I fondly recall my old days at Car Nicobar and Great Nicobar, when I worked with ActionAid International in post‑tsunami rehabilitation for four years. Visiting the villages and beaches of the Nicobar Islands always brings back vivid memories of those times. I had the opportunity to travel often through Port Blair, Car Nicobar, and Great Nicobar, and to visit Indira Point many times by TSS Yerwa and Pawan Hans. These journeys remain etched in my heart, and I am grateful for the chance to recollect those meaningful experiences once again. Thanks and Regards
సాధారణంగా ‘పెళ్ళి ముహూర్తం’ అంటే ఫలానా నిమిషమో, క్షణమో అనే అర్థంలో వాడటం వల్ల, ‘కొద్దిసేపు’ అనే భావం కూడా ఉందనే విషయం మొదట్లో తెలియలేదు. ఇదే సంచికలో ఉన్న నౌడూరి గారి “భారతీయ ఖగోళ సంప్రదాయం – ఆర్యభట-I కల్పనాశక్తి” వ్యాసంలోని 24 విభాగాల గురించి పరిశీలిస్తుండగా, ప్రాచీన ఖగోళ శాస్త్రం ప్రకారం ‘ముహూర్తం’ అనేది ఒక కచ్చితమైన కాలమానం (రోజులో 30వ భాగం, అంటే 48 నిమిషాలు) అని కొత్తగా తెలుసుకున్నాను.
ధన్యవాదాలు. మీరన్నట్లు, ముహూర్తకాలమనే మాటను “కొద్దిసేపు” అని అనువదించాల్సి ఉండింది. అనువాదాన్ని మూలానికి వీలైనంత సన్నిహితంగా ఉంచాలన్న ఆదుర్దాలో నాకా మాట తట్టలేదు. దిద్దుకుంటాను.
కొత్త ఫార్మాటింగ్ క్రెడిట్ అంతా సురేశ్ కొలిచాల గారిదే.
‘దూతవాక్యం’ అనువాదానికి మీరు వ్రాసిన కామెంటుకు జవాబు బాకీ ఉన్నాను. అనువాదంలో “బడు”లు వాడబడడానికి — 🙂 — మూలకృతి ప్రభావం మొదటి కారణం. “బడు” ప్రయోగం ఎబ్బెట్టుగా అనిపించకపోవడం ఇంకో కారణం. ఫ్లోలో వచ్చినప్పుడు దాన్ని పరిహరించి ఆల్టర్నేటివ్ వెదుక్కోవడం అనవసరప్రయాస అనిపిస్తుంది. కర్తరి ప్రయోగంవల్ల పఠనీయత మెరుగుపడే సందర్భాలు లేకపోలేదు కానీ కొన్ని సందర్భాల్లో కర్మణి సహజంగా ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది.
తెలుగు అనువాదం చాలా సరళంగా, ఆసక్తికరంగా సాగింది. (సంస్కృత, తెలుగు భాగాలను వేరు చేసి చూపించిన సాంకేతిక తీరు బాగుంది.)
ఇంద్రుడి సంభాషణల్లో పదే పదే వచ్చిన “ముహూర్తకాలం” అనే మాటకు మొదట్లో “కొద్దిసేపు” అనే అర్థం తట్టలేదు. కానీ నాటకం ముందుకు సాగేకొద్దీ—కర్ణుడు సమర్పించే ఐశ్వర్యాన్ని, గుర్రాలను, ఏనుగులను తిరస్కరించడానికి ఇంద్రుడు ఆ మాటను ఒక సాకుగా వాడాడని అర్థమైంది. నిజానికి అవన్నీ ఇంద్రుడి దగ్గర పుష్కలంగా ఉన్నవే. భాసుడి ప్రధాన గుణమైన నాటకీయ వక్రత (Dramatic Irony) మరోసారి చక్కగా వ్యక్తమైంది.
ముందుగా నా వ్యాసాన్ని చదివి మీరు చేసిన కొన్ని సమంజసమైన పరిశీలనలకు హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు.
మీ వ్యాఖ్యలు చదివిన తర్వాత, కొన్ని సాంకేతిక భావనలు వ్యక్తీకరించడంలో నా భాషలో నిర్దిష్టత (precision) కొరవడిందన్న విషయం అర్థం అయింది. అదే లోపం నా సమాధానంలో కూడా ఉండకుండా చూసుకోడానికి కొంత సమయం తీసుకుని ప్రతి అంశం గురించి విడిగా స్పందించాలనుకుంటున్నాను. ఐతే ఒక విషయం మాత్రం ముందుగా స్పష్టం చెయ్యదలుచుకున్నాను:
నా వ్యాసంలో ఆర్యభట I ని ఇతర శాస్త్రజ్ఞులతో సరిపోల్చిన సందర్భాలలో, నా ఉద్దేశం ఆర్యభట ఆలోచనల నైశిత్యాన్ని వివరించడానికి ప్రయత్నించడమూ, అతను చూపిన మార్గాన్ని భారతీయ ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞులు ముందుకు తీసుకుపోలేకపోయారని వ్యక్తపరచడమేగాని, ఏ ఇతర శాస్త్రజ్ఞునీ, అతని కృషిని తక్కువచేసి చూపటం ఎంతమాత్రం కాదు.
భారతీయ సంప్రదాయాన్నే పరిశీలించినా, ఆర్యభటI ని అనేక అంశాలలో తీవ్రంగా విమర్శించిన బ్రహ్మగుప్త సైతం ఆయన గ్రంథంపై సుదీర్ఘమైన వ్యాఖ్య వ్రాసిన విషయం అందరకూ తెలిసినదే. భిన్నాభిప్రాయాన్ని వ్యక్తపరచడమూ, పూర్వాచార్యుల కృషిని గౌరవించడమూ ఒకేసారి సాధ్యమైన సంప్రదాయం మనకు ఉంది.
నా రచన వల్ల మీకు వేరే అభిప్రాయం కలిగితే, అది బహుశా నా భాషలోని అస్పష్టత వల్లనే. సరిదిద్దుకుందికి ప్రయత్నిస్తాను.
అన్నమయ్య సంకీర్తనలలో గొప్పతనం గురించి kusuma 1955 అభిప్రాయం:
08/07/2026 10:43 am
కమ్మని సుగంధ పొడి జవ్వాది – ఎన్నెన్నో దినుసులు – పట్టిక – ఔతుంది – మనం అన్నమయ్య కీర్తనలను పరిశీలిస్తూ, పరిశోధిస్తుంటే ;
కీర్తన ;-
జవ్వాది మెత్తినది అది తన
జవ్వనమే జన్నె వట్టినది ;
నింగీ, నీరూ, నికోబార్-1 గురించి Surya Enjam అభిప్రాయం:
08/07/2026 7:56 am
Picturesque. Fine details along with great writing.
Thank you sir.
అలుపెరగని యాత్రికుడి అంతరంగం: డా. నిమ్మగడ్డ శేషగిరిగారితో ముఖాముఖి గురించి Ramesh అభిప్రాయం:
08/07/2026 7:02 am
థాంక్సండి, ఇప్పుడు “మిసిమి” చదువుతున్నాను.
నింగీ, నీరూ, నికోబార్-1 గురించి Ramesh అభిప్రాయం:
08/07/2026 7:00 am
శిఖారాలనుంచి నేలపైకి (తీరాలకు) తీసుకొచ్చారు, థాంక్స్. మేము నికోబార్ దీవులు మిస్స్ అయ్యాము.
నింగీ, నీరూ, నికోబార్-1 గురించి Ravi Kona అభిప్రాయం:
08/07/2026 5:51 am
I fondly recall my old days at Car Nicobar and Great Nicobar, when I worked with ActionAid International in post‑tsunami rehabilitation for four years. Visiting the villages and beaches of the Nicobar Islands always brings back vivid memories of those times. I had the opportunity to travel often through Port Blair, Car Nicobar, and Great Nicobar, and to visit Indira Point many times by TSS Yerwa and Pawan Hans. These journeys remain etched in my heart, and I am grateful for the chance to recollect those meaningful experiences once again. Thanks and Regards
కర్ణభారం – సమూలానువాదం గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:
08/05/2026 9:48 pm
సాధారణంగా ‘పెళ్ళి ముహూర్తం’ అంటే ఫలానా నిమిషమో, క్షణమో అనే అర్థంలో వాడటం వల్ల, ‘కొద్దిసేపు’ అనే భావం కూడా ఉందనే విషయం మొదట్లో తెలియలేదు. ఇదే సంచికలో ఉన్న నౌడూరి గారి “భారతీయ ఖగోళ సంప్రదాయం – ఆర్యభట-I కల్పనాశక్తి” వ్యాసంలోని 24 విభాగాల గురించి పరిశీలిస్తుండగా, ప్రాచీన ఖగోళ శాస్త్రం ప్రకారం ‘ముహూర్తం’ అనేది ఒక కచ్చితమైన కాలమానం (రోజులో 30వ భాగం, అంటే 48 నిమిషాలు) అని కొత్తగా తెలుసుకున్నాను.
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు
కర్ణభారం – సమూలానువాదం గురించి Srinivas Vuruputuri అభిప్రాయం:
08/05/2026 9:09 am
హనుమంతరావుగారికి,
ధన్యవాదాలు. మీరన్నట్లు, ముహూర్తకాలమనే మాటను “కొద్దిసేపు” అని అనువదించాల్సి ఉండింది. అనువాదాన్ని మూలానికి వీలైనంత సన్నిహితంగా ఉంచాలన్న ఆదుర్దాలో నాకా మాట తట్టలేదు. దిద్దుకుంటాను.
కొత్త ఫార్మాటింగ్ క్రెడిట్ అంతా సురేశ్ కొలిచాల గారిదే.
‘దూతవాక్యం’ అనువాదానికి మీరు వ్రాసిన కామెంటుకు జవాబు బాకీ ఉన్నాను. అనువాదంలో “బడు”లు వాడబడడానికి — 🙂 — మూలకృతి ప్రభావం మొదటి కారణం. “బడు” ప్రయోగం ఎబ్బెట్టుగా అనిపించకపోవడం ఇంకో కారణం. ఫ్లోలో వచ్చినప్పుడు దాన్ని పరిహరించి ఆల్టర్నేటివ్ వెదుక్కోవడం అనవసరప్రయాస అనిపిస్తుంది. కర్తరి ప్రయోగంవల్ల పఠనీయత మెరుగుపడే సందర్భాలు లేకపోలేదు కానీ కొన్ని సందర్భాల్లో కర్మణి సహజంగా ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది.
ఇంకా నేర్చుకునే దశలోనే ఉన్నాను.
మరోసారి కృతజ్ఞతలతో
మీ శ్రీనివాస్
కర్ణభారం – సమూలానువాదం గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:
08/04/2026 9:17 pm
తెలుగు అనువాదం చాలా సరళంగా, ఆసక్తికరంగా సాగింది. (సంస్కృత, తెలుగు భాగాలను వేరు చేసి చూపించిన సాంకేతిక తీరు బాగుంది.)
ఇంద్రుడి సంభాషణల్లో పదే పదే వచ్చిన “ముహూర్తకాలం” అనే మాటకు మొదట్లో “కొద్దిసేపు” అనే అర్థం తట్టలేదు. కానీ నాటకం ముందుకు సాగేకొద్దీ—కర్ణుడు సమర్పించే ఐశ్వర్యాన్ని, గుర్రాలను, ఏనుగులను తిరస్కరించడానికి ఇంద్రుడు ఆ మాటను ఒక సాకుగా వాడాడని అర్థమైంది. నిజానికి అవన్నీ ఇంద్రుడి దగ్గర పుష్కలంగా ఉన్నవే. భాసుడి ప్రధాన గుణమైన నాటకీయ వక్రత (Dramatic Irony) మరోసారి చక్కగా వ్యక్తమైంది.
మంచి అనువాదాన్ని అందించినందుకు అభినందనలు.
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు
భారతీయ ఖగోళ సంప్రదాయం – ఆర్యభట-I కల్పనాశక్తి గురించి NS Murty అభిప్రాయం:
08/03/2026 1:17 pm
శ్రీ కొడవళ్ళ హనుమంతరావుగారికి,
ముందుగా నా వ్యాసాన్ని చదివి మీరు చేసిన కొన్ని సమంజసమైన పరిశీలనలకు హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు.
మీ వ్యాఖ్యలు చదివిన తర్వాత, కొన్ని సాంకేతిక భావనలు వ్యక్తీకరించడంలో నా భాషలో నిర్దిష్టత (precision) కొరవడిందన్న విషయం అర్థం అయింది. అదే లోపం నా సమాధానంలో కూడా ఉండకుండా చూసుకోడానికి కొంత సమయం తీసుకుని ప్రతి అంశం గురించి విడిగా స్పందించాలనుకుంటున్నాను. ఐతే ఒక విషయం మాత్రం ముందుగా స్పష్టం చెయ్యదలుచుకున్నాను:
నా వ్యాసంలో ఆర్యభట I ని ఇతర శాస్త్రజ్ఞులతో సరిపోల్చిన సందర్భాలలో, నా ఉద్దేశం ఆర్యభట ఆలోచనల నైశిత్యాన్ని వివరించడానికి ప్రయత్నించడమూ, అతను చూపిన మార్గాన్ని భారతీయ ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞులు ముందుకు తీసుకుపోలేకపోయారని వ్యక్తపరచడమేగాని, ఏ ఇతర శాస్త్రజ్ఞునీ, అతని కృషిని తక్కువచేసి చూపటం ఎంతమాత్రం కాదు.
భారతీయ సంప్రదాయాన్నే పరిశీలించినా, ఆర్యభటI ని అనేక అంశాలలో తీవ్రంగా విమర్శించిన బ్రహ్మగుప్త సైతం ఆయన గ్రంథంపై సుదీర్ఘమైన వ్యాఖ్య వ్రాసిన విషయం అందరకూ తెలిసినదే. భిన్నాభిప్రాయాన్ని వ్యక్తపరచడమూ, పూర్వాచార్యుల కృషిని గౌరవించడమూ ఒకేసారి సాధ్యమైన సంప్రదాయం మనకు ఉంది.
నా రచన వల్ల మీకు వేరే అభిప్రాయం కలిగితే, అది బహుశా నా భాషలోని అస్పష్టత వల్లనే. సరిదిద్దుకుందికి ప్రయత్నిస్తాను.
ధన్యవాదాలతో,
నౌడూరి సూర్యనారాయణ మూర్తి
పురూరవ: శ్రవ్య నాటిక గురించి వెంకటేశ్వరరావు అభిప్రాయం:
08/02/2026 4:21 pm
చాలా చాలా ధన్యవాదాలు… పురూరవుడు గాత్ర దానం చిరంజీవి గారు కదా. వీలు వెంబడి గణేష్ పాత్రగారి కొడుకు పుట్టాక నాటకం. పోస్ట్ చెయ్యగలరా?