రచనాపాఠానికి వెళ్ళు

ఈమాట

eemaata: An Electronic Magazine in Telugu for a World without Boundaries
ప్రధానజాబితా
  • ఈమాట గురించి
  • పాఠకుల అభిప్రాయాలు
  • శీర్షికలు
    • కథలు
    • కవితలు
    • పద్యసాహిత్యం
    • వ్యాసాలు
    • సమీక్షలు
    • స్వగతం
    • గడినుడి
    • శబ్దతరంగాలు
    • ముఖాముఖి
  • సూచనలు
    • పాఠకులకు సూచనలు
    • రచయితలకు సూచనలు
  • ఈమాట రచయితలు
  • పాతసంచికలు

ఇంద్రగంటి శ్రీకాంతశర్మ: లలిత గీతాలు

రచన: పరుచూరి శ్రీనివాస్
సెప్టెంబర్ 2019

శ్రీకాంతశర్మగారు 1963 నాటి నుండి చాలా పాటలు కూడా రాశారు. వీటిలో కొన్ని సినిమా పాటలున్నాయి. కానీ ఎక్కువ భాగం రేడియో ద్వారా ప్రసారమయి నలుగురు చెవుల్లో పడ్డాయి. వాటిలో ఒక 85 పాటల్ని ఆయనే ఎంచుకుని 1986లో పొగడపూలు అన్న సంకలనంగా అచ్చు వేశారు. మరల 1999లో గతంలో సంకలన పరిచిన పాటలకు సినిమా పాటలు, మరికొన్ని ఇతర పాటలను కలిపి సుమారు ఒక 150 పాటలతో ఆలాపన అన్న పేరుతొ మరొక పుస్తకం తీసుకువచ్చారు.

అచ్చులో వచ్చిన పాటల వివరాలు ఇలా ఉంటే, 2002 ప్రాంతంలో శర్మగారికి ఆప్తమిత్రులు అయిన శ్రీ ఎస్. బి. శ్రీరామమూర్తి (రామం) గారు ఒక 18 పాటలను ఎన్నుకుని ఒక సి.డి.గా వెలువరించారు. తరువాత 2015లో శ్రీరంగం గోపాలరత్నంగారిపై జానకీబాలగారు రాసిన పుస్తకానికి అనుబంధంగా ఇచ్చిన సి.డి. లో గోపాలరత్నంగారు పాడిన శర్మగారి పాటలు ఒక ఏడు జతపరిచారు. ఆ సి.డి.లో నుండి రెండు పాటలు: కడలి పతాకల కెరటాలెత్తెను (శ్రీరంగం గోపాలరత్నం, N. C. V. జగన్నాథాచార్యులు; సంగీతం: M. S. శ్రీరామ్), తిరునాళ్ళకు తరాలొచ్చే కన్నెపిల్లలా (శ్రీరంగం గోపాలరత్నం; సంగీతం: ఏల్చూరి విజయరాఘవరావు) ఇక్కడ వినవచ్చు. ‘తిరునాళ్ళకు తరాలొచ్చే కన్నెపిల్లలా’ పాట చాలా ప్రఖ్యాతి గడించింది. ఈ పాట పుట్టుకపై రామంగారు చేసిన అరగంట డాక్యుమెంటరీ–ఒక పాట పుట్టింది–కూడా బాగా పేరు తెచ్చుకుంది.

2016లో శ్రీకాంతశర్మ లలితగీతాలు అన్న పేరుతొ ఒక 35 గీతాల పుస్తకం, దానికి జతగా 15 పాటలున్న ఒక సి.డి. వెలువడింది. ఈ సంకలనం నుండి, తేనెల తేటల మాటలతో అన్న బహు ప్రసిద్ధి గాంచిన దేశభక్తి గీతంతో పాటుగా (పాడింది: M. L. నరసింహం, బృందం; సంగీతం: M. S. శ్రీరామ్), పూవులపై గాలులతో (బి. వరహాలు; సంగీతం: N. C. V. జగన్నాథాచార్యులు), నింగి నేల ఏకమై (గానం, సంగీతం: ఓలేటి వెంకటేశ్వర్లు) అన్న పాటలు కూడా ఇక్కడ వినవచ్చు.

మిగిలిన అయిదు పాటలు సి.డి.ల పైన మార్కెట్లో లభ్యం కానివి. వియోగాల వానకారు (K. లక్ష్మీనరసమ్మ; సంగీతం: మల్లాది సూరిబాబు), పూలపల్లకీ దిగివచ్చే రెవ్వారే? (మల్లాది సూరిబాబు, పెమ్మరాజు సూర్యారావు; సంగీతం: ఓలేటి), ముద్దుల పాపకు తెలియునులే (బి. సుశీల, సుబ్బులక్ష్మి, బృందం; సంగీతం: M. S. శ్రీరామ్); ఏ రేవులో ఎక్కేవురా (B. రజనీకాంతరావు; సంగీతం: కలగా కృష్ణమోహన్, ‘మాట మౌనం’ రూపకం నుంచి).

[20-9-2019: లలితగీతాల వివరాలు జతచేయబడ్డాయి – సం.]

  1. ఏ రేవులోఎక్కేవురా

    //eemaata.com/Audio/sep2019/E-rEvulO-ekkEvuraa_rajani_Indraganti_Kalagaa-Krishnamohan_1988.mp3

  2. ఇంత వింత వెలుగంత
    //eemaata.com/Audio/sep2019/Inta_vinta_veluganta.mp3
  3. కడలి పతాకల కెరటాలెత్తెను
    //eemaata.com/Audio/sep2019/kaDali_pataakala.mp3
  4. ముద్దులపాపకు తెలియునులే
    //eemaata.com/Audio/sep2019/muddulapaapaku_teliyunule_suSeela-subbulakshmi_MSSriram.mp3
  5. నింగి నేల ఏకమై
    //eemaata.com/Audio/sep2019/ningi_nEla_Ekamai_Voleti.mp3
  6. పూలపల్లకీ దిగివచ్చేదెవ్వారే
    //eemaata.com/Audio/sep2019/poolapallaki-digivacchE_Malladi-Suribabu-Pemmaraju-Suryarao_Voleti.mp3
  7. పూవులపై గాలులతో
    //eemaata.com/Audio/sep2019/poovulapai-gaalulaltO_bi.varahaalu_NCV.Jagannathacharyulu.mp3
  8. తేనెల తేటల మాటలతో
    //eemaata.com/Audio/sep2019/tEnelatETala_1977_MLNarasimham-Chorus_MSSriram_Indraganti-Srikantasarma.mp3
  9. తిరునాళ్ళకు
    //eemaata.com/Audio/sep2019/tirunaaLLaku_1983_Srirangam-Gopalaratnam_E.Vijayaraghavarao_I.Srikantasarma.mp3
  10. వియోగాల వానకారు
    //eemaata.com/Audio/sep2019/viyogala_vanakaru_KLakshminarasamma_MalladiSuribabu.mp3
    
   

13అభిప్రాయాలు

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండి
  1. 1
    UDAYARANI September 6, 2019 3:26 am

    నింగి నేల ఏకమై కడలి పొంగినంతలో– బ్రతుకుతూలిపోయెగా–దాచుకున్న నవ్వులు తలచుకున్న ఆశలు తమను వీడిపొవగా మిగిలినారు మీరేగా– ఇది బ్రతుకు చిత్రానికి అక్షర సుమాంజలి కాదా– గీతాలా ఇవి కాదు కాదు జీవనయానానికి అసలైన గుర్తులు కదా–

  2. 2
    Ramaanaath September 7, 2019 11:57 am

    శ్రీనివాస్,
    ఏ రేవులో అన్న పాట రజని గారు పాడినదా.. తరవాత ఇంత వింత , పూవులపై గాలులతో అన్న పాటలు పాడిన గాయని ఎవరు.. Thanks very much for sharing these songs in Sri Sharma gaaru’s memoriam.

  3. 3
    Sreenivas Paruchuri September 7, 2019 1:44 pm

    Ramaanaath: Yes, it is Rajani gaaru. The other song: “పూవులపై గాలులతో” is sung by B. Varahaalu, composed by N.C.V. JagannAthAchAryulu.
    MY apologies for not providing any details about the audios. I just came back from long travels. I’ll write some notes in the next couple of days.

  4. 4
    Ramaanaath September 8, 2019 7:48 am

    Thanks Srinivas. She sang so beautifully. Really enjoyed her voice and rendition. Please share more details about her when you have time. As for the lyric of inta vinta.. the last stanza .. లోకమ్మేమైనా నా నాకం నాకున్న చాలు.. atleast thats how I heard it. That line was a bit striking and kinda stood out for me.. ప్రాణం విసిగి అన్న మాటలా ఉంది… పూర్వాపరాలు ఏవైనా ఉంటే కూడా చెప్పండి.

  5. 5
    సాహితి September 13, 2019 8:05 am

    రచన: ఇంద్రగంటి శ్రీకాంతశర్మ

    పూలపల్లకి దిగివచ్చేరెవ్వారే (2)
    ఆ పాలనవ్వు దాసాని పువ్వు చూశారే || పూలపల్లకి (2) ||

    చెఱకువిల్లు సారించి, తన విరిశరములు సాధించి (2)
    మథనుడు కథనడిపింప, అదనెరిగి శరములందింప (2) || పూలపల్లకి ||

    బేలగుండెలను పట్టి, ఆ కనులభాష కనిపెట్టి (2)
    తలపుతలుపులని తట్టి, సరిజంటలెన్నిటినొకట్టి (2). || పూలపల్లకి ||

    కన్నెచేతి గోరింట, తెలిమొగిలిరేకు జడగంట (2)
    ప్రేమపేరి జేగంట, ఆ చిలుకతేజి జోడంట (2) || పూలపల్లకి ||

    పూలపల్లకి దిగివచ్చినదొకతావి
    ఆ తావిపేరు రతిదేవి || పూలపల్లకి (3) ||

  6. 6
    సాహితి September 13, 2019 10:30 am

    7) రచన: ఇంద్రగంటి శ్రీకాంతశర్మ
    గాయని: B. వరహాలు
    సంగీతం: N.C.V. జగన్నాథాచార్యులు

    పూవులపై గాలులతో తేలె నిదురరాదా (2)

    నీటిపైని అలలవలే కలలు సోలిరాగా
    మైమరచే తీరాలను మనసుకోరుకోగా || నీటిపైని || || పూవులపై ||

    కలతలతో సుడులువడే కనులు తూలిపోగా
    తెలిమబ్బుల పానుపుపై తనువు వాలిపోగా || కలతలతో|| || పూవులపై ||

    ఏకాంతపు మందిరమై మనికి వేరుకాదా
    మెలకువతో మలినమైన మనసు తేరుకోగా || ఏకాంతపు|| || పూవులపై ||

    నిదుర రాదా…నిదుర రాదా…

  7. 7
    సాహితి September 13, 2019 2:48 pm

    తిరునాళ్ళకు తరలొచ్చే కన్నెపిల్లలా (2)
    మెరుపులతో మెరిసింది వానకారు || తిరునాళ్ళకు ||

    నీ మొయిలు వాలుజడకు చినుకే చేమంతీ (2)
    కట్టుకున్న పచ్చదనం పట్టుపరికిణీ || తిరునాళ్ళకు ||

    చెలివెన్నెల వేకువలో తానమాడీ
    అడవిదారి మలుపుల్లో అదరిచూచీ || చెలివెన్నెల ||
    కొండ తిరిగి కోన తిరిగి గుసగుసలాడీ (2)
    పరగల మువ్వుల గలగల నాట్యమాడీ || తిరునాళ్ళకు ||

    చిగురేసిన చిరుకొమ్మలు ఊగిఊగిపోతే
    చిలిపిగ జడివానవేళ చక్కిలిగిలి పెట్టీ
    పకపక పువ్వుల నవ్వుల నవ్విస్తూ వస్తూ (2)
    బాటవెంట సంబరాలు పంచిపంచి పెడుతూ || తిరునాళ్ళకు ||

    కొంటెకుర్రకారు వెనక జంటనడక నడిచి
    విరహంతో వేదనతో వారి మనసు కలచీ || కొంటెకుర్రకారు ||
    అంతలోన మంచి కలలు కనుల చిలకరించీ (2)
    జరిగి జరిగి జౌతవుల పిలిచి పిలిచి చిలికీ || తిరునాళ్ళకు ||

    తిరునాళ్ళకు తరలొచ్చే కన్నెపిల్లలా… కన్నెపిల్లలా… కన్నెపిల్లలా…

    👏👏👏

  8. 8
    సాహితి September 13, 2019 3:26 pm

    10)
    వియోగాల వానకారు
    మనోవీణపైన జారు
    స్వరాలైన జ్ఞాపకాలు
    చాలవా బేలవా మనసా || వియోగాల ||

    కనులలోన తారాడిన
    కానరాక దూరమైన || కనులలోన ||
    మౌనమే పాళించే గళం మేళవించెనే || వియోగాల ||

    కలలులేని ఏ జీవితం
    కంటిచేటు ఈ జగాన || కలలులేని ||
    ఆశతో బంధించేనే వసంతాలు పంచునే || వియోగాల ||

    అలపులేని ఈ ఊహలు
    అందరాని అంబరాల
    అలపులేని ఊహలు
    అందరాని అంబరాల
    వెండినే పండించేనే
    విలాపాలు తుంచెనే || వియోగాల (2) ||

    ps: నవమినాటి వెన్నెలనేను (శివరంజని సినిమా),
    నీలిమేఘాలలో (బావామరదళ్ళు సినిమా)
    గుర్తుకొచ్చాయి !

  9. 9
    విష్ణుభొట్ల లక్ష్మన్న September 14, 2019 1:58 am

    సాహితి గారు:

    “వియోగాల వానకారు
    మనోవీణపైన జారు”

    పాట వింటుంటే మీకు “నవమినాటి వెన్నెల నేను (శివరంజని సినిమా), నీలిమేఘాలలో (బావామరదళ్ళు సినిమా)” పాటలు గుర్తుకి రావటానికి కారణం ఇదే!

    ఈ మూడు పాటలు, కొంచెం తేడాలతో, కర్నాటక సంగీతంలో ప్రసిద్ధ రాగమైన “ఆభేరి” రాగంలో బాణీ కట్టబడటమే అందుకు కారణం. మనందరిలో మనకి తెలియకుండా సంగీతం ఉందనటానికి మీరు వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయమే ఒక మంచి ఉదాహరణ.

    తెలుగు లలిత గీతాల్లో, సినిమా పాటలతో కలిపి, “ఆభేరి” రాగంలో చాలా పాటలే స్వరపరచబడ్డాయి! ఈమాట పాతసంచికల్లో ఈ రాగం పై వివరణ విస్తృతంగానే ఉంది.

    హిందూస్థానీ సంగీతంలో ఈ రాగాన్నే “భీంపలాస్” అంటారు.

    విష్ణుభొట్ల లక్ష్మన్న

  10. 10
    సాహితి September 14, 2019 10:46 am

    లక్ష్మన్న గారు,
    రాగాల విషయాలు, మనలో దాగుండే ఆ సంగీత స్వభావాన్ని చక్కగా చెప్పారు.
    It is educational to me because I do not normally get to see raagam related details for songs.
    Thank you.

  11. 11
    విష్ణుభొట్ల లక్ష్మన్న September 14, 2019 11:22 am

    సాహితి గారు:

    ఈ క్రింది మాటలు మీతో పంచుకోవాలని ముందే అనుకున్నా కాని మర్చిపోయా!

    “స్వరాలైన జ్ఞాపకాలు”:

    పాట సాహిత్యంలో ఉన్న పై పదాలు, మీకు అన్వయిస్తాయి! మీకు తెలియకుండానే మీ జ్ఞాపకాలు స్వరాలైనాయి! మీరు ఆ విషయాన్ని సంగీతపరంగా వ్యక్త పరచలేకపోయారు అంతే.

    అభినందనలతో,

    విష్ణుభొట్ల లక్ష్మన్న

  12. 12
    సాహితి September 14, 2019 7:13 pm

    లక్ష్మన్న గారు,
    పసందైన ఈ పాటలో పొదిగిన పదాలని సునిశితంగా గమనించి అన్వయించారు.
    Nice observation and explanation!
    Thank you.

  13. 13
    posam ramakrishna March 13, 2023 8:46 pm

    అమోఘం

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండిCancel reply

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండి

  

   ( సహాయం తొలగించండి)

s h L ksh ~r j~n ph b bh m y r l v S sh p n dh d th t N ~m ch Ch j jh ~n T Th D Dh o O au M @H @M k kh g gh Ru ~l ~lu e E ai aa i ee u oo R a

ఈమాట పాఠకులకు సూచనలు చదివాను. వాటికి కట్టుబడి ఉంటానని హామీ ఇస్తున్నాను.

ఈ రచయిత నుంచే...

  • మరికొన్ని అపురూపమైన గొంతుకలు
  • భావ కవిత్వంలో జానపదం, జానపదంలో భావకవిత్వం – 1
  • దేశభక్తి గేయాలు
  • మల్లిక్ పాటలు, మరికొన్ని సంప్రదాయ పాటలు
  • విజయనగర చరిత్ర రచన: ఒక సమీక్షా వ్యాసం

ఇటువంటివే…

  1. లలిత గీతాలు
  2. కృష్ణ: లలిత గీతాలు
  3. కరుణఁజూడు లలిత
  4. పాలగుమ్మి విశ్వనాథం (1919-2012) – లలిత సంగీత నివాళి
  5. తెలుగు లలిత సంగీతంలో “రజనీ” గంధం

సెప్టెంబర్ 2019 సంచికలో ...

  • అపుడు రాయి
  • ఆడియో రూపకం: గంగావతరణం
  • ఆడియో రూపకం: తలుపు
  • ఆడియో రూపకం: వర్షనందిని
  • ఆత్మకథలు: 2. ఆపరేషన్
  • ఆత్మహత్య కథలు-ఇ
  • ఇంద్రగంటి శ్రీకాంతశర్మ: లలిత గీతాలు
  • ఎన్నో రాగాలు పంచిన ఏకాంత కోకిల
  • ఎయిర్ రెయిడ్ ఐన ఐదు నిమిషాల తరువాత
  • గడినుడి – 35
  • థాయ్‌లాండ్ యాత్రాగాథ-2
  • దౌలత్
  • పోగొట్టుకునేవి కొన్ని (ఏ వరసా లేకుండా)
  • మంటో కథలు: సియా హాషియే 2
  • మనిషి బహిరంతర్లోకాల సంఘర్షణకు కథారూపం డా. వి. చంద్రశేఖరరావు కథలు
  • రెండో మరణం
  • శ్రీకాంత శర్మ సాహితీప్రస్థానం
  • శ్రీశ్రీ పదబంధ ప్రహేళిక – 35
  • సెప్టెంబర్ 2019
© ఈమాట
అడుగు మెన్యూ గమనము
  • ఈమాట రచయితలు
  • About eemaata
గౌణ జాబితా
  • ఈమాట – ఫేస్బుక్
  • ఈమాట యూట్యూబ్
  • మీ రచనలు పంపించండి
  • సంపాదకులను సంప్రదించండి
  • RSS ఫీడ్
  • వెతుకు

రచనల జాబితా

గడినుడి – 35
గడినుడి – 34 సమాధానాలు

ఈమాటలో శోధించడానికి మీ కీలకపదాలను టైప్ చేసి రిటర్న్ బొత్తామును నొక్కండి. వెనక్కి వెళ్లడానికి Esc బొత్తామును నొక్కవచ్చు.