రచనాపాఠానికి వెళ్ళు

ఈమాట

eemaata: An Electronic Magazine in Telugu for a World without Boundaries
ప్రధానజాబితా
  • ఈమాట గురించి
  • పాఠకుల అభిప్రాయాలు
  • శీర్షికలు
    • కథలు
    • కవితలు
    • పద్యసాహిత్యం
    • వ్యాసాలు
    • సమీక్షలు
    • స్వగతం
    • గడినుడి
    • శబ్దతరంగాలు
    • ముఖాముఖి
  • సూచనలు
    • పాఠకులకు సూచనలు
    • రచయితలకు సూచనలు
  • ఈమాట రచయితలు
  • పాతసంచికలు

రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ రేడియో ప్రసంగం

రచన: పరుచూరి శ్రీనివాస్
నవంబర్ 2018

ఈమాట పత్రిక 20 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకుంటున్న సందర్భంలో రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మగారు చేసిన ఒక అరుదైన రేడియో ప్రసంగం విందాం.

అనంతకృష్ణశర్మగారు సాహిత్య రంగంలోనే కాదు సంగీత రంగంలో కూడా గొప్ప పండితులన్న విషయం అందరికీ తెలిసినదే. మద్రాసు మ్యూజిక్ అకాడెమీ నుండి 1974లో సంగీతకళానిధి అన్న బిరుదు కూడా అందుకున్నారు. ఆయన సంగీత విషయాలపై కేవలం పరిశోధనా వ్యాసాలు రాయడమే కాదు, స్వయంగా పాడేవారు, వయొలిన్ కూడా వాయించేవారు. ఆయన స్వయంగా పాడిన పాటల గురించి నేను గతంలో ప్రస్తావించాను.

//eemaata.com/Audio/nov2018/Rallapalli-AnantakrishnaSarma_apUrva-rAgamulu-saindhavi_1960.mp3

ఈ సంచికలో వినిపిస్తున్న ప్రసంగం మార్చ్, 1960లో అపూర్వ రాగములు అన్న శీర్షిక క్రింద సైంధవి రాగంపై ఆకాశవాణిలో చేసినది. ఈ శీర్షికలో ఆయన–మంగళకైశికి, సైంధవి, ద్విజావంతి రాగాలపై మాట్లాడారు. తక్కిన రెండు ప్రసంగాలు రాబోయే సంచికల్లో! నాకు కర్నాటక శాస్త్రీయ సంగీతంలో పెద్ద ప్రవేశం లేదు కానీ బాలాంత్రపు రజనీకాంతరావుగారితో వున్న మంచి పరిచయం కారణంగా ఈ రాగం పేరు విన్నాను. రజనిగారు ‘ఇందుకుగా కోపించనేల! నాకు ముందుగల కోపమెల్ల ముగిసెనుపోరా!’ అన్న అన్నమయ్య కీర్తన (ఓలేటి, శ్రీరంగం గోపాలరత్నం చాలా గొప్పగా పాడారు) ఈ రాగంలోనే కంపోజ్ చేశానని చెప్తూ, అనంతకృష్ణశర్మగారు ఈ రాగం పైన రేడియోలో ఉపన్యసించిన విషయం కూడా చెప్పారు. అలా అనంతకృష్ణశర్మగారి గొంతు ఆకాశవాణి వారివద్ద ఉన్నదన్న విషయం నాకు తెలిసింది.

ఓలేటి, శ్రీరంగం గార్లు పాడిన అన్నమయ్య పదం కూడా ఈ రేడియో ప్రసంగంతో పాటుగా వినండి.

//eemaata.com/Audio/nov2018/indukugaa-kOpinchanEla_Voleti-Srirangam_annamayya.mp3
    
   

6అభిప్రాయాలు

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండి
  1. 1
    Dr. Y. Kameswari November 1, 2018 3:36 am

    ఎంత మంచి ప్రసంగం వినిపించారు. ఆ అన్నమాచార్య పదం ఎన్నడూ విన్నది కాదు. ధన్యవాదాలు . మిగిలిన ప్రసంగాలకోసం ఎదురుచూస్తాను.

  2. 2
    మణి వడ్లమాని November 2, 2018 9:11 am

    సైంధవి రాగం పేరు యెంత అందంగా ఉందొ శ్రీ అనంతశర్మగారి ప్రసంగం కూడా అంత బావుంది. ధన్యవాదాలు శ్రీనివాస్ గారు.

  3. 3
    Siddineni Bhava Narayana November 4, 2018 7:18 am

    గాఢమైన విషయ పరిజ్ఞానం. అరుదైన అభిరుచి. ఇంత వరకు ఆయన వ్యాసాల నుంచి తెలియని విషయాలు కావు. ఆయన ఎంతటి నిగర్వి? ఈ కోణం మనకెలా తెలిసేది? ఆయన గొంతు వింటేతప్ప! వ్యక్తిత్వం లోని ఔన్నత్యం మనకవగతం చేసిన వాళ్ళకి థాంక్స్! రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మగారు జీవించి ఉండగా రావలసిన గుర్తింపు వచ్చిందా? తెలుగు వారసత్వం అవరోధంగా నిలిచిందెమో!

    He has never been honored as his peers such as kalki Krishna murthy and Suddudu were. We are indifferent not only to our creative writers but also to our extraordinarily talented literary critics as well as to our genuinely gifted music analysts.

  4. 4
    Siddineni Bhava Narayana November 4, 2018 7:34 am

    In fact, Late Anantha krishna Shrma is to be placed on the same pedestal as are Late V.Rghavan and Late professor SamabaMurthy. Late Anantha krishna Shrma has not received the accolades due to him in the sphere of Music Analysis as the society he belonged to has been, as usually ,callous to its talented artistes ,and to its art critics.

  5. 5
    Lyla yerneni May 15, 2019 2:23 pm

    ప్రసంగం నాకు నచ్చింది. మాట్లాడుతున్నదెవరు! మరి! ‘సారస్వతాలోకము’ అన్న తన వ్యాససంపుటిలో ఒక వ్యాసం లో ‘కావ్యమునకు జీవనము రసము’ అంటూ ‘రసము’ అంటే ఏమిటని తెలియ చెప్పిన వారు. (Pages 99 – 101, నవోదయ పబ్లిషర్స్, హైదరాబాద్.) వీరి ప్రసంగం రసవిహీనంగా ఉంటుందా? No way!

    రాళ్లపల్లి తమ ఆలోచనలు, స్పష్టమైన మాటల్లో, స్పష్టమైన చక్కని స్వరంలో చెపుతారు. బయటి ప్రపంచంలో -తను మాట్లాడదలచిన విషయంలో విభిన్నతలు ఉంటే, అవి ఏమిటో వారి ఉపన్యాసం లోనే చెపుతారు. సైంధవి రాగం దక్షిణ భారతంలో మునుపటి నాలుగు రకాల వాడుకలు ఎంత ఓర్పుతో విడదీసి చెప్పారు!
    ఈ వక్త, విషయం ఏదైనా అర్థం కాకపోతే కాలేదని చెపుతారు. ప్రసంగం లో ఒకచోట (listen at 3.50 of tape) ‘మ’ ‘పూర్ణంగా’ ఉండాలి అంటే ఏమో నాకు అర్థం కాలేదన్నారు రాళ్లపల్లి. నేననుకోటం, దాని అర్థం, composer is instructing the musician to – Hold the note for its full value. (Tenuto.)

    ప్రసంగం లో వసుచరిత్రలోనుంచి ఉదహరించిన పద్యం గురించి:
    ఈ ప్రసంగం లో లాగే, చక్కని వివరణలు రాజన్నకవి – (వసుచరిత్ర కవితా విపంచి) వ్యాసంలోను, అలాగే వ్యాఖ్యాన సహితమైన వసుచరిత్ర డిజిటల్ వర్షన్ లోనూ గమనించ వచ్చును. రచయితల అభిప్రాయాలలో చిన్ని తేడాలున్నవి. అన్నీ చదువుకుంటే చాలా సరదా కలుగుతుంది. పద్యం లోని విశేషార్థము బాగా తెలుస్తుంది. సింధుకన్యకలు ఇందులో ముగ్గురు. సింధు ప్రాంతంలో పుట్టిన రాగం, లక్ష్మి, కావ్య నాయిక గిరిక కూడాను. కాని పద్యాన్ని సైంధవి/ సింధూర రాగానికి లక్షణ పద్యంగా ఎవరం అనుకోనక్కర్లేదు. (పాఠక మిత్రులు వసుచరిత్ర కావ్యంలో ఈ పద్యం కన్నా మరో రెండు పద్యాల ముందర, ఒక సీస పద్యంలో – గిరిక, వసురాజుల పెళ్లి అప్పటి ఆర్కెస్ట్రా, పెళ్లి కోలాహలం కూడా వినొచ్చు.)

    సంగీత రాగాల పేర్లు, పుట్టుకలు, గుర్తించటాల గురించి:
    ఈ విషయంలో భిన్నాభిప్రాయాలున్నాయి -అని, ఇప్పుడు ఖరారుగా బతికి ఉన్న ఒక్కొండు రచయితలు పన్నెండు సార్లు చెప్పేకన్నా, ( అదీ ఒక విషయమే అనుకోండి ) ప్రతి పిక్కి పిక్కి స్వర విభేదానికీ ఒక కొత్తపేరు తగిలించే కన్నా ( అదీ ఒక పనే అనుకోండి. ) నా ఉద్దేశంలో – ఏ శాస్త్రం లో నైనా, క్లాసిఫికేషన్స్ బేసిస్ తెలపగలగటం/తెలుసుకోటం ఎక్కువ ఉపయోగకరం. ఉంటాయి విభేదాలు. కాని ప్రతి సంగీతం విషయం గురించి సందిగ్ధతలు మాత్రమే ఉండటానికి సంగీతం రెలిజన్ కాదు కదా? సంగీతం శాస్త్రమయ్యె. ఈ సైన్స్ లోనూ ప్రపంచంలో ఎక్కడ ఉన్నా ఆ యా శాస్త్రజ్ఞులు సంభాషించుకోటం వెసులుబాటు కోసం, దానికో సాంకేతిక భాష, విభజన పథకాలుంటం, అవి అవసరాన్ని బట్టి అప్డేట్ చెయ్యబడటం జరుగుతుంది. సంగీత రాగాల ( అలాగే ఛందస్సు) విభజన పథకాల బేసిస్ ఏమిటి అని తెలిస్తే, ‘కొందరు’ ఎవరికి వారే రాగాలు, స్వర స్థానాలు డిరైవ్ చేసుకోగలరు. కొన్ని పాటలు (పద్యాలు) వారే డిజైన్ చేసుకోగలరు.

    రవిశంకర్ My music, My Life అన్న పుస్తకం లో (109 వ పేజీ) హిందూస్తానీ రాగాలు (థట్) ప్రధానమైనవి పట్టుమని పది ఉన్నాయని, అవి బిలావల్, కళ్యాణ్, ఖమాజ్, కాఫీ, అసావరి, భైరవి, భైరవ్, పూర్వీ, మార్వా, తోడి – అని తెలిపాడు. ఇది 20 వ శతాబ్ది ‘వి. ఎన్. భక్తఖండే’ ప్రతిపాదించిన విభజన అనీ, దీనికన్న పదిహేడవ శతాబ్ది ‘వెంకట మఖి’ 72 మేళకర్తల విభజన ఉత్తమమైనదని అంటాడు.
    In Ravi Shankar’s words (page 30):
    “I myself however, as well as a number of other musicians, do not feel that these ten scales adequately accommodate a great variety of ragas. For there are many ragas that use notes not contained in these ten Thats. We therefore think it is more reasonable and scientific to follow the old Melakartha system of the south, because it can almost sustain any raga, no matter how unusual its ascending and descending structures.”

    సంగీత విద్వాంసులు రచించిన సంగీతవిషయకమైన గ్రంథాలు, (జీవిత చరిత్రల పోసుకోలు కాదు) కొన్నైనా చదవటం నాకిష్టం. The next book in queue for me is – ‘The infinite variety of music’ by Leonard Bernstein.

    అన్నమయ్య పాట గురించి:
    అనంతకృష్ణ శర్మ గారు, సైంధవి రాగంలో అన్నమయ్య పాడినట్టు లేదన్నారు. పాడలేదేమో. కాని ఇక్కడ విజయవాడ రేడియోకేంద్రం వారి ఆర్టిస్టులు వినిపించారు.
    There you go. Another feather in the cap of Bezwada. Thanks for the lovely broadcast! -Lyla

  6. 6
    తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్ May 17, 2019 2:50 am

    తెలుగులో రాళ్ళపల్లి ఒక అద్భుతం . ఆయన సాహిత్య విమర్శలు – సంగీత పరామర్శలు ఎంతో హృద్యంగా ఉంటాయి . ఈ ఉపన్యాసం ఒక్కటి చాలు ఆయన స్థాయి తెలపడానికి. లైలా గారి అభిప్రాయాలు ఎన్న దగినవి .

    రవిశంకర్ పేర్కొన్న సంగీతజ్ఞుడు విష్ణు నారాయణ్ భాత్ఖండే ( హిందూస్థానీ సంప్రదాయాన్ని గ్రంథస్థం చేసి – నేర్పడానికి వీలుగా స్వరలిపిని జతపరచినవాడు – రాజాశ్రయం పొంది సంగీత కళాశాలలు స్థాపించాడు . అందులో ఒకటి -భాత్ఖండే music institute – లక్నో -ఇప్పుడు డీమ్డ్ యూనివర్సిటీ . చాలా మంది ఉత్తరాదిలో ఈ సంస్థ ద్వారా సంగీత శిక్షణ పొంది – సంగీతాన్ని వృత్తిగా ఎంచుకుంటారు.. వారిదగ్గర భాత్ఖండే రచించిన హిందుస్తానీ సంగీత పధ్ధతి ( నాలుగు ఉద్గ్రంథాలు -దాదాపు నాలుగువేల పుటలు) చూడవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు వికీ లింకు
    చూడండి : https://en.wikipedia.org/wiki/Vishnu_Narayan_Bhatkhande

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండిCancel reply

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండి

  

   ( సహాయం తొలగించండి)

s h L ksh ~r j~n ph b bh m y r l v S sh p n dh d th t N ~m ch Ch j jh ~n T Th D Dh o O au M @H @M k kh g gh Ru ~l ~lu e E ai aa i ee u oo R a

ఈమాట పాఠకులకు సూచనలు చదివాను. వాటికి కట్టుబడి ఉంటానని హామీ ఇస్తున్నాను.

ఈ రచయిత నుంచే...

  • మల్లిక్ పాటలు, మరికొన్ని సంప్రదాయ పాటలు
  • పెండ్యాల జనరంజని
  • స్పందన: భారతీయ కావ్యాల కాల-కర్తృనిర్ణయం
  • అజంతా రెండు కవితలు
  • దర్శకుడు బి. ఎన్. రెడ్డితో ముఖాముఖీ

ఇటువంటివే…

  1. ద్విజావంతి: రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ రేడియో ప్రసంగం
  2. మో, సంజీవదేవ్ – రేడియో ప్రసంగాలు
  3. తెలుగు వార్తాపత్రికలు – ఒక ప్రసంగం
  4. నాటికి నేడు – రేడియో నాటిక
  5. రజనితో రేడియో ఇంటర్‌వ్యూ

నవంబర్ 2018 సంచికలో ...

  • TAGS ఆధ్వర్యంలో శ్రీ UAN మూర్తి మెమోరియల్ రచనల పోటీ
  • అడ్డగాడిద
  • ఆనందం
  • ఇరవై యేళ్ళ పైమాటే
  • ఏడు కవితలు
  • ఒక మరిచిపోలేని వాక్యం
  • ఒక్క క్షణమైనా నీలా…
  • కలుపుకొంటే కలుపుకొన్నంత
  • కాళీ పదములు 4
  • కేనాపారా
  • గడినుడి – 25
  • గాయకులుగా సంగీత దర్శకులు
  • చిత్తం
  • జీవనసంధ్య
  • తడిబల్ల – పొడిబల్ల
  • నవంబర్ 2018
  • నాకు నచ్చిన పద్యం: హృదయాన్ని తాకే మొల్ల కవిత్వం
  • నేనొక చిత్రమైన చిక్కుముడి: 1. ఆఖరి కథతో ఆరంభం!
  • పిలుపు
  • పుస్తక పరిచయం: అడవి నుండి అడవికి
  • పుస్తక సమీక్ష: బుద్ధ చరితమ్
  • బురద
  • బేతాళ కథలు: కథన కుతూహలం – 6
  • మాగ్నెట్
  • రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ రేడియో ప్రసంగం
  • శిథిల రాజ్యం
  • శ్రీశ్రీ పదబంధ ప్రహేళిక – 25
© ఈమాట
అడుగు మెన్యూ గమనము
  • ఈమాట రచయితలు
  • About eemaata
గౌణ జాబితా
  • ఈమాట – ఫేస్బుక్
  • ఈమాట యూట్యూబ్
  • మీ రచనలు పంపించండి
  • సంపాదకులను సంప్రదించండి
  • RSS ఫీడ్
  • వెతుకు

రచనల జాబితా

శ్రీశ్రీ పదబంధ ప్రహేళిక – 25
బేతాళ కథలు: కథన కుతూహలం – 6

ఈమాటలో శోధించడానికి మీ కీలకపదాలను టైప్ చేసి రిటర్న్ బొత్తామును నొక్కండి. వెనక్కి వెళ్లడానికి Esc బొత్తామును నొక్కవచ్చు.