదం గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:

    05/22/2026 2:00 pm

    Janamaddi saibaba గారు, let my writings and deeds reveal if I’m a man of hatred/weakness, but my perspective aligns with Nanduri’s intellectual legacy. Would you attribute hatred/weakness to him too? From his “విశ్వదర్శనం – భారతీయచింతన”:

    “నాసదీయసూక్తం ఈనాటికీ ఆశ్చర్యం కొలిపేటంత గంభీరమైన తత్వ వివేచనతో అలరారుతున్నది. మూడు వేల ఏళ్ళనాడు సప్తసింధునదీ తీరాలలో నక్షత్ర ఖచిత విశాల వినీలాకాశం క్రింద, ఉషోదేవి తూర్పున బంగారు వాకిళ్ళు తెరుస్తున్న సమయాలలో, నిబిడారణ్యాల తమాలతరుచ్ఛాయలలో, ఆశ్రమ వాటికలలో, సూర్యునికి అర్ఘ్యం విడుస్తూ హోమ గుండాన్ని పరివేష్టించి ఆసీనులై, భారతీయులైన కవులు, ఋషులు విశ్వ రహస్య ద్వారాలను తెరవడానికి ప్రయత్నం చేస్తూ తెరమరుగున దాగిన సత్యాన్ని కనుగొనడానికి తహతహలాడుతూ, ఈ సూక్తం పఠిస్తూ వుండేవారా అన్న ఊహే మనస్సులను ఏదో ఔదాత్యంతో నింపివేస్తున్నది.”

    పదార్థ నిర్మాణం గురించి ప్రాచీనుల అవగాహన గురించి ఇటీవల ఓ వ్యాసంలో (https://eemaata.com/em/issues/202605/42657.html), “అయితే, వీటిని చూసి గ్రీకులు గానీ, భారతీయులు గానీ ఆధునిక పరమాణు సిద్ధాంతాన్ని పూర్వమే కనుగొన్నారని అనుకోకూడదు. వారు చేసిన అసలైన మేలు, ప్రకృతిలోని సంక్లిష్టమైన విషయాలను సరళీకరించి (Reductionism) విశ్వ రహస్యాలను తెలుసుకోవచ్చునని చూపడం,” అని రాశాను.

    I responded to a comment by రాళ్ళబండి శ్రీధర్ గారు claiming Vedas had relativity and other modern scientific theories. Would you agree with him? Based on what? Let me end with a note from a renowned scientist [1]:

    “In short, the claims that all modern discoveries of science are of Vedic origin do not stand up to scientific scrutiny. In fact, they are counterproductive because they divert attention from the genuine discoveries attributable to ancient India. That our Vedic ancestors had the same scientific curiosity that drives modern science cannot be denied. The questions asked in Nasadiya Sukta of Rig Veda bear a striking resemblance to the questions asked by modern cosmologists. That they were curious about the universe is beyond doubt. But that they knew what modern science talks about today cannot be accepted.”

    మన సువిశాల సాహిత్యాన్ని చదివి గర్విద్దాం. కానీ, అందులోనే ఆధునిక విజ్ఞానశాస్త్ర ఆవిష్కరణలన్నీ ఉన్నాయని భ్రమపడకుండా, వాస్తవాల్ని అంగీకరించే వినమ్రతను కూడా అలవర్చుకుందాం.

    కొడవళ్ళ హనుమంతరావు

    [1] Jayant V. Narlikar. “The Scientific Edge: The Indian Scientist from Vedic to Modern Times.” Penguin Books. 2003.

  10. నాసదీయసూక్తం – తెలుగు అనువాదం గురించి Janamaddi saibaba అభిప్రాయం:

    05/22/2026 3:48 am

    Namaste. Gone through the comments by Sri Hanumantha Rao. Though he is at liberty to comment as he wishes, instead of blaming others as egoistic, he would have understood the Vedas by properly studying the same and analyzing with respect to the existing modern science and comment on the Vedas or those who are trying to understand. By calling people as egoistic, those people who are proud of their culture, literature, etc., I think he is only exposing his hatred/weakness.

    Let us try to understand our vast literature or leave it to those who are trying to do so.