నా ఫ్రాన్స్ అనుభవాలు చదివి మెచ్చుకొన్న వారందరికి ధన్యవాదాలు. ఒక రచనకి ప్రతిఫలం ఇంతకన్నా ఏముంటుంది!
నా వ్యాసంలో చెప్పని ఒకటి, రెండు విషయలు చెప్పాలని ఉంది.ఈ వ్యాసం రాయటానికి మరి కొన్ని కారణాలున్నాయి. మొదటిది, అమెరికా దేశానికి వలస రాక ముందు 30 ఏళ్ళు ఇండియాలో గడిపిన నేను, నా 15 ఏళ్ళ అమెరికా జీవితం తరవాత ఫ్రాన్స్ వెళ్ళటంతో, ఫ్రాన్స్లో మా అనుభవాలని రెండు కోణాల్నుంచి చూడటం మొదలు పెట్టాను! అమెరికా జీవితానుభవంతో ఫ్రాన్స్ చూడటం ఒకటైతే, మేము తిన్నగా ఇండియా నుంచి ఫ్రాన్స్ వెళ్ళి ఉంటే, ఫ్రాన్స్ను ఎలా చూసేవాళ్ళం అన్నది మరోటి. రెండో కారణం ఏమిటంటే, ఒక తెలుగువాడిగా, నాకొచ్చిన అవకాశాల వల్ల కలిగిన అనుభవాలను తోటి తెలుగువారితో పంచుకోటం అవసరంగా నాకు అనిపించడం!
అన్నిటికంటే, ముఖ్యమైన విషయం – నాకూ, రామన్నకీ వయస్సులో చాలా పెద్దవాళ్లయిన అక్కయ్యలు ఇండియాలో ఉన్నారు. వారికి, తెలుగు తప్ప మరే భాషా రాదు! వారి కోసం కూడా రాయడం అన్నిటి లోకి పెద్ద ప్రేరణ!
కొత్తపాళీ గారూ : మీరు అన్నట్లు మరిన్ని అనుభవాలు త్వరలో మీతో పంచుకోడనికి ప్రయత్నిస్తాను. అన్నట్లు, మీరు నాకు బాగా పరిచయమైన వారిలా అనిపిస్తున్నారు. వీలయితే, నాకు ఈమైల్ ఇవ్వండి.
రోహిణీప్రసాద్ గారూ : మీరన్నది నిజమే! ఫ్రెంచి వారికి వారి భాష, సంస్కృతుల మీద అభిమానం వల్లే, ఇంగ్లీషు వారు ఇండియాను పరిపాలినంత విసృతంగా, ఫ్రెంచి వారు ఇండియాను పరిపాలించలెకపోయారేమో!
“కవితా సారాన్ని వచనంలో వివరించడం కవిత్వాన్ని అవమానించడంగానే భావిస్తాను.” అని అన్నారు బాగుంది. కానీ, అసంపూర్తిగా వదిలేసిన వాక్యం వచనం కాకుండా, కవిత్వం అయిపోతుందా?
“ఎంతదారి తప్పి
ఎక్కడెక్కడో తిరిగినా
ఎట్టకేలకు నీటి జాడ”
పైది వచనం కాదా?
“గలగలలాడే
సెలయేటి
అలలన్నీ
వెలిగిపోతూ…”
సెలయేట్లో అలలు ఎక్కడుంటాయండీ? గలగల పారే సెలయేరులో అలలా?…… ఏదో తేడాగా ఉంది. ఇకపోతే, మీరు వాడిన శైలి శేషేంద్ర శర్మ గారి శైలి లాగానే ఉంది. కాకపోతే, మీ రచనలో మీరు పాఠకుల బుర్రకి మరీ పని పెడదామన్న తాపత్రయంలో కొంచం దారి తప్పారు అనిపించింది.
@అలోక్,
మాదిగలు, బాపనోడు ఎక్కడి నుంచి పట్టుకొచ్చావ్? ఇక్కడ జరుగుతున్నదేమిటి, మీరు మాట్లాడేదేమిటి? ఓ గద్దర్ జనపదంలో పాటలు కట్టి పాడాడంటే అర్థం ఉంది. కనీసం ఆయన వాళ్ళ కర్థమయ్యే భాషలో పాడతాడు. తమరు వక్కాణించిన పెద్దవాళ్ళ కవిత్వం పెద్దవాళ్ళు చదువుకోటానికి , విమర్శించుకోటానికి, పీ.హెచ్.డి లకి పనికొస్తుందంతే. అందులో ఒక్క అక్షరం ముక్క నువ్వు అన్న ఆ పేద జనానికి అర్థం కాదు. అయినా, ఇదేం జబ్బో! దళితుల్ని పొగిడి, బ్రాహ్మణున్ని తిడితే గొప్పవాడైపోతామనుకుంటారెందుకో?
మామూలుగా హార్మోనియం మీద పలికే గమకాలన్నీ కీబోర్డు మీద కూడా పలికించవచ్చు. మోడల్ ని బట్టి కీబోర్డులో పియానో, వయొలిన్ మొదలైన ఎన్నో ధ్వనులు పలుకుతాయి కనక వీలును బట్టి ఏదో వాటిలో ఒకటి ఎంచుకోవచ్చు. ఇవికాక కొన్ని మోడల్స్ లో పిచ్ బెండర్ సదుపాయం ఉంటుంది. స్ప్రింగ్ లోడెడ్ పద్ధతిలో పనిచేసే ఈ మీటను ఉపయోగించి కుడిచేత్తో వాయిస్తున్న స్వరానికి అటూ ఇటూ ఉండే స్వరాలను సాగదీసినట్టుగా పలికించవచ్చు. దీన్ని ఉపయోగించి కీబోర్డు మీద కొందరు నిపుణులు వీణ, నాదస్వరం వగైరా పద్ధతుల్లో అద్భుతమైన కర్ణాటక గమకాలను పలికించగలరు. దీనికి ఎంతో అభ్యాసం కావాలి. కీబోర్డు ధ్వనులన్నీ కూడా ఎలక్ట్రానిక్ పద్ధతిలో సృష్టి అవుతున్నవే కనక గమకాల ‘భ్రమ’ను కలిగించడం కూడా సాధ్యమవుతుంది.
పాశ్చాత్య సంగీతంలో ఎడమచేతిని సామాన్యంగా బేస్ (మంద్ర) స్వరాల కోసమో, కార్డ్ ప్రోగ్రెషన్స్ (స, గ, ప మొదలైన స్వరాల కాంబినేషన్) కోసమో ఉపయోగిస్తారు. ఇటువంటివి మన శాస్త్రీయసంగీతంలో అవసరం కావు. పాశ్చాత్య సంగీతంలో పోలీఫోనీ (ఒకేసారిగా పలు స్వరాలు మోగడం) ఉంటుంది. మనది మోనోఫోనీ. ఎటొచ్చీ కీబోర్డు మీద మన దేశపు సినిమా పాటలు వాయిస్తున్నప్పుడు రెండో చేతిని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకోవచ్చు. అయితే కుడి చేత్తో పాట వాయిస్తున్నప్పుడు తక్కిన ఎఫెక్ట్స్ కోసమని ఎడమచేతిని ఉపయోగించడమూ కద్దు.
The editors have acknowledged the mistake. Unlike the print versions, the web allows us to correct mistakes.
It is only fair that the two should be published as two separate pieces. Sowmya Balakrishna clearly mentioned she was introducing Roy as writer and she did a good job of that.
Rohiniprasad is a scholar, perfectly capable of writing an article introducing Roy as film-maker.
Eemaata is a reputable magazine. I am sure they don’t want to carry this down history and archive it for posterity.
ఈమాట సంపాదకులకు,
ఇంతకాలంగా ఇంటర్నెట్ చూస్తున్నా ‘ఈమాట’ వెబ్ పత్రికను ఎప్పుడూ గమనించలేదు. అల్లసాని పెద్దన, అన్నమాచార్య మరెవరైనా సరే ఇప్పుడుండి ఉంటే మీ కృషికి జోహారులర్పించటమే కాదు, ఆ గండపెండేరాలు, ఆ సువర్ణమణిమయ భూషణాలు అన్నీ మీకు తొడిగి ఉండేవారు – మన తెలుగును ఈ విధంగా బ్రతికిస్తున్నందుకు. ఆంధ్రభాష మనుగడ పుట్టినగడ్డలో ప్రశ్నార్ధకంగా మారినా, మెట్టనగడ్డలో్ ఈ విధంగా మెరుగులీనుతున్నందుకు ఏ తెలుగు హృదయం మాత్రం పులకించదు? – మేడేపల్లి శేషు, న్యూఢిల్లీ.
మా ఫ్రాన్స్ అనుభవాలు గురించి విష్ణుభొట్ల లక్ష్మన్న అభిప్రాయం:
09/06/2007 6:02 am
నా ఫ్రాన్స్ అనుభవాలు చదివి మెచ్చుకొన్న వారందరికి ధన్యవాదాలు. ఒక రచనకి ప్రతిఫలం ఇంతకన్నా ఏముంటుంది!
నా వ్యాసంలో చెప్పని ఒకటి, రెండు విషయలు చెప్పాలని ఉంది.ఈ వ్యాసం రాయటానికి మరి కొన్ని కారణాలున్నాయి. మొదటిది, అమెరికా దేశానికి వలస రాక ముందు 30 ఏళ్ళు ఇండియాలో గడిపిన నేను, నా 15 ఏళ్ళ అమెరికా జీవితం తరవాత ఫ్రాన్స్ వెళ్ళటంతో, ఫ్రాన్స్లో మా అనుభవాలని రెండు కోణాల్నుంచి చూడటం మొదలు పెట్టాను! అమెరికా జీవితానుభవంతో ఫ్రాన్స్ చూడటం ఒకటైతే, మేము తిన్నగా ఇండియా నుంచి ఫ్రాన్స్ వెళ్ళి ఉంటే, ఫ్రాన్స్ను ఎలా చూసేవాళ్ళం అన్నది మరోటి. రెండో కారణం ఏమిటంటే, ఒక తెలుగువాడిగా, నాకొచ్చిన అవకాశాల వల్ల కలిగిన అనుభవాలను తోటి తెలుగువారితో పంచుకోటం అవసరంగా నాకు అనిపించడం!
అన్నిటికంటే, ముఖ్యమైన విషయం – నాకూ, రామన్నకీ వయస్సులో చాలా పెద్దవాళ్లయిన అక్కయ్యలు ఇండియాలో ఉన్నారు. వారికి, తెలుగు తప్ప మరే భాషా రాదు! వారి కోసం కూడా రాయడం అన్నిటి లోకి పెద్ద ప్రేరణ!
కొత్తపాళీ గారూ : మీరు అన్నట్లు మరిన్ని అనుభవాలు త్వరలో మీతో పంచుకోడనికి ప్రయత్నిస్తాను. అన్నట్లు, మీరు నాకు బాగా పరిచయమైన వారిలా అనిపిస్తున్నారు. వీలయితే, నాకు ఈమైల్ ఇవ్వండి.
రోహిణీప్రసాద్ గారూ : మీరన్నది నిజమే! ఫ్రెంచి వారికి వారి భాష, సంస్కృతుల మీద అభిమానం వల్లే, ఇంగ్లీషు వారు ఇండియాను పరిపాలినంత విసృతంగా, ఫ్రెంచి వారు ఇండియాను పరిపాలించలెకపోయారేమో!
ధన్యవాదాలతో,
లక్ష్మన్న
Lark_Vishnubhotla@yahoo.com
అరణ్య కవితలు గురించి మాబాపదిగనోడు అభిప్రాయం:
09/06/2007 5:15 am
సుబ్రహ్మణ్యం గారు,
“కవితా సారాన్ని వచనంలో వివరించడం కవిత్వాన్ని అవమానించడంగానే భావిస్తాను.” అని అన్నారు బాగుంది. కానీ, అసంపూర్తిగా వదిలేసిన వాక్యం వచనం కాకుండా, కవిత్వం అయిపోతుందా?
“ఎంతదారి తప్పి
ఎక్కడెక్కడో తిరిగినా
ఎట్టకేలకు నీటి జాడ”
పైది వచనం కాదా?
“గలగలలాడే
సెలయేటి
అలలన్నీ
వెలిగిపోతూ…”
సెలయేట్లో అలలు ఎక్కడుంటాయండీ? గలగల పారే సెలయేరులో అలలా?…… ఏదో తేడాగా ఉంది. ఇకపోతే, మీరు వాడిన శైలి శేషేంద్ర శర్మ గారి శైలి లాగానే ఉంది. కాకపోతే, మీ రచనలో మీరు పాఠకుల బుర్రకి మరీ పని పెడదామన్న తాపత్రయంలో కొంచం దారి తప్పారు అనిపించింది.
@అలోక్,
మాదిగలు, బాపనోడు ఎక్కడి నుంచి పట్టుకొచ్చావ్? ఇక్కడ జరుగుతున్నదేమిటి, మీరు మాట్లాడేదేమిటి? ఓ గద్దర్ జనపదంలో పాటలు కట్టి పాడాడంటే అర్థం ఉంది. కనీసం ఆయన వాళ్ళ కర్థమయ్యే భాషలో పాడతాడు. తమరు వక్కాణించిన పెద్దవాళ్ళ కవిత్వం పెద్దవాళ్ళు చదువుకోటానికి , విమర్శించుకోటానికి, పీ.హెచ్.డి లకి పనికొస్తుందంతే. అందులో ఒక్క అక్షరం ముక్క నువ్వు అన్న ఆ పేద జనానికి అర్థం కాదు. అయినా, ఇదేం జబ్బో! దళితుల్ని పొగిడి, బ్రాహ్మణున్ని తిడితే గొప్పవాడైపోతామనుకుంటారెందుకో?
కీబోర్డ్ మీద రాగాలు గురించి Rohiniprasad అభిప్రాయం:
09/06/2007 4:58 am
మామూలుగా హార్మోనియం మీద పలికే గమకాలన్నీ కీబోర్డు మీద కూడా పలికించవచ్చు. మోడల్ ని బట్టి కీబోర్డులో పియానో, వయొలిన్ మొదలైన ఎన్నో ధ్వనులు పలుకుతాయి కనక వీలును బట్టి ఏదో వాటిలో ఒకటి ఎంచుకోవచ్చు. ఇవికాక కొన్ని మోడల్స్ లో పిచ్ బెండర్ సదుపాయం ఉంటుంది. స్ప్రింగ్ లోడెడ్ పద్ధతిలో పనిచేసే ఈ మీటను ఉపయోగించి కుడిచేత్తో వాయిస్తున్న స్వరానికి అటూ ఇటూ ఉండే స్వరాలను సాగదీసినట్టుగా పలికించవచ్చు. దీన్ని ఉపయోగించి కీబోర్డు మీద కొందరు నిపుణులు వీణ, నాదస్వరం వగైరా పద్ధతుల్లో అద్భుతమైన కర్ణాటక గమకాలను పలికించగలరు. దీనికి ఎంతో అభ్యాసం కావాలి. కీబోర్డు ధ్వనులన్నీ కూడా ఎలక్ట్రానిక్ పద్ధతిలో సృష్టి అవుతున్నవే కనక గమకాల ‘భ్రమ’ను కలిగించడం కూడా సాధ్యమవుతుంది.
పాశ్చాత్య సంగీతంలో ఎడమచేతిని సామాన్యంగా బేస్ (మంద్ర) స్వరాల కోసమో, కార్డ్ ప్రోగ్రెషన్స్ (స, గ, ప మొదలైన స్వరాల కాంబినేషన్) కోసమో ఉపయోగిస్తారు. ఇటువంటివి మన శాస్త్రీయసంగీతంలో అవసరం కావు. పాశ్చాత్య సంగీతంలో పోలీఫోనీ (ఒకేసారిగా పలు స్వరాలు మోగడం) ఉంటుంది. మనది మోనోఫోనీ. ఎటొచ్చీ కీబోర్డు మీద మన దేశపు సినిమా పాటలు వాయిస్తున్నప్పుడు రెండో చేతిని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకోవచ్చు. అయితే కుడి చేత్తో పాట వాయిస్తున్నప్పుడు తక్కిన ఎఫెక్ట్స్ కోసమని ఎడమచేతిని ఉపయోగించడమూ కద్దు.
భూషణీయం గురించి mohanraokotari అభిప్రాయం:
09/06/2007 4:53 am
గొప్ప విషయాలు ఎంతో గొప్పగా అనుభవించి పలవరిస్తే, మమ్ములను మీ మనసులొకి తీసికెళ్తే, అనుభవాన్ని చూపు ముందు నిలిపి తాదత్మ్య పరిస్తే , చెప్పేదేముంది.
రచయితగా సత్యజిత్ రాయ్ – నా అభిప్రాయాలు గురించి Wyer2 అభిప్రాయం:
09/06/2007 4:48 am
The editors have acknowledged the mistake. Unlike the print versions, the web allows us to correct mistakes.
It is only fair that the two should be published as two separate pieces. Sowmya Balakrishna clearly mentioned she was introducing Roy as writer and she did a good job of that.
Rohiniprasad is a scholar, perfectly capable of writing an article introducing Roy as film-maker.
Eemaata is a reputable magazine. I am sure they don’t want to carry this down history and archive it for posterity.
Wyer Govin
ఈమాట గురించి గురించి Seshu Medepalli అభిప్రాయం:
09/06/2007 3:53 am
ఈమాట సంపాదకులకు,
ఇంతకాలంగా ఇంటర్నెట్ చూస్తున్నా ‘ఈమాట’ వెబ్ పత్రికను ఎప్పుడూ గమనించలేదు. అల్లసాని పెద్దన, అన్నమాచార్య మరెవరైనా సరే ఇప్పుడుండి ఉంటే మీ కృషికి జోహారులర్పించటమే కాదు, ఆ గండపెండేరాలు, ఆ సువర్ణమణిమయ భూషణాలు అన్నీ మీకు తొడిగి ఉండేవారు – మన తెలుగును ఈ విధంగా బ్రతికిస్తున్నందుకు. ఆంధ్రభాష మనుగడ పుట్టినగడ్డలో ప్రశ్నార్ధకంగా మారినా, మెట్టనగడ్డలో్ ఈ విధంగా మెరుగులీనుతున్నందుకు ఏ తెలుగు హృదయం మాత్రం పులకించదు? – మేడేపల్లి శేషు, న్యూఢిల్లీ.
మా ఫ్రాన్స్ అనుభవాలు గురించి ప్రసాదం అభిప్రాయం:
09/06/2007 12:47 am
చాలా బాగా వివరించారు. మీ అనుభవాలు చాలా బావున్నాయి.
వాన-పాట గురించి Alok అభిప్రాయం:
09/06/2007 12:46 am
ఇందులో అద్భుతమైన చిత్రాలేవీ కనపడ్డంలేదు. “నీ పాట కూడా అంతే” అన్న చోటనే కవిత ఆగిపోయింది.
కీబోర్డ్ మీద రాగాలు గురించి తెలుగుఅభిమాని అభిప్రాయం:
09/05/2007 11:24 pm
సర్, కీ బోర్డు పైన గమకాలు పలుకుతాయా? అలాగే పాశ్చాత్య సంగీతానికిమల్లే రెండు చేతులు ఉపయోగించి కర్ణాటక సంగీతం కూడా వాయించవచ్చా?
అరణ్య కవితలు గురించి Alok అభిప్రాయం:
09/05/2007 11:09 pm
ఇంక్విలాబు జిందాబాదు, నేను మాదిగనురా బాపనోడా అని పొలికేకలెట్టడవే కవిత్వమా కృష్ణాజీ? అక్కడెక్కడో కట్టే డాము మీద, ఫ్లై వోవర్ మీదా రాసే జాగ్రఫీనా కవిత్వం? తమ కడుపులో చల్ల కదలకండా వుంచుకొని ఫుట్ పాత్ జీవుల గురించి పేజీలెక్కన, కేజీలెక్కన మోజుకొద్దీ రాయడమేనా కదిలించే కవిత?
గుంటూరు శేషేంద్ర శర్మ గారి అభిప్రాయం రాసారు. బానే వుంది. మరి మిగతా కవులు మరీ ముఖ్యంగా ఇస్మాయిలు గారు ఏం చెప్పారో చదవలేదా? చదవకపొతే చదవండి.
జయప్రభగారి పబ్ ఆఫ్ వైజాగపట్నమ్ చదివారా? చదవకపోతే ఎంటనే చదవండి. గుత్తొంకాయ ఎలా వొండాలి, తద్దినాలప్పుడు ఏమేం తినొచ్చు అన్నీ తెలుస్తాయి. అట్లా తెల్సుకొని తెలుగు భాషని కవిత్వాన్ని పొయ్యిల్లోకి, గుండిగల్లోకి తోసి సంతోషిద్దాం.
కవిత్వం మాథమేటిక్సు గాదు లాజికల్ గా ఆలోచించి చదువర్లని అలోచింపచేడానికి. కవిత్వం పొలికేకలు గాదు. కవిత్వం జాగ్రఫీ, తిండియావ గాదు.
కవిత్వం గురించి చదవండని పక్కవాళ్ళకి సలహా ఇచ్చేముందు మనమెంత చదవేసామో చూసుకోవడం మంచిది.