వాసన, అంతా పల్లెటూరి మట్టి వాసన. ఆ కోళ్ళూ, పిల్లులు, కుక్కలు,ఆ నాటకాలు, ఆడే ఆ మనుషులు, ఆ జీవితాలు, ఆ జీవితాల వాసన. హార్మోనియం తెలుసంటే ఏదో అనుకున్నాను కాని ఇంత బాగా దాని గురించి, వాళ్ల గురించి తెలుసనుకోలేదు. జీవనా కి జీవుడా కి తేడా.
బాగుంది.
ఈ ఆన్లైన్ ప్రపంచంలో, పట్టణాలలో ఉండి, దేహ భాషలు, వాటి రాజకీయాలు, ఒక నైంటీ వేసుకుని, జీడిపప్పు నములుతూ చర్చించే కథల నుంచి, ఆలా వసారాలో నులక మంచంమీద కూర్చుని, ఆ సుగుణమ్మ మొగుడు కథ, 16mm లో చూసినట్టే ఉంది.
కథ బాగుంది. ఎవరికన్నా దొరికిందో లేదో ఆ శాశ్వత ఆనందకారకమైన సత్యం. అసలు అట్లాంటి శాశ్వతమైనది ఒకటంటూ ఉందా అని నా సందేహం. అయినా సరే ఎవరికి వాళ్లు వాళ్లదయిన సత్యాన్ని వెతుక్కుంటూ…
“అయ్యో, ఇట్లా అని ముందే ఆలోచనవుంటే ఏ బ్రిస్టలో తెచ్చినా అయిపోయేది, డబ్బులు మిగిలేవి!” –మొదటిసారో రెండోసారో ఈ ఆలోచన రాని వాడు లేడు; ఫలితంగా మరుసటి సారి ఏడు రెగ్యులర్ తో పాటు మూడు బ్రిస్టలో చిన్న గోల్డ్ ఫ్లాకో కొని మురవని వాడూ లేడు.
పేరు లేని పరిచయం ఎంతో బాగుంది. జనజీవన స్రవంతిలో ఇలా జరిగే ఎన్నో అకస్మాత్ సంఘటలని నేనూ-నాలాంటి వాళ్ళు ఇట్టే మరిచిపోతాము. కానీ మీరు వాటిని గమనించి చిన్న చిన్న నాజూకు బ్రష్-స్ట్రోక్స్ తో బ్రతుకు అనే చిత్రంలో అమరుస్తారు. హాట్స్-ఆఫ్.
శుక్రవారం ఎండింగ్ హైలైట్. మొత్తం అయిదు సంఘటనలు కలిపి ఒక కథ ఎలానో, వాటి మధ్య బంధుత్వం ఏంటో అర్థం కాలేదు కానీ అన్నింట్లో రాజిరెడ్డిత్వం మాత్రం ఉట్టిపడుతోంది. ఎంతగానంటే నా తలలో ఆఖ్యానం మీ గొంతులో వినబడుతోంది.
పద్య పరిచయం బాగుంది. ఇతర కవుల పద్యాలతో పోలికలు నాకయితే అధికంగా ఏమీ అనిపించలేదు. నిజానికి నేను కొత్త విషయాలు నేర్చుకున్నాను.
మోహనరావుగారు, “విజయవిలాసము”లో నిజంగానే తిమ్మక్క పద్యానికి చాలా దగ్గరగా ఉండే పద్యం ఉంది:
ఎగుభుజములవాడు మృగరాజ మధ్యంబు పుదికి పుచ్చుకొను నెన్నడుమువాడు నెఱివెండ్రుకులవాడు …
నా కెలా తెలుసంటే ఆ పద్యాన్ని “బభ్రువాహన” (1964) అన్న సినిమాలో వాడుకున్నారు (సుశీల పాడుతుంది). అదే సినిమాలో మరో చేమకూర వేంకటకవి పద్యాన్ని (కోమలి ఈ గతిన్ మది దిగుల్ పడి పల్కెదవేల? …) , పిల్లలమఱ్ఱి పినవీరభద్రుని పద్యాన్ని (దుర్జయ రాజమండల విధుంతుదమూర్తి …) కూడా వాడుకున్నారు.
Thank you Mohanarao gaaru for informing and also introducing the latest book from Bhaskar gaaru!
Re: Muralidhararao gaaru’s personal note to you … The verse (1.45) cited needs to be taken with great caution. Instead I would like to draw your attention to Chellapilla’s verse in his autobiography “జాతకచర్య” (1934) which goes like (quoting from my memory):
అతడింగ్లీషు భాషలో నర్నాల్డు
కవి రచించిన బుద్ధుని కతను దెల్గు
జేసి ….
In fact, Prof. Velcheru Narayanarao discusses in detail exactly this subject of the source work for “buddha charitramu” of Tirupati Venkata Kavulu in his paper: “Buddhism in Modern Andhra: Literary Representations from Telugu”, JHS, Vol1, No. 1-2, 2008. https://academic.oup.com/jhs/article-abstract/1/1-2/93/2188643
ఉత్తరరామాయణపు ఉపోద్ఘాతములో ప్రచురణకర్తలు (CV Krishna Depot) అందఱు రామాయణ కర్తలను పేర్కొన్నారు. వారిలో మొల్లను పేర్కొనకపోవడము శోచనీయమే. అంటే ఇరవైయవ శతాబ్దములో కూడ కవయిత్రులపైన చిన్న చూపే!
పోతన వ్రాసిన ఈ పద్యము కూడ మొల్లరామాయణములోనిది వంటిదే.
దీనిని అనుకరించి విజయవిలాసములో చేమకూర వేంకటకవి ఒక సీసపద్యమును వ్రాసినాడు అంటారు.
విధేయుడు – మోహన
ఏడు కవితలు
గురించి తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్, అభిప్రాయం:
11/01/2018
2:09 pm
అద్భుతం. ఎన్ని రంగులు ఎన్ని భావాలు ఎన్ని అనుభవాలు; సౌభాగ్యుని ద్వా సుపర్ణా పుస్తకంతో తెలుగులో కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమి పురస్కారం వచ్చిన కాలాన్ని నిద్ర పోనివ్వను (నక్క గోపి), మోహనా మోహనా (శివారెడ్డి) లాంటి ప్రముఖుల పుస్తకాలను పోలిస్తే హత విధి అనుకోక తప్పదు; మన ప్రముఖులకు తెలుగులో వాక్య నిర్మాణం చేతకాదు — ఈ అధునిక కవిత్వంలో అగుపించే స్వచ్చత, పారదర్సకత ఎప్పుడు సాధించాలి? గొప్ప కవిత్వాన్ని చదవడం దూర దేశపు అడవుల్లో రైలు ప్రయాణం లాంటిది. ఎన్నో సెలయేర్లు, అందమైన లేళ్ళు, ఎదురెండ, అనుకోని వర్షం అన్నీ ఎదురవుతాయి. గొప్ప అనువాద ప్రయాణాన్ని మొదలు పెట్టి అభయారణ్యంలో విహరిస్తున్న వేదండ ద్వయానికి అభినందనలు.
తాత్పర్యం రాయటానికి, ప్రతిపదార్థం రాయటానికి ఉన్న వ్యత్యాసం అది అనుభవించిన వారికే తెలుస్తుంది ! అందునా రెండు వేల ఏళ్ల పైగా ఉన్న కావ్యానికి తొలిసారిగా ఇలాటి ప్రయత్నానికి పూనుకున్న భాస్కర్ ధైర్యాన్ని, మొదల్లోనో మధ్యలోనో వదిలెయ్యకుండా సాగించి సాధించిన పట్టుదలని మనసా అభినందించి తీరాలి. ఇంత గౌరవం తొలిగా తెలుగుకే దక్కించటం మరో అభినందనీయ విషయం.
భాస్కర్ “ఈమాట” ప్రారంభకుల్లో ఒకరు. శిశువుగా వున్న పత్రికని పాకించి, అడుగులు వేయించి, పరుగులు తీయింఛిన వారిలో ప్రముఖుడు. అప్పట్లోనే భాసుడి “స్వప్న వాసవదత్తం” నాటకాన్ని తేలిక తెలుగులో ఈమాట పాఠకులకు అందించిన వాడు, వాల్మీకి – కాళిదాసుల కవిత్వాల తారతమ్యాల గురించి తన లోతైన అవగాహనని ఈమాట పాఠకులకూ అందించినవాడు. మరో మారు అభినందనలు, తన సాహితీ ప్రతిభని ఇంతటి మహత్తర, బృహత్తర కార్యానికి ఉపయోగించి అనితరసాధ్యమైన గౌరవాన్ని తెలుక్కి సంపాదించి పెట్టినందుకు.
మోహనరావు గారి పరిచయం గురించి కొంచెం: 1. పుస్తక రచయిత పరిచయాన్ని (ఛాయాచిత్రంతో) ముందుగా ఇచ్చివుంటే బాగుండేది. పుస్తక రచయితని వదిలి పరిచయకర్తల గురించిన వివరాలు ఇవ్వటం కొంత అభ్యంతరకరం. 2. ఆదికావ్యం రామాయణాన్ని మర్చిపోయినట్టున్నారు. 3. “పాత” సంస్కృతానికి ప్రతిపదార్థాలు రాయటంలో ఉన్న క్లిష్టతని కూడ స్పృశించి వుంటే ఇంకా బాగుండేది.
జీవనసంధ్య గురించి ఇంద్రగంటి ప్రసాద్ అభిప్రాయం:
11/02/2018 2:49 am
కథా, వాతావరణం, పాత్రలూ బాగా ఇమిడేయి. మధ్యమ పురుషలో చెప్పడం అంత తేలిక కాదు. కొత్తగా ఉంది. అలవాటైన తృతీయ పురుష కథా క్రమానికి.
జీవనసంధ్య గురించి Anil అట్లూరి అభిప్రాయం:
11/02/2018 1:00 am
వాసన, అంతా పల్లెటూరి మట్టి వాసన. ఆ కోళ్ళూ, పిల్లులు, కుక్కలు,ఆ నాటకాలు, ఆడే ఆ మనుషులు, ఆ జీవితాలు, ఆ జీవితాల వాసన. హార్మోనియం తెలుసంటే ఏదో అనుకున్నాను కాని ఇంత బాగా దాని గురించి, వాళ్ల గురించి తెలుసనుకోలేదు. జీవనా కి జీవుడా కి తేడా.
బాగుంది.
ఈ ఆన్లైన్ ప్రపంచంలో, పట్టణాలలో ఉండి, దేహ భాషలు, వాటి రాజకీయాలు, ఒక నైంటీ వేసుకుని, జీడిపప్పు నములుతూ చర్చించే కథల నుంచి, ఆలా వసారాలో నులక మంచంమీద కూర్చుని, ఆ సుగుణమ్మ మొగుడు కథ, 16mm లో చూసినట్టే ఉంది.
జీవనసంధ్య గురించి Vimala అభిప్రాయం:
11/02/2018 12:30 am
కథ బాగుంది. ఎవరికన్నా దొరికిందో లేదో ఆ శాశ్వత ఆనందకారకమైన సత్యం. అసలు అట్లాంటి శాశ్వతమైనది ఒకటంటూ ఉందా అని నా సందేహం. అయినా సరే ఎవరికి వాళ్లు వాళ్లదయిన సత్యాన్ని వెతుక్కుంటూ…
తడిబల్ల – పొడిబల్ల గురించి శిరీష్ ఆదిత్య అభిప్రాయం:
11/02/2018 12:04 am
“అయ్యో, ఇట్లా అని ముందే ఆలోచనవుంటే ఏ బ్రిస్టలో తెచ్చినా అయిపోయేది, డబ్బులు మిగిలేవి!” –మొదటిసారో రెండోసారో ఈ ఆలోచన రాని వాడు లేడు; ఫలితంగా మరుసటి సారి ఏడు రెగ్యులర్ తో పాటు మూడు బ్రిస్టలో చిన్న గోల్డ్ ఫ్లాకో కొని మురవని వాడూ లేడు.
పేరు లేని పరిచయం ఎంతో బాగుంది. జనజీవన స్రవంతిలో ఇలా జరిగే ఎన్నో అకస్మాత్ సంఘటలని నేనూ-నాలాంటి వాళ్ళు ఇట్టే మరిచిపోతాము. కానీ మీరు వాటిని గమనించి చిన్న చిన్న నాజూకు బ్రష్-స్ట్రోక్స్ తో బ్రతుకు అనే చిత్రంలో అమరుస్తారు. హాట్స్-ఆఫ్.
శుక్రవారం ఎండింగ్ హైలైట్. మొత్తం అయిదు సంఘటనలు కలిపి ఒక కథ ఎలానో, వాటి మధ్య బంధుత్వం ఏంటో అర్థం కాలేదు కానీ అన్నింట్లో రాజిరెడ్డిత్వం మాత్రం ఉట్టిపడుతోంది. ఎంతగానంటే నా తలలో ఆఖ్యానం మీ గొంతులో వినబడుతోంది.
నాకు నచ్చిన పద్యం: హృదయాన్ని తాకే మొల్ల కవిత్వం గురించి Sreenivas Paruchuri అభిప్రాయం:
11/01/2018 7:51 pm
పద్య పరిచయం బాగుంది. ఇతర కవుల పద్యాలతో పోలికలు నాకయితే అధికంగా ఏమీ అనిపించలేదు. నిజానికి నేను కొత్త విషయాలు నేర్చుకున్నాను.
మోహనరావుగారు, “విజయవిలాసము”లో నిజంగానే తిమ్మక్క పద్యానికి చాలా దగ్గరగా ఉండే పద్యం ఉంది:
ఎగుభుజములవాడు మృగరాజ మధ్యంబు పుదికి పుచ్చుకొను నెన్నడుమువాడు నెఱివెండ్రుకులవాడు …
నా కెలా తెలుసంటే ఆ పద్యాన్ని “బభ్రువాహన” (1964) అన్న సినిమాలో వాడుకున్నారు (సుశీల పాడుతుంది). అదే సినిమాలో మరో చేమకూర వేంకటకవి పద్యాన్ని (కోమలి ఈ గతిన్ మది దిగుల్ పడి పల్కెదవేల? …) , పిల్లలమఱ్ఱి పినవీరభద్రుని పద్యాన్ని (దుర్జయ రాజమండల విధుంతుదమూర్తి …) కూడా వాడుకున్నారు.
శ్రీనివాస్
పిలుపు గురించి Gowri Kirubanandan అభిప్రాయం:
11/01/2018 7:19 pm
అనువాద కధగా అనిపించలేదు. మూల రచయిత ఆత్మను పట్టుకుంటే తప్ప ఇంత లోతైన కధను అనువాదం చెయ్యడం సాధ్యం కాదు.
అవినేని భాస్కర్ గారికి అభినందనలు.
పుస్తక సమీక్ష: బుద్ధ చరితమ్ గురించి Sreenivas Paruchuri అభిప్రాయం:
11/01/2018 6:58 pm
Thank you Mohanarao gaaru for informing and also introducing the latest book from Bhaskar gaaru!
Re: Muralidhararao gaaru’s personal note to you … The verse (1.45) cited needs to be taken with great caution. Instead I would like to draw your attention to Chellapilla’s verse in his autobiography “జాతకచర్య” (1934) which goes like (quoting from my memory):
అతడింగ్లీషు భాషలో నర్నాల్డు
కవి రచించిన బుద్ధుని కతను దెల్గు
జేసి ….
In fact, Prof. Velcheru Narayanarao discusses in detail exactly this subject of the source work for “buddha charitramu” of Tirupati Venkata Kavulu in his paper: “Buddhism in Modern Andhra: Literary Representations from Telugu”, JHS, Vol1, No. 1-2, 2008.
https://academic.oup.com/jhs/article-abstract/1/1-2/93/2188643
Regards,
Sreenivas
నాకు నచ్చిన పద్యం: హృదయాన్ని తాకే మొల్ల కవిత్వం గురించి మోహన అభిప్రాయం:
11/01/2018 3:20 pm
మంచి వ్యాసము. రచయితకు అభినందనలు.
ఉత్తరరామాయణపు ఉపోద్ఘాతములో ప్రచురణకర్తలు (CV Krishna Depot) అందఱు రామాయణ కర్తలను పేర్కొన్నారు. వారిలో మొల్లను పేర్కొనకపోవడము శోచనీయమే. అంటే ఇరవైయవ శతాబ్దములో కూడ కవయిత్రులపైన చిన్న చూపే!
పోతన వ్రాసిన ఈ పద్యము కూడ మొల్లరామాయణములోనిది వంటిదే.
నీలజీమూత సన్నిభ శరీరమువాఁడు, తామరసాభ నేత్రములవాఁడు
పూర్ణేందుబింబంబుఁ బోలెడి మోమువాఁ, డున్నత దీర్ఘబాహువులవాఁడు
శ్రీవత్సలాంఛనాంచిత మహోరమువాఁడు, కౌస్తుభమణి పదకంబువాఁడు
శ్రీకర పీతకౌశేయ చేలమువాఁడు, మకరకుండలదీప్తి మలయువాఁడు
రాజ యింతంతవాఁ డనరాని వాఁడు, మెఱసి దిక్కుల నెల్లను మెఱయువాఁడు
తెలిసి యేవేళ లందైనఁ దిరుగువాఁడు, పట్ట నేర్చినఁ గాని లోబడనివాఁడు – భాగవతము, 10.1.1587
తాళ్లపాక తిమ్మక్క సుభద్రాకల్యాణ ద్విపద కావ్యములో కూడ ఇట్టి పద్యము ఒకటి ఉన్నది –
తెగవాలు కన్నుల దీర్ఘ బాహువులు, పగడంపు వన్నెగల పాదపద్మములు
….
ఎగుభుజమ్ములవాఁడు మృగరాజ నడుము, నడచిపుచ్చుకొను నెన్నడుము గలవాఁడు
దీనిని అనుకరించి విజయవిలాసములో చేమకూర వేంకటకవి ఒక సీసపద్యమును వ్రాసినాడు అంటారు.
విధేయుడు – మోహన
ఏడు కవితలు గురించి తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్, అభిప్రాయం:
11/01/2018 2:09 pm
అద్భుతం. ఎన్ని రంగులు ఎన్ని భావాలు ఎన్ని అనుభవాలు; సౌభాగ్యుని ద్వా సుపర్ణా పుస్తకంతో తెలుగులో కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమి పురస్కారం వచ్చిన కాలాన్ని నిద్ర పోనివ్వను (నక్క గోపి), మోహనా మోహనా (శివారెడ్డి) లాంటి ప్రముఖుల పుస్తకాలను పోలిస్తే హత విధి అనుకోక తప్పదు; మన ప్రముఖులకు తెలుగులో వాక్య నిర్మాణం చేతకాదు — ఈ అధునిక కవిత్వంలో అగుపించే స్వచ్చత, పారదర్సకత ఎప్పుడు సాధించాలి? గొప్ప కవిత్వాన్ని చదవడం దూర దేశపు అడవుల్లో రైలు ప్రయాణం లాంటిది. ఎన్నో సెలయేర్లు, అందమైన లేళ్ళు, ఎదురెండ, అనుకోని వర్షం అన్నీ ఎదురవుతాయి. గొప్ప అనువాద ప్రయాణాన్ని మొదలు పెట్టి అభయారణ్యంలో విహరిస్తున్న వేదండ ద్వయానికి అభినందనలు.
పుస్తక సమీక్ష: బుద్ధ చరితమ్ గురించి K.V.S. Ramarao అభిప్రాయం:
11/01/2018 1:16 pm
తాత్పర్యం రాయటానికి, ప్రతిపదార్థం రాయటానికి ఉన్న వ్యత్యాసం అది అనుభవించిన వారికే తెలుస్తుంది ! అందునా రెండు వేల ఏళ్ల పైగా ఉన్న కావ్యానికి తొలిసారిగా ఇలాటి ప్రయత్నానికి పూనుకున్న భాస్కర్ ధైర్యాన్ని, మొదల్లోనో మధ్యలోనో వదిలెయ్యకుండా సాగించి సాధించిన పట్టుదలని మనసా అభినందించి తీరాలి. ఇంత గౌరవం తొలిగా తెలుగుకే దక్కించటం మరో అభినందనీయ విషయం.
భాస్కర్ “ఈమాట” ప్రారంభకుల్లో ఒకరు. శిశువుగా వున్న పత్రికని పాకించి, అడుగులు వేయించి, పరుగులు తీయింఛిన వారిలో ప్రముఖుడు. అప్పట్లోనే భాసుడి “స్వప్న వాసవదత్తం” నాటకాన్ని తేలిక తెలుగులో ఈమాట పాఠకులకు అందించిన వాడు, వాల్మీకి – కాళిదాసుల కవిత్వాల తారతమ్యాల గురించి తన లోతైన అవగాహనని ఈమాట పాఠకులకూ అందించినవాడు. మరో మారు అభినందనలు, తన సాహితీ ప్రతిభని ఇంతటి మహత్తర, బృహత్తర కార్యానికి ఉపయోగించి అనితరసాధ్యమైన గౌరవాన్ని తెలుక్కి సంపాదించి పెట్టినందుకు.
మోహనరావు గారి పరిచయం గురించి కొంచెం: 1. పుస్తక రచయిత పరిచయాన్ని (ఛాయాచిత్రంతో) ముందుగా ఇచ్చివుంటే బాగుండేది. పుస్తక రచయితని వదిలి పరిచయకర్తల గురించిన వివరాలు ఇవ్వటం కొంత అభ్యంతరకరం. 2. ఆదికావ్యం రామాయణాన్ని మర్చిపోయినట్టున్నారు. 3. “పాత” సంస్కృతానికి ప్రతిపదార్థాలు రాయటంలో ఉన్న క్లిష్టతని కూడ స్పృశించి వుంటే ఇంకా బాగుండేది.