పాఠకుల అభిప్రాయాలు

Total Comments: 16634

  1. హృదయాల ఊసులు గురించి తః తః అభిప్రాయం:

    07/20/2026 8:33 am

    ‘ఘనీభవించిన’ కు బదులుగా ‘గడ్డ కట్టిన’ బాగుండేదేమో ! నమస్కారాలతో-తః తః

  2. విరామస్థానాల వాడుక గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:

    07/19/2026 7:11 pm

    ఉన్నత స్థాయి తెలుగు సాహిత్యాన్ని ఆదరించి ప్రోత్సహించాలన్న ఆశయంతో మొదలై పాతికేళ్ళు దాటినా, ఈమాట పత్రికలో ఇంతవరకు విరామ చిహ్నాల వినియోగానికి సంబంధించి ఒక నిర్దిష్టమైన ప్రామాణికత లేకపోవడం ఒక లోపం. ఇప్పటికైనా ఈవ్యాసంలోని నియమాలను క్రోడీకరించి, మరికొన్ని కొత్త అంశాలను వాటికి జతచేసి, రచయితలని పాటించమని ఆదేశిస్తారని ఆశిస్తున్నాను.

    న్యూయార్కర్ (The New Yorker) పత్రికలోని రచనల శైలిని ఆధారంగా చేసుకుని, వేమూరి గారి నియమాలకు కొన్ని మార్పులు, చేర్పులు ఇక్కడ సూచిస్తున్నాను:

    “అలాగే, 1901 కీ, 1930 కీ మధ్య ఉన్న అడ్డుగీత (hyphen) …,” అన్నారు. కానీ ఆ తర్వాత వివరించినట్లుగా, (1901-1930) లో వాడాల్సింది పొట్టి గీత (en-dash), అడ్డుగీత (hyphen) కాదు.

    సంభాషణకి సంబంధించిన కొటేషన్ ముగింపు గుర్తుకు ముందు సాధారణంగా ఒక విరామ చిహ్నం ఉండాలి (ఇక్కడ కామా): “నన్ను గురించి వినేందుకేముంది. మాది సామాన్య బ్రతుకు,” అంది నీరసంగా.

    అలాగే కొటేషన్ ప్రారంభ గుర్తుకు ముందు కూడా విరామ చిహ్నం అవసరం: డాక్టరు చాలాసేపు ఆలోచించి, “మద్రాసులో మీకెవరన్నా ఉంటే చెప్పండి. మిమ్మల్ని అక్కడికి చేరుస్తాను,” అన్నది.

    సంబోధనలలో ప్రతిసారీ ఆశ్చర్యార్థకం వాడాల్సిన అవసరం లేదు, కామా సరిపోతుంది: “రాధా, కాసిని మంచి నీళ్ళివ్వు.”

    మనసులోని మాటలను వ్యక్తపరచడానికి కొటేషన్లు, చుక్కలు (ellipsis) వాడటం చదువరులకు అంత అనువుగా ఉండదు. న్యూయార్కర్ పత్రికలో కొటేషన్ గుర్తులు గానీ, ఏటవాలు అక్షరాలు (italics) గానీ లేకుండా, పాత్రల అంతర్గత ఆలోచనలను కథనంలోనే సహజంగా కలిసిపోయేటట్లు రాస్తారు. తెలుగులో కూడా మనం ఆ శైలినే అనుసరించవచ్చు.

    వేమూరి గారికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ, ఈ సందర్భంగా ఆశ్చర్యార్థక చిహ్నాల గురించిన ఒక హాస్య సంఘటనతో ముగిస్తాను.

    Donald Knuth రాసిన The Art of Computer Programming గ్రంథాన్ని చదివి, Robert Floyd ఒక ఉత్తరం రాశాడు:

    Dear Don:

    Please quit using so many exclamation points! I can’t stand it!! I’m going out of my mind!!! (Don’t get alarmed, I’m only kidding!!!!)

    Sincerely yours (!!!!!),
    Robert W. Floyd

    మరికొన్ని నెలలకి, Computer Science Department Chair గా Floyd నియమితుడైనప్పుడు, Knuth రాసిన ఉత్తరం:

    Bob,

    Congratulations to you and to the Dean for his fine decision. I hope you will accept, since I think you will be able to accomplish important things for our department. Please be our Chairman.

    Sincerely,
    Don.

    P.S. If I were allowed to use exclamation points I would be more emphatic.

    Knuth తన పుస్తక ప్రతులను తిరగేసి లెక్కించగా, సగటున ప్రతి పేజీకి రెండు ఆశ్చర్యార్థకాలు ఉన్నట్లు తేలింది. ఆయన ఆ తప్పును సరిదిద్దుకోవడమే కాకుండా, “Mathematical Writing” అనే కోర్సు ఇచ్చాడు.

    కొడవళ్ళ హనుమంతరావు

  3. మనసులు దోచే మనస్లు– 7 గురించి Seshagiri Nimmagadda అభిప్రాయం:

    07/18/2026 12:23 pm

    Srinivas garu and Ramesh garu, my sincere thanks for your kind comments and very useful feedback. Most grateful to you.

    As this articles is the last one on my Himalayan treks, I take the opportunity to offer my profound thanks to Amarendra Dasari garu, Srinivas Bandaa garu, Madhav Machavaram garu, the publishers ans staff of Eemaata.

  4. కంప్యూటర్ చిప్ కథ – 15: మాక్స్‌ ప్లాంక్‌ మొదలు పెట్టిన క్వాంటం విప్లవం గురించి శర్మ దంతుర్తి అభిప్రాయం:

    07/18/2026 9:38 am

    కృష్ణ బిలాల మీద పి.బి.ఎస్ వారి అద్భుతమైన వీడియో. ఇందులో గురుత్వ తరంగాల గురించి కూడా చెప్పారు.

    https://www.youtube.com/watch?v=1LYSfpKog4w

  5. విరామస్థానాల వాడుక గురించి Raghavendra అభిప్రాయం:

    07/17/2026 10:50 pm

    తెలుగేకాదు;ఆంగ్లంలో టైపు చేసేప్పుడూ మీరు వ్రాసినదిఎంతో ఉపయోగపడుతుంది.

  6. కంప్యూటర్ చిప్ కథ – 15: మాక్స్‌ ప్లాంక్‌ మొదలు పెట్టిన క్వాంటం విప్లవం గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:

    07/17/2026 12:34 am

    “కృష్ణ వస్తువు” దుష్ట సమాసం అనడం నా పొరబాటు. వాస్తవానికి “నల్ల వస్తువు” దుష్ట సమాసం అవుతుందనుకుంటా. సరిచేసినందుకు థాంక్స్.

    “నల్లని గొయ్యి” అని పరిచయం చేసినా, బహుశా తనకీ అది నచ్చక, నండూరి ఎక్కువ సార్లు “బ్లాక్ హోల్” అనే వాడాడు.

    Black hole పేరు వెనుక ఒక ఆసక్తికరమైన కథ ఉంది: 1967లో Princeton Universityకి చెందిన ప్రఖ్యాత భౌతిక శాస్త్రవేత్త, John Archibald Wheeler, ఒక ప్రసంగంలో, పదే పదే “gravitationally completely collapsed object” అనలేము, దానికి సరైన క్లుప్త పదం ఉంటే బాగుంటుంది అన్నాడు. అప్పుడు ప్రేక్షకులలో ఒకరు, “How about black hole?” అనడంతో వీలర్ దానిని వాడుకలోకి తెచ్చాడు. ఈ కథనం ఆయన స్వీయ చరిత్రలోనిదే [1].

    అయితే, దీని లోగుట్టును పరిశోధించిన ఒకరు—అంతకు కొన్నేళ్ళు ముందరే Wheeler సహోద్యోగి Richard Dicke “బ్లాక్ హోల్” అనే పదాన్ని వాడాడని తేల్చారు. Dicke ఆ పేరు పెట్టడానికి అసలు కారణం: Black Hole of Calcutta.

    కొడవళ్ళ హనుమంతరావు

    [1] John Archibald Wheeler with Kenneth Ford. Geons, Black holes, and Quantum Foam: A Life in Physics. Norton. 2000.

  7. హృదయాల ఊసులు గురించి వాడ్రేవు చినవీరభద్రుడు అభిప్రాయం:

    07/16/2026 9:41 am

    పాల్ వెర్లేన్ కవితను ఇలా ఒక తెలుగు అనువాదంలో చదవడం నాకు చాలా సంతోషాన్ని ఇచ్చింది. ఎందుకంటే నా అభిమాన కవుల్లో వెర్లెన్ ఒకడు. ఆయన కవిత్వం అత్యంత సంగీతాత్మకం. ఇంప్రెషనిస్టు చిత్రలేఖనాల్లో కనిపించే ఒక అస్పష్ట లావణ్యం ఆయన కవిత్వంలో కనిపిస్తుంది. అటువంటి ఒక నాదాత్మక సౌకుమార్యాన్ని అనువాదకులు ఈ అనువాదంలోకి తీసుకురాగలిగారు. వారికి నా అభినందనలు.

  8. నిశ్శబ్దంలో వినిపించే ప్రశ్నలు – శ్రీసుధ మోదుగు కథ – ‘స్థితం’ గురించి Bvnswamy అభిప్రాయం:

    07/16/2026 8:26 am

    కథ చదవాలనే ఆసక్తి వ్యాసం కలిగించింది. అస్తిత్వవాద లక్షణాల్ని తెలుపుతూ సాగిన మంచి విమర్శావ్యాసం. ఇరువురికీ ధన్యవాదాలు.

  9. కంప్యూటర్ చిప్ కథ – 15: మాక్స్‌ ప్లాంక్‌ మొదలు పెట్టిన క్వాంటం విప్లవం గురించి శర్మ దంతుర్తి అభిప్రాయం:

    07/15/2026 7:29 pm

    మీరు లింక్ ఇచ్చిన వేమూరి గారి వ్యాసం కింద కూడా నేను ఇదే ప్రశ్న అడిగాను. అది అలా ఉంచితే, రెండు పిచ్చి ప్రశ్నలు, నాకు తెలుగు రాదు కనక. [గమనిక – నాకు తెలుగు రాదు అనేది అందరికీ తెల్సిన మాట. అది వప్పుకోవడానికి ఏమీ సిగ్గు పడడం లేదు. ఇప్పటికీ హైద్రాబాదు, విజయవాడ, వగైరా నగరాల్లో మాట్లాడే తెలుగు నాకు అర్ధం కాదు. ఎవరినీ తప్పు పట్టడానిక్కాదు ఈ వ్యాఖ్య]

    ౧. కృష్ణ వస్తువు ఎందుకు దుష్ట సమాసం అవుతుంది? నేను అంతర్జాలం వెతికాను. కృష్ణ వస్తువు అనేది కర్మధారయ సమాసం అని వచ్చింది. తప్పు సమాసాలు – రాజమొగుడు, సింహపుగొంతు, తెల్లకాగితం (కాగితం తెలుగులోకి వచ్చిన పార్శీ, ఉర్దూ పదం ట). జోకు ఏమిటంటే, ఈ “తెల్లకాయితం” పదంతో నేను ఈమాటలోనే కధ రాసాను. 🙂 – https://eemaata.com/em/issues/200807/1231.html

    తత్సమ రూపంగా పరిగణిస్తే (రైట్): సంస్కృత పదం అయిన ‘వస్తు’ అనే దానికి తెలుగు విభక్తి ప్రత్యయం ‘వు’ చేరి ‘వస్తువు’ గా మారింది. ఈ లెక్కన ‘కృష్ణ’ (సంస్కృతం) + ‘వస్తువు’ (సంస్కృత తత్సమం) కలిస్తే అది శుద్ధ సంస్కృత / తత్సమ సమాసం అవుతుంది. శబ్ద మూలాలను (Etymology) బట్టి చూస్తే ‘వస్తువు’ సంస్కృత పదమే. కాబట్టి ‘కృష్ణ వస్తువు’ అనేది సరైన సమాసమే అని అంగీకరించడానికి బలమైన వ్యాకరణ ఆధారం ఉంది. (అంటే దీన్ని మీ మీద రుద్దుదాం అని కాదు, గమనించగలరు)

    ౨. గొయ్యి అంటే ఈ విధంగా “రోడ్డు మీద గొయ్యి, పెరట్లో మోకాలి లోతు గోతులు” అనడం వాడవచ్చు కానీ మరీ లోతైన వాటిని గొయ్యి అనడం ఎలా? రోడ్డు మీద బిలం అనలేం కదా? మా ఇంట్లో నూతులు బహు లోతైన గోతులు అనడం ఉందా? అలాగే హైద్రాబాడ్ రోడ్ల మీద బిలాలు ఉంటాయి అనడం ఉందా? గొయ్యి కీ బిలానికి చాలా తేడా ఉంది.

    నల్ల వస్తువు, నల్ల బిలం కూడా వాడవచ్చు అనుకుంటా. కర్రి కాయ అంటే అదేదో మామిడి కాయ అన్నట్టు ఉందండి. వాడడం వరకూ సరే కానీ వేమూరి గారు చాలాసార్లు చెప్పారు మనకి ఇటువంటి సైన్స్ పదాలకి అసలైన తెలుగు పదాలు లేవు అని. అంతవరకూ ఎందుగ్గానీ “థేంక్స్” అనేదానికి “ధన్యవాదాలు” కాక మరో సులభమైన పదమే లేదు. నెనర్లు అనీ మరోటి అనీ అన్నా ఆ పదాలు ఏవో పక్షి ఈకలు అన్నట్టూ ఉంటాయి. హిందీలో “షుక్రియా” అనేది వాడతారు కదా అలాగ మనకి తెలుగు లో ఏదైనా ఉందా?

  10. కంప్యూటర్ చిప్ కథ – 15: మాక్స్‌ ప్లాంక్‌ మొదలు పెట్టిన క్వాంటం విప్లవం గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:

    07/10/2026 12:18 pm

    దంతుర్తి గారికి కృతజ్ఞతలు.

    తెలుగు అకడెమిక్ సైన్స్ పుస్తకాలు నాకు అందుబాటులో లేవు కనుక Black Body కి శాస్త్రీయ పారిభాషిక పదమేమిటో తెలియదు. “కృష్ణ వస్తువు” దుష్ట సమాసమని పద్మగారు తప్పుపడతారని భయం :-).

    Black Body గురించి నండూరి రాశారేమో తెలియదు కాని Black Hole కి “విశ్వరూపం” లో వాడిన పదం “నల్లని గొయ్యి” (పేజీ 239). ఈమాట సైన్సు వ్యాసాలలో (https://eemaata.com/em/issues/202110/26936.html) వేమూరి వాడిన పదాలు: కర్రి బిలం (black hole), కృష్ణ పదార్థం (dark matter), కృష్ణ శక్తి (dark energy), కర్రి కాయ (black body).

    కొడవళ్ళ హనుమంతరావు