శ్రీనివాస్ గారు మంచి లలితగేయాలు అందించారు, ధన్యవాదాలు, వీటిల్లో 1,2,4 గేయాలకు సాహిత్యం “శోభనాచల” బ్లాగులో పోస్ట్ చెయ్యటం జరిగింది. మొదటి గేయం రచయిత బసవరాజు అప్పారావు గారు, రెండవ గేయం రచయిత కందుకూరి రామభద్రరావు గారు (“వేదన” పుస్తకం లోనిది).
ఈ యుదాహరణములను సామాన్యదృష్టితోఁ జూచినచో ‘పువ్వులను’ అను ద్వితీయకు ‘పువ్వులు’ అని ప్రథమ వచ్చుటమాత్రమే గోచరించును. కాని, యీ సూత్రమందలి పదములకూర్పును, ఉదాహరణవాక్యరీతిని, గలిపి నిదానముగా పరికించినచో, ఇది యొక చిన్న వినోదఘట్టముగా స్ఫురించును.
చాలా బాగున్నదండీ! విశ్వనాథ వారి పద్యంలో వెలుగు అనేది కూడా శివుని సూచించే పదం కాదా? విశ్వేశ్వరా నిన్ను అర్చింతు. విశ్వేశ్వరా సంభోదనా, నిన్ను అనేది కర్మ అధ్యాహారం అవుతుంది ఇక్కడ. శివుని సూచించే పదాలన్నీ కూడా శివుని విశేషణాలు కదా? స్థూలంగా పరిశీలించలేదు, చూసిన వెంటనే అట్లా అనిపించింది. తప్పైతే క్షంతవ్యురాలిని.
// “ఇలాంటి మనస్తత్వం ఉన్న అద్దెకుండేవాళ్ళు మనం చుట్టుపక్కల ఉన్నా అదే చేస్తారేమో!” // నిజం చెప్పారు, కృష్ణవేణి గారూ. బుద్ధి అటువంటిదైనప్పుడు ఇంటి యజమాని దూరంగా ఉన్నా, ఎదురింట్లోనే / పక్కింట్లోనే ఉన్నా తేడా ఉండదు.
ఇటువంటి సమస్యే కథగా ఓ పాతికేళ్ళ క్రితం “బృందావనం” అని ఒక తెలుగు సినిమా వచ్చింది (గుమ్మడి, కైకాల సత్యనారాయణ, రాజేంద్ర ప్రసాద్, రమ్యకృష్ణ మొదలైన నటీనటులతో). గుమ్మడి కట్టుకున ఇంటిని కైకాల ఆక్రమించుకుంటాడు. ఆ దిగులుతోనే గుమ్మడి చనిపోయిన తరవాత మనవడు రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఆ ఇంటిని కైకాల హస్తాల నుండి విడిపిస్తాడు – సినిమా ఫక్కీలో.
చాలా చక్కటి వ్యాసం. ద్వితీయ విభక్తికి సంబంధించిన కొన్ని అంశాలను కూలంకషంగా చర్చించినందుకూ, మంచి వివరణ ఇచ్చినందుకూ చాలా ధన్యవాదాలు. “రాయిని ఆడది చేసిన రాముడివా” అన్న వాక్యం విషయంలో మాత్రం “ఆడదిగా” లేక “ఆడదానిగా” అని లేకపోవడం అసలు (లేక ముఖ్యమైన) సమస్య అని నాకు అనిపిస్తోంది. “గా” అనే ప్రత్యయం కనక వుంటే “రాయి ఆడదిగా చేసిన రాముడివా” అన్న వాక్యం కూడా ఖచ్చితంగా కాకపోయినా, సుమారుగా సరైన అర్థాన్నే స్ఫురింపజేస్తుంది. [విద్య కీర్తి ఇస్తుంది/తెస్తుంది అన్నట్టు.]
ఇక్కడ మరొక విషయం గుర్తుకొస్తోంది: ఈమధ్య “సూపర్ ఉంది” (“సూపర్ గా ఉంది” కాదు), “లైట్ తీసుకో” (“లైట్ గా తీసుకో” కాదు) వంటి ప్రయోగాలు బాగా వాడుకలోకి వచ్చాయి. ఇటువంటి ఆధునిక భాషా పరిణామాల విశ్లేషణ కోసం ఎదురు చూస్తున్నా!
జడ ద్వితీయకు ప్రథమ అనబడు DOM గురించి Rao Vemuri అభిప్రాయం:
04/04/2018 10:45 am
చాలా బాగుంది. ఉత్కంఠభరితంగా ఉన్న కథని చదువుతూన్నట్లు అనిపించింది.
లలిత గీతాలు గురించి వెంకటరమణ అభిప్రాయం:
04/03/2018 12:12 pm
శ్రీనివాస్ గారు మంచి లలితగేయాలు అందించారు, ధన్యవాదాలు, వీటిల్లో 1,2,4 గేయాలకు సాహిత్యం “శోభనాచల” బ్లాగులో పోస్ట్ చెయ్యటం జరిగింది. మొదటి గేయం రచయిత బసవరాజు అప్పారావు గారు, రెండవ గేయం రచయిత కందుకూరి రామభద్రరావు గారు (“వేదన” పుస్తకం లోనిది).
జడ ద్వితీయకు ప్రథమ అనబడు DOM గురించి VSTSayee అభిప్రాయం:
04/03/2018 11:22 am
దువ్వూరి వేంకటరమణశాస్త్రిగారి “రమణీయము” (బాలవ్యాకరణసమీక్ష) నుండి ..
చిన్నయసూరి – ఉక్తిలాలిత్యము
చిన్నయసూరి మంచివివేచనముతోపాటు నిదానమగు చూపును, లౌకికానుభవ పరిణతియునుగలవ్యక్తి. శాస్త్రీయవిషయములు క్లిష్టములయి దురవగాహములయి యారంభదశలో నున్నవారికెంత విసువు జనింపఁజేయునో గుర్తించిన తత్త్వజ్ఞుఁడు. కనుకనే లోకవృత్తములను, మనోహరసన్నివేశములను, దన యుదాహరణములలో నతినిపుణతతోఁ బొదిగి చక్కని కావ్యలాలిత్యము గోచరించునట్లు వ్యాకరణము రచించెను.
కారకపరిచ్ఛేదమున “జడంబుద్వితీయకుఁ బ్రథమ బహుళంబుగా నగు” అను సూత్రమునకు
“వాఁడు పువ్వులు దెచ్చె” (వాఁడు పువ్వులను దెచ్చె)
“ఆకె సొమ్ములు దాల్చె” (ఆకె సొమ్ములను దాల్చె)
“వాఁడిల్లు వెడలె” (వాఁడింటిని వెడలె)
అను వాక్యములు ఉదాహరణములు.
ఈ యుదాహరణములను సామాన్యదృష్టితోఁ జూచినచో ‘పువ్వులను’ అను ద్వితీయకు ‘పువ్వులు’ అని ప్రథమ వచ్చుటమాత్రమే గోచరించును. కాని, యీ సూత్రమందలి పదములకూర్పును, ఉదాహరణవాక్యరీతిని, గలిపి నిదానముగా పరికించినచో, ఇది యొక చిన్న వినోదఘట్టముగా స్ఫురించును.
మనదేశమున సాధారణముగా సంసారభారమువహించుటలో భర్త మొదటివాఁడుగను, భార్య రెండవదిగను నుండుట పరిపాటి. దీనినిబట్టియే భార్యకు ‘ద్వితీయ’ అనుపేరుగూడ నేర్పడియుండును. కాని, జడసంబంధి ద్వితీయ (భార్య) ప్రథమగా మాఱును. అనఁగా సంసారనిర్వహణమున ప్రధానురాలు కావలసియుండును. భర్త జడుఁడు. సంసారమును జక్కదిద్దుకొననేరఁడు. ఆభారముసహితము తానే వహింపవలసివచ్చుటచే, ఆమెకుఁ గొంత విసుగును, భర్తపైని అలక్ష్యభావమును నేర్పడుట సహజము. అట్టిభార్యకు నేదేనొకమార్గమున నాతఁడు ప్రీతిని గలిగింప యత్నించుటయు సహజము. అందులకే గాఁబోలును, పాపము అమెయిచ్చకమునకై వాఁడు పూవులు దెచ్చెనఁట. ఆమె, అతఁడు తెచ్చినపూవులు ముడుచుకొన నిచ్చగింపక, తనకున్న మఱేవోసొమ్ములు దాల్చెనఁట. అతఁడెంత జడుఁడైనను, తాను దెచ్చిన పూవులు నిరాకరింటవలనఁ జిన్నవోక తప్పదుగదా! చిన్నవోయి, ఏమియుఁ జేయలేక, ఏమాటయుఁ బలుకలేక వాఁడిల్లు వెడలెనఁట.
—
నమస్సులతో,
వాడపల్లి శేషతల్పశాయి.
అద్దెకిచ్చి చూడు గురించి Krishna Veni అభిప్రాయం:
04/03/2018 2:06 am
నరసింహ రావుగారు,
ధన్యవాదాలు.
లేదండి. ఆ సినిమా చూడలేదు.
జడ ద్వితీయకు ప్రథమ అనబడు DOM గురించి sumalatha అభిప్రాయం:
04/02/2018 10:26 pm
స్థూలంగా కాదు సూక్ష్మంగా
శ్రీశ్రీ పదబంధ ప్రహేళిక – 16 గురించి Kartik Chandra Pvs అభిప్రాయం:
04/02/2018 5:49 am
గౌరవ సంపాదకులకు
నమస్కారం.
16 నిలువూ. 25 అడ్డం ….మీ సరిచూడులో తప్పు చూపిస్తున్నాయి..(వివరణల్లోకి పో దలచుకో లేదు) దయచేసి ఒక సారి సరి చూడ గలరని విన్నపం.
జడ ద్వితీయకు ప్రథమ అనబడు DOM గురించి sumalatha అభిప్రాయం:
04/01/2018 11:45 pm
చాలా బాగున్నదండీ! విశ్వనాథ వారి పద్యంలో వెలుగు అనేది కూడా శివుని సూచించే పదం కాదా? విశ్వేశ్వరా నిన్ను అర్చింతు. విశ్వేశ్వరా సంభోదనా, నిన్ను అనేది కర్మ అధ్యాహారం అవుతుంది ఇక్కడ. శివుని సూచించే పదాలన్నీ కూడా శివుని విశేషణాలు కదా? స్థూలంగా పరిశీలించలేదు, చూసిన వెంటనే అట్లా అనిపించింది. తప్పైతే క్షంతవ్యురాలిని.
అద్దెకిచ్చి చూడు గురించి విన్నకోట నరసింహారావు అభిప్రాయం:
04/01/2018 10:22 pm
// “ఇలాంటి మనస్తత్వం ఉన్న అద్దెకుండేవాళ్ళు మనం చుట్టుపక్కల ఉన్నా అదే చేస్తారేమో!” // నిజం చెప్పారు, కృష్ణవేణి గారూ. బుద్ధి అటువంటిదైనప్పుడు ఇంటి యజమాని దూరంగా ఉన్నా, ఎదురింట్లోనే / పక్కింట్లోనే ఉన్నా తేడా ఉండదు.
ఇటువంటి సమస్యే కథగా ఓ పాతికేళ్ళ క్రితం “బృందావనం” అని ఒక తెలుగు సినిమా వచ్చింది (గుమ్మడి, కైకాల సత్యనారాయణ, రాజేంద్ర ప్రసాద్, రమ్యకృష్ణ మొదలైన నటీనటులతో). గుమ్మడి కట్టుకున ఇంటిని కైకాల ఆక్రమించుకుంటాడు. ఆ దిగులుతోనే గుమ్మడి చనిపోయిన తరవాత మనవడు రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఆ ఇంటిని కైకాల హస్తాల నుండి విడిపిస్తాడు – సినిమా ఫక్కీలో.
జడ ద్వితీయకు ప్రథమ అనబడు DOM గురించి వేణు దశిగి అభిప్రాయం:
04/01/2018 2:52 pm
చాలా చక్కటి వ్యాసం. ద్వితీయ విభక్తికి సంబంధించిన కొన్ని అంశాలను కూలంకషంగా చర్చించినందుకూ, మంచి వివరణ ఇచ్చినందుకూ చాలా ధన్యవాదాలు. “రాయిని ఆడది చేసిన రాముడివా” అన్న వాక్యం విషయంలో మాత్రం “ఆడదిగా” లేక “ఆడదానిగా” అని లేకపోవడం అసలు (లేక ముఖ్యమైన) సమస్య అని నాకు అనిపిస్తోంది. “గా” అనే ప్రత్యయం కనక వుంటే “రాయి ఆడదిగా చేసిన రాముడివా” అన్న వాక్యం కూడా ఖచ్చితంగా కాకపోయినా, సుమారుగా సరైన అర్థాన్నే స్ఫురింపజేస్తుంది. [విద్య కీర్తి ఇస్తుంది/తెస్తుంది అన్నట్టు.]
ఇక్కడ మరొక విషయం గుర్తుకొస్తోంది: ఈమధ్య “సూపర్ ఉంది” (“సూపర్ గా ఉంది” కాదు), “లైట్ తీసుకో” (“లైట్ గా తీసుకో” కాదు) వంటి ప్రయోగాలు బాగా వాడుకలోకి వచ్చాయి. ఇటువంటి ఆధునిక భాషా పరిణామాల విశ్లేషణ కోసం ఎదురు చూస్తున్నా!
జడ ద్వితీయకు ప్రథమ అనబడు DOM గురించి కట్టా శ్రీనివాస్ అభిప్రాయం:
04/01/2018 2:15 pm
వాడుకలో ఇంతే కదా అనిపించే భాషాపరమైన అంశాల వెనక ఇంతకథ ఉందా!!
శ్రద్ధగా ఇంత విలువైన సమాచారం అందించిన రచయితకు, ఈమాట పత్రికకు ధన్యవాదాలు