పాఠకుల అభిప్రాయాలు

Total Comments: 16634

  1. Velcheru Narayana Rao, Our Guide and Mentor గురించి K.V.S. Ramarao అభిప్రాయం:

    08/22/2026 12:40 pm

    Came across this page while reading some papers of Harshita Kamath in connection with a piece of research I was doing on Nayaka period Telugu prabandhas. What a remarkable quality and quantity of work has Narayana Rao accomplished, not only in introducing western audiences to the amazing breadth and depth of Telugu classical texts but also in encouraging and mentoring doctoral students who are carrying on his legacy ! At least 3 of the 4 students who wrote above are now professors working on Telugu literature.

    I recently saw a surprising paper by two of them – Harshita and Ilanit – on how Nannaya turned the Sanskrit Mahabharata – considered a dangerous text to keep at your home – into one that people revere, not only keep at home, but have pauranikas read the Virataparva for rains. Ilanit too did great work on Amuktamalyada and is continuing her work on Telugu texts, while Harshita is working on Telugu performance arts like Kuchipudi and various Telugu texts. I very much wish that all continue on this path and dig out more diamonds to share with the world.

  2. అలుపెరగని యాత్రికుడి అంతరంగం: డా. నిమ్మగడ్డ శేషగిరిగారితో ముఖాముఖి గురించి అమరేంద్ర అభిప్రాయం:

    08/22/2026 8:54 am

    చక్కని ముఖాముఖీ
    మన యాత్రాసాహిత్యానికి ఇటీవలి కాలంలో పరిపుష్టి సమకూర్చుతున్న శేషగిరి గారినుంచి ఇంత సమగ్రమైన ఇంటర్వ్యూ రావడం నాకు తెలిసి ఇదే మొదటిసారి. అర్ధవంతమైన ప్రశ్నలు అడిగి విపులమైన జవాబులు సాధించి అందించిన శ్రీనివాస్ బందా గారికి ధన్యవాదాలు-అభినందనలు.

  3. బాలమురళి – స్మృతి సరళి గురించి వి ఎ వి అభిప్రాయం:

    08/21/2026 8:09 pm

    మీ జ్ఞాపకాలు అద్భుతంగా పంచుకున్నారు. కచ్చేరీల సంఘటనలు జరిగిన సంవత్సరాలు ఉజ్జాయింపుగానైనా తెలియజేస్తే వ్యాసం బాలమురళీకృష్ణగారిపై ఒక డాక్యుమెంట్‌లా ఉండేది.

  4. నింగీ, నీరూ, నికోబార్-1 గురించి Amarendra Dasari అభిప్రాయం:

    08/19/2026 1:55 am

    రమేష్ గారు,
    సూర్య గారు,
    మీ స్పందనలకు ధన్యవాదాలు.

    అమరేంద్ర

  5. నింగీ, నీరూ, నికోబార్-1 గురించి దాసరి అమరేంద్ర అభిప్రాయం:

    08/19/2026 1:52 am

    Ravi Kona garu,
    Thank you for your response.
    I am happy to note ur association with Nicobar Islands. I am also happy that you could connect back with those islands through my article.
    Thank you once again.

    Amarendra
    19 Aug 2026

  6. ఆగస్టు 2026 గురించి పల్లె దేవప్రియం అభిప్రాయం:

    08/17/2026 8:37 am

    తెలుగు రచనకు దిగే నేటి రచయితలకు ఏమి చేయాలో పై వ్యాసంలో సూచన చేసి ఉంటే బాగుండేదని నాకు అనిపించింది.

  7. కర్ణభారం – సమూలానువాదం గురించి శర్మ దంతుర్తి అభిప్రాయం:

    08/16/2026 5:48 pm

    ఏదో ఒకసారి మాటల్లో కర్ణుడు అన్నాట్ట కృష్ణుడితో – నేను పుట్టగానే అమ్మ నన్ను వదిలేసింది. గురువు నేనెవరో తెలియగానే శపించాడు, బ్లాహ్, బ్లాహ్ అంటూ సుత్తి, ఆ తర్వాత అనడం దుర్యోధనుడు ఒక్కడే నన్ను చేరదీసాడు అందువల్ల నేను అతనికి ఏదైనా చేస్తాను. దానికి కృష్ణుడు చెప్తాడు సమాధానం – నన్ను కూడా మా అమ్మ వదిలేసింది పుట్టగానే (నేనే వదిలేయమని చెప్పాను), పుట్టినప్పటినుండి ప్రతీరోజూ నన్ను చంపడానికి కంసుడు ప్రయత్నించాడు. వాడి మామ జరాసంధుడు లెక్కలేనన్ని సార్లు (పద్ధెనిమిదా?) నా మీద దండెత్తుకు వస్తే పారిపోయి సముద్రంలో నగరం నిర్మించుకుని దాక్కోవల్సి వచ్చింది. అయినా సరే నేను ధర్మాన్ని విడవలేదు.

    తెలిసేది ఏమిటంటే, డబ్బులు వస్తున్నాయి కదా అనీ, పదవి వస్తోంది కదా అని ధర్మం తప్పితే చివరకి అధోగతే. కొందరిది ఇన్స్టంట్ కర్మ. మరి కొందరికి సమయం పడుతుంది.కానీ కర్మ ఎవరినీ వదలదు. ఆ ముక్క కూడా మహాభారతంలో చెప్పినదే. యథా ధేనుసహస్రేషు వత్సో విందతి మాతరం, తథా పూర్వకృతం కర్మ కర్తారమనుగచ్ఛతి- అనుశాసనిక పర్వం (13.7.22)

    అయితే అధర్మాన్ని సపోర్ట్ చేస్తూ మరో పక్క దానధర్మాలు చేయడం అదో రకం వీక్నెస్ అంటారు – నేను అధర్మం చేయడం లేదు సుమా అని చెప్పుకోవడానికో లేకపోతే నేను మంచివాణ్ణే అని చెప్పుకోవడానికో లేదా మరో కారణం, తన పేరు పైకి రావడానికి. ఆ విషయం ఎవరూ చెప్పలేం ఎందుకనేది. నిజంగా మంచి మనసుతోనే చేసి ఉండొచ్చు – నాకు ఏమీ లేక సూతుడికి కొడుకుగా పెరిగాను కనక లేనివాళ్ళు ఏమి అడిగినా ఇస్తాను అని నియమం పెట్టుకుని ఉండొచ్చు. ఆ ఒక్క మంచి గుణం వల్ల గొప్పవాడు అయిపోరు ఎవరూ. దీన్నే ఇప్పుడు కొత్తగా చెప్తున్నారు మనకి – జీవితంలో హోలిస్టిక్ వ్యూ ఉండాలి అంటూ.

    అన్నింటికన్నా దరిద్రమైన పనులు ఉన్నాయి కర్ణుడు చేసినవి – పరశురాముడంతటి వాడి దగ్గిర అబద్ధం ఎలా ఆడాడు? ఆయనకి తెలిస్తే ఎలాగా శపిస్తాడని తెలియదా? దుర్యోధనుడు చేసేది అధర్మం అని తెలిసీ ద్రౌపదిని నిండు సభలో వివస్త్రని చేస్తూంటే ఎందుకలా చూస్తూ కూర్చున్నాడు? పైకి చెప్పకపోయినా దుర్యోధనుణ్ణి పక్కకి తీసుకెళ్ళి ‘బాస్ ఇదేం బాగోలేదు, ఇక్కడితో ఆపుదాం,’ అని ఎందుకు అనలేకపోయాడు? నిజమైన స్నేహితుడు హితం పలకాలి కదా? ఎందుకంటే, స్వయంవరంలో ద్రౌపది చెప్పింది ఈ సూతుణ్ణి చేసుకోను అని మొహమ్మీదే, సభాముఖంగా. ఆ ఏడుపు మనసులోంచి పోలేదు ఏనాటికీ. ఈవిడ ఆడది, స్వంత అభిప్రాయాలు ఉండకూడదు, అందువల్ల ‘నేను వీణ్ణి చేసుకోను’ అని అనడానికి పనికిరాదు; ఇదెంత, దీని పొగరు ఎంత, నన్ను చేసుకోను అనడానికి అనుకున్నాడా?

    పాండవుల వనవాస సమయంలో గంధర్వుల చేతిలో చిత్తుగా ఓడిపోయినప్పుడు, ఉత్తర గోగ్రహణంలో ఓడినప్పుడు కూడా తనకి అంత సీన్ లేదనీ, చేతకానివాడినని తెలియలేదా? అంత వీరుడైతే కుంతి దగ్గిరకి డైరక్ట్‌గా వెళ్ళి (సూతుడితో సహా) ఇలా ఎందుకు చేసావని అడగలేదేం? యుద్ధం మొదట్లో అధర్మం మొదలుపెట్టింది కౌరవులే కదా, యుద్ధంలో కూడా కుర్రాడైన అభిమన్యుణ్ణి చంపుతూ? అక్కడ మాత్రం చేతులు కట్టుకుని ఎందుకు కూర్చున్నాడు? ఇదంతా స్వంత చేతులతో చేసుకున్న కర్మ.అయితే భీష్మ, ద్రోణులుకూడా చేతకానివారిలా కూర్చున్నారు కదా అంటే నిజమే; వాళ్ళు కూడా పోయారు ఆ ప్రవాహంలో. అందుకే కృష్ణుడు రాయబారం మొదట్లోనే హెచ్చరించాడు – సారపు ధర్మమున్ అంటూ.

    నిజంగా ఆలోచిస్తే దుర్యోధనుడితో సహా మొత్తం కౌరవసేన వైపు ఉన్న ప్రతీ ఒక్కరికీ, వాళ్ళు రాజ్యాలు ఏలడానికి పనికిరారు అని ముందే తెలుసు. ధర్మంగా రాజ్యం చేయడం చేతకాదు, రాదు, నేర్చుకోరు కూడా. అందువల్ల యుద్ధంలో ఛస్తే వీరస్వర్గం గారంటీ కనక, ధర్మరాజుకి ముందే రాజ్యం ఇచ్చేస్తే తామందరూ ఊరూ పేరూ లేని అనామకుల్లా జీవితాలు గడపాలి కనకా, పాచికలూ, యుద్ధం అంటూ గొడవలు. కర్ణుడు లేకపోతే భారతం లేదు అంటారు. ఉత్తి మాట. దుర్యోధనుడికి కర్ణుడో సాకు. కర్ణుడు కనిపించకపోతే మరొకళ్ళు ఎవర్నో పట్టుకుని బరిలోకి లాగేవాడే. చెరువులో చేపలన్నీ ఒకటే అయినపుడు ఏ చేప అయితే ఏవిటి వలలో పడడానికి? మహాభారతంలో కర్ణుడు వేరు, ఎన్టీవోడి డి.వి.ఎస్. కర్ణ వేరు.

    ప్రస్తుతం మన జీవితాల్లో కూడా జరిగేది కూడా దాదాపుగా ఇదే. జాగ్రత్తగా గమనిస్తే తెలుస్తుంది. అందుకే కాబోలు అంటారు మహాభారతంలో ఉన్నది ప్రపంచంలో ఉంది కానీ అందులో లేనిది మరెక్కడా లేదు అని.

    ధర్మే చార్థే చ కామే చ మోక్షే చ భరతర్షభ
    యదిహాస్తి తదన్యత్ర యన్నేహాస్తి న తత్క్వచిత్

    ‘అబ్బే, ధర్మం అనేది, అదేం లేదు. మోసాలు చేసే వారు హాయిగా ఉంటారు’ అనే పెద్ద మనుషులు ఉన్నారు కూడా. అది వారి అభిప్రాయం. జీవితంలో మోరల్స్ అనేవి మనం ఎందుకు పెట్టుకున్నాం నేడు కానీ నాడు కానీ అని కాస్త ఆలోచిస్తే ధర్మం అంటే ఏమిటో తెలుస్తుంది. ధర్మం లేదు గాడిదగుడ్డు లేదు అంటారా? కానీయండి.

  8. దేశభక్తి గేయాలు గురించి పద్మావతి అభిప్రాయం:

    08/16/2026 9:56 am

    మళ్లీ ఎన్నాళ్ళకు విన్నానో ఈ గీతాలు. జన్మ ధన్యం. మీకు ధన్యవాదాలు.🙏

  9. కంప్యూటర్ చిప్ కథ – 14: లీ డి ఫారెస్ట్ కనుగొన్న ఎలక్ట్రానిక్ స్విచ్ – ట్రయోడ్ గురించి గుమ్మడిదల రంగారావు అభిప్రాయం:

    08/16/2026 3:45 am

    1960-70 దశకం లో పుట్టిన, గ్రామీణ నేపథ్యమున్న నాలాంటి వారికి గతించిన కాలం మళ్లీ పురుడు పోసుకున్నట్టు అనిపించింది ఈ వ్యాస పరంపర, ముఖ్యంగా ఈ వ్యాసం చదువుతుంటే. అవి గ్రామాల్లో కరెంటు లేని రోజులు. ఎటు చూసినా చిమ్మ చీకటి. అయినా దైనందిన జీవితం మామూలుగానే సాగేది. ఇప్పుడు కాసేపు పవర్ కట్ భరించలేక ఇన్వర్టర్లు పెట్టుకుంటున్నారు గానీ ఆ రోజుల్లో దగ్గర్లో వున్న బస్తీకి పోతేనే కరెంటు వెలుతురు చూసేది. పల్లెటూరిలో కిరసనాయిల్ దీపాలే చీకటిని పారదోలే సాధనాలు. దీపం వత్తి బాగుచెయ్యటం, దీపానికి రక్షణగా వుండే గ్లాస్ ని శుభ్రం చెయ్యటం, బుడ్డిలో కుబెనతో కిరసనాయిల్ పొయ్యటం చిన్న పిల్లల వంతు. విద్యార్థులు ప్రైవేటుకు వెళ్ళేటప్పుడు వెంట ఒక చిన్న సైజు లాంతరు తీసుకొని వెళ్లేవాళ్లం. పంతులు గారింట్లో పెద్ద సైజు లాంతరు వుండేది. చిన్న లాంతర్లకు గుండ్రటి వత్తి, పెద్ద లాంతర్లకు దళసరి వత్తి వుండేది. లాంతరుకి ఒక నాబ్ వుండేది. అది తిప్పితే మంటను పెద్దది చిన్నది గా చెయ్యవచ్చు. పెళ్లిళ్ల కి పెట్రోమాక్స్ లైట్లు అని వుండేవి. అవి చాలా కాంతివంతంగా వెలిగేవి. వెలిగేది కిరోసిన్ తోనే అయినా గ్యాస్ కొట్టాలి. దానికి ఒక నాబ్ వుండేది. ఆ లైట్లు అద్దెకు ఇచ్చేవారు. పొగాకు బ్యారన్ వున్న వాళ్ళకు మోచేతి సైజు టార్చి లైటు వుండేది. దానికి నాలుగు బ్యాటరీ అవసరం. బ్యారన్ లో కాలుతున్న పొగాకు(virginia tobacco) ఎలా వుంది తెలుసుకోవాలంటే బాగా కాంతినిచ్చే లైటు అవసరం. చిన్న టార్చ్ లైట్ అయినా చాలా తక్కువ మంది దగ్గర వుండేది. ఎవరి పనులు వాళ్ళు చీకటిలోనే చేసేవారు. వంట దగ్గర దీప స్తంభం అనే పరికరం వుండేది ప్రతి ఇంటిలో. దీపస్తంభం మీద దీపం బుడ్డి పెడితే ఆ వెలుతురులో పొయ్యమీద ఉడికే పదార్థం కనిపిస్తుంది. ఏడు గంటలకే భోజనం కానిచ్చి పడుకునే వాళ్లు. కిరోసిన్ కూడా రేషన్ షాపులోనే ఇచ్చేవాళ్లు, ప్రతి ఇంటికి నెలకి ఒక లీటరో అరలీటరో! బయట దొరికేది కాదు. కొంత కాలం తర్వాత కిరోసిన్ అమ్మకం లిబరలైజ్ చేసి డ్రమ్ములతో తిరిగేవాళ్లు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అమ్మటానికి. గబ్బు సమురు గా పిలిచేవారు కిరోసిన్ ని. ఎటుచూసినా చీకటే కానీ చీకటి అనిపించేది కాదు! కరెంటు వచ్చాకే చీకటి అంటే ఏమిటో తెలిసింది! వినటానికి చిత్రంగా వున్నా ఇది నిజం! 1970ల తొలిరోజుల్లో గ్రామాలకు కరెంటు రావటం మొదలయింది. మొల లోతు గుంటలో కరెంట్ స్తంభాలు పాతడం, తీగలు లాగటం, స్తంభాల నుంచి ఇంటికి వైరు లాగటం, ఇంట్లో గోడకి వైరింగు చేయించుకోవటం, స్విచ్ బోర్డులు బిగించడం అబ్బో అదో పండగ వాతావరణంగా వుండేది కొన్ని నెలల పాటు. మొట్టమొదటిసారి ఊర్లో కరెంటు దీపాలు వెలగడం ఎన్నటికీ మరిచిపోలేని అనుభూతి మా తరానికి. మొదట్లో బల్బులే వుండేవి. లోపల ఫిలమెంటు కనిపించే బల్బులు, తర్వాత పాల రంగు బల్బులు, ఆ తర్వాత ట్యూబ్ లైట్లు వచ్చాయి. అప్పుడు స్విచ్ లు చాలా పెద్దవి గా విండేవి. మధ్యలో ఒక పుల్లలా వుండేది పైకి అంటే ఆన్ కిందకి అంటే ఆఫ్! ఆ తర్వాత కాలంలో ఎన్నో మార్పులు: గోడలోపల వైరింగు, గోడలోపలే స్విచ్ బోర్డ్, స్విచ్ లు కూడా చాలా తేలికైనవి, నాజూకైనవి వచ్చాయి. నేడు కరెంట్ పోతే ఇన్వర్టర్ వెంటనే ఎత్తుకుంటుంది కరెంటు సప్లై. చిమ్మ చీకటిలో పుట్టి పెరిగిన అనుభూతి అరవై-డెబ్భై దశకంతో అంతమైంది. ఇప్పటి తరం కరెంటు లేని రోజులు అంటే నమ్మరు కానీ ఆ రోజులు చూశాము. ఈ వ్యాసం చదువుతుంటే అరవై ఏళ్ళ క్రితం కాలం కళ్లముందు కదిలాడింది. ఒక్కసారిగా అరవై ఏళ్లు వెనక్కి తీసుకెళ్లి గతించిన వాస్తవానికి జీవం పోసిన హనుమంతరావు గారికి ధన్యవాదములు.

  10. భారతీయ ఖగోళ సంప్రదాయం – ఆర్యభట-I కల్పనాశక్తి గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:

    08/15/2026 12:07 pm

    ఉప్పలూరివారి వ్యాఖ్యలోని పరికరాల ప్రస్తావన చూసి కొంత పరిశోధించగా కొత్తగా తెలుసుకున్న రెండు విషయాలు పంచుకుంటాను — ఒకటి ఆర్యభటుని గురించి, మరొకటి మా ప్రాంతానికి (ప్రకాశం జిల్లా) చెందిన ఒక విశిష్ట పండితుని గురించి.

    ఎరటోస్థెనీస్ (Eratosthenes, 276-194 BC) ఓ కర్ర నీడను, రెండు నగరాల మధ్య దూరాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని భూమి చుట్టుకొలతను అంచనా వేశాడు. మనవాళ్లు ఏయే పరికరాలు వాడారో అన్న కుతూహలం కలుగుతుంది. ఆర్యభటీయంలో పరికర నిర్మాణాన్ని చెప్పే శ్లోకాలు రెండే: గోళపాదం 22వ శ్లోకం తేలికైన చెక్కగోళాన్ని తయారుచేసి, పాదరసం, నూనె లేదా నీటితో కాలగమనానికి అనుగుణంగా తిప్పమనీ, 23వ శ్లోకం దానిపై నక్షత్రగోళంలో సగభాగాన్ని చిత్రించమనీ తెలుపుతాయి.

    ఆర్యభటుని మరొక, ఇప్పుడు లభించని రచనగా భావించే గ్రంథం “ఆర్యభటసిద్ధాంతం.” మనకు లభిస్తున్న “ఆర్యభటీయం” ఉదయిక పద్ధతిలో, అంటే దినారంభాన్ని సూర్యోదయం నుంచి లెక్కిస్తే, “ఆర్యభటసిద్ధాంతం” అర్ధరాత్రిక పద్ధతిని అనుసరిస్తుంది. బ్రహ్మగుప్తుడు తదితరుల రచనల్లో “ఆర్యభటసిద్ధాంతం” ప్రస్తావనతోబాటు, ఆ గ్రంథంలోని యంత్రాధ్యాయంలో పరికరాలపై గల 34 శ్లోకాల వివరణలు ఉన్నాయి.

    ప్రకాశం జిల్లా ఉలిచి గ్రామంలో పుట్టిన శ్రీరాముల రాజేశ్వర శర్మగారు భారతీయ ఖగోళ పరికరాల చరిత్రపై విశేష పరిశోధన చేశారు. అనేక దేశాలలోని మ్యూజియంలు, వ్యక్తిగత సేకరణలను పరిశీలించి, “A Descriptive Catalogue of Indian Astronomical Instruments,” రూపొందించారు. అది అందరికీ అందుబాటులో ఉంది. దాని పీఠిక నుంచి:

    తనుర్ నేత్రైర్ న్యూనా, నృపతిరహితా రాజనగరీ;
    సరస్యో నిష్పద్మా, యువతిరపి కాంతేన రహితా;
    నిశా నిఃశీతాంశుః, సరిదపి యథా చక్రరహితా;
    తథా జ్యోతిర్విద్యా భవతి విఫలా యంత్రరహితా.

    (కళ్ళులేని శరీరం, రాజులేని రాజధాని, పద్మాలు లేని సరస్సు, ప్రియుడు లేని యువతి, చంద్రుడు లేని రాత్రి, చక్రవాకపక్షులు లేని నది ఎలా వెలితిగా ఉంటాయో, యంత్రాలు లేని ఖగోళవిద్య కూడా అలాగే నిష్ఫలమవుతుంది.)
    — రామచంద్ర వాజపేయిన్, 1428, యంత్రప్రకాశ

    శర్మగారిని నా దృష్టికి తెచ్చినందుకు పరుచూరి శ్రీనివాస్‌కి అనేక కృతజ్ఞతలతో,
    కొడవళ్ళ హనుమంతరావు