రచనాపాఠానికి వెళ్ళు

ఈమాట

eemaata: An Electronic Magazine in Telugu for a World without Boundaries
ప్రధానజాబితా
  • ఈమాట గురించి
  • పాఠకుల అభిప్రాయాలు
  • శీర్షికలు
    • కథలు
    • కవితలు
    • పద్యసాహిత్యం
    • వ్యాసాలు
    • సమీక్షలు
    • స్వగతం
    • గడినుడి
    • శబ్దతరంగాలు
    • ముఖాముఖి
  • సూచనలు
    • పాఠకులకు సూచనలు
    • రచయితలకు సూచనలు
  • ఈమాట రచయితలు
  • పాతసంచికలు

పత్రికారంగాన్ని సుసంపన్నం చేసిన పురాణం

రచన: శ్రీరమణ
ఆగస్ట్ 2017

ఆంధ్రవారపత్రిక, ఆంధ్రప్రభ వీక్లీ చండప్రచండంగా వెలిగి కొద్దికొద్దిగా వెలుగులు తగ్గుతున్నవేళ ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రిక వెలుగు చూసింది. 1960లో ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక, 1967లో వారపత్రిక నార్ల వెంకటేశ్వరరావు సంపాదకత్వంలో ప్రారంభమైనాయి. పేరు నార్లదే అయినా ఆంధ్రజ్యోతి వీక్లీ బరువుబాధ్యతలన్నీ పురాణం సుబ్రహ్మణ్య శర్మ మీదే వుండేవి. 1967 ఉగాదినాడు ఆంధ్రజ్యోతి వీక్లీ ఆరంభమైంది. అందులో ‘ఆ రోజులు మళ్ళీ వస్తాయా’ అంటూ ఒక అత్తారింటి తీపి జ్ఞాపకాన్ని ఒబ్బిడిగా, ఒడుపుగా రాశారు పురాణం. అందరూ చదివి బావుందంటే బావుందన్నారు. ఇతర్లకి వడ్డించే విషయంలో పొగడ్తలను వృధా చెయ్యని నార్ల, ‘అతగాడి కథనంలో చదివించే గుణం వుంది. పోనీ, కంటిన్యూ చేయమనండి,’ అన్నారు ఎంతో వుదారంగా. మొదటి రెండు సంచికలను నండూరి రామమోహనరావు చూశారు. అప్పటికి నండూరి దినపత్రికలో సహాయ సంపాదకులుగా వున్నారు. నండూరికి ఆంధ్ర వార పత్రిక నడిపిన అపారమైన అనుభవం వుంది. మూడోవారంలో పురాణంకి పూర్తిగా పగ్గాలు అప్పగించారు. తొలి సంచికలో రాసిన జ్ఞాపకం యిచ్చిన వుత్సాహంతో వినూత్న వొరవడిలో ఫీచర్‌కి పురాణం శ్రీకారం చుట్టారు. ఆ శీర్షికే ‘ఇల్లాలి ముచ్చట్లు’. సొంత గొంతు పక్కనపెట్టి, ఇల్లాలి గొంతుని అనుకరిస్తూ యీ శీర్షికతో పాతికేళ్ళపాటు తెలుగు పాఠకుల్ని అలరించారు. స్త్రీవాద ధోరణులు మంద్ర స్వరంలో మనకు వినిపిస్తాయి. మధ్యతరగతి మందహాసాలు, రకరకాల యీతిబాధలు, నిష్టూరాలు, చిన్నచిన్న ఆటవిడుపులు, ఆనందాలు… అన్నీ కలగలిపి నవరసభరితంగా సాగింది. ఇది తెలుగు జర్నలిజమ్‌లో సరికొత్త ప్రయోగం అన్నారు కొడవటిగంటి కుటుంబరావు. ‘ఇల్లాలి ముచ్చట్లు ములుకురాళ్ళ చర్నాకోల; దాన్ని ఒకసారి ఝుళిపిస్తే అనేకచోట్ల గాయాలవుతాయి. గ్రాండ్ కాన్వాస్‌లో లాగా ఒక్క ధ్వనికి అనేక ప్రతిధ్వనులు వినిపిస్తాయి. ఇట్లా రాయడం తేలిక అని ఎవరన్నా భ్రమపడితే ప్రయత్నించి చూడవచ్చు’ — అని సవాలు కూడా విసిరారు కొ.కు. తెలుగు సాహిత్యంలో సాక్షి వ్యాసాలు చెప్పుకుంటారు. వసంత లేఖలు గురించి, రావూరి సత్యన్నారాయణ వడగండ్లు గురించి మాట్లాడుకుంటారు. లత ఊహాగానం మంచి ప్రయోగం అంటారు. ఇల్లాలి ముచ్చట్లు మాత్రం నిండుగా కురిసిన పండువెన్నెల. కనీసం వంద ముచ్చట్లయినా శాంపిల్‌గా చెబితే గాని ప్రాణం కొంతైనా కుదుటపడదు.

ఎగిరే పెళ్ళాలు

అప్పట్లో ఎగిరే పళ్ళాలు (ఫ్లయింగ్ సాసర్స్) పేరిట ఆసక్తికర వార్తలు తరచు పత్రికల్లో వస్తుండేవి. వెంటనే ‘ఎగిరే పెళ్ళాలు’ శీర్షికన ఇల్లాలి ముచ్చట్లు కనిపించేవి. అలాగ వార్తల్లో వున్న వింతని వాడుకుంటూ కొన్నిసార్లు రక్తికట్టించేవారు. ఈ శీర్షిక రచయిత్రి పురాణం సీత తరచుగా ఇంగ్లిష్ పదాలు వాడుతుంది. సంస్కృతం కోట్ చేస్తుంది. బోలెడు నాటకం పద్యాలు సందర్భోచితంగా వుటంకిస్తుంది. ఒక్కోసారి ఏమీ తెలియనట్టు ‘ఐ డోంట్ నో’ అనేస్తుంది. ఆనాటి సగటు ఇల్లాలికి పురాణం సీత ప్రతీకగా నిలిచింది. కష్టసుఖాలు, డబ్బు యిబ్బందులు, అత్తగారి దాష్టీకాలు, శ్రీవారి మురిపాలు కలగలిసిన గడుసుతనపు అమాయకత్వాలు అన్నీ మోతాదులు మించకుండా వారం వారం తొంగి చూస్తుండేవి. ‘మంచంకింద మరచెంబు’ అని పేరెట్టి నాలుగైదు పేజీలు ఏకబిగిన చదివించేసి, చివరాఖర్న కళ్ళు చెమరింపచేయడం ఆ మహానుభావుడికే చేతనవును. ఆ తరవాత ఎన్నో సంవత్సరాలకు శంకరాభరణంలో ప్రేమకథకి రాయబారం నడిపిన మరచెంబుని అన్నవరంలో చూసినపుడు తెగ మురిసిపోయాను. ‘హార్మణీ పెట్టెలో ప్రేమలేఖలు’ మరో మంచిముత్యం. ఒకనాటి ప్రేమలేఖలు హార్మణీ పెట్టె మడతలో వుండిపోతాయి. పెళ్ళవుతుంది. పిల్లలు పుడతారు. ఇక ప్రేమలేఖల ధ్యాస ఎందుకుంటుంది! పిల్లలు ఆటల వయసొచ్చాక, వాటిని అందరికీ పంచిపెడుతూ పోస్ట్‌మాన్ ఆట ఆడుకుంటారు!

పాలిటిక్సు, సినిమాలు, ఆటలు, చదువులు, ఆచార వ్యవహారాలు, ధరవరలు, ఏదైనా కావచ్చు- ఓ సామాన్య గృహిణిలా ఆలోచించి, ఆమెకు అనువైన భాషలోకి దించేవారు పురాణం. ఈ క్రమంలో అప్పటికే మరుగున పడిన సామెతలు, జాతీయాలు తళుక్కున మెరిసేవి. పూర్వకవుల కోటబుల్‌కోట్స్, జెండాపై కపిరాజు లాంటి నాటకం పద్యాలు, తొలినాళ్ళ సినిమా పాటలు ఆ ముచ్చట్ల వాక్ప్రవాహంలో నందివర్ధనాల్లా ముద్దమందారాల్లా కొట్టుకొచ్చేవి. ప్రతి ఇంటి ముచ్చట ఒక గంగాతరంగం. ‘కన్నతల్లి-పట్టుచీర’, ‘రంగుల డేరా’, ‘నాన్నగారి శవం’, ‘వంటచెయ్యని రాత్రి’- వీటిని మణిపూసలుగా భావించి గుర్తుచేసుకోకుండా వుండలేను. పురాణం జీవితంలో కావల్సినంత విషాదం వుంది. తత్త్వచింతన వుంది. భావుకత వుంది. భాష మీద పట్టుంది. విడమరచి చెప్పగల విజ్ఞతతో పాటు కొంటెతనమూ వుంది. అంతకుముందు ఈ ఫీచర్ రాయడానికి వారంవారం ఎంత టైము తీసుకుంటారోనని రకరకాలుగా వూహించుకొనేవాణ్ణి. ఆ తర్వాత అదృష్టవశాత్తూ దగ్గరగా వారిని గమనించే అదృష్టం పట్టింది. కాదు, ఆయన చెబుతుంటే న్యూస్‌ప్రింట్ కాగితాలమీద రాసే భాగ్యం కలిగింది. వాయిదాలు వేస్తూ వేస్తూ చివరిదాకా నెట్టుకొచ్చేవారు. కంపోజింగ్ సెక్షన్ నించి ఫోర్‌మాన్ వినయంగా వచ్చి నిలబడి, ‘సార్! ఓవర్ టైం పెట్టాల్సి వస్తుంది…’ అంటేగాని డప్పు వేడెక్కేది కాదు. వెంటనే మొదలైపోయేది. పత్రికల్లో వాడే కట్‌వేస్ట్ పేపర్ పాడ్ మీద చెప్పింది గిలికేసి ఆ కాగితాలు నిమిషానికొకటి యిచ్చేసేవాణ్ణి. నాలుగైదు వాక్యాలు ఒక్కో కాగితంపై కదిలి వెళ్తుంటే అరగంటలో పూర్తయేది, అంత వేగంగానూ స్టిక్స్‌నీ గ్యాలీలనీ సమర్థించి తడిపొడి కాగితం మీద సింగిల్ కాలమ్ ప్రూఫ్ తీసిచ్చేవారు. చిన్నచిన్న సవరణలు చేసిస్తే ఆంధ్రజ్యోతి వీక్లీ పేజీల్లో ఆ శీర్షిక పొందిగ్గా అమరిపోయేది. జడల మీద, పూలజడల మీద పురాణానికి బలే మోజు. పూల బజార్ పేరుతో ఇల్లాలి ముచ్చట్లు ఒక చిన్న సంపుటి వచ్చింది.

ఇల్లాలి ముచ్చట్లు రాసేప్పుడు పురాణాన్ని ప్రాచీన కవులు, ఆధునిక కవులు ఆవహించేవారు. జాషువా స్మశానవాటిక (అందరూ హరిశ్చంద్ర నాటకంలోవనే అనుకుంటారు) పద్యాలను తరచు ప్రస్తావించేవారు. విశ్వనాథ సరేసరి. కన్యాశుల్కం ఆయనకు పూర్తి బట్టీ. పాత ఇంగ్లిష్ ఆథర్స్‌ని కూడా పురాణం బాగా చదివారు. ఆయన సృజనశక్తి ఎక్కువభాగం ఇల్లాలి ముచ్చట్లతోనే ఆవిరైపోయింది. ఫర్వాలేదు. తగిన కీర్తిప్రతిష్టలు ఆ ముచ్చట్లలోనే లభించాయి.

ఇతర రచనలు

నీలి కథ పురాణానికి మంచి పేరు తెచ్చిపెట్టింది. ఒక మంచి మిత్రుడు వున్నట్టుండి వుద్యమంలో చేరిపోయి మమ్మల్నందరినీ సంభ్రమాశ్చర్యాల్లో ముంచెత్తాడు. ఎమర్జన్సీ తీవ్రంగా భయపెడుతున్న రోజుల్లో ఆ మిత్రుడు ఆంధ్రజ్యోతి ఆఫీసుకు మమ్మల్ని చూడవచ్చాడు. చాలాసేపు కబుర్లు చెప్పుకున్నాం. పురాణం ఆ మిత్రుణ్ణి దృష్టిలో పెట్టుకుని శివకాంత కథ రాశారు. చాలా ఆర్ద్రంగా ఉంటుంది. అప్పుడే రాసిన ఉప్పు బస్తాలు కథ ఎకనమిక్స్ నిండిన గొప్ప కథ. ‘రాజనీతి’లో మంచి కథా వుంది, గొప్ప సత్యమూ వుంది. భోజనం, కుంకుడు చెట్టు, ఒంటరి బంగళా గుర్తుండిపోయే మంచి కథలు. పూర్తి హాస్యపు దినుసుతో రాసిన కథలూ కొన్ని వున్నాయ్. చంద్రుడికో నూలుపోగు కాకుండా మరో రెండు మూడు నవలలు రాశారు. అవి అంతగా రక్తి కట్టలేదు. సాహిత్య సమీక్షలు; పెన్ పోర్ట్రెయిట్స్, ముందుమాటలు వృత్తిరీత్యా పురాణం కోకొల్లలుగా రాశారు. అన్నింటా ఆయన స్వీయ ముద్ర ప్రస్ఫుటమయ్యేది.

పత్రికా సంపాదకునిగా పురాణం

పాప్యులర్ వీక్లీలో ఎలాంటి దినుసులు వుండాలో, దాని పాఠకులెవరో, ఎట్లావుంటే చదువుతారో పురాణానికి స్పష్టంగా తెలుసు. ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రిక ఆయన సంపాదకత్వంలో సాహితీ విలువలను కూడా సంతరించుకుంది. ఆనాటి ఆంధ్రజ్యోతిని ఒక్కసారి గుర్తు చేసుకుంటే, నండూరి రామమోహనరావు కూర్చిన నరావతారం, విశ్వరూపం ధారావాహికలుగా వెలువడి పత్రిక స్థాయిని పెంచాయి. కొమ్మూరి వేణుగోపాలరావు, యద్దనపూడి, కోడూరి లాంటి లబ్ధప్రతిష్ఠుల సీరియల్స్ ఉండేవి. శంకరమంచి సత్యం అమరావతి కథలు వంద వారాలపాటు తెలుగు పాఠకులను విశేషంగా అలరించాయి. తెలుగు సాహిత్యంలోనే ఒక అద్భుతంగా ఆ ప్రయత్నం నిలిచిపోయింది. పురాణంకి అటు తూర్పు వైపు కొంచెం మొగ్గు వుండేది. కాదు, నిజానికి కాల్పనిక సాహిత్యం ఆ దిక్కున నూతన కాంతులీనింది. కాళీపట్నం, చాసో, రావిశాస్త్రి రచనలకు ముఖ్యవేదిక ఆంధ్రజ్యోతి అయింది. ఎమర్జన్సీ సమయంలో డిటెన్యూగా జైల్లో వున్న రావిశాస్త్రి అక్కడనించే రత్తాలు-రాంబాబు రాసి పంపేవారు. బీనాదేవికి పేరు తెచ్చిపెట్టింది కూడా ఆంధ్రజ్యోతే. కొత్తదనాన్ని పురాణం రిస్క్ వున్నా ఆహ్వానించేవారు. వడ్డెర చండీదాస్ హిమజ్వాల భారీ సీరియల్ అలాంటిదే. కాని, దాన్ని పాఠకులు బాగా స్వీకరించారు. చండీదాస్ జాఁ పాల్‌ సార్త్ర్ (Jean Paul Sartre) మీద అధ్యయనం చేసి డాక్టరేట్ తీసుకున్నారు. జటిలమైన అస్తిత్వవాద ప్రతిపాదనల్ని కాల్పనిక సాహిత్యంలో పొదగడంతో వడ్డెర కృతకృత్యులయారు. ఈ నవల కోసం రచయిత కల్పించుకున్న అనేక తెలుగు మాటలు చదువరులను పట్టుకున్నాయి. ఆ రోజుల్లో హిమజ్వాలను ప్రచురించడం నిజంగా సాహసమే. తర్వాత శేషేంద్ర కామోత్సవ్ నవల అప్రతిష్ఠని మూటకట్టింది. హద్దులుమీరిన రాతలతో అసహనానికి గురిచేసింది. ఆఖరికి సంపాదకుడు కోర్టుకెక్కాల్సివచ్చింది. పురాణం హయాంలో యమ్వీయల్ ‘యువ జ్యోతి’ శీర్షిక యువతని విశేషంగా ఆకర్షించింది. సరదా ప్రశ్నలకు జవాబులు, కొంచెం సినిమా ఫ్లేవరు, ఇంకొంచెం ఆధునిక కవిత్వ ధోరణులు కలగలిసి వీక్లీ సెంటర్‌స్ప్రెడ్‌గా యువజ్యోతి వచ్చేది. మినీ కవితలను విపరీతంగా భరించింది పురాణమే. ధరించింది ఆంధ్రజ్యోతే! దాన్నొక ఉద్యమంగా మలిచిన ఘనత ఆయనదే. అలాంటిదే ‘కొత్త కలాలు’ శీర్షిక. బోలెడుమంది బడ్డింగ్ రైటర్స్ వికసించి, కవులుగా ప్రసిద్ధులయ్యారు. ఇదంతా పురాణం పుణ్యమే.

ఒకప్పుడు (1951-61) ఆంధ్ర వారపత్రికలో వెలువడిన ‘తెలుగు వెలుగులు’ శీర్షిక స్ఫూర్తితో ఆంధ్రజ్యోతిలో ‘కొత్త కెరటాలు’ ప్రారంభించారు. అందులో వచ్చిన పెన్‌పోర్ట్రెయిట్స్‌లో సింహభాగం పురాణమే సమకూర్చారు. సులోచనారాణి గురించి నండూరి, శేఖర్ అనే పేరుతో రాశారు. అందులోనే హరిపురుషోత్తమరావు రహి పేరుతో ఆత్రేయను చిత్రిస్తూ- ‘రాయక నిర్మాతల్ని, రాసి ప్రేక్షకుల్ని ఏడిపిస్తాడు’ అని తేల్చాడు. చెట్టు ఇస్మాయిల్, ఖాళీ సీసాలు స్మైల్, స్వగతంబు రాసిన తంబు, క్రిటిక్ కె.రామమోహన్‌ రాయ్ ఇత్యాదులు పురాణం ఆప్తవర్గంలోని వారు. ఇంద్రగంటి శ్రీకాంతశర్మ రేడియోకి వెళ్ళేదాకా కొన్నాళ్ళపాటు ఆంధ్రజ్యోతికి పురాణానికి సహాయకులుగా వున్నారు.

అప్పుడేమైందంటే…

1970 ఫిబ్రవరిలో మహాకవి శ్రీశ్రీ షష్టిపూర్తి సందర్భం. విశాఖపట్నంలో వుత్సవాలు బ్రహ్మాండంగా జరిగాయి. అనేక అభిప్రాయాలు, అభిప్రాయభేదాలు వేదికల మీద, పక్కన, కింద పొడసూపాయి. ‘మేధావుల్లారా! మీరెటువైపు…’ అంటూ ప్రశ్నిస్తూ, నిగ్గదీస్తూ, నిలదీస్తూ ఓ కరపత్రం జనంలోకి వచ్చింది. దాన్ని సంకల్పించి కల్పించిన ఆకాశరామన్న మరెవరో కాదు, వెల్చేరు నారాయణరావని చెప్పుకున్నారు. అయితే కావచ్చు, కాకపోయినా కాపోవచ్చు. ఇంతకూ పర్యవసానం ఏమంటే- అరసం చిరిగిపోయింది. విరసం ఆవిర్భవించింది.

పాపం అరసీయులు తుమ్మల వెంకట్రామయ్య, రాంభట్ల, శ్రీశ్రీకి హైదరాబాదులో బ్రహ్మాండమైన సన్మానం నాటి ముఖ్యమంత్రి బ్రహ్మానందరెడ్డి ఆధ్వర్యంలో జరిపించాలని మహా సంకల్పం చేశారు. ఒక వర్గం శ్రీశ్రీ ఆ సర్కార్ సన్మానానికి వెళితే మైలపడిపోతాడని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది. అప్పుడు అక్కడే ఉన్న పురాణం కూడా హైదరాబాద్ సన్మానం మంచిది కాదన్నారు. ‘చూశారా, పురాణంగారు కూడా వ్యతిరేకిస్తున్నారు!’ అంటూ శ్రీశ్రీని కన్విన్స్ చేసే ప్రయత్నం చేయబోతే, శ్రీశ్రీ ఓసారి తీవ్రంగా కలయచూసి, ‘పురాణమిత్యేవ నసాధు సర్వమ్’ అన్నారు గంభీరంగా. పాత పురాణాన్ని అక్కడున్న పురాణంగా తీసుకుని తెలివిగా కౌంటర్ చేశారు శ్రీశ్రీ. పురాణం శాన్నాళ్ళు విరసాన్ని విపరీతంగా అభిమానించాడు. అయినా ఆంధ్రజ్యోతి విరసం పత్రిక కాకుండా కాపాడాడు. క్రమంగా విరసం బరువుని తగ్గించుకుంటూ వచ్చాడు. పురాణంకి యిష్టాయిష్టాలు చాలా గాఢంగా వుండేవి. శ్రీశ్రీ షష్టిపూర్తినాటికి ఆంధ్రజ్యోతి చుక్కాని నార్ల చేతుల్లోనే వుంది. పురాణానికి స్వయంనిర్ణయాధికారం లేదు. అయితే వుత్సాహంగా శ్రీశ్రీపై రెండు ప్రత్యేక వ్యాసాలు అడిగి తెప్పించారు పురాణం. ఒకటి ఇంద్రగంటి హనుమచ్ఛాస్త్రి వ్యాసం, రెండోది పురిపండా అప్పలస్వామి వ్యాసం. పురాణం వెళ్ళి నార్లని అడిగితే, ‘ఒక ఆర్టికల్ వెయ్యండి చాలు’ అన్నారు కరాఖండిగా. పురాణం రెండింటినీ ప్రచురించారు, కాకపోతే వరసగా రెండు సంచికల్లో. నార్ల పిలిచి, ‘ఏమిటిది, నే వద్దన్నా కదా?’ అన్నారు. ‘మీరు ఇష్యూకి ఒకటి వేయమన్నారని అపార్థం చేసుకున్నా… సారీ’ అని బయటపడ్డారు పురాణం.

మిరియాల కషాయం

ఏది వచ్చినా విపరీతమే పురాణానికి. మిరియాల రామకృష్ణ శ్రీశ్రీ సాహిత్యం మీద పరిశోధన చేసి రాసిన థీసిస్‌ని బృహద్గ్రంథంగా అచ్చువేశాడు. అది ఆంధ్రజ్యోతి వీక్లీకి సమీక్షార్థం వచ్చింది. పురాణం చదివారు. ఆయనకు బొత్తిగా నచ్చలేదు. మహాప్రస్థానంలోనూ ఇతరత్రా రచనల్లోనూ శ్రీశ్రీ వాడిన అనేకానేక పదజాలానికి మిరియాల విపరీత భాష్యాలు చెప్పారు. ఆధ్యాత్మిక రామాయణం, అద్భుతరామాయణం లాంటి గ్రంథాల్లో ప్రతిమాటకీ తోచినవిధంగా స్వారస్యాలు పీకుతూ వుంటారు. అలాంటిదే ఈ థీసిస్‌లో జరిగిందని పురాణం అభియోగం. దానిపై సమీక్షని ‘శ్రీశ్రీకి మిరియాల కషాయం’ పేరుతో 7 వారాల పాటు సీరియల్‌గా వడ్డించారు పురాణం. సమీక్ష శీర్షిక ‘ఫిడేలు రాగాలు’. ఎప్పుడైనా మరీ అలుపు వస్తే నాకు పని చెప్పేవారు. సాహితీవేత్తలు మరీ ఇంత శిక్షా అన్నారుగాని సమీక్షలో చూపిన దోషాలను ఎవరూ కాదనలేదు. అసలు మిరియాల రామకృష్ణకి డాక్టరేట్ వచ్చిందని తెలియగానే— Dear Doctor Rama Krishna, Hearty Congratulations! – your patiently SriSri — అని ఓ కార్డుముక్క రాశారు శ్రీశ్రీ.

ఆంధ్రజ్యోతి తరువాత

ఉదయం దినపత్రిక పక్షాన ఉదయం వారపత్రిక కూడా ఆరంభమైంది. ఉదయం వీక్లీకి ఎడిటర్‌గా వచ్చారు పురాణం. ఎన్ని ప్రయత్నాలు, ప్రయోగాలు చేసినా ఆ పత్రిక చెప్పుకోతగిన ముద్ర వేసుకోలేకపోయింది. నన్నెవరూ గుర్తించడంలేదు, పట్టించుకోడంలేదనే భావన ఆయనలో ఎక్కువైంది. ఆ సమయంలోనే సినారె పూనికతో తెలుగు యూనివర్సిటీ గౌరవ డాక్టరేట్‌తో గౌరవించింది. పురాణం చివరిదాకా రచనలు చేస్తూనే ఉన్నారు. ఎక్కడా ఆయన స్పార్క్ మసకబారలేదు. చివర్లో మిసిమి పత్రిక వ్యవస్థాపకులు ఆలపాటి రవీంద్రనాథ్ ప్రోద్బలంతో మధురవాణితో ఇంటర్వ్యూలు అని ఒక సిరీస్‌ని రాశారు. అన్నీ మాక్ ఇంటర్వ్యూలు. త్రిపురనేని రామస్వామిచౌదరి, జాషువా, నార్ల లాంటి ప్రముఖులను మధురవాణితో మాట్లాడించి, ఆ శీర్షికని అద్భుతంగా పండించారు. పురాణం సహజసిద్ధమైన శైలి, మధురవాణి పాత్రపై ఆయనకున్న పట్టు విజయానికి తోడ్పడ్డాయి.

అంతకుముందు ఒకసారి కలిసినపుడు “హైదరాబాదు జర్నలిస్టు కాలనీలో (ఇప్పుడది అపోలో హాస్పిటల్ దగ్గర వుంది) చిన్న ఇల్లు కట్టుకున్నాను. దానికి ‘సీతమ్మ గడప’ అని పేరుపెట్టుకున్నాను. బావుందా?” అని అడిగారు. “చాలా బావుంది. మొత్తానికి విశాఖ వాసన వుంది. గడపలు, వలసలు అక్కడివే కదా…” అన్నాను. ఆనందించారు. కాని పాపం ఆ ఇల్లు నిలుపుకోలేకపోయారు. ఆ ఇల్లాలికి ఏమీ మిగల్చకపోయినా ‘పురాణం సీత’ పేరు మాత్రం సుస్థిరంగా మిగిల్చివెళ్ళారు.

చలం సాహిత్యాన్ని జీవితాన్ని మథించి, గొప్ప పుస్తకం రాయాలని సంకల్పించారు పురాణం. న్యూ స్టూడెంట్ బుక్‌ సెంటర్ బాబ్జీ ప్రచురణ బాధ్యతని నెత్తికెత్తుకున్నారు. అది ఎంతకీ తెమల్లేదు. బోలెడు ఆర్భాటం చేశారు. తెలుగు వెలుగు చలం పుస్తకం దిండులా తేలిందిగాని పేరు మాత్రం తేలేదు. పురాణం కొంచెం రాస్తే పేల్తుందిగాని పేజీలకు పేజీలు రాస్తే పేలదని కొందరనుభవశాలురు నిర్ధారించారు.

విజయవాడ రేడియో కోసం మంచిమంచి నాటికలు రాశారు. వాటిలో మూడంతస్థుల మేడ, సైకిల్ అప్పారావ్, సీతాపతి సంసారం సీరియల్‌లో కొన్ని భాగాలు చెప్పుకో తగినవి. అనడం, అనిపించుకోడం పురాణానికి సరదా. మంచి స్నేహశీలి. ఎందరో ఆయనని అభిమానించారు. ఇప్పటికీ ఇల్లాలి ముచ్చట్లని యిష్టపడతారు. పురాణం సుబ్రహ్మణ్య శర్మ, పి.యెస్. అని కూడా రాసేవారు. కామ్రేడ్ పుచ్చలపల్లి సుందరయ్యని క్యాడర్ అంతా పి.యెస్. అని వ్యవహరించేవారు. ఆ సంగతి పురాణానికి తెలుసు.

పురాణం శకం 1929-1996.

    
   

15అభిప్రాయాలు

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండి
  1. 1
    Siddineni Bhava Narayana August 1, 2017 2:49 am

    ఐపోయిందా? అప్పుడే? సగంలోనే వదిలేశారని కూడా అనలేము. అసలిది ప్రారంభమేగా శ్రీరమణగారూ?

  2. 2
    కె.కె. రామయ్య August 4, 2017 11:52 am

    ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రిక స్వర్ణయుగం కి సంబందించిన పెద్దలు నార్ల వెంకటేశ్వరరావు, నండూరి రామమోహనరావు, పురాణం సుబ్రహ్మణ్య శర్మ గార్లతో సన్నిహితంగా పనిచేసిన అనుభవంతో యీ అద్భుతమైన వ్యాసాన్ని రాసిన శ్రీరమణ గారికి కృతజ్నతలు.

    యీ శీర్షికన మరిన్ని అమూల్యమైన వ్యాసాలు ఇవ్వవలసినదిగా శ్రీరమణ గారికి విన్నతి.

  3. 3
    Ramamohan Perubotla August 9, 2017 12:15 am

    ముందుగా శ్రీ రమణ గారికి కృతజ్నతలు.

    ఈమాట సంపాదవర్గానికి చిరు విన్నపం: మీరు మళ్లీ ఇల్లాలి ముచ్చట్లు ప్రచురిస్తే ఈ తరం వారు సర్వదా ఋణపడి వుంటారు.

    మరో సారి కృతజ్నలతో,
    రామమోహన్

  4. 4
    కె.కె. రామయ్య August 11, 2017 9:52 am

    ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రిక స్వర్ణయుగం మధర జ్ఞాపకాలని, పురాణం సుబ్రహ్మణ్య శర్మ గారితో తమకున్న ఆత్మీయ అనుబంధాన్ని తలపోతకు తెచ్చిన యీ వ్యాసానికి శ్రీరమణ గారికి ధన్యవాదాలు తెలియజేసుకుంటున్నారు పెద్దలు శ్రీ భమిడిపాటి జగన్నాథరావు గారు.

    తెలుగు వెలుగు చలం గారిపై పురాణం గారు రాసిన పుస్తకం గొప్పతనాన్ని కూడా స్మరించారు.

  5. 5
    'తః తః August 12, 2017 5:54 am

    1987 జున్ జులై రొజుల్లో ఎడ్మంటన్‌లో ఒక సమావేశానికి వెళ్లి, వెనువెంటనే (ఫ్రెంచ్ కెనడా) లవాల్ యూనివర్సిటీ మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్ శాఖలో అతిథిగా గడిపాను. ఎండాకాలంలో అక్కడి పగళ్ళకు రాత్రంటూ ఉండేది కాదు. నిద్ర వచ్చేది కాదు. పైగా అటూ ఇటూ పరుగులు తీస్తున్న కార్ల చక్రాల చప్పుడు విశాఖ పట్నపు సముద్రపు రొదలాగా చెవులకు చుట్టుకొనేది. ఎడ్మంటన్, కుబెక్, మాంత్రేల్ అన్న మాటల్ని ఇంగ్లిష్ లిపి లోనే ఉంచుతూ “కుబెక్‌లో పడుకున్నా చెవుల్లో బంగాళా ఖాతం రొద, మాంత్రేల్‌లో జెట్ దిగి కాబ్ కోసం పరుగెడుతున్నా ఎల్లమ్మ తోటలో బస్సు దిగి చిత్రాలయకు పరుగెడు తున్నట్టే, ఎడ్మంటన్ చిన్నది ఎన్ని సమ్మర్ల పాటు ఎండలో తదిసినా తెలుపు తెలుపేగాని నలుపు కానట్టు గతాగతాల మధ్య గ్రంథులు విప్పలేనివాణ్ణి, నీవీ మోక్షణ వేళ వస్త్ర మూల్య పరీక్షణం నేర్పిన పాఠశాల విద్యార్థిని… అంతరిక్ష నౌక లోంచి అమాతం తన్నినా సూటిగా వచ్చి బూరెల బుట్టలో పడేవాణ్ణి” అంటూ ‘అంతర జాతీయం’ అని ఒక కవితతో – శ్రీ ఫురాణం సుబ్రహ్మణ్య శర్మ, సంపాదకులు, ఆంధ్ర జ్యోతి వార పత్రిక,విజయవాడ, ఏ.ఫ్. ఇండీయా. అన్న చిరునామాకు – తః తః గా ఒక ఎన్వలప్ పొస్ట్ చేశాను. ఈ విషయం మరిచే పోయాను. ఆగస్టు నెలలో అంధ్ర విశ్వకళా పరిషత్ టీచర్స్ క్వార్టర్స్ లో ఇంటికి వచ్చేశాను. ఆంధ్రజ్యోతి 1987 అక్టోబర్ 2 సంచిక పోస్ట్‌లో ఇటికి వచ్చింది అందులో -ఇంగ్లిష్ లిపి లోవన్నీ తెలుగు లిపిలోకి మార్చబడి- ‘అంతర జాతీయం’ తః తః*.

    శ్రీరమణ గారికి నమస్కారాలతో
    తః తః

    * కవిత కేవలం గుర్తు మీద రాశాను . ఆ సంచికను పారేసుకుని దశాబ్దాలు గడిచి పోయాయి. తః తః గా రాస్తున్న నేను అక్టొబర్ 2-3ల మధ్య పుట్టాను. ఆశ్చర్యం! తః తః పుట్టుక కూడా అక్టొబర్ 2)

  6. 6
    కె.కె. రామయ్య August 12, 2017 9:08 am

    పెద్దలు శ్రీ వాసుదేవరావు ఎరికలపూడి గారికి నమస్కరిస్తూ,
    ( తః తః అనేది మీ కలం పేరు అని భావిస్తూ ),
    “ఈమాట” అంతర్జాల పత్రిక నవంబర్ 2013 సంచికలో వచ్చిన యీ క్రింది మరువరాని వ్యాసాన్ని పాఠకులందరూ మరోసారి చూడాలని ఆకాంక్షిస్తూ …

    ఆచార్య సుబ్బరామయ్య మీనాక్షిసుందరం
    http://eemaata.com/em/issues/201311/2433.html?allinonepage=1

  7. 7
    VSTSayee August 12, 2017 1:45 pm

    “తః తః”

    కవిత కేవలం గుర్తు మీద రాశాను . ఆ సంచికను పారేసుకుని దశాబ్దాలు గడిచి పోయాయి.

    అంతర జాతీయం

    క్యూబెక్‌లో పడుకున్నా
    చెవుల్లో బంగాళాఖాతం రొద
    మాంట్రియల్‌లో జెట్‌ దిగి
    కాబ్‌ కోసం నడుస్తున్నా
    ఎల్లమ్మ తోటలో మొదటిసారి బస్‌ దిగి
    చిత్రాలయ వైపు టికెట్‌కోసం నడుస్తున్నట్టే
    గతాగతాల మధ్య
    గ్రంథులు విప్పలేనివాణ్ణి
    నీవీ మోక్షణ వేళలో
    వస్త్ర మూల్య పరీక్షణం నేర్పిన
    పాఠశాల విద్యార్థిని
    ఎన్ని సమ్మర్లపాటు
    ఏడ్మాంటన్‌ చిన్నది ఎండలో తడిసినా
    తెలుపు తెలుపేకాని నలుపుకానట్టు
    ‘బాన్‌ జోర్‌’ ‘బాన్‌ సాయిర్‌’ కరచాలనాల మధ్య
    పరిచయానుద్రిక్త పరిరంభ సమయాలు
    స్మరించి
    చెమరించేవాణ్ణి
    ఎంత చెడ్డా
    తంతే
    గారెల బుట్టలో పడేవాణ్ణి
    —తః తః
    (2-10-87 ఆంధ్రజ్యోతి సచిత్ర వారపత్రిక, పుట 71.)

    —
    నమస్సులతో,
    వాడపల్లి శేషతల్పశాయి.

  8. 8
    lyla yerneni August 12, 2017 2:42 pm

    Yeah! తహ్! But do you have all the books by Sriramana? Does any one have all his books. “That is the question.”
    I probably am the only Telugu, who has all his books in my library.

    శ్రీరమణ పేరడీలు – అన్న పుస్తకం 80 – 81 వ పేజీల లో, ఏ ప్రముఖుల ఊహాప్రేమలేఖలకు పేరడీ రాసారు?

    సమాధానం వస్తే గిస్తే, బెజవాడలో ఎప్పుడో అప్పుడు నివసించిన వాళ్ల దగ్గర నుండే వస్తుంది. మంచి రచనలు చెయ్యటానికి కూడా, బెజవాడ నివాసం is a prerequisite. You know it. I know it.

    Lyla

  9. 9
    lyla yerneni August 13, 2017 5:16 pm

    There you go! తహ్.

    It does not matter what you write, or what you remember you wrote, in the end -it is what your editor publishes – that’s what gets read as your writing. Now that Sai garu, pulled it out for you, check it out, if you now like, what is published then. or if you like your present imagined version better?

    And so much for your grand memory తహ్. Here is the proof, right here. No one remembers one darn thing accurately. ఙాపకాలు, స్మరణలు అని ఏమేంటో రాసేస్తుంటారు. All fiction. (And, Why is some one trying to break your cover, from time to time here. Why can’t they leave you in peace and let you have your double identity. It’s cute. What is the problem!)

    Well, You -the poet, already confess in your writing, that you are sleepless in Montréal, disoriented as hell in Québec. As much as I can understand, you seem to be fooling around with some women on campus. (A couple of Telugu enigmatic expressions, in your writing which I can not understand, but my imagination is rich.)

    Having done your share, as a wandering poet, now, a lot depends on how sober your editor is at the receiving end, and if he is rushing his ఇల్లాలి ముచ్చట్లు column, dictating it to Sriramana, while that gentleman is looking at your poetry, and thinking of women in Edmonton.

    Talking about columns, and columnists, I enjoyed recently reading about a columnist and his adventures with women in the book “Memories of My Melancholy Whores.” The book is only 115 pages. But I think it is a gem in its own way, just like ‘The Old Man and the Sea’ which runs only a 100 pages, is a gem Hemingway.

    There you go! the bad influence of punnists and parodists on me, in just couple of days.

    Lyla.

  10. 10
    కె.కె. రామయ్య August 13, 2017 10:43 pm

    అంతర్జాలం లో “ఆంధ్రభారతి డాట్ కామ్” తెలుగు నిఘంటువు వెబ్‌సైట్‌ను ( http://www.andhrabharati.com ) నిర్వహిస్తున్న శ్రీ వాడపల్లి శేషతల్పశాయి గారికి నమస్సులతో . . .

    ” Memories of My Melancholy Whores ” is a novella by Gabriel García Márquez of “One Hundred Years of Solitude” fame and winner of Nobel Prize in Literature in 1982.

  11. 11
    lyla yerneni August 14, 2017 5:09 pm

    ” Memories of My Melancholy Whores ” is a novella by Gabriel García Márquez of “One Hundred Years of Solitude” fame and winner of Nobel Prize in Literature in 1982. – కె.కె. రామయ్య

    I wonder if that added piece of information by K.K. Ramayya is a subtle dusting off – of smudges of my lewd taste, from the statue of dear Gabriel and protectively putting him back on the pedestal, in the sacred hall of fame. Man!what a ritual! Do you feel better now?

    Lyla.

  12. 12
    కె.కె. రామయ్య August 15, 2017 11:15 pm

    డా. లైలా యేర్నేని గారు, దయచేసి పురాణం సుబ్రహ్మణ్య శర్మ గారి వైశిష్టత, తెలుగు సాహిత్యానికి వారు చేసిన యెనలేని సేవల గురించి … శ్రీరమణ గారు అందించిన యీ అద్భుతమైన వ్యాసం గురించి కూడా స్పందించరా.

  13. 13
    తః తః August 16, 2017 1:24 am

    ధన్యవాదాలు శ్రీ సాయి నేను రాసి పంపినది, అచ్చయినది, నా తలలో ఇంకా మెదులుతున్నది- మూడు రకాల పాఠాలు గా ఉన్న దనిపిస్తున్నది – అంతరిక్ష నౌక నే ఎవరో తన్నేసినట్లున్నారు !
    నమస్కారాలతో- తః తః
    లైలా గారికి :. People with imagination -rich or poor , fail to see what is there right under their nose – వాళ్ళకి ‘ మండ తొండ లా కనిపిస్తుంది’ – మండ తొండ భ్రాంతి !
    నమస్కారాలతో- తః తః
    రామయ్య గారూ హృదయ పూర్వక నమస్కారాలండీ ! – తః తః

  14. 14
    lyla yerneni August 16, 2017 11:06 am

    “డా. లైలా యేర్నేని గారు, దయచేసి పురాణం సుబ్రహ్మణ్య శర్మ గారి వైశిష్టత, తెలుగు సాహిత్యానికి వారు చేసిన యెనలేని సేవల గురించి … శ్రీరమణ గారు అందించిన యీ అద్భుతమైన వ్యాసం గురించి కూడా స్పందించరా.” – కె.కె. రామయ్య August 15, 2017 11:15 pm .

    Wow! శ్రీరమణ -పి.యస్., గురించి ఈ సంచికలో అద్భుతమైన వ్యాసం రాసినట్టు, నన్ను కూడా అభిప్రాయ ప్రకటన చెయ్యమనా మీ అభ్యర్ధన, రామయ్య గారూ?
    శ్రీఛానల్ అని ఒక తెలుగు పుస్తకం ఉంది, దాని ఆఖరి అట్ట చూడండి. దాని మీద ‘నాలుగో అట్ట మీద నాలుగు ముక్కలు’ అంటూ రాసిన ఆయన, ఆ పని – సమర్ధవంతంగా చేస్తారు. ఆ పుస్తకం అట్టమీద స్ధలం చాలనందువల్ల, ఎన్నో చెప్పాల్సినవి చెప్పకుండా ఆపివేసారట. ఈ మాటలో స్థలం కొరత లేదుగా. Ask him. If you get lucky, he may oblige.
    Happy Reading!

    లైలా.

  15. 15
    'తః తః August 18, 2017 12:33 pm

    శేష తల్ప శాయి గారికి : మీ పేరు తప్పుగా -సాయి గా – వ్రాసినందుకు క్షమాపణలు . (With my poor imagination I failed to see which was there right under my nose ). మరొక సారి మీరు అందించిన ‘అంతర జాతీయం ‘ ప్రతికి ధన్యవాదాలతో ,నమస్కారాల తో – తః తః

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండిCancel reply

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండి

  

   ( సహాయం తొలగించండి)

s h L ksh ~r j~n ph b bh m y r l v S sh p n dh d th t N ~m ch Ch j jh ~n T Th D Dh o O au M @H @M k kh g gh Ru ~l ~lu e E ai aa i ee u oo R a

ఈమాట పాఠకులకు సూచనలు చదివాను. వాటికి కట్టుబడి ఉంటానని హామీ ఇస్తున్నాను.

ఈ రచయిత నుంచే...

  • సింహం చెట్టు
  • తెలుగు సాహిత్యంలో హాస్యపాత్రలు
  • కూచిపూడి పదం–భుజంగరాయ శర్మ
  • మరణం లేని ముళ్ళపూడి మార్క్
  • పత్రికారంగాన్ని సుసంపన్నం చేసిన పురాణం

ఇటువంటివే…

  1. గజేంద్ర మోక్షం: వెక్కిళ్ళ పురాణం
  2. త్యాగరాజయ్య సాహిత్యము: సాహిత్యమును వెనుకకు నెట్టి నూతన సృష్టి చేసిన త్యాగయ్య గానప్రతిభ
  3. చేతన చేసిన పని
  4. నాకు నచ్చిన పద్యం: చక్రవర్తి కావ్యం చేసిన సామాన్యుల జీవనం
  5. ఒక ఫినామినన్: డా. వి. చంద్రశేఖరరావు

ఆగస్ట్ 2017 సంచికలో ...

  • ఆగస్ట్ 2017
  • ఇంగ్లీష్ పేషంట్
  • ఒక ఫినామినన్: డా. వి. చంద్రశేఖరరావు
  • ఒకనాటి యువ కథ: శుభవార్త
  • కళకాలమ్: 3. రేఖ – స్ట్రోకు
  • కొన్ని లలితగీతాలు
  • గడి నుడి – 10
  • గాయం
  • గోళం
  • చావు నవ్వు
  • తెరచాటు-వులు: 7. మరీ లాక్కండి, తెగుద్ది!
  • నాకు నచ్చిన పద్యం: కావ్యహోమం
  • పత్రికారంగాన్ని సుసంపన్నం చేసిన పురాణం
  • పాట ఒకటి…
  • పుస్తక పరిచయం: సుదర్శనం గారికి…
  • మా ఇంటికి దారి
  • ముగింపు
  • రవిశంకర్ కవిత్వంలో నేను – పుస్తక పరిచయం
  • లక్ష్మణుని జాగారము
  • వలయం
  • వాళ్ళు…
  • శ్రీశ్రీ పదబంధ ప్రహేళిక – 8
  • హైకూ
© ఈమాట
అడుగు మెన్యూ గమనము
  • ఈమాట రచయితలు
  • About eemaata
గౌణ జాబితా
  • ఈమాట – ఫేస్బుక్
  • ఈమాట యూట్యూబ్
  • మీ రచనలు పంపించండి
  • సంపాదకులను సంప్రదించండి
  • RSS ఫీడ్
  • వెతుకు

రచనల జాబితా

కళకాలమ్: 3. రేఖ – స్ట్రోకు
ఒక ఫినామినన్: డా. వి. చంద్రశేఖరరావు

ఈమాటలో శోధించడానికి మీ కీలకపదాలను టైప్ చేసి రిటర్న్ బొత్తామును నొక్కండి. వెనక్కి వెళ్లడానికి Esc బొత్తామును నొక్కవచ్చు.