ఒక ఆసక్తి కరమైన విషయం – విశ్వనాథ ‘తెలుగు ఋతువులు’ లొ గ్రీష్ముణ్ణి వర్ణిస్తూ ఇంద్రాణి అన్న చివరి మాట అన్నారు, ‘పొట్ట’ తొ సహా. దాదాపు ఒక డెభ్బయి సంవత్సరాలయినా అయ్యుంటుందా ! ‘మాకంద నవఫలానంద తుందిలరసాత్తానంద భావుడౌ అమృత భొగి’ అని ఉన్న తేడా పెద్దదే, మామిడి రసం అక్కడ కవి తాగలేదు. గ్రీష్ముడు ఆ భోగి.
ఎప్పటికీ మాయని భావాలు ఎప్పటికప్పుడు డిజైనర్ దుస్తులేసుకుని రాంప్ మీద నడుస్తాయనుకుంటాను.
ఆదిత్యా రెడ్డీ! నా పేరు జయప్రభ. జయప్రద కాదు. మీరు ఆవేశపడకండి.
విద్యాసాగర్ కి మాత్రమే నేను జవాబు రాసేను. ఆ జవాబు మీకు సరిపడదని మీరు భావిస్తే మీరు ఊరుకోవచ్చునే? యజ్ఞం కధ నాది కాదు. రామారావు గారిది. అందువలన ఆ కధని గురించి ఎప్పుడైనా ఎవరికైనా ఆయన చెప్పిన మాటలు తప్పక వినవలసినవే అవుతాయి!
ఇంక ఆయన జోస్యమే చెప్పారా?? చెప్పారు కామోసు. రచయిత క్రాంతిదర్శి కదా??
ఇంక హింస భౌతిక రూపంలో అతి దారుణంగా భారతీయ వ్యవసాయ రంగాన అమలులో ఉంది. అది ఇవాళ్టికీ ఏమీ మారలేదు. హత్యల రూపానో ఆత్మహత్యల రూపానో ప్రతిదినమూ కళ్లముందుకి వస్తోంది. రైతు కుటుంబాలు చిన్నాభిన్నం అయిపోతున్నాయి. హత్య అయినా ఆత్మహత్య అయినా ఒక సందర్భంలో నిరసన ప్రకటనే!! ఈ సంక్షోభం ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంది కదా?? అంటే ఇటువంటి హింసకి తెలుగు సమాజంలో ఇంకా కాలం చెల్లలేదన్నమాట. అంటే ఏదో రూపంలో ఆ కధాంశానికీ కాలం చెల్లలేదన్నమాటే!
శ్రీకాకుళం జిల్లా లో మొన్ననే జరిగిన లక్షింపేట దళితుల ఊచకోత మీద ఒకవేళ మీరెవరైనా కధ రాయవలసే వస్తే ఏం రాస్తారూ?? హింసాతీతంగా రాస్తారా?? నాకు ఊరికే వాదనలు చేసే అలవాటూ లేదు. అటువంటి వాటిని చదివే ఆసక్తీ లేదు. ఒకవేళ ఈ నా అభిప్రాయం మీకు ఆమోదం కాకపోతే మీరు దీన్ని చదవకండి. చదివినా పట్టించుకోకండి. ఈ అభిప్రాయానికి మీరు పాఠకులు కారన్నమాట :).
యజ్ఞం కధలో రాజకీయమే లేదనీ అలాంటిది వెతకడం ఎండమావిలో నీరు వెతకడమేననీ అన్న విద్యాసాగర్ వ్యాసాన్ని ఎందుకూ చదవడం?? ఆ అభిప్రాయం ప్రకారం ఇవాళ్టి IMF అప్పూ రాజకీయం కాదు. ఇవాళ్టి రైతుల ఆత్మహత్యలూ రాజకీయం కానే కాదు. అంతే కదా??
యజ్ఞం కధ తరవాతే శ్రీకాకుళ రైతాంగ పోరాటం [ఆయన ఆ కధ రాసిన ఒక నాలుగేళ్ళకే] ఆ ప్రాంతమ్లో వచ్చిందీ అంటే దాని అర్ధం ఏమిటీ?? ఆ విషయం మనకి ఏమి చెబుతూందీ?? మీకు మీవైన రాజకీయాలు ఉండి ఉండవచ్చు. వాటి ప్రకారం మీకు ఆ కధ ఒప్పుదల కాకపోయి ఉండవచ్చు. అంతమాత్రాన యజ్ఞం కధ ఉత్తమ కధా కాక పోదు. దాని ప్రభావం తెలుగు సాహిత్యమ్లో ఉండకాపోదు.
మీ ఉదాహరణలకి కాలరేఖ అక్కర లేదనుకుంటాను. కాని చరిత్రకి కావాలి. అందునా ఆ కధ శ్రీకాకుళం జిల్లా లోని భూసంభందాలకు కధారూపమని విమర్శకులు ప్రవచించారు. చరిత్ర గురించి మాట్లాడితే ఇప్పుడు చరిత్ర అడక్కు చెప్పింది విను అంటున్నారు. శ్రీకాకుళ ఉద్యమం 1968లో మాటవరసకి ప్రారంభం కాలేదు. అక్కడ ఉద్యమం 1959లోనే ప్రారంభం అయింది. కాకుంటే చావులుంటే తప్ప మనకి ఉద్యమం ఉన్నట్టు కాదు. కధ చెప్పినట్టు కాదు. దేశంలో కథ చదివినవాళ్ళంతా రచయితని కలవలేరు.
[అభిప్రాయాలు వెలిబుచ్చే వారు, చర్చించేవారు, దయచేసి అభిప్రాయం పంపే ముందు అచ్చు తప్పులు సరిచేసుకోమని సవినయంగా మనవి చేస్కుంటున్నాం. – సం.]
జయప్రద గారు: మీరు రాస్తున్నది ఎంత అసంబద్దంగా ఉందో గమనించారా? “ఒక ఉదాహరణ లాగా మాత్రమే సుమా శ్రీ రాములు నాయుడునీ, అప్పల్రాముడినీ, అతడి కొడుకునీ వివిధ పార్టీల ఉదాహరణలిచ్చి పేర్కొన్నారు. అంతే కానీ అప్పటికి యెం యెల్ పార్టీలు ఏర్పడ్డాయని కాదు.” అన్నారు. పుట్టని పార్టీల గురించి ఆయనెలా రాయగలిగారో దానిని మీరు ఎలా చెప్పగలుగుతున్నరో అర్దం కాదు. బహుశ ఈ విషయం ఆయన 70ల తరు వాత ఎప్పుడో చెప్పి వుంటారు. నిజానికి కథ రాసిన కాలానికి అలా అనుకొనే అవకాశము లేదు. ఒకవేళ రచయిత ముందు చూపుతో అప్పుడు న్న పార్టీల కంటె మెరుగైన పార్టీని ఊహించాడనుకున్నా, ఆ ఊహ ఏమి నమ్మకంగా లేదు. భవిష్యత్ యిలా భీభత్సంగా ఉండబోతుందని జోస్యం చెప్పా రంటారా! జోస్యాల గురించి అయితే మాట్లాడుకొనక్కరలేదు.
రెండవ విషయం “మీరు మాటవరసగా చెప్పిన ఉదాహరణని పట్టుకుని అదేదో తారీఖులు వేసి చెప్పిన చారిత్రక యదార్ధం లాగా భావించి మాట్లాడుతూ ఆనాటికి యెం యెల్ పార్టీ పుట్టలేదు అని అంటే మాత్రం నవ్వొచ్చింది. ఆ సంగతి ఆ ఉదాహరణ ఇచ్చిన కారా మాస్టారికీ తెలుసు. నాకూ తెలుసు.“అంటున్నారు. మీరు యిలా రాయటం సమంజసమేnA. .యిక్కడ మీరు విద్యాసాగరు గారు మాత్రమే ఉన్నారా. మాలాంటి వాళ్ళం దానిని ఎలా అర్ధం చేసుకొవాలో! విద్యాసాగరు గారి మాటలకు మీకు నవ్వొచ్చిందొ లేదో గాని మీ మాటలు చూస్తుంటే మాకు మాత్రం నవ్వోస్తోంది. మాట వరసగా కొన్ని, మామూలుగా కొన్ని రాస్తుంటారా!
మా గురువు గారు సంజీవ దేవుల సమక్షంలో చిత్ర కళారంగంలో దిద్దుకున్న ఓనమాలు ఇంతకాలం వెన్నంటి ఉన్నాయంటే అది వారి గొప్పతనమే.వారి ముఖతః రామారావు గారి గురించి విన్నాను. మో మొదటి కవితా సంకలనం చితి- చింత ముఖచిత్రంగా వారి నైరూప్య చిత్రం ఆకట్టుకొనేది.ఇంత కాలానికి ఈ మాటలో గొప్ప చిత్రకారుల మీద ఇంత పెద్ద వ్యాసం ప్రకటించడం అభినందనీయం.వేలూరి వారు ముందు ముందు ఇంకొన్ని వ్యాసాలూ రాసి అలరించ బోతున్నందున ముందు జాగ్రత్తగా నాలుగు వాక్యాలు కుదురుగా రాయబోతాను.
అనువాదం ఎవరు చేశారో ఏమో గాని ఈ బృహత్ వ్యాసం కొరకరాని కొయ్య అయి కూచుంది. పీర్లు ఫకీర్లు వారి నెమలీకల మంత్రదండం ఏమైపోయింది ? అచ్చుతప్పులు కోకొల్లలు సరే! అవి అలా ఉండనిద్దాం. అక్కడక్కడ అన్వయం లేని వాక్యాలు (మచ్చుకు రెండు:)
“రామారావు చిత్రాలలో ఈ ప్రాక్పశ్చిమాలు కలిసి ఒకటిపోయాయి.” (ఇంకా నయం , ఒకటికి పోయాయి, అని పడలేదు, అదే జరిగుంటే , పాఠకుడికి పిచ్చి కుదిరేది )
“ఎంతటి చిత్రకారుడైనా తన చిత్రాల్లో నలుపుని నియంత్రించేటప్పుడు కొంచెం జంకుతారు.”
కాపీ ఎడిటింగ్ లోపాలు అని వీటిని సరిపెట్టుకుందాం. ఈ వ్యాసానికి ఆయువు పట్టు అన దగ్గ పారిభాషిక పదాల ఎంపికలో తబ్బిబ్బు కనిపిస్తుంది. వ్యాసంలో ఒక భావానికి ఒక పదాన్ని చివరి కంటా ఒకే విధంగా వాడితే కాని పాఠకుడికి అర్థబోధ జరగదు.
చిత్ర కళ ఎక్కువ సార్లు సారూప్యం (representive/figurative ), కొండొకచో వైరూప్యం (distortion), బహు సకృతుగా నైరూప్యం (abstraction) కావచ్చు. తెలుగులో చిత్ర కళా విమర్శకు ఆద్యులు సంజీవ దేవ్ గారు representativeను సారూప్యంగా అనువదించి వున్నారు. ఇంకా లోతుకు వెళ్లి, సారూప్యం, వైరూప్యం, నైరూప్యం రస శాస్త్రంలోని అభిద , లక్షణ, వ్యంజనలతో తూగుతాయి అని ఎంతో మీమాంస చేసి వున్నారు. చిత్రకళ రూపానికి సంబంధించినది, కాబట్టి, representative కు సారూప్యం అని ఇదివరకు ఉన్న పారిభాషిక పదాన్ని వాడటమే సబబు. ప్రాతినిథ్యం అనడంలో పాత మార్క్సిస్టు తొంగి చూస్తున్నాడు. అంతేగాక, సారూప్యం, వైరూప్యం,నైరూప్యం అన్నీ రూపంతో ముడివడిన రూపాలే., కాబట్టి, ఇది వరకు పెద్దలు ఏర్పరచిన పారిభాషిక పదాలను వాడటం వల్ల ఎంతో గందర గోళం తప్పుతుంది. ఇక్కడ తమాషా ఏమిటంటే , వ్యాసం చివరి పేజీలో ఒక వాక్యంలో ” నైరూప్యం నుండి సారూప్యానికి వస్తున్నాడా అన్న అనుమానం కలగక పోదు ” అన్న వాక్యంలో representative ని సారూప్యంగానే పట్టుకొచ్చారు. ఇదే , వాక్యాన్ని ” నైరూప్యం నుండి ప్రాతినిథ్యానికి వస్తున్నాడా అన్న అనుమానం కలుగక పోదు ” అని రాసి చూస్తే, మాట్లాడుతున్న విషయం చిత్రకళ కాదేమో అనిపించ వచ్చు.ఇటువంటి వాక్యం ఒకటి ఈ వ్యాసంలో ఉన్నది కూడా “రామారావుకు ప్రాతినిధ్య కళ నుండి నైరూప్య కళకు జరిగిణ పరిణామం ఖచ్చితమైన రూపు తీసుకున్నది అతను స్లేడ్ స్కూల్లో వున్న చివరి సంవత్సరం (1964) లోనే.”
మరో రెండు ముఖ్యమైన పారిభాషిక పదాలు: impression అంటే మానసిక ముద్ర , expression అంటే అభివ్యక్తి expression భావ ప్రకాశంగా అనువదించడం కొంత గందరగోళానికి దారి తీసే విషయమే. abstract expressionను నైరూప్య భావ ప్రకాశత గా పట్టుకు రావడం ఏమంత బాగాలేదు. నైరూప్య అభివ్యక్తి అంటే సరిపోయే దానికి ఇంత ద్రవిడ ప్రాణాయామం అవసరమా?
abstract painter (నైరూప్య చిత్రకారుడు) అంటే చాలు, నైరూప్య భావ ప్రకాశ చిత్రకారుడు అనడం దాన వీర శూర కర్ణ అనడం కన్నా వేయి రెట్లు బరువుగా ఉంది. అలాగే , ప్రతిమా రూప చిత్రాల్లో అనకుండా చిత్రాల్లో అంటే చాలు. ఆంగ్లం లా, తెలుగు విశేషణ బహుళమైన భాష కాదు. అనువాదకులు ఇంత ప్రాథమిక విషయాన్ని విస్మరిస్తే పని జరగదు.
‘భావ ప్రకాశత నుంచి నైరూప్యతకు సాగించిన యాత్ర’ అనడం కూడా trపొసగలేదు. సారూప్యం నుంచి నైరూప్యానికి సాగించిన యాత్ర అనడం అర్థవంతం. ప్రాథమిక భావనల పట్ల అవగాహన లోపిస్తే రచయిత / అనువాదకుడు ఏమి చెప్ప దలచుకోన్నారో ఒక పట్టాన అర్థం కాదు.
“1964లో అనామిక అన్న ఈ చిత్రం ప్రాతినిధ్య కళ నుంచి పూర్తిగా వైదొలగి తన అభివ్యక్తతకు ఒక రూపంగా రూపరాహిత్యాన్ని ఎంచుకున్న తీరును తెలియజేస్తుంది.”
“ఒక సృజనాత్మకుడైన వ్యక్తికి తన అంతరంగంలోని జ్ఞానిని ఏ విషయమైతే మరుగు పరుస్తుందో, మొదట దాన్ని అన్వేషించడం ప్రధాన లక్ష్యమౌతుంది. ఆ తరువాతే అతను తన మదిలోని శక్తిని కూడగట్టుకుంటాడు”
ఇవన్నీ తెలుగు వాక్యాలేనా ?? అన్న సందేహం రావడంలో అనుమానం లేదు. ఈ ఒక్క వ్యాసంతో, అయోమయంలో మూడు లాంతర్ల కనక ప్రసాద్ ను జయించ గలిగారు ఈమాట ప్రధాన సంపాదకులు.
“ఫిజిక్స్ డిగ్రీ వచ్చింతరువాత కొన్నాళ్ళపాటు నిరుద్యోగిగా ఉండవలసిన అవసరం వచ్చి, ఊసుపోక ఆడిట్ చేసిన మోడర్న్ ఆర్ట్ అప్రీషియేషన్ కోర్సులు బహుశా ఇప్పుడు నాకు పనికి రావచ్చు. – వీవీఆర్”.
దీనికన్నా చిత్రకళా విమర్శ లో సంజీవ్ దేవ్ గారి వ్యాసాలను చదువుకొంటే రచయితకు, పాఠకులకు ఉభయతారకంగా ఉంటుంది అని ఈ బుధజన విధేయుడి అభిప్రాయం.
వేసవి గురించి తఃతః అభిప్రాయం:
07/05/2012 2:39 pm
ఒక ఆసక్తి కరమైన విషయం – విశ్వనాథ ‘తెలుగు ఋతువులు’ లొ గ్రీష్ముణ్ణి వర్ణిస్తూ ఇంద్రాణి అన్న చివరి మాట అన్నారు, ‘పొట్ట’ తొ సహా. దాదాపు ఒక డెభ్బయి సంవత్సరాలయినా అయ్యుంటుందా ! ‘మాకంద నవఫలానంద తుందిలరసాత్తానంద భావుడౌ అమృత భొగి’ అని ఉన్న తేడా పెద్దదే, మామిడి రసం అక్కడ కవి తాగలేదు. గ్రీష్ముడు ఆ భోగి.
ఎప్పటికీ మాయని భావాలు ఎప్పటికప్పుడు డిజైనర్ దుస్తులేసుకుని రాంప్ మీద నడుస్తాయనుకుంటాను.
రెండు కవితలు – ఇద్దరు కవులు గురించి Indrani Palaparthy అభిప్రాయం:
07/05/2012 12:05 pm
గిరిధర రావు గారు,
నావంటి సామాన్యురాలికి ఇలా వీర తాళ్ళు వేస్తే ఏమి చెయ్యగలను? వినమ్రంగా వంగి దండాలు చెప్పడం తప్ప.
పాలపర్తి ఇంద్రాణి.
యజ్ఞం కథ: మరో పరిశీలన గురించి jayaprabha అభిప్రాయం:
07/05/2012 1:49 am
ఆదిత్యా రెడ్డీ! నా పేరు జయప్రభ. జయప్రద కాదు. మీరు ఆవేశపడకండి.
విద్యాసాగర్ కి మాత్రమే నేను జవాబు రాసేను. ఆ జవాబు మీకు సరిపడదని మీరు భావిస్తే మీరు ఊరుకోవచ్చునే? యజ్ఞం కధ నాది కాదు. రామారావు గారిది. అందువలన ఆ కధని గురించి ఎప్పుడైనా ఎవరికైనా ఆయన చెప్పిన మాటలు తప్పక వినవలసినవే అవుతాయి!
ఇంక ఆయన జోస్యమే చెప్పారా?? చెప్పారు కామోసు. రచయిత క్రాంతిదర్శి కదా??
ఇంక హింస భౌతిక రూపంలో అతి దారుణంగా భారతీయ వ్యవసాయ రంగాన అమలులో ఉంది. అది ఇవాళ్టికీ ఏమీ మారలేదు. హత్యల రూపానో ఆత్మహత్యల రూపానో ప్రతిదినమూ కళ్లముందుకి వస్తోంది. రైతు కుటుంబాలు చిన్నాభిన్నం అయిపోతున్నాయి. హత్య అయినా ఆత్మహత్య అయినా ఒక సందర్భంలో నిరసన ప్రకటనే!! ఈ సంక్షోభం ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంది కదా?? అంటే ఇటువంటి హింసకి తెలుగు సమాజంలో ఇంకా కాలం చెల్లలేదన్నమాట. అంటే ఏదో రూపంలో ఆ కధాంశానికీ కాలం చెల్లలేదన్నమాటే!
శ్రీకాకుళం జిల్లా లో మొన్ననే జరిగిన లక్షింపేట దళితుల ఊచకోత మీద ఒకవేళ మీరెవరైనా కధ రాయవలసే వస్తే ఏం రాస్తారూ?? హింసాతీతంగా రాస్తారా?? నాకు ఊరికే వాదనలు చేసే అలవాటూ లేదు. అటువంటి వాటిని చదివే ఆసక్తీ లేదు. ఒకవేళ ఈ నా అభిప్రాయం మీకు ఆమోదం కాకపోతే మీరు దీన్ని చదవకండి. చదివినా పట్టించుకోకండి. ఈ అభిప్రాయానికి మీరు పాఠకులు కారన్నమాట :).
యజ్ఞం కధలో రాజకీయమే లేదనీ అలాంటిది వెతకడం ఎండమావిలో నీరు వెతకడమేననీ అన్న విద్యాసాగర్ వ్యాసాన్ని ఎందుకూ చదవడం?? ఆ అభిప్రాయం ప్రకారం ఇవాళ్టి IMF అప్పూ రాజకీయం కాదు. ఇవాళ్టి రైతుల ఆత్మహత్యలూ రాజకీయం కానే కాదు. అంతే కదా??
యజ్ఞం కధ తరవాతే శ్రీకాకుళ రైతాంగ పోరాటం [ఆయన ఆ కధ రాసిన ఒక నాలుగేళ్ళకే] ఆ ప్రాంతమ్లో వచ్చిందీ అంటే దాని అర్ధం ఏమిటీ?? ఆ విషయం మనకి ఏమి చెబుతూందీ?? మీకు మీవైన రాజకీయాలు ఉండి ఉండవచ్చు. వాటి ప్రకారం మీకు ఆ కధ ఒప్పుదల కాకపోయి ఉండవచ్చు. అంతమాత్రాన యజ్ఞం కధ ఉత్తమ కధా కాక పోదు. దాని ప్రభావం తెలుగు సాహిత్యమ్లో ఉండకాపోదు.
జయప్రభ
యజ్ఞం కథ: మరో పరిశీలన గురించి vidyasagar అభిప్రాయం:
07/05/2012 12:57 am
జయప్రభ గారు – మీ వ్యాఖానం చదివాను.
మీ ఉదాహరణలకి కాలరేఖ అక్కర లేదనుకుంటాను. కాని చరిత్రకి కావాలి. అందునా ఆ కధ శ్రీకాకుళం జిల్లా లోని భూసంభందాలకు కధారూపమని విమర్శకులు ప్రవచించారు. చరిత్ర గురించి మాట్లాడితే ఇప్పుడు చరిత్ర అడక్కు చెప్పింది విను అంటున్నారు. శ్రీకాకుళ ఉద్యమం 1968లో మాటవరసకి ప్రారంభం కాలేదు. అక్కడ ఉద్యమం 1959లోనే ప్రారంభం అయింది. కాకుంటే చావులుంటే తప్ప మనకి ఉద్యమం ఉన్నట్టు కాదు. కధ చెప్పినట్టు కాదు. దేశంలో కథ చదివినవాళ్ళంతా రచయితని కలవలేరు.
[అభిప్రాయాలు వెలిబుచ్చే వారు, చర్చించేవారు, దయచేసి అభిప్రాయం పంపే ముందు అచ్చు తప్పులు సరిచేసుకోమని సవినయంగా మనవి చేస్కుంటున్నాం. – సం.]
ఉరుము ఉరిమి… గురించి ఆర్.దమయంతి. అభిప్రాయం:
07/05/2012 12:13 am
గౌరవనీయులైన జంపాల చౌదరి గారికి, విష్ణువందన గారికి, నరేన్ గారికి కృతజ్ఞతలు తెలియ చేసుకుంటూ..
నమస్సులతో-
ఆర్.దమయంతి.
ఉరుము ఉరిమి… గురించి naren అభిప్రాయం:
07/04/2012 11:57 pm
సహజంగానే అనిపించింది.
యజ్ఞం కథ: మరో పరిశీలన గురించి aditya reddi అభిప్రాయం:
07/04/2012 8:08 pm
జయప్రద గారు: మీరు రాస్తున్నది ఎంత అసంబద్దంగా ఉందో గమనించారా? “ఒక ఉదాహరణ లాగా మాత్రమే సుమా శ్రీ రాములు నాయుడునీ, అప్పల్రాముడినీ, అతడి కొడుకునీ వివిధ పార్టీల ఉదాహరణలిచ్చి పేర్కొన్నారు. అంతే కానీ అప్పటికి యెం యెల్ పార్టీలు ఏర్పడ్డాయని కాదు.” అన్నారు. పుట్టని పార్టీల గురించి ఆయనెలా రాయగలిగారో దానిని మీరు ఎలా చెప్పగలుగుతున్నరో అర్దం కాదు. బహుశ ఈ విషయం ఆయన 70ల తరు వాత ఎప్పుడో చెప్పి వుంటారు. నిజానికి కథ రాసిన కాలానికి అలా అనుకొనే అవకాశము లేదు. ఒకవేళ రచయిత ముందు చూపుతో అప్పుడు న్న పార్టీల కంటె మెరుగైన పార్టీని ఊహించాడనుకున్నా, ఆ ఊహ ఏమి నమ్మకంగా లేదు. భవిష్యత్ యిలా భీభత్సంగా ఉండబోతుందని జోస్యం చెప్పా రంటారా! జోస్యాల గురించి అయితే మాట్లాడుకొనక్కరలేదు.
రెండవ విషయం “మీరు మాటవరసగా చెప్పిన ఉదాహరణని పట్టుకుని అదేదో తారీఖులు వేసి చెప్పిన చారిత్రక యదార్ధం లాగా భావించి మాట్లాడుతూ ఆనాటికి యెం యెల్ పార్టీ పుట్టలేదు అని అంటే మాత్రం నవ్వొచ్చింది. ఆ సంగతి ఆ ఉదాహరణ ఇచ్చిన కారా మాస్టారికీ తెలుసు. నాకూ తెలుసు.“అంటున్నారు. మీరు యిలా రాయటం సమంజసమేnA. .యిక్కడ మీరు విద్యాసాగరు గారు మాత్రమే ఉన్నారా. మాలాంటి వాళ్ళం దానిని ఎలా అర్ధం చేసుకొవాలో! విద్యాసాగరు గారి మాటలకు మీకు నవ్వొచ్చిందొ లేదో గాని మీ మాటలు చూస్తుంటే మాకు మాత్రం నవ్వోస్తోంది. మాట వరసగా కొన్ని, మామూలుగా కొన్ని రాస్తుంటారా!
ఈమాట జులై 2012 సంచికకి స్వాగతం! గురించి Katta G. Murty అభిప్రాయం:
07/04/2012 2:16 pm
మీ గ్రంధాలయం లో కామవేదం చదివాను. అద్భుతంగా ఉంది.
ఉరుము ఉరిమి… గురించి vishnuvandana అభిప్రాయం:
07/04/2012 11:18 am
చెప్పటానికి మాటలు లేవు. హ హ హ
నైరూప్యచిత్ర కళాయాత్రికుడు గురించి తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్. అభిప్రాయం:
07/04/2012 5:47 am
మా గురువు గారు సంజీవ దేవుల సమక్షంలో చిత్ర కళారంగంలో దిద్దుకున్న ఓనమాలు ఇంతకాలం వెన్నంటి ఉన్నాయంటే అది వారి గొప్పతనమే.వారి ముఖతః రామారావు గారి గురించి విన్నాను. మో మొదటి కవితా సంకలనం చితి- చింత ముఖచిత్రంగా వారి నైరూప్య చిత్రం ఆకట్టుకొనేది.ఇంత కాలానికి ఈ మాటలో గొప్ప చిత్రకారుల మీద ఇంత పెద్ద వ్యాసం ప్రకటించడం అభినందనీయం.వేలూరి వారు ముందు ముందు ఇంకొన్ని వ్యాసాలూ రాసి అలరించ బోతున్నందున ముందు జాగ్రత్తగా నాలుగు వాక్యాలు కుదురుగా రాయబోతాను.
అనువాదం ఎవరు చేశారో ఏమో గాని ఈ బృహత్ వ్యాసం కొరకరాని కొయ్య అయి కూచుంది. పీర్లు ఫకీర్లు వారి నెమలీకల మంత్రదండం ఏమైపోయింది ? అచ్చుతప్పులు కోకొల్లలు సరే! అవి అలా ఉండనిద్దాం. అక్కడక్కడ అన్వయం లేని వాక్యాలు (మచ్చుకు రెండు:)
“రామారావు చిత్రాలలో ఈ ప్రాక్పశ్చిమాలు కలిసి ఒకటిపోయాయి.” (ఇంకా నయం , ఒకటికి పోయాయి, అని పడలేదు, అదే జరిగుంటే , పాఠకుడికి పిచ్చి కుదిరేది )
“ఎంతటి చిత్రకారుడైనా తన చిత్రాల్లో నలుపుని నియంత్రించేటప్పుడు కొంచెం జంకుతారు.”
కాపీ ఎడిటింగ్ లోపాలు అని వీటిని సరిపెట్టుకుందాం. ఈ వ్యాసానికి ఆయువు పట్టు అన దగ్గ పారిభాషిక పదాల ఎంపికలో తబ్బిబ్బు కనిపిస్తుంది. వ్యాసంలో ఒక భావానికి ఒక పదాన్ని చివరి కంటా ఒకే విధంగా వాడితే కాని పాఠకుడికి అర్థబోధ జరగదు.
చిత్ర కళ ఎక్కువ సార్లు సారూప్యం (representive/figurative ), కొండొకచో వైరూప్యం (distortion), బహు సకృతుగా నైరూప్యం (abstraction) కావచ్చు. తెలుగులో చిత్ర కళా విమర్శకు ఆద్యులు సంజీవ దేవ్ గారు representativeను సారూప్యంగా అనువదించి వున్నారు. ఇంకా లోతుకు వెళ్లి, సారూప్యం, వైరూప్యం, నైరూప్యం రస శాస్త్రంలోని అభిద , లక్షణ, వ్యంజనలతో తూగుతాయి అని ఎంతో మీమాంస చేసి వున్నారు. చిత్రకళ రూపానికి సంబంధించినది, కాబట్టి, representative కు సారూప్యం అని ఇదివరకు ఉన్న పారిభాషిక పదాన్ని వాడటమే సబబు. ప్రాతినిథ్యం అనడంలో పాత మార్క్సిస్టు తొంగి చూస్తున్నాడు. అంతేగాక, సారూప్యం, వైరూప్యం,నైరూప్యం అన్నీ రూపంతో ముడివడిన రూపాలే., కాబట్టి, ఇది వరకు పెద్దలు ఏర్పరచిన పారిభాషిక పదాలను వాడటం వల్ల ఎంతో గందర గోళం తప్పుతుంది. ఇక్కడ తమాషా ఏమిటంటే , వ్యాసం చివరి పేజీలో ఒక వాక్యంలో ” నైరూప్యం నుండి సారూప్యానికి వస్తున్నాడా అన్న అనుమానం కలగక పోదు ” అన్న వాక్యంలో representative ని సారూప్యంగానే పట్టుకొచ్చారు. ఇదే , వాక్యాన్ని ” నైరూప్యం నుండి ప్రాతినిథ్యానికి వస్తున్నాడా అన్న అనుమానం కలుగక పోదు ” అని రాసి చూస్తే, మాట్లాడుతున్న విషయం చిత్రకళ కాదేమో అనిపించ వచ్చు.ఇటువంటి వాక్యం ఒకటి ఈ వ్యాసంలో ఉన్నది కూడా “రామారావుకు ప్రాతినిధ్య కళ నుండి నైరూప్య కళకు జరిగిణ పరిణామం ఖచ్చితమైన రూపు తీసుకున్నది అతను స్లేడ్ స్కూల్లో వున్న చివరి సంవత్సరం (1964) లోనే.”
మరో రెండు ముఖ్యమైన పారిభాషిక పదాలు: impression అంటే మానసిక ముద్ర , expression అంటే అభివ్యక్తి expression భావ ప్రకాశంగా అనువదించడం కొంత గందరగోళానికి దారి తీసే విషయమే. abstract expressionను నైరూప్య భావ ప్రకాశత గా పట్టుకు రావడం ఏమంత బాగాలేదు. నైరూప్య అభివ్యక్తి అంటే సరిపోయే దానికి ఇంత ద్రవిడ ప్రాణాయామం అవసరమా?
abstract painter (నైరూప్య చిత్రకారుడు) అంటే చాలు, నైరూప్య భావ ప్రకాశ చిత్రకారుడు అనడం దాన వీర శూర కర్ణ అనడం కన్నా వేయి రెట్లు బరువుగా ఉంది. అలాగే , ప్రతిమా రూప చిత్రాల్లో అనకుండా చిత్రాల్లో అంటే చాలు. ఆంగ్లం లా, తెలుగు విశేషణ బహుళమైన భాష కాదు. అనువాదకులు ఇంత ప్రాథమిక విషయాన్ని విస్మరిస్తే పని జరగదు.
‘భావ ప్రకాశత నుంచి నైరూప్యతకు సాగించిన యాత్ర’ అనడం కూడా trపొసగలేదు. సారూప్యం నుంచి నైరూప్యానికి సాగించిన యాత్ర అనడం అర్థవంతం. ప్రాథమిక భావనల పట్ల అవగాహన లోపిస్తే రచయిత / అనువాదకుడు ఏమి చెప్ప దలచుకోన్నారో ఒక పట్టాన అర్థం కాదు.
“1964లో అనామిక అన్న ఈ చిత్రం ప్రాతినిధ్య కళ నుంచి పూర్తిగా వైదొలగి తన అభివ్యక్తతకు ఒక రూపంగా రూపరాహిత్యాన్ని ఎంచుకున్న తీరును తెలియజేస్తుంది.”
“ఒక సృజనాత్మకుడైన వ్యక్తికి తన అంతరంగంలోని జ్ఞానిని ఏ విషయమైతే మరుగు పరుస్తుందో, మొదట దాన్ని అన్వేషించడం ప్రధాన లక్ష్యమౌతుంది. ఆ తరువాతే అతను తన మదిలోని శక్తిని కూడగట్టుకుంటాడు”
ఇవన్నీ తెలుగు వాక్యాలేనా ?? అన్న సందేహం రావడంలో అనుమానం లేదు. ఈ ఒక్క వ్యాసంతో, అయోమయంలో మూడు లాంతర్ల కనక ప్రసాద్ ను జయించ గలిగారు ఈమాట ప్రధాన సంపాదకులు.
“ఫిజిక్స్ డిగ్రీ వచ్చింతరువాత కొన్నాళ్ళపాటు నిరుద్యోగిగా ఉండవలసిన అవసరం వచ్చి, ఊసుపోక ఆడిట్ చేసిన మోడర్న్ ఆర్ట్ అప్రీషియేషన్ కోర్సులు బహుశా ఇప్పుడు నాకు పనికి రావచ్చు. – వీవీఆర్”.
దీనికన్నా చిత్రకళా విమర్శ లో సంజీవ్ దేవ్ గారి వ్యాసాలను చదువుకొంటే రచయితకు, పాఠకులకు ఉభయతారకంగా ఉంటుంది అని ఈ బుధజన విధేయుడి అభిప్రాయం.
లోకాస్సమస్తా స్సుఖినో భవంతు సర్వేజనా స్సుఖినో భవంతు!!
తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్.
[ఒక అచ్చుతప్పుని పట్టిచ్చినందుకు మీకు మా కృతజ్ఞతలు – సం.]