రచనాపాఠానికి వెళ్ళు

ఈమాట

eemaata: An Electronic Magazine in Telugu for a World without Boundaries
ప్రధానజాబితా
  • ఈమాట గురించి
  • పాఠకుల అభిప్రాయాలు
  • శీర్షికలు
    • కథలు
    • కవితలు
    • పద్యసాహిత్యం
    • వ్యాసాలు
    • సమీక్షలు
    • స్వగతం
    • గడినుడి
    • శబ్దతరంగాలు
    • ముఖాముఖి
  • సూచనలు
    • పాఠకులకు సూచనలు
    • రచయితలకు సూచనలు
  • ఈమాట రచయితలు
  • పాతసంచికలు

శెలవు రోజున

రచన: రేఖాజ్యోతి
సెప్టెంబర్ 2022

రాత్రి ఎప్పుడు నిద్రపట్టిందో!
కనురెప్పలు తెరవబోతే పాత చెక్కతలుపు చప్పుడు.
ఆరిన తడి చారలు చెంపల మీద, బురద నేలలో బండి చక్రాల గుర్తుల్లా.

బయట తెల్లవారినట్టుంది.
లేవబోతే బాధ, సగం మనిషి-సగం రాయి కథ: ఆర్థరైటిస్.
కిటికీలో పావురాలు రెక్కలాడిస్తున్నాయి అక్కడక్కడే కదులుతూ.
రాత్రి బలవంతంగా బయటకు నెట్టిన పిల్లి, దూరంగా
ఎక్కడో మూలుగుతోంది “అమ్మా” అన్నట్టే!

పక్కకు పొర్లడమే ఇవాళ్టికి ఆరోగ్యంగా ఉన్నట్టు.


తన ముఖం గుర్తొస్తుంది,
నీటి సరఫరా మీట నొక్కినట్టు. బుర్ర పనిచేయడం మొదలుపెట్టినట్టుంది.
తుప్పు పట్టిన విడిభాగాలన్నీ కలిపి కూడదీసుకుని నాలుగడుగులు వేశాక,
గుడ్డి దీపం కూడా గాలికి ఆరినట్టు- జ్ఞాపకం వస్తుంది

ఇవాళ ‘శెలవు’ అని.

పొద్దున్నే ఆనకట్ట మీద హెచ్చరిక చేసే ఉంటారు
తీరిక దొరికితే గేట్లు ఎత్తివేస్తారనీ – జ్ఞాపకాలు ముంచేస్తాయనీ!
పని కావాలిప్పుడు ప్రాణం నిలుపుకోవాలంటే!

చైతన్యం అత్యాశగానూ చలనం అత్యవసరంగానూ తెల్లవారుతుంది.
స్పృహ కంటే శిక్ష లేదు నాబోటి వారికి.
చీర కొంగు నడుం చుట్టూ బిగించి – ఊఁహూఁ.
చీర’ మాట మరెప్పుడైనా చెప్తాను – ఈ ప్రమాదం దాటాలి ముందు.

నిటారుగా నిలబడి నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను
అందరూ లేవండి
నిశ్శబ్దంగా ఉండకండి
ఏదోక పని చెప్పండి
ఖాళీగా ఉంచకండి

ఇక్కడ – ఆగితేనో, వెనక్కి తిరిగి చూస్తేనో తల వేయి ముక్కలవుతుందట!
ఎందరి లాగానో నాకూ దక్కిన శాపం ఇది.


‘బాంబూ స్పైన్’ కట్టెలాగా అయిన వెన్నుపూస, వీపు పీకుతోంది,
చేతి వేళ్ళ చివర ముగ్గుపిండికి తోడు ఫైబ్రోమయాల్జియా కూడా.

అయినా ఏదోకటి చేయాలి.
ఎవరైనా సాయం పట్టండి
ఈ మంచం అటు వేసి
ఆ పూలకుండీలు ఇటు తీసి పెడదాం

పోనీ పరదాలు మారుస్తాను
కాస్త మనసుకు ఈ చోటు కొత్తగా ఉండాలి.
ఎవరైనా ఇటు రండి, కవిత్వం చదువుకుందాం.

ఏం చేయను?
ఏం చేయనింకా?

ఎప్పటి నుంచో అనుకుంటున్నాను కదా?
అల్మారాలో పుస్తకాలు సర్దాలని, అన్నీ తీసి
పోగు పోసుకుంటాలే- ఒకపూట బ్రతుకు దాటేయనూ!

ఎన్నాళ్ళయింది ఇవి తాకి?
దుమ్ముగొట్టుకుపోయాయి.
దుమ్ము?
నేనూ… దుమ్ముగొట్టుకుపోయానా ఇప్పుడు?


అబ్బా, ఎవరో తలుపు కొడుతున్న చప్పుడు
ఎవరయ్యుంటారు?
ఎవరు అన్నీ అయ్యి ఉంటారు?
అయిన వాళ్ళందరూ ఉండిపోతారా?
లంకెలేని మాటలు కనుకనే లోపలే ఉంటాయి ఈ తర్జనభర్జనలు.

ఊఁహూఁ ఎవరూ లేరు ఎవరూ రాలేదు.
ఎవరొచ్చినా ఎదురుచూస్తున్న ఆ ఒక్కరూ రారు.
ఇలా కూర్చున్న చోట కూర్చున్నట్టు కూరుకుపోతే ఎట్లా?
పని కావాలి పని
బుర్రకి పని కావాలి

ఆఁ! ఆ అద్దం తుడవాలి, నీటి మరకల
మీద ధూళి అంటుకొని, అబ్బా!
ఎన్నాళ్ళయింది అద్దం చూసుకొని?

“యు ఆర్ లుకింగ్ గ్రేట్!”

ఎవరది?
ఎందుకలా చెప్పారు?
అది నిజమైతే అద్దం అబద్ధమా?
సమాధానం ఎవరు చెప్తారు, తోసుకొచ్చే ప్రశ్నలకు?
ఎవరు తోస్తున్నారు ప్రశ్నల్ని గుండెలో నుంచి గొంతు లోకి?

తుడిచింది చాలు, ఎట్లా ఉంటే ఏం? ఈ అబద్ధపు అద్దాన్ని తుడవను గాక తుడవను.


పెరట్లోకెళ్ళి మట్టి తవ్వుకొని, విత్తనాలు చల్లుకొని
మొక్కలొస్తే చూసుకొని మురిసిపోయి,
నీళ్ళు పట్టి కలుపు తీసి పందిరేసి పూలు పూసిన రోజు…

ఆఁ, పూలు పూసిన రోజు?

ఈ పూలే కదా అతని దోసిట్లో అంత సుకుమారంగా ఒదిగిపోయాయి,
మరి నన్నెందుకు ఇంత కటువుగా విడిచిపెట్టాడు?

తానెవరు? నేనెవరు?

అయ్యో, నన్ను తప్పించండి ఎవరైనా
ఈ అడవినుండి, ఈ ఆలోచనల నుండి…

ఎందుకిట్లా పరిగెడుతున్నాను పని కావాలని?
ఊరికే కూచుంటే తలపులు ముంచేస్తున్నాయని కదూ?
మాటలేమయ్యాయి? పాటలేమయ్యాయి?
ఆశలేమయ్యాయి?
ఆ కళ్ళూ ఆ అరచేతులూ జ్ఞాపకమొచ్చి
దహించుకుపోలేక కదా పని వెతుక్కుంటున్నాను?
పని చేస్తూ, చేస్తున్న పనిలో అతనిని వెతుక్కుంటూ,
తప్పించుకుంటూ మళ్ళీ మళ్ళీ కాలిపోవడం లేదూ?

నిజం చెప్పు, పరిగెడుతుంటే మాత్రం ఆలోచనలు ఆగుతున్నాయా?
అలసిపోకు, విశ్రాంతిగా ఉండు, ఎంత ముంచుతాయో అంత మునుగు,
ఎదురీతలెందుకు?


ప్రాణం డస్సిపోయింది చూడు, దారిలో ఉన్నాడనుకో.

ఇట్లాగేనా అతనొచ్చేరోజుకి నువ్వుండాల్సింది?
తోట బాగు చేసుకో, కవిత్వం రాసుకో, మట్టి పిసికి బొమ్మలు చేసుకో

ప్రేమ లేదు అనుకున్నట్టే ప్రేమ ఉందనుకో.
అనుకోవడమేగా ఇప్పుడు అంతా.

అతను వచ్చే వరకూ వేదిక ఖాళీగా ఉంచలేం కదా,
ఓపికున్నంత వరకూ ఏక పాత్రాభినయం చేయాలి కదూ!

మంచం పక్కనే మందుల పెట్టె, నీళ్ళ సీసా.
అరచేతిలోకి ఇంద్రధనుస్సు ఒంపుకోవాలి
పూటకి ఏడు మాత్రలుగా!
ఉపవాసమేనా ఇవాళ కూడా.

కిటికీ ఆవల పొర్ణమి, కళ్ళలో యమున, వెన్నెల ప్రతిఫలిస్తోంది.
బియ్యపుగింజంత మాత్ర పెద్ద కనురెప్పల లంగర్లు దించుతోంది దయగా,
అదిగో నెమ్మదిగా ఒక నవ్వు ముఖం స్పష్టమవుతోంది
మసకవుతోంది
స్పష్టమవుతోంది
మసకవుతోంది!

    
   

5అభిప్రాయాలు

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండి
  1. 1
    సురేష్ కృష్ణ September 2, 2022 2:15 pm

    చప్పట్లు 👏🏻

  2. 2
    rammohan gs September 10, 2022 12:26 pm

    good one

  3. 3
    కె.కె. రామయ్య September 19, 2022 1:24 pm

    “ఎవరొచ్చినా ఎదురుచూస్తున్న ఆ ఒక్కరూ రారు! అనకు
    అలసిపోకు, విశ్రాంతిగా ఉండు, ఆలోచనలు ఎంత ముంచుతాయో అంత మునుగు.
    తోట బాగు చేసుకో, కవిత్వం రాసుకో, మట్టి పిసికి బొమ్మలు చేసుకో.

    కిటికీ ఆవల పొర్ణమి, కళ్ళలో యమున, వెన్నెల ప్రతిఫలిస్తోంది.
    అదిగో నెమ్మదిగా ఒక నవ్వు ముఖం స్పష్టమవుతోంది”

    అనంత నీరవ నిరీక్షణలకు నిర్మల మందాకినీ వీచికలతో సాంత్వన నిస్తాయి అంబుజోదర దివ్య పాదారవిందాలు.

  4. 4
    కె.కె. రామయ్య September 19, 2022 1:26 pm

    వర్ధమాన ప్రతిభావంత కవయిత్రి రేఖాజ్యోతి తల్లికి ఓ చిరు కానుక…

    ముళ్లపూడి వెంకటరమణ (1931–2011) ‘కానుక’ కథకు సంక్షిప్త రూపం.

    గోపన్న ఎన్ని యుగాలుగా అక్కడ చెట్ల మాటున కూర్చున్నాడో అతనికే తెలియదు. ఆకులలో ఆకై పువ్వులో పువ్వయి, ఇసుకలో రేణువై యమునలో బిందువై కృష్ణ వంశీనాదాన్ని హృదయంలో పోసుకున్నాడు. యమున ఒడ్డున పొదల మాటున దాగి కృష్ణుడి మురళి విన్నప్పుడు వూపిరి బిగబట్టుకునే కాలం గడిపేవాడు. అక్కడ పొదుపు చేసిన దానిని కొత్త వేణువును పూరించడానికి ఉపయోగించేవాడు. తీరా అది శ్రుతి శుద్ధంగా వినబడేది కాదు.

    ఇంత మోహనమైన సంగీతాన్ని కృష్ణుడు ఒక వెదురు ముక్కలో ఎలా ఇమిడ్చాడా అని గోపన్న ఆలోచించాడు. ఒకసారి ఇంటికి వెళ్లి ఆ మురళిని ఎత్తుకు వచ్చాడు. యమున ఒడ్డుకు వచ్చి, చెంగుచాటు నుంచి మురళి తీసి వాయించాలనుకునేసరికి అది కనబడలేదు.

    గజదొంగ దగ్గర నేను దొంగతనమేమిటి అనుకున్నాడు గోపన్న. కాని ఆ గజదొంగ సాయంత్రం కనబడి “గోపన్నా నా మురళిని తీసుకుపోయావు కదూ… పోనీ ఇంకొకటి చేసిపెట్టు” అన్నాడు నవ్వి. గోపన్న తెల్లబోయాడు. మర్నాటి నుంచి వేణు నిర్మాణం ఆరంభించాడు. అతనిలో కొత్త శక్తి, కొత్త చైతన్యం మేల్కొన్నాయి. తన చేతులతో రూపు దిద్దుకుంటున్న మురళి రేపు కృష్ణుడి హస్తాలను అలంకరిస్తుందని ఆశపడుతూ మురళిని రూపొందించాడు.

    మురళి సిద్ధం కాగానే శ్రుతి చూశాడు. గుండె బద్దలయినంత పనయింది. జీర. రెండు మూడు వేణువులు పలికినట్టుంది. కృష్ణుడు వూదుతాడన్న ఆనందంలో దానికి ఒళ్లు పులకరించిందా? అది పడేసి మరోటి చేశాడు. అదీ అంతే.

    కృష్ణుడి పుట్టినరోజు వచ్చేస్తుంది. పాతిక పండగలనాడు గోపన్న ఆరంభించిన వేణు నిర్మాణం ఇంకా తెమలలేదు. రేపటికైనా సాధించి, తన వేణువును ఆయనకు సమర్పించాలి. రేపివ్వలేకపోతే ఇంక ఈ జన్మకివ్వలేడు… వేళయిపోయింది.

    కొత్త వెదురు కోసి స్వరద్వారాలు వేసి, మనసులో స్వరాన్ని ఇందులో పలికించబోయాడు. ఆ స్వరం తన ఈ వేణువులో పలికితే ఇది కృష్ణయ్యకు కానుక ఇవ్వాలి. కాని అది పలకదు. ఎన్ని వేల వేణువులో చేశాడు. ప్రతి అణువునా భగవంతుడున్నాడు. ప్రతి శబ్దంలోనూ సంగీతం ఉంది, అన్న వాక్యాల తాత్పర్యం గోపన్న అర్భక దేహానికి దుర్భరమైపోయింది.

    అతను ఊహించిన సంగీతాన్ని అనుభవించడానికి శక్తి చాలలేదు.

    ఇన్ని వేణువుల గుట్టలో ఎక్కడో సత్యమైన కొత్త వేణువు దాగివుంది. అది సత్యమైనదేనా? ఒకప్పుడు పనికిరాదని తాను పడవేసిందేమో. చివరి మురళిని పరీక్షించడానికి ధైర్యం చాలలేదు. సత్యం తెలుసుకొని చనిపోగల శక్తి లేదు.

    “ఇదే” అన్నాడు ధీమాగా.
    “చూడవా” అన్నాడు కుర్రాడు.
    “ఒద్దు. లగెత్తు. కిష్టయ్య చేతికియ్యి ఆయనే చూస్తాడు.”

    పాతిక సంవత్సరాల గాలివాన వెలిసింది. గోపన్న మేను వాల్చాడు. తాను పని ముగించాడా. భగవంతుడికి శ్రుతి శుద్ధమైన వేణువును పంపాడా. శ్రుతి శుద్ధంగా ఉందో లేదో నిర్ణయించే జ్ఞానం తనకు ఉందా? సరిచేసే శక్తి ఆయనకు లేదని తను అనుకొన్నాడా? గోపన్నకు నవ్వు వచ్చింది.

    తన పక్కనున్న వేణువులోంచి సన్నటి స్వరం నెమ్మదిగా ఇవతలికి రావడం, వచ్చి తన చెంప నిమరడం గమనించాడు గోపన్న. ఇంకో క్షణానికి ఆ పక్క మురళి, ఉత్తర క్షణార్థానికి ఇటుపక్క మురళి మేలుకున్నాయి. మరికొద్ది క్షణాలలో కుటీరంలోని సహస్ర వేణువులూ భువన మోహనంగా గానం చేయసాగాయి.

    అన్నిటిలోనూ కృష్ణుడి మోహన గానమే. అసత్యమైన వేణువు లేనేలేదు. భగవంతుడికి ఉపయోగపడని వేణువే లేదు. గోపన్న సహస్ర వేణునాద స్వరార్ణవంలో–సాక్షాన్మహావిష్ణువై తేలుతున్నాడు.

  5. 5
    Lyla yerneni September 30, 2022 11:24 am

    This poet brought Alice Munroe to my mind. No one wrote better nursing home stories than Alice, they are one of a kind, they are stunning, and sure she got a Nobel prize in literature. Nevertheless, I bet there was a spring in the writer’s step, no arthritis in hands, like any other writers’ who get to the stage to receive a big recognition and a big fat award. That is the story of writers. It is not required of a writer to cure arthritis or any other disease. Depiction of some suffering is enough.

    I read the abridged story ‘కానుక’ given here by K.K.R. He has edited out the little guy in the story (the Budugu of Mullapudi,) who shows human compassion and affection. The little guy sure knows hunger. He probably is not fed on time, ever. By this irresponsible father. The kid cooks and gives food to his father. While the father is chiseling away all the bamboo around him, for no good reason. The kid sweetly runs to carry his father’s ridiculous errands. The little guy is edited out of the story. Why? Is he not the hero of the story? So much for the grand musical symbolic message heard from flutes, and so much for the cutting and pasting of other people’s stories. Total miss.

    -Lyla

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండిCancel reply

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండి

  

   ( సహాయం తొలగించండి)

s h L ksh ~r j~n ph b bh m y r l v S sh p n dh d th t N ~m ch Ch j jh ~n T Th D Dh o O au M @H @M k kh g gh Ru ~l ~lu e E ai aa i ee u oo R a

ఈమాట పాఠకులకు సూచనలు చదివాను. వాటికి కట్టుబడి ఉంటానని హామీ ఇస్తున్నాను.

ఈ రచయిత నుంచే...

  • ముక్కోణాలు
  • నడిచొచ్చిన తోవ
  • సడి లేని సంభాషణలు
  • ముందుమాటే ఇది…!
  • శెలవు రోజున

ఇటువంటివే…

  1. మధ్యస్తం
  2. ఆగిపోని గానం
  3. వేయి మాటల ఉప్పెన
  4. నేనే!
  5. Sita’s Eros -A Musical

సెప్టెంబర్ 2022 సంచికలో ...

  • Madre: రెండు వాచకాలు
  • Sita’s Eros -A Musical
  • అమ్మ చీర
  • ఆర్. కె. లక్ష్మణ్ – నా కథ 11
  • ఊహల ఊట 16
  • ఎండుటాకుల నుసి
  • కాలమే!
  • గడినుడి – 71
  • చందమామ ఎంత దూరం
  • జేబులో బొమ్మ – జేజేల బొమ్మా!
  • దేశభక్తి గీతమొకటి పాడాలని ఉంది
  • ద్రావిడ భాషలలో దేశిచ్ఛందస్సు: భిన్నత్వములో ఏకత్వము
  • నేనే!
  • పందెం
  • యూట్యూబ్‍లో ఈమాట: గతనెలలో
  • రెక్కల కింది గాలి
  • వి. ఎ. కె. అంటే?
  • విశ్వమహిళానవల 18: ఎమీలియా పార్దో-బసాన్
  • వేయి మాటల ఉప్పెన
  • శెలవు రోజున
  • ష్‌! ఆమె పని చేసుకుంటోంది
  • సెప్టెంబర్ 2022
  • సోల్జర్ చెప్పిన కథలు: మొదటి నెల
  • స్థితప్రజ్ఞతా వాదం: వర్తమాన సమస్యలకి ప్రాచీన పరిష్కారం
© ఈమాట
అడుగు మెన్యూ గమనము
  • ఈమాట రచయితలు
  • About eemaata
గౌణ జాబితా
  • ఈమాట – ఫేస్బుక్
  • ఈమాట యూట్యూబ్
  • మీ రచనలు పంపించండి
  • సంపాదకులను సంప్రదించండి
  • RSS ఫీడ్
  • వెతుకు

రచనల జాబితా

ష్‌! ఆమె పని చేసుకుంటోంది
వి. ఎ. కె. అంటే?

ఈమాటలో శోధించడానికి మీ కీలకపదాలను టైప్ చేసి రిటర్న్ బొత్తామును నొక్కండి. వెనక్కి వెళ్లడానికి Esc బొత్తామును నొక్కవచ్చు.