I eagerly await articles from KRP, Paruchuri. I am one such person who uses list of ragas (sent) by Paruchuri and eemaata essays of KRP and trying something on my old harmonium. Please do continue sir. I am able to know something from the experiences of sri KRP. Thanq very much sir, for sharing information. People like me are benefiting from your incomparable analytical articles.
నా ఒళ్ళు పులకించిన అభిప్రాయాన్ని సహృదయంతో అర్థం చేసుకున్న మీకు కృతజ్ఞతలు. విశ్వనాథ చెళ్ళ పిళ్ళ వారిని గురించి రాస్తూ “…సమీచీన్య పథ్యా గతున్డై మరియు తానై కైత కొగ్గన్…” అని రాసారు. ఈ పదబంధానికి నిజమైన అర్థం ఆచార్య భద్రిరాజు వ్యాసం సోదాహరణంగా సోపపత్తికంగా తెలియజేసింది. వారికి నా ధన్యవాదాలు. అలా సామీచీన్య పథ్యా గతుడై మరియు తానై కైత కొగ్గిన మొట్ట మొదటి తెలుగు కవి తిక్కనే అని గూడా తెలిసింది.
మళ్ళీ మళ్ళీ వింటున్నాము ప్రసాద్ గారూ !
మునుపు శతాబ్దాల నించి ఎవరో తత్వాన్వేషకులు మహతి మీటుకుంటూ మీ హృదయాల్లోంచీ నరాల్లోంచీ
తీగ సాగారనిపిస్తోంది.
పదాలు అర్థమయ్యీ కాకుండా అంతా ఏదో మార్మికం గా ఉంది.
ఊపని ఊయల , రాజేయని అగ్గి, రాత్రి పవలు దీని చిచ్చు….
శైలి పరంగా చూస్తే ఈ వ్యాసం (కనీసం చాలా భాగం) కొ. కు. వ్రాసిందే అనిపించకమానదు. కేతు వారు చెప్పినట్లు “ప్రథమ పురుష లో.. ఆత్మీయంగా.. చెప్పే ..జానపద కథకుడి అలవోక ధోరణి ” చాలా వాక్యాలలో చూడవచ్చు. ఇది కాక కొ. కు. కే ప్రత్యేకమైన పద ప్రయోగాలకీ, వాక్య నిర్మాణాలకీ ఉదాహరణలు కూడా ఈ వ్యాసం లో చాలానే ఉన్నాయి.
“పని పెట్టుకుని అభ్యసించలేదు”
“చేరినాక…..చదువుకోసాగింది”
“చాలించి, … ఉంచి, … వెతకసాగారు. ”
“లేదుపొమ్మన్నారు”
“కాంచన మాలచిత్రమైతే, అడిగారూ ? ”
శక్తి “ఇంత” ఉన్నది గనక
“కొంత నటించి ఉన్నది”
“గుప్పెడు పొట్టి”
బరువు “దిగిపోయిన దానల్లే”
“హీరో ఉండరాదు ! ”
పాత్ర “కు” నటించేసింది
“వేషం వెయ్యనన్నావటనే ? ”
పుచ్చుకున్నది
హెచ్చు గా వుంటుందని అప్పుడే తెలుసు
“ఇంకేం ! ”
పెళ్ళాడదలచలేదు
పెళ్ళాడగోరుతున్నట్లు
మనసు రాయి చేసుకుని కూర్చున్నది
“ఇట్లాగుటే జరగవలసింది ? ”
వాక్యాలనీ, శైలి ని అటుంచి, వ్యక్తి లోని అత్యంత కీలకమైన, ముఖ్యమైన లక్షణాన్ని సూటిగా చెప్పగలగడం కొ.కు. కు మాత్రమే సాధ్యం అనిపిస్తుంది. -“అయిన దానికీ కానిదానికీ ఉబ్బి తబ్బిబ్బు అయే అలవాటు ఆమెకు లేదు. .. తనను చూసి తానే విస్మయంచెందే మనస్తత్వం ఆమెకు లేదు. “- ఈ వాక్యం భానుమతి వ్యక్తిత్వానికి దర్పణం. ఆయువుపట్టు.
ఇందులో వ్యక్తం చేసిన భావాల లో కొ. కు. కి పేచీ ఉండే వే మీ లేవ నే అనిపిస్తోంది, – వ్యాసం చివరలో సెప్టెంబర్ నెల లో పుట్టిన వాళ్ళను గురించి రాసింది తప్ప.
ఈ ఒక్క పేరా లో మాత్రం ఇంకెవరో ఈ రచనలో ” చెయ్యి చేసుకున్నా”రనిపిస్తుంది. కానీ, వేరే వాళ్ళ వత్తిడుల వల్లా, బలవంతం వల్లా కొ. కు. కొన్ని సినిమా సమీక్షలు రాసారని విన్నాను. ‘చంద్ర హారం’ లో కత్తి యుద్ధాలు బాగున్నాయనీ, “అ. చే. ప. కూ.” ఒక సమగ్ర హాస్య చిత్రమనీ ఇత్యాది – వాటి జాబితా లో దీన్ని (కనీసం సెప్టెంబర్ నెల లో పుట్టిన వాళ్ళని గురించిన ప్రస్తావన) వేసుకోవచ్చేమో !
ఇంత విలువైన వ్యాసాన్ని అందించినందుకు కృతజ్ఞతలు.
హంత = an exclamation or inceptive particle (expressive of an exhortation to do anything or asking attention , and often translatable by ” come on! ” ” here! ” ” look! ” ” see! ” in later language also expressive of grief , joy , pity , haste , benediction &c and translatable by ” alas! ” ” ah! ” ” oh! ” &c ; often repeated or joined with other particles
IIT Kanpur web site లో హంత అనే మాటను “oh!” అని అనువదించారు (O! Rama, oh! I shall tell you faithfully about the hermitage, whose so ever is this hermitage which is cursed by a Mahatma (pious and magnanimous one).)
3. ” నా సంస్కృత భాషా పరిజ్ఞాన పరిమితుల్ని ఎత్తిచూపినందుకు…” – మీరు నొచ్చుకోలేదనే అనుకుంటాను. చాపల్యం/అత్యుత్సాహం కొద్దీ ఇలాంటి “అభిప్రాయాలు” రాస్తుంటాను. సంస్కృతంలో నా పరిజ్ఞానం ప్రాథమిక స్థాయిలో ఉంటుందేమో…
చిన్న చిన్న “తప్పుల” మాటకేం కానీ – మెదడుకు కాస్త మేత వేసినందుకు మీకు కృతజ్ఞతలు చెప్పుకోవాలి. వాల్మీకి రామాయణం నుంచీ, కంబ రామాయణపు తెలుగు సేత నుంచీ శ్లోకాలను/పద్యాలను ఉదహరించటం నాకు బాగా నచ్చింది.
అదే సర్, కొంచెం confusing గానే ఉంది. సందర్భం కోసం ఆ భాగం లోని తరవాత వాక్యాలు కూడా ఇస్తున్నాను.
“…మంజూష లోని ప్రకృతి ప్రత్యయ విభాగౌ కేవలం కాల్పనికౌ అన్న వాక్యానికి ఇదే అర్థం. ఇది గమనించని పండితులు ప్రాక్పశ్చిమ దేశాల్లో ఎక్కడ చూసినా ఉండేవారు; ఇప్పటికీ కొందరున్నారు. చిలుకూరి నారాయణరావు గారు తమ ఆంధ్ర భాషా చరిత్ర లో ‘భింద్’, ‘కృ’ అనే రెండు (సంస్కృత) ధాతువులు చేరినందున ‘పీ(కు’ అనే తెలుగు ధాతువు ఏర్పడిందని, అలాగే ‘ఛింద్’, ‘కృ’ ల నించి ‘చీ(కు’ ఏర్పడిందని, ఇలా తెలుగు మాటలన్నీ సంస్కృత వ్యస్త ధాతువుల రకరకాల కలయిక వల్ల ఏర్పడ్డవని విరచించారు. ఇంగ్లీషు చదువుల వారిలో కాకపోయినా ‘జనని సంస్కృతంబు సకల భాషలకును’ అనీ, తెలుగు సంస్కృత పుత్రిక అనీ భావించే, విశ్వసించే సంప్రదాయ పండితులందరూ పై వాదానికి ఉపశృతులు పలుకుతున్నారు గాని మంజూషా వాక్యాన్ని స్మరించి కేవలం కాల్పనికాలైన రెండు ధాతువుల నించి తెలుగు మాటలు ఎలా ఏర్పడ్డాయని ప్రశ్నించుకోనేలేదు. ఇదే రకమైన దురభిప్రాయం 18, 19 శతాబ్దాల పాశ్చాత్య భాషావేత్తల్లో కూడా కొందరికి ఉంటుండేది. వ్యాకరణ పద్దతులనూ ప్రయోజనాన్నీ గుర్తించని కొందరు ఇప్పటికీ “ధాతువులు ఒకనాటి స్వతంత్ర పదాలన్న” దుర్భ్రమ లోనే ఉన్నారు. (ఇక్కడ L. Bloomfield, “Language” నుంచి ఉటంకింపు ఇచ్చారు. )
Early students of language, who confused description with the entirely different and much harder problem of ascertaining historical origins, somehow got the notion that roots possessed mysterious qualities, especially in the way of age. Now and then one still hears the claim that roots we set up must once upon a time have been spoken as independent words. The reader need scarcely be told that this is utterly unjustified; the roots, like all bound forms, are merely units of partial resemblance between words. Our analysis guarantees nothing about earlier stages of the language which we are analyzing”
పహాడీ రాగం అందాలు గురించి srinivasaraov,khammam అభిప్రాయం:
11/04/2011 3:20 pm
I eagerly await articles from KRP, Paruchuri. I am one such person who uses list of ragas (sent) by Paruchuri and eemaata essays of KRP and trying something on my old harmonium. Please do continue sir. I am able to know something from the experiences of sri KRP. Thanq very much sir, for sharing information. People like me are benefiting from your incomparable analytical articles.
తిక్కన భారతంలో పలుకులపొందు గురించి Tahataha అభిప్రాయం:
11/04/2011 3:07 pm
నా ఒళ్ళు పులకించిన అభిప్రాయాన్ని సహృదయంతో అర్థం చేసుకున్న మీకు కృతజ్ఞతలు. విశ్వనాథ చెళ్ళ పిళ్ళ వారిని గురించి రాస్తూ “…సమీచీన్య పథ్యా గతున్డై మరియు తానై కైత కొగ్గన్…” అని రాసారు. ఈ పదబంధానికి నిజమైన అర్థం ఆచార్య భద్రిరాజు వ్యాసం సోదాహరణంగా సోపపత్తికంగా తెలియజేసింది. వారికి నా ధన్యవాదాలు. అలా సామీచీన్య పథ్యా గతుడై మరియు తానై కైత కొగ్గిన మొట్ట మొదటి తెలుగు కవి తిక్కనే అని గూడా తెలిసింది.
లోపలి పిలుపు విని గురించి Raja Piduri అభిప్రాయం:
11/04/2011 2:35 pm
మళ్ళీ మళ్ళీ వింటున్నాము ప్రసాద్ గారూ !
మునుపు శతాబ్దాల నించి ఎవరో తత్వాన్వేషకులు మహతి మీటుకుంటూ మీ హృదయాల్లోంచీ నరాల్లోంచీ
తీగ సాగారనిపిస్తోంది.
పదాలు అర్థమయ్యీ కాకుండా అంతా ఏదో మార్మికం గా ఉంది.
ఊపని ఊయల , రాజేయని అగ్గి, రాత్రి పవలు దీని చిచ్చు….
ఆగిన తలపుల నడుమన నీ అడుగుల సడి విన్నట్లు ..
కృతజ్ఞతలు స్వామీ !
కినిమా మాసపత్రిక: భానుమతిపై వ్యాసం గురించి Raja Piduri అభిప్రాయం:
11/04/2011 12:49 pm
శైలి పరంగా చూస్తే ఈ వ్యాసం (కనీసం చాలా భాగం) కొ. కు. వ్రాసిందే అనిపించకమానదు. కేతు వారు చెప్పినట్లు “ప్రథమ పురుష లో.. ఆత్మీయంగా.. చెప్పే ..జానపద కథకుడి అలవోక ధోరణి ” చాలా వాక్యాలలో చూడవచ్చు. ఇది కాక కొ. కు. కే ప్రత్యేకమైన పద ప్రయోగాలకీ, వాక్య నిర్మాణాలకీ ఉదాహరణలు కూడా ఈ వ్యాసం లో చాలానే ఉన్నాయి.
“పని పెట్టుకుని అభ్యసించలేదు”
“చేరినాక…..చదువుకోసాగింది”
“చాలించి, … ఉంచి, … వెతకసాగారు. ”
“లేదుపొమ్మన్నారు”
“కాంచన మాలచిత్రమైతే, అడిగారూ ? ”
శక్తి “ఇంత” ఉన్నది గనక
“కొంత నటించి ఉన్నది”
“గుప్పెడు పొట్టి”
బరువు “దిగిపోయిన దానల్లే”
“హీరో ఉండరాదు ! ”
పాత్ర “కు” నటించేసింది
“వేషం వెయ్యనన్నావటనే ? ”
పుచ్చుకున్నది
హెచ్చు గా వుంటుందని అప్పుడే తెలుసు
“ఇంకేం ! ”
పెళ్ళాడదలచలేదు
పెళ్ళాడగోరుతున్నట్లు
మనసు రాయి చేసుకుని కూర్చున్నది
“ఇట్లాగుటే జరగవలసింది ? ”
వాక్యాలనీ, శైలి ని అటుంచి, వ్యక్తి లోని అత్యంత కీలకమైన, ముఖ్యమైన లక్షణాన్ని సూటిగా చెప్పగలగడం కొ.కు. కు మాత్రమే సాధ్యం అనిపిస్తుంది. -“అయిన దానికీ కానిదానికీ ఉబ్బి తబ్బిబ్బు అయే అలవాటు ఆమెకు లేదు. .. తనను చూసి తానే విస్మయంచెందే మనస్తత్వం ఆమెకు లేదు. “- ఈ వాక్యం భానుమతి వ్యక్తిత్వానికి దర్పణం. ఆయువుపట్టు.
ఇందులో వ్యక్తం చేసిన భావాల లో కొ. కు. కి పేచీ ఉండే వే మీ లేవ నే అనిపిస్తోంది, – వ్యాసం చివరలో సెప్టెంబర్ నెల లో పుట్టిన వాళ్ళను గురించి రాసింది తప్ప.
ఈ ఒక్క పేరా లో మాత్రం ఇంకెవరో ఈ రచనలో ” చెయ్యి చేసుకున్నా”రనిపిస్తుంది. కానీ, వేరే వాళ్ళ వత్తిడుల వల్లా, బలవంతం వల్లా కొ. కు. కొన్ని సినిమా సమీక్షలు రాసారని విన్నాను. ‘చంద్ర హారం’ లో కత్తి యుద్ధాలు బాగున్నాయనీ, “అ. చే. ప. కూ.” ఒక సమగ్ర హాస్య చిత్రమనీ ఇత్యాది – వాటి జాబితా లో దీన్ని (కనీసం సెప్టెంబర్ నెల లో పుట్టిన వాళ్ళని గురించిన ప్రస్తావన) వేసుకోవచ్చేమో !
ఇంత విలువైన వ్యాసాన్ని అందించినందుకు కృతజ్ఞతలు.
ఒంటిచెట్టు గురించి మోహన అభిప్రాయం:
11/04/2011 11:24 am
చాల బాగుంది మీ కవిత. మీరిలాగే వ్రాస్తూ ఉండండి, మీకు నా జోహారులు. విధేయుడు – మోహన
పహాడీ రాగం అందాలు గురించి Rohiniprasad అభిప్రాయం:
11/04/2011 8:14 am
రాజాగారూ, మీరన్నది నిజమే. ఎవరైనా తూలీ సోలెను తూరుపు గాలీ వినాలనుకుంటే ఇక్కడ నొక్కండి.
మూడు వందల రామాయణాలు గురించి Srinivas Vuruputuri అభిప్రాయం:
11/04/2011 1:41 am
1. “హంత అన్న పదాన్ని ఏమని అనువాదం చెయ్యాలి? :-)”
హంత! నన్నే అడిగారా? 🙂
హంత = an exclamation or inceptive particle (expressive of an exhortation to do anything or asking attention , and often translatable by ” come on! ” ” here! ” ” look! ” ” see! ” in later language also expressive of grief , joy , pity , haste , benediction &c and translatable by ” alas! ” ” ah! ” ” oh! ” &c ; often repeated or joined with other particles
IIT Kanpur web site లో హంత అనే మాటను “oh!” అని అనువదించారు (O! Rama, oh! I shall tell you faithfully about the hermitage, whose so ever is this hermitage which is cursed by a Mahatma (pious and magnanimous one).)
మీరు “హంత”ని వదిలేయవచ్చు (ఉదా: http://www.sacred-texts.com/hin/rama/ry048.htm) లేదా – “శ్రుణు” తో కలిపి “సావధానంగా వినుము” అని అనువదించవచ్చునేమో!
2. bas reliefs = శిలా ఫలకాలు – బావుంది.
3. ” నా సంస్కృత భాషా పరిజ్ఞాన పరిమితుల్ని ఎత్తిచూపినందుకు…” – మీరు నొచ్చుకోలేదనే అనుకుంటాను. చాపల్యం/అత్యుత్సాహం కొద్దీ ఇలాంటి “అభిప్రాయాలు” రాస్తుంటాను. సంస్కృతంలో నా పరిజ్ఞానం ప్రాథమిక స్థాయిలో ఉంటుందేమో…
చిన్న చిన్న “తప్పుల” మాటకేం కానీ – మెదడుకు కాస్త మేత వేసినందుకు మీకు కృతజ్ఞతలు చెప్పుకోవాలి. వాల్మీకి రామాయణం నుంచీ, కంబ రామాయణపు తెలుగు సేత నుంచీ శ్లోకాలను/పద్యాలను ఉదహరించటం నాకు బాగా నచ్చింది.
పహాడీ రాగం అందాలు గురించి Raja Piduri అభిప్రాయం:
11/04/2011 12:33 am
అడుగు జాడలు (మాస్టర్ వేణు) లో ఘంటసాల, బి.వసంత పాడిన “తూలీ సోలెను తూరుపు గాలీ” కూడా ఈ రాగం లోదే లాగుంది సర్ !
వల్లకాడనలేదు గురించి buchi reddy అభిప్రాయం:
11/04/2011 12:31 am
excellent one
we miss her
పలుకుబడి: సంఖ్యాపదాలు – 3 గురించి Raja Piduri అభిప్రాయం:
11/04/2011 12:11 am
అదే సర్, కొంచెం confusing గానే ఉంది. సందర్భం కోసం ఆ భాగం లోని తరవాత వాక్యాలు కూడా ఇస్తున్నాను.
“…మంజూష లోని ప్రకృతి ప్రత్యయ విభాగౌ కేవలం కాల్పనికౌ అన్న వాక్యానికి ఇదే అర్థం. ఇది గమనించని పండితులు ప్రాక్పశ్చిమ దేశాల్లో ఎక్కడ చూసినా ఉండేవారు; ఇప్పటికీ కొందరున్నారు. చిలుకూరి నారాయణరావు గారు తమ ఆంధ్ర భాషా చరిత్ర లో ‘భింద్’, ‘కృ’ అనే రెండు (సంస్కృత) ధాతువులు చేరినందున ‘పీ(కు’ అనే తెలుగు ధాతువు ఏర్పడిందని, అలాగే ‘ఛింద్’, ‘కృ’ ల నించి ‘చీ(కు’ ఏర్పడిందని, ఇలా తెలుగు మాటలన్నీ సంస్కృత వ్యస్త ధాతువుల రకరకాల కలయిక వల్ల ఏర్పడ్డవని విరచించారు. ఇంగ్లీషు చదువుల వారిలో కాకపోయినా ‘జనని సంస్కృతంబు సకల భాషలకును’ అనీ, తెలుగు సంస్కృత పుత్రిక అనీ భావించే, విశ్వసించే సంప్రదాయ పండితులందరూ పై వాదానికి ఉపశృతులు పలుకుతున్నారు గాని మంజూషా వాక్యాన్ని స్మరించి కేవలం కాల్పనికాలైన రెండు ధాతువుల నించి తెలుగు మాటలు ఎలా ఏర్పడ్డాయని ప్రశ్నించుకోనేలేదు. ఇదే రకమైన దురభిప్రాయం 18, 19 శతాబ్దాల పాశ్చాత్య భాషావేత్తల్లో కూడా కొందరికి ఉంటుండేది. వ్యాకరణ పద్దతులనూ ప్రయోజనాన్నీ గుర్తించని కొందరు ఇప్పటికీ “ధాతువులు ఒకనాటి స్వతంత్ర పదాలన్న” దుర్భ్రమ లోనే ఉన్నారు. (ఇక్కడ L. Bloomfield, “Language” నుంచి ఉటంకింపు ఇచ్చారు. )
Early students of language, who confused description with the entirely different and much harder problem of ascertaining historical origins, somehow got the notion that roots possessed mysterious qualities, especially in the way of age. Now and then one still hears the claim that roots we set up must once upon a time have been spoken as independent words. The reader need scarcely be told that this is utterly unjustified; the roots, like all bound forms, are merely units of partial resemblance between words. Our analysis guarantees nothing about earlier stages of the language which we are analyzing”