ఎడిటర్ గారికి
మీరు చెప్పిన విషయాలు సమంజసంగానే అనిపిస్తున్నాయి.
నామట్టుకు చాలా సార్లు వాదప్రతివాదనలు మాంచి థ్రిల్లింగుగానూ, భిన్న విషయాలపట్ల అవగాహన కల్గించేవిగానూ అనిపించాయి. చాలా సందర్భాలలో అసలు రచనలకు మించి కూడా.
ఏకో రసః కరుణ ఏవ. తెలుగులో కరుణారసపోషణలో కంకంటి పాపరాజు గారు వ్రాసిన ఈ ఘట్టం పరాకాష్ట. ఈ సందర్భంలో ఆయన వ్రాసిన ప్రతి పద్యం కంట నీరొలికించక మానదు. నచ్చిన దేదో ఒక పద్యమే ఎన్నుకొని వ్రాయాలనే నిబంధనలేకపోతే ఈ ఘట్టంలోని ప్రతి పద్యం ఒక ఆణిముత్యమే.
ఇటువంటి సందర్భాలలోనే (లేదా ఈఒక్కసందర్భంలోనే) “నాకు నచ్చిన పద్యం” అనే శీర్షిక క్రింద గాక “నాకు నచ్చిన ఘట్టం” అనే శీర్షిక క్రింద ఈ సందర్భంలోని అన్ని పద్యాలను వ్రాస్తే బాగుంటుందేమో అని అనిపిస్తుంది. ఈ పద్యంతో ఈ ఘట్టం అంతా గుర్తుకు తెచ్చి మనస్సు వికలం చేసి రాముని పైన అనంత కోపం మరొక్కసారి తెప్పించిన మీకు కృతజ్ఞతలు.
పతంజలి గురించి ఎవరేమి మాట్లాడినా గుండె కలుక్కుమంటోంది. ఒక గొప్ప రచయితనీ, గొప్ప పాత్రికేయుణ్నీ, గొప్ప మనిషినీ పోగొట్టుకున్నాం. చివరిసారిగా పతంజలిబావును చూడగలిగిన మీరంతా అదృష్టవంతులు.
బూదరాజు రాధాకృష్ణ ‘భాషా స్వరూపం’ “ఈనాడు” అచ్చేసింది. కానీ, అన్ని విలువల్నీ క్రమక్రమంగా వదిలేసిన ఈనాడు ఆ పుస్తకాన్ని కూడా పక్కన పెట్టేసింది. కానీ అది జర్నలిస్టులకు ప్రామాణికంగా పనికొచ్చేది …అస్పష్టత లేని వాక్యం రాయడం కోసం. కాబట్టి ప్రాచీ పబ్లికేషన్స్ పూనుకొని ఆ పుస్తకం కూడా ప్రచురిస్తే మీరన్న దిశలో ఒక మంచి పుస్తకం తెలుగులో విస్తృతంగా చలామణీలోకి వస్తుంది.
నాకు తెలిసి, అటువంటి ప్రయత్నమే ఒకటి డాక్టర్ చంద్రశేఖరరెడ్డి గారు కొన్నేళ్ళ క్రింద “వార్త” పత్రికలో “మన భాష” శీర్షికగా వ్రాసిన వ్యాసపరంపర అనిపిస్తుంది.
సాధ్యమైనంత ఎక్కువ మందికి సాధ్యమైనంత తక్కువ వెలతో అందించే విధంగా నూరు వారాలపాటు ధారావాహికంగా సాగిన ప్రయత్నం, రచయిత పరిశ్రమకూ, అప్పటి “వార్త” సంపాదకులైన శ్రీ కె.రామచంద్రమూర్తి గారి దార్శనికతకూ, ఇప్పుడు కూడా ఆశ్చర్యపడుతుంటాను. ఆ నూరూ వ్యాసాలను సంకలం చేసి “మన భాష” అనే పేరుతో 2001 లో పుస్తకంగా ప్రచురించారు. అది భాషా పరిజ్ఞాన సాధనకు చాలా ఉపకరమైన రచన అని బూదరాజు రాధాకృష్ణ గారు బహుధా ప్రశంసిస్తూ “పరిచయం” వ్రాసారు. భాషాపరంగా, వాడుక పరంగా అది తెలిపిన ఎన్నో విషయాలు నన్ను ఆకట్టుకున్నాయి.
Elements of Style లో అన్య భాషాలోనుంచి ఇంగ్లీష్లోకి చేరిన పదాలను ఎట్లా ఏ రూపంగా వాడాలి అన్న ప్రస్తావన లేదు, సంశయాలు లేవు కాబట్టి! కాని తెలుగుకు సంస్కృతానికి పెద్ద సంబంధమే ఉంది. “ఏది తెలుగు – ఏది సంస్కృతం”,
“తద్భవాలా – తత్సమాలా”, “శషలు తెలుగులో లేవు”,
“తత్సమాలు ఏర్పడే పద్దతి” “భాషల పరస్పర ప్రభావం” మొదలగు ఎన్నో అంశాలు, పొరపడే ప్రయోగాలు, పదాలు
ఉన్నాయందులో.
ముఖ్యంగా, పత్రికలో వచ్చింది కాబట్టి సాధారణ పాఠకులకు అందుబాటులో ఉండి, ప్రతి అంశం రెండు పేజీలకు మించకుండా (రెండువైపులున్న ఒక్క పేజీనే!) ఒక చక్కని Style లో ఉంది.
ఎప్పుడు చదివినా ఏవో కొత్త అంశాలు (నాకు!) నేర్పే పుస్తకం. సందర్భం వచ్చింది కాబట్టి దాని ఉనికిని తెలియజేసే ప్రయత్నం
మాత్రమే. ఆ పుస్తకమొక్కటే సరిపోతుందని కాదు. ఆ కృషి మాత్రం గుర్తించదగింది, ఇంకా విస్తరించదగింది అనుకుంటాను.
———
విధేయుడు
-Srinivas
భ్రంశధార
గురించి rajasankar kasinadhuni అభిప్రాయం:
05/01/2009
6:49 pm
కనక ప్రసాదు గారి స్థాయిని సూచించే మరొక మంచి కవిత. ఒక చిన్న అనుమానం. నాకు తెలిసి Dover Beach లోని ఏజియాన్ సముద్ర ఘోష ప్రసక్తి సోఫోక్లీస్ విరచిత “ఈడిపస్ రెక్స్” లో ఈడిపస్ రాజు మనోవేదనని తెలియ చేసేది. తను తెలియక వివాహమాడినది తన తల్లినని తెలుసుకుని ఈడిపస్ ఏజియాన్ సముద్రం ఒడ్డున నిలబడి పరితపిస్తాడు. మరి భ్రంశధార కవితలో శాక్యముని ఎవరు? ఈయన కూడా సొఫోక్లీస్ వలనె tragedies వ్రాయడంలో ప్రసిద్ధుడా? Or am I looking for too much correspondence between Dover Beach and BhraMSadhAra?
ఈ వ్యాసావళి ఆరంభం అద్భుతంగా ఉండి, గత మూడు నాలుగు వ్యాసాలలో విషయం బాగా పలుచనైనట్లనిపించింది. నా ఉద్దేశం మొదటి మూడు వ్యాసాలలో చెప్పదలుచుకున్న విషయాలకి సరియైన స్థాయిలో mathematical treatment ఇవ్వడం వ్యాసాలకి బలాన్నిచ్చింది. I will be talking from both sides of my mouth when I say this but I would also be the first one to concede that “సరియైన స్థాయిలో mathematical treatment” is very subjective and depends on the degree of acquaintance a reader might have with the fields of logic and mathematics. ముగింపు ఎలా ఉంటుందోనని ఎదురు చూస్తూ,
రాజాశంకర్ కాశీనాథుని
నేను నిఘంటువుని నిర్మించిన సందర్భంలోనే ఒక వ్యాకరణం “పుస్తకం”, ఒక స్టయిల్ “పుస్తకం” కూడ రాసుకున్నాను. స్ట్రంక్ ఎలిమెంట్స్ అఫ్ స్టయిల్, వెబ్స్టర్ నిఘంటువు నా బల్లమీద ఎప్పుడూ ఉంటాయి. నా స్ట్రంక్ ని ఎవ్వరో కాజేశారు; అదీ మంచికే అని ఊరుకున్నాను. ఇంతకీ ఇన్నాళ్ళూ ఈ విషయం ఎవ్వరికీ చెప్పకపోవటానికి ఒక కారణం ఉంది. ఇప్పటికే తెలుగు మాటలు నేను మరీ ఎక్కువ వాడెస్తున్నాననీ, ఇంగ్లీషు లేకుండా తెలుగులోనే రాస్తే అర్ధం అయి చావటం లేదనీ నన్ను అందరూ ఆడి పోసుకుంటున్నారు. ఈ పరిస్థితులలో నేను రాసుకున్న శైలి పుస్తకం బయట పెడితే నా మనుగడకే ముప్పేమో అన్న బెదురుతో ఇంతవరకు ఎవ్వరికీ చూపించలేదు.
ఇది వెటకారానికి రాయటం లేదు. నేను రాసిన వ్యాకరణం పుస్తకం ఒకరికి చూపిస్తే, “తెలుగులో Ph. D. లేని నువ్వు ఈ పుస్తకం రాస్తే శంఖంలో పొయ్యని తీర్థంలా విసర్జిస్తారు. అనవసరంగా ఆయాసపడకు,” అని నాకు వారు సలహా ఇచ్చేరు.
కనుక పిల్లికి మెళ్ళో గంట కట్టే దమ్ములు నాకు లేవు. నాలాంటి అర్భకుడిని చూస్తే ఆ పిల్లే పులై కరుస్తుంది. ఈ పని వేలూరి గారే చెయ్యాలని నేను లైలా గారిని సమర్ధిస్తున్నాను.
హాట్స్ ఆఫ్ ఇంద్రాణి గారికి!! ఎంతో క్లుప్తత ఈ కవితలో సాధించారు. వీరిచ్చిన Contrasting భావాలు (చేతి వేళ్ళ మధ్య కాళ్ళు జాపి, ఎండ వేళ హిమానీ పాతం మొదలైనవి ) ఎంతో బాగున్నాయి.
ఈమాట పాఠకులకు… గురించి bollojubaba అభిప్రాయం:
05/01/2009 11:06 pm
ఎడిటర్ గారికి
మీరు చెప్పిన విషయాలు సమంజసంగానే అనిపిస్తున్నాయి.
నామట్టుకు చాలా సార్లు వాదప్రతివాదనలు మాంచి థ్రిల్లింగుగానూ, భిన్న విషయాలపట్ల అవగాహన కల్గించేవిగానూ అనిపించాయి. చాలా సందర్భాలలో అసలు రచనలకు మించి కూడా.
నాకు నచ్చిన పద్యం: ఉత్తర రామాయణంలో సీత గురించి M.S.Prasad అభిప్రాయం:
05/01/2009 9:43 pm
ఏకో రసః కరుణ ఏవ. తెలుగులో కరుణారసపోషణలో కంకంటి పాపరాజు గారు వ్రాసిన ఈ ఘట్టం పరాకాష్ట. ఈ సందర్భంలో ఆయన వ్రాసిన ప్రతి పద్యం కంట నీరొలికించక మానదు. నచ్చిన దేదో ఒక పద్యమే ఎన్నుకొని వ్రాయాలనే నిబంధనలేకపోతే ఈ ఘట్టంలోని ప్రతి పద్యం ఒక ఆణిముత్యమే.
ఇటువంటి సందర్భాలలోనే (లేదా ఈఒక్కసందర్భంలోనే) “నాకు నచ్చిన పద్యం” అనే శీర్షిక క్రింద గాక “నాకు నచ్చిన ఘట్టం” అనే శీర్షిక క్రింద ఈ సందర్భంలోని అన్ని పద్యాలను వ్రాస్తే బాగుంటుందేమో అని అనిపిస్తుంది. ఈ పద్యంతో ఈ ఘట్టం అంతా గుర్తుకు తెచ్చి మనస్సు వికలం చేసి రాముని పైన అనంత కోపం మరొక్కసారి తెప్పించిన మీకు కృతజ్ఞతలు.
వెంటాడుతున్న ఊడుగపూత పరిమళం గురించి దుప్పల రవికుమార్ అభిప్రాయం:
05/01/2009 9:05 pm
పతంజలి గురించి ఎవరేమి మాట్లాడినా గుండె కలుక్కుమంటోంది. ఒక గొప్ప రచయితనీ, గొప్ప పాత్రికేయుణ్నీ, గొప్ప మనిషినీ పోగొట్టుకున్నాం. చివరిసారిగా పతంజలిబావును చూడగలిగిన మీరంతా అదృష్టవంతులు.
ఒక తెలుగు పుస్తకం కావాలి గురించి దుప్పల రవికుమార్ అభిప్రాయం:
05/01/2009 8:48 pm
బూదరాజు రాధాకృష్ణ ‘భాషా స్వరూపం’ “ఈనాడు” అచ్చేసింది. కానీ, అన్ని విలువల్నీ క్రమక్రమంగా వదిలేసిన ఈనాడు ఆ పుస్తకాన్ని కూడా పక్కన పెట్టేసింది. కానీ అది జర్నలిస్టులకు ప్రామాణికంగా పనికొచ్చేది …అస్పష్టత లేని వాక్యం రాయడం కోసం. కాబట్టి ప్రాచీ పబ్లికేషన్స్ పూనుకొని ఆ పుస్తకం కూడా ప్రచురిస్తే మీరన్న దిశలో ఒక మంచి పుస్తకం తెలుగులో విస్తృతంగా చలామణీలోకి వస్తుంది.
ఒక తెలుగు పుస్తకం కావాలి గురించి Srinivas Nagulapalli అభిప్రాయం:
05/01/2009 8:39 pm
నాకు తెలిసి, అటువంటి ప్రయత్నమే ఒకటి డాక్టర్ చంద్రశేఖరరెడ్డి గారు కొన్నేళ్ళ క్రింద “వార్త” పత్రికలో “మన భాష” శీర్షికగా వ్రాసిన వ్యాసపరంపర అనిపిస్తుంది.
సాధ్యమైనంత ఎక్కువ మందికి సాధ్యమైనంత తక్కువ వెలతో అందించే విధంగా నూరు వారాలపాటు ధారావాహికంగా సాగిన ప్రయత్నం, రచయిత పరిశ్రమకూ, అప్పటి “వార్త” సంపాదకులైన శ్రీ కె.రామచంద్రమూర్తి గారి దార్శనికతకూ, ఇప్పుడు కూడా ఆశ్చర్యపడుతుంటాను. ఆ నూరూ వ్యాసాలను సంకలం చేసి “మన భాష” అనే పేరుతో 2001 లో పుస్తకంగా ప్రచురించారు. అది భాషా పరిజ్ఞాన సాధనకు చాలా ఉపకరమైన రచన అని బూదరాజు రాధాకృష్ణ గారు బహుధా ప్రశంసిస్తూ “పరిచయం” వ్రాసారు. భాషాపరంగా, వాడుక పరంగా అది తెలిపిన ఎన్నో విషయాలు నన్ను ఆకట్టుకున్నాయి.
Elements of Style లో అన్య భాషాలోనుంచి ఇంగ్లీష్లోకి చేరిన పదాలను ఎట్లా ఏ రూపంగా వాడాలి అన్న ప్రస్తావన లేదు, సంశయాలు లేవు కాబట్టి! కాని తెలుగుకు సంస్కృతానికి పెద్ద సంబంధమే ఉంది. “ఏది తెలుగు – ఏది సంస్కృతం”,
“తద్భవాలా – తత్సమాలా”, “శషలు తెలుగులో లేవు”,
“తత్సమాలు ఏర్పడే పద్దతి” “భాషల పరస్పర ప్రభావం” మొదలగు ఎన్నో అంశాలు, పొరపడే ప్రయోగాలు, పదాలు
ఉన్నాయందులో.
ముఖ్యంగా, పత్రికలో వచ్చింది కాబట్టి సాధారణ పాఠకులకు అందుబాటులో ఉండి, ప్రతి అంశం రెండు పేజీలకు మించకుండా (రెండువైపులున్న ఒక్క పేజీనే!) ఒక చక్కని Style లో ఉంది.
ఎప్పుడు చదివినా ఏవో కొత్త అంశాలు (నాకు!) నేర్పే పుస్తకం. సందర్భం వచ్చింది కాబట్టి దాని ఉనికిని తెలియజేసే ప్రయత్నం
మాత్రమే. ఆ పుస్తకమొక్కటే సరిపోతుందని కాదు. ఆ కృషి మాత్రం గుర్తించదగింది, ఇంకా విస్తరించదగింది అనుకుంటాను.
———
విధేయుడు
-Srinivas
భ్రంశధార గురించి rajasankar kasinadhuni అభిప్రాయం:
05/01/2009 6:49 pm
కనక ప్రసాదు గారి స్థాయిని సూచించే మరొక మంచి కవిత. ఒక చిన్న అనుమానం. నాకు తెలిసి Dover Beach లోని ఏజియాన్ సముద్ర ఘోష ప్రసక్తి సోఫోక్లీస్ విరచిత “ఈడిపస్ రెక్స్” లో ఈడిపస్ రాజు మనోవేదనని తెలియ చేసేది. తను తెలియక వివాహమాడినది తన తల్లినని తెలుసుకుని ఈడిపస్ ఏజియాన్ సముద్రం ఒడ్డున నిలబడి పరితపిస్తాడు. మరి భ్రంశధార కవితలో శాక్యముని ఎవరు? ఈయన కూడా సొఫోక్లీస్ వలనె tragedies వ్రాయడంలో ప్రసిద్ధుడా? Or am I looking for too much correspondence between Dover Beach and BhraMSadhAra?
విధేయుడు,
రాజాశంకర్ కాశీనాథుని
కంప్యూటింగ్ పూర్వాపరాలు, సాధ్యాసాధ్యాలు – 8: దిగ్భ్రమ కలిగించే గూడెల్ మేధోక్రీడ గురించి rajasankar kasinadhuni అభిప్రాయం:
05/01/2009 6:19 pm
ఈ వ్యాసావళి ఆరంభం అద్భుతంగా ఉండి, గత మూడు నాలుగు వ్యాసాలలో విషయం బాగా పలుచనైనట్లనిపించింది. నా ఉద్దేశం మొదటి మూడు వ్యాసాలలో చెప్పదలుచుకున్న విషయాలకి సరియైన స్థాయిలో mathematical treatment ఇవ్వడం వ్యాసాలకి బలాన్నిచ్చింది. I will be talking from both sides of my mouth when I say this but I would also be the first one to concede that “సరియైన స్థాయిలో mathematical treatment” is very subjective and depends on the degree of acquaintance a reader might have with the fields of logic and mathematics. ముగింపు ఎలా ఉంటుందోనని ఎదురు చూస్తూ,
రాజాశంకర్ కాశీనాథుని
ఒక తెలుగు పుస్తకం కావాలి గురించి Rao Vemuri అభిప్రాయం:
05/01/2009 4:16 pm
నేను నిఘంటువుని నిర్మించిన సందర్భంలోనే ఒక వ్యాకరణం “పుస్తకం”, ఒక స్టయిల్ “పుస్తకం” కూడ రాసుకున్నాను. స్ట్రంక్ ఎలిమెంట్స్ అఫ్ స్టయిల్, వెబ్స్టర్ నిఘంటువు నా బల్లమీద ఎప్పుడూ ఉంటాయి. నా స్ట్రంక్ ని ఎవ్వరో కాజేశారు; అదీ మంచికే అని ఊరుకున్నాను. ఇంతకీ ఇన్నాళ్ళూ ఈ విషయం ఎవ్వరికీ చెప్పకపోవటానికి ఒక కారణం ఉంది. ఇప్పటికే తెలుగు మాటలు నేను మరీ ఎక్కువ వాడెస్తున్నాననీ, ఇంగ్లీషు లేకుండా తెలుగులోనే రాస్తే అర్ధం అయి చావటం లేదనీ నన్ను అందరూ ఆడి పోసుకుంటున్నారు. ఈ పరిస్థితులలో నేను రాసుకున్న శైలి పుస్తకం బయట పెడితే నా మనుగడకే ముప్పేమో అన్న బెదురుతో ఇంతవరకు ఎవ్వరికీ చూపించలేదు.
ఇది వెటకారానికి రాయటం లేదు. నేను రాసిన వ్యాకరణం పుస్తకం ఒకరికి చూపిస్తే, “తెలుగులో Ph. D. లేని నువ్వు ఈ పుస్తకం రాస్తే శంఖంలో పొయ్యని తీర్థంలా విసర్జిస్తారు. అనవసరంగా ఆయాసపడకు,” అని నాకు వారు సలహా ఇచ్చేరు.
కనుక పిల్లికి మెళ్ళో గంట కట్టే దమ్ములు నాకు లేవు. నాలాంటి అర్భకుడిని చూస్తే ఆ పిల్లే పులై కరుస్తుంది. ఈ పని వేలూరి గారే చెయ్యాలని నేను లైలా గారిని సమర్ధిస్తున్నాను.
ఇంట్లో ఎవరూ లేరు గురించి rajasankar kasinadhuni అభిప్రాయం:
05/01/2009 3:26 pm
ఇంద్రాణిగారి కవితలు ఏవి చదివినా ఒక అనిర్వచనీయమైన అనుభూతి. This poem is no exception.
రాజాశంకర్ కాశీనాథుని.
ఇంట్లో ఎవరూ లేరు గురించి గరికపాటి పవన్ కుమార్ అభిప్రాయం:
05/01/2009 2:48 pm
హాట్స్ ఆఫ్ ఇంద్రాణి గారికి!! ఎంతో క్లుప్తత ఈ కవితలో సాధించారు. వీరిచ్చిన Contrasting భావాలు (చేతి వేళ్ళ మధ్య కాళ్ళు జాపి, ఎండ వేళ హిమానీ పాతం మొదలైనవి ) ఎంతో బాగున్నాయి.
పవన్