నేను కూడా చాలాకాలం కథకి సన్నివేశాలూ, సంఘర్షణలూ, గట్రా వుంటాయన్న ఉద్దేశ్యంతోనే వ్యాఖ్యలు చేస్తూ వచ్చేను కానీ ఈమధ్య మాత్రం అది న్యాయం కాదనిపిస్తోంది నాకు. ముఖ్యంగా ఈరోజుల్లో కథలు అవునా కాదా అనిపించేవి చాలా వస్తున్నాయి. వాటిని చదివి ఆనందించే పాఠకులూ వుంటున్నారు.
వేలూరికథ చదివినప్పుడు నాకు రెండు కథలు గుర్తొచ్చాయి. Samuel Becket రాసిన Waiting for Godot, అదే నమూనాలో వివిన మూర్తిగారు రాసిన భగవంతునికోసం. ఇలాటిరచనల్లో పాఠకుడిని పట్టి ఊపేసే కథ వుండదు కనక కథనం -చెప్పేతీరు – బలంగా వుండాలి, ఈకథ నాకు ఎక్కడా విసుగనిపించలేదు. ఒకటి రెండు చోట్ల హాస్యం, చమత్కారం కూడా చోటు చేసుకున్నాయి.
పైన చెప్పిన రెండుకథల్లోనూ కేవలం ఒకపూట ఒకమనిషి ఆలోచనలు నమోదు చేయడమే రచయితలు చేసినపని. చెప్పుకోదగ్గ “కథ” ఏమీ లేదు, వేలూరివారిరచనలో కొంతవరకూ కథ వుంది.
సుందరం అనే ఒక ఉద్యోగిజీవితంలో ఒక సాయంసంధ్యవేళ. ఇందులో రెండు సన్నివేశాలున్నాయి. సుపూరఉత్తరాలు చదువుతున్నప్పటి గల్టీ ఫీలింగ్ అతను ఆమెతో పెట్టుకున్న అక్రమసంబంధంతాలూకు గిల్ట్ కావచ్చు. అవి చదువుతూ, తనని తాను సమర్థించుకోడం తన అక్రమసంబంధాన్ని సమర్థించుకుంటున్నట్టు కనిపిస్తుంది.
సుందరానికి భార్య అంటే గౌరవంలేదు. జాలో, హేళనో మరేదో కానీ గౌరవం మాత్రం లేదు.
శీర్షిక మాటకొస్తే, ప్రాచుర్యంలో వున్న అందాలమాట పక్కన పెట్టి చూడండి. ఒకరోజులో సాయంసంధ్య పగటినించి రాత్రివేపు నడిపించేది. సుందరానికి రెండుసంబంధాలలోనూ ఎదురయింది చీకటే. సుపూరా తాళం ఎక్కడుందో చెప్పి తనసుముఖతని వెల్లడించినా అతనికోసం ఇంట్లో ఎదురుచూస్తూ కూర్చోలేదు. తరవాతయినా రాలేదు! Red-eye flight తీసుకుని ఇంటికి వస్తే, ఇంట్లో సంధ్య లేదు. ఎలా చూసినా అతనికి మిగిలింది చీకటే, శూన్యం!
పీర్ రెవ్యూగురించిన సందేహం నాక్కూడా కలిగింది. ఈమాటవారు తమ అభిప్రాయాలని మరొకసారి రెవ్యూ చేసుకుంటున్నారు అనుకోవచ్చా?
లక్ష్మణ్ణ గారు ,
మీ వ్యాసమ్ చాలా బాగుంది, మొత్తం అంతా చదవగానే సంగీతం గురుంచి తెలుసుకోవాలని కుతూహలమ్ పెరిగిది. నాకు సంగీతం అంటీ బాగా ఇష్టం, శాస్త్రీయ సంగీతమ్ వినడమే కానీ ఇది యేమిటి అది యేమిటి అని పరి ప్రశ్నలకు సమాధానములు కనుక్కొవటమ్ చాలా కష్టము అనుకునేవాడిని, మీరు చెప్పినట్టు దానికి నిరంతరమైన కృషి ఉండాలి. నాకు తెలుసుకోవాలనే ఉంది కానీ తెలుసుకొనే ముందు సంగీతానికి సంబంధించిన ప్రాధమిక సూత్రాలు అర్ధమ్ చేసుకొవాలి. ఉ: పై మీ వ్యాసములొ నాకు తెలియని చాలా పదాలు “పంచమం, రుషభం,”. సంగీతమ్ లో అ,ఆ లు కూడా తెలియని నాలాంటి వారికి మీలాంటి వాళ్ళు మీకు తెలిసిన కొద్దో గొప్పో సంగీతమ్ కు సంబంధించిన ప్రాధమిక సూత్రాలు గురుంచి ఒక వ్యాసమ్ రాయవలసింది గా నా ప్రార్ధన.
నా ప్రార్ధనని మీరు మన్నగించగలరని ఒక ఆశతో,
ఇట్లు మీ భవధీయుడు
శివ
ఇక్కడ చర్చ పత్రికల మనుగడ. వెబ్ లో కొనక్కరలేకుండా “అప్పనంగా” దొరుకుతున్నప్పుడు పత్రికల్ని “కొని” ఎవరు చదువుతారని వాపోయిన వారు వేమూరి వారు. “అప్పనంగా” అన్నమాట free అన్న మాటకి దాదాపు సమానార్ధకమే అయినా విశాఖపట్ణం ప్రాంతంలో దాన్ని కాస్త ఉక్రోషంగానూ..కోపప్రకటన లోనూ ఉపయోగిస్తారు. ఈమాట వేమూరి వారు పత్రికల్ని కొని చదివి నిలబెట్టుకోని చందాలు కట్టని పత్రికల కృషిని గుర్తించని తెలుగుల పట్ల కోపప్రకటన గానే వాడేరు. ఆయన బాధ..లేదా కోపం నాకు అర్ధం అవుతాయి కూడా! అవి సమంజసమైనవేనని నేననుకుంటూనే..ఆ కోపానికి అటూ ఇటూ ఉన్న విషయాల్ని కూడా ఈ సందర్భంలో మరోసారి గుర్తు చేసాను. అంతేగానీ పత్రికలు ఇచ్చిన డబ్బుల్తోనే కవులూ రచయితలూ సంసారాలు చేస్తున్నారనీ కాదు. రేపు ఈ పత్రికలన్నీ ఆగిపోతే రాసేవాళ్ళ బతుకులు వీధిన పడిపోతాయనీ కాదు.
రాసే వారు లేందే..ఏ పత్రిక్కీ మనుగడ లేదు. అలా ఉంటుందని ఎవరైనా అన్నా..అనుకున్నా..అది వట్టి దబాయింపు..బుకాయింపు మాత్రమే!! పత్రికా నిర్వాహకులకందరికీ ఈ సంగతి బాగా తెలుసు. మాకు రచనల్తోనీ..రచయితల్తోనీ అవసరం లేదని ఏ పత్రికల్ వాళ్ళైనా అన గలరా?? అనలేరు. ఏనాడైనా రచయితలు పత్రికల మనుగడకి అంతే అవసరం. అదే రచయితలు[కొత్తకొత్తగా రాస్తున్న వారు తప్ప] డబ్బుల కోసం కాక పోతే పత్రిక్కి పంపనఖ్ఖర లేదు. బెంగాల్ లో రచయితల కోసం రచయితలే little magzines పేర చిన్న కరపత్రాల వంటివి న డిపిన దృష్టాంతాలు అనేకం ఉన్నాయి. చాలా పెద్ద కవులు వాటిలోనే తమ కవిత్వాన్ని ప్రచురించారు. పత్రిక స్వభావాన్ని బట్టి దాని ఆశయాన్ని బట్టి..దాన్ని బతికించుకుందికి రచయితలే ముందుకొచ్చారు. ఇంక కొని చందాలు కట్టే పత్రిక ఉద్దేశ్యం బట్టీ..దాని పాఠక వర్గ స్వభావాన్ని బట్టీ అది ఎన్నాళ్ళు న డిచేదీ నిర్ణయమైపోతుంది మరి..
.రమ.
బ్రహ్మానందమ్ గారూ!! దొరికితే T.T.D వారి వద్దే దొరకాలి.మీరు అక్కడే try చెయ్యండి.వారు అన్నమయ్య సాహిత్యాన్ని మొత్తంగా 29 సంపుటాలుగా ప్రచురించారు.ఐతే అవి ఇవాళ total set గా కొనేందుకు లభ్యం కావడం లేదని విన్నాను. వాటి పునర్ముద్రణని మళ్ళీ అన్నమయ్య ప్రాజెక్టు వారు చేస్తే తప్ప అన్ని volumes నీ కలిపి సేకరించుకోవటం ఆయన సాహిత్యాన్ని చదవాలనుకునే వారికి కష్టమే! తి.తి.దే..వారు అన్నమయ్య సాహిత్యాన్ని మళ్ళీ అందంగా తప్పులు లేకుండా అచ్చువేయాలి. అది చాలా అవసరం అని తెలుగువారంతా అడిగితే తప్ప ఆ ప్రాజెక్టు వారిలో కదలిక రాదేమో!! ఇది చాలా ముఖ్యమైన విషయమని మనవాళ్ళు ఎంత తొందరగా గ్రహిస్తే అంత మంచిది. ఇవాళ అందుబాటులో
ఉన్న ఆ 14000 సంకీర్తనలనైనా అర్ధ తాత్పర్య స హితంగా తెనుగువారికి..మరీముఖ్యంగా రేపటి తరాల వారికి అందించటానికి.ఈనాటి సాహితీ జిజ్నాసువులూ..విజ్నులూ..చదువుకున్నవారూ…తెనుగు భాషా ..సంస్కృతీ విషయంలో గౌరవం కలిగిన వారంతా శ్రధ్ధతో పూనిక వహించకపోతే …జరిగే నష్టం మాత్రం అపారమైనది..పూడ్చుకోలేనిదీను.
ఇదే సంచికలో (కవిత్వంలో) “ప్రభావం” పైన వ్యాసం చదివిన తరువాత గుర్తుకొచ్చిన విషయం: “పిలువకురా”, “హాయి హాయిగా” పాటల బాణీలు వసంత దేశాయ్
చేసిన _milan hon kaise_ (“Dhuaan”, 1953), అనీల్ బిశ్వాస్ చేసిన _ritu aaya, ritu jaaya_ (“Hamdard” 1953) పాటలకు అనుసరణలని విమర్శలొచ్చాయి. వాటిలో ఎంత నిజముందో చెప్పనక్కర్లేదు.
ఆదినారాయణరావు సంగీత శాస్త్ర పరిజ్ఞానం గురిచి చాలా గొప్పగా చెప్తారు. Posthumousగా ఆయన సంగీతంపైన రాసిన పుస్తకమొకటి ప్రచురితమయ్యింది. కానీ పుస్తకాల షాపుల్లో యెక్కడా దొరకదు. కేవలం పుట్టపర్తి బాబాగారి ప్రాంగణలో మాత్రమే దొరుకుతుందని వార్త.
ఆదినారాయణరావు గురించి కొంత సమాచారం: http://www.bhaavana.net/ghantasala/0202.html
[పైన లింకులో ఒక చిన్న తప్పు దొర్లింది. “శాంతవంటి పిల్ల లేదోయి” పాట పాడింది ఘంటసాల. పిఠాపురం కాదు.]
సంధ్య ఇంట్లో లేదా? ఏమయ్యింది? బెడ్రూం లో వస్తువులన్నీ ఎక్కడి వక్కడే ఉన్నయి. రోజూ వాడే పర్సు -డ్రెస్సరు మీదే ఉంది. ఇంట్లో వేసుకు తిరిగే చెప్పులు -అక్కడే మంచం పక్కనే ఉన్నయ్యి . గరాజ్. గరాజ్ .. ..- గరాజ్లో టయోటా కేమ్రీ కారు ఉందా ? కారూ అక్కడే ఉంది. సంధ్య అప్పుడప్పుడూ లేక్ పక్కనే సైకిలు తొక్కుతుంది. ఆ సైకిలు , ఆ సైకిలు – ఉంది, అదిగో ఆ మూలగా గార్బెజ్ బిన్నుల పక్కనే ఉంది. అదే మూల, బట్టలు ఆరెయ్యటానికని కొనుక్కొచ్చిన పొడుగాటి తాడు అక్కడే ఉండాలే . అది లేదు . అప్రయత్నంగా అతను గరాజ్ సీలింగు దూలాల వంక చూశాడు. గుండె దడదడ లాడింది.
సంధ్యా, సంధ్యా ! అంటూ గభిక్కున …
ఏం పాఠకులండీ? రామాయణంలో పర్ణశాలలో సీత కనపడక పోతే అక్కడ వాల్మీకి కథ ఆపితే – సీత ఏమైయ్యిందో అని మధన పడరూ. సీతా! సీతా! అంటూ రాముడితో పాటు అటూ ఇటూ పరిగెట్టరూ. ఏం పాఠకులండీ?
కథలు కథలుగా చదువుకునే పాఠకులేరీ. అందరూ విమర్శకులే. ఏ వల్లంపాటి కధా శిలపం, కథా విమర్శ -పుస్తకాలో చదివేసుకుని – ఇది కథేనా? శైలి బాగుంది . Keep it up. వస్తువు శూన్యం. సంభాషణలు – అసలు తెలుగు వాళ్ళూ ఇలా మాట్లాడుకోరు. ఈ కథలో నాకు ముగింపు చదవక ముందే తెలిసి పోయింది. కథ వాస్తవానికి దూరంగా ఉంది. వాస్తవానికి మరీ ఇబ్బంది కలిగించేంత దగ్గిరగా ఉంది. కధాకధన విధానము బాగుంది ….అంటూ ఏంటేంటో రాస్తారు.
ఏం పాఠకులండీ! కథలు ఇలానా చదువుకుంటారు?
పోనీ మళ్ళీ చందమామ కథలన్నా చదవండి. 🙂
లైలా
[పై వ్యాఖ్యలపై వచ్చిన ప్రతివ్యాఖ్యలను చర్చావేదికలో ఉంచాము – సం.]
మీరిచ్చిన సమాచారానికి ధన్యవాదాలు. నావద్ద అన్నమయ్య 20 సంపుటాలున్నాయి. ఇవి టి.టి.డి వారి మొదటి ప్రచురణవి. ఆతరువాత వచ్చినవి నాకు దొరకలేదు. తిరుపతెళ్ళినప్పుడు అక్కడ పుస్తకాల షాపులో కూడా లేవు. జయప్రభ గారి పుస్తకం తెప్పించుకుంటాను. మీరు చెప్పిన 29వ సంపుటి ఎక్కడ దొరుకుతుందో చెప్పగలరా?
వేలూరి గారు ఇలాటి వ్యాసం “ఈమాట” లో రాయటం ఆశ్చర్యకరం. ఐతే ఇది “వెబ్ కల్చర్ ” మన జీవనవిధానాన్ని పూర్తిగా మార్చేస్తున్న సంధి సమయం గనుక ఈ సందర్భంలో ఈ విషయం గురించిన చర్చ సమంజసమే నేమో.
కాగితపు పత్రికలకు కాలం చెల్లిందన్న విశ్వాసమే “ఈమాట” ఆవిర్భానికి మూలం అని పదేపదే చెప్పనక్కర లేదు. వేలూరి గారు వారి వ్యాఖ్యలో ఉట్టంకించిన “న్యూయార్కర్ ” లోని పుస్తకపరిచయం కూడ వెబ్ మీద అప్పనంగా దొరుకుతుంది – దానికి పుస్తకం అక్కర్లేదు – ఇక్కడ క్లిక్ చెయ్యండి – http://www.newyorker.com/arts/critics/books/2009/07/06/090706crbo_books_gladwell .
వెబ్ మీద ఉన్న “కంటెంట్ ” ఏదైనా సరే ఫ్రీ గా దొరకాలి అనేది దాదాపుగా అందరూ అంగీకరించిన సత్యం ఐపోయింది. ఎక్కడిదాకానో ఎందుకు, “ఈమాట” ఫ్రీ పత్రికే కదా ! ఈ “సత్యం” వల్ల ఇప్పటికే కలిగిన ఉపయోగం ముందు కొందరికి కలిగిన “నష్టాలు” చాలా తక్కువ అని నా అభిప్రాయం. అంతేకాదు, అలా నష్టపోతున్నా మనుకునే వారు ఇంకెవర్నో నిందించటం ఆపి కొత్త మార్గాలు వెదుక్కోవటం అవసరం. వెబ్ విప్లవం రాకముందు ఏదైనా జర్నల్ లో వచ్చిన ఒక టెక్నికల్ పేపర్ కాపీ సంపాయించాలంటే ఎంత భగీరథయత్నం అయేదో చాలా మందికి స్వానుభవమే. అదే ఇప్పుడు ఎలాటి టెక్నికల్ పేపర్ ఐనా (కనీసం నాకు ప్రత్యక్షంగా తెలిసిన కంప్యూటర్ సైన్స్ రంగంలో) పట్టుకోవటానికి ఒక నిమిషం పట్టదు. అలాగే, మనం ఏదైనా ఒక కొత్త విషయం గురించి పరిశోధన చెయ్యాలన్నా అదిప్పుడు ఎంతో తేలిక. ఇలాటివి ఇదివరకు అసాధ్యాలు.
రమ గారు లేవదీసింది దీనికి లంబంగా (“అర్థాగొనల్ ” కి అనువాదం) ఉన్న విషయం. రచయిత్రులకు పారితోషికం విషయం. పత్రికల మనుగడే ప్రశ్నార్థకం ఐతే ఇక వారిచ్చే పారితోషికాల మాట చర్చనీయమా అని సందేహం కలగొచ్చు కాని ఇవి రెండూ వేర్వేరు విషయాలు. ఆర్థికంగా సామర్థ్యం వున్న పత్రికలు తప్పక పారితోషికాలియ్యవలసిందే. కాని పత్రికే ఫ్రీ అయి, మరే విధమైన ఆదాయమూ ఆ పత్రిక్కి లేకపోతే వారు పారితోషికాలు ఎలా ఇవ్వగలరు? ఒకవేళ ఎవరో దానం చేసో లేక సంపాదక వర్గమే సొంత డబ్బు వేసో ఇచ్చినా అది ఎక్కువ కాలం నిలబడే పద్ధతి కాదు. పత్రికల వారి లాగానే రచయిత్రులు కూడ ఆర్జనకి ఇతర మార్గాలు కనుక్కోవాలి.
ఇది సంధి కాలం కనుక అలాటి మార్గాలు ఇంకా స్పష్టంగా లేవు. ఐతే సినిమాల దెబ్బకు తోలుబొమ్మలాటలు ఎలా మూలబడ్డాయో వెబ్ దెబ్బకు కాగితపు పత్రికలు, వాటికి సంబంధించిన వారూ దెబ్బతినటం తప్పదు. ఎంత త్వరగా ఇది గుర్తించి ఎవరికి అనుకూలమైన మార్గం వారు చూసుకుంటే అందరికీ అంత మంచిది – అని నా అభిప్రాయం.
శ్రీ లక్ష్మన్న గారికి ,
నమస్కారములు!
పాటపై మీ ఈ వ్యాఖ్యను చదివాక రోజూ వింటున్న పాటలోనే కొత్త రుచులు దొరికాయి.
మీకున్న అపారమైన సంగీత పరిజ్ఞానానికి అభినందనలు.
ఇలాగే మరెన్నో పాటలను గురించి మీ ద్వారా తెలుసుకోవాలనుంది.
బ్రహ్మానందం గారూ!! మీరు అన్నమయ్య మొత్తం సంపుటాల్ని 29 ని సేకరించుకోండి. “వలె వలెనని వలచితినట” అన్న ది ఆ సూళాది. ఇది 25 వ సంపుటము లో478 వ సంకీర్తనగా ఉంది.27 వ సంపుటపు పీఠికలో కూడా దీని ప్రస్తావన వచ్చిన చోట ఈ సూళాది పాఠం ఇవ్వబడివుంది. ఈ సూళాదిని ” దేశి సూళాది” గా అన్నమయ్య పేర్కొన్నారు. సప్తరాగమాలిక..సప్త తాళమాలికలో ఇది కూర్పబడివుంది.రాగమాలికలోని రాగాల క్రమం ఇది: “మాళవిగౌళ; రామక్రియ; వరాళి; బౌళి; పాడి; నాట; శ్రీ రాగం; ఇంక తాళమాలిక క్రమం”ధృవ;మఠెం;రూపకం;ఝంపె;తివుడ;ఆట;ఏక తాళాలు.వీటిని పట్రాయని సంగీతరావు గారు వారి కుమార్తె కొచ్చర్లకోట పద్మావతి గారితో కలిపి గానం చేసారు. S.R. జానకీరామన్ గారు కూడా దీనిని గానం చేసారట. నేనిచ్చిన ఈ వివరాలన్నీ..జయప్రభ గారి ఇటీవలి విశ్లేషణ.అయిన… అన్నమయ్య 2nd volume నించి గ్రహించాను.వీలుంటే అన్నమయ్య గారి పదాల మీద ఆమె చేసిన విశ్లేషణని చదవండి. మొత్తం.. రెండు సంపుటాలు అవి. అన్నమయ్య సాహిత్యం మీద ఇష్టం ఉన్న ఎవరైనా తప్పక చదవదగ్గవి.
రమ.
పడమట సంధ్యారాగం గురించి మాలతి అభిప్రాయం:
07/15/2009 2:51 am
నేను కూడా చాలాకాలం కథకి సన్నివేశాలూ, సంఘర్షణలూ, గట్రా వుంటాయన్న ఉద్దేశ్యంతోనే వ్యాఖ్యలు చేస్తూ వచ్చేను కానీ ఈమధ్య మాత్రం అది న్యాయం కాదనిపిస్తోంది నాకు. ముఖ్యంగా ఈరోజుల్లో కథలు అవునా కాదా అనిపించేవి చాలా వస్తున్నాయి. వాటిని చదివి ఆనందించే పాఠకులూ వుంటున్నారు.
వేలూరికథ చదివినప్పుడు నాకు రెండు కథలు గుర్తొచ్చాయి. Samuel Becket రాసిన Waiting for Godot, అదే నమూనాలో వివిన మూర్తిగారు రాసిన భగవంతునికోసం. ఇలాటిరచనల్లో పాఠకుడిని పట్టి ఊపేసే కథ వుండదు కనక కథనం -చెప్పేతీరు – బలంగా వుండాలి, ఈకథ నాకు ఎక్కడా విసుగనిపించలేదు. ఒకటి రెండు చోట్ల హాస్యం, చమత్కారం కూడా చోటు చేసుకున్నాయి.
పైన చెప్పిన రెండుకథల్లోనూ కేవలం ఒకపూట ఒకమనిషి ఆలోచనలు నమోదు చేయడమే రచయితలు చేసినపని. చెప్పుకోదగ్గ “కథ” ఏమీ లేదు, వేలూరివారిరచనలో కొంతవరకూ కథ వుంది.
సుందరం అనే ఒక ఉద్యోగిజీవితంలో ఒక సాయంసంధ్యవేళ. ఇందులో రెండు సన్నివేశాలున్నాయి. సుపూరఉత్తరాలు చదువుతున్నప్పటి గల్టీ ఫీలింగ్ అతను ఆమెతో పెట్టుకున్న అక్రమసంబంధంతాలూకు గిల్ట్ కావచ్చు. అవి చదువుతూ, తనని తాను సమర్థించుకోడం తన అక్రమసంబంధాన్ని సమర్థించుకుంటున్నట్టు కనిపిస్తుంది.
సుందరానికి భార్య అంటే గౌరవంలేదు. జాలో, హేళనో మరేదో కానీ గౌరవం మాత్రం లేదు.
శీర్షిక మాటకొస్తే, ప్రాచుర్యంలో వున్న అందాలమాట పక్కన పెట్టి చూడండి. ఒకరోజులో సాయంసంధ్య పగటినించి రాత్రివేపు నడిపించేది. సుందరానికి రెండుసంబంధాలలోనూ ఎదురయింది చీకటే. సుపూరా తాళం ఎక్కడుందో చెప్పి తనసుముఖతని వెల్లడించినా అతనికోసం ఇంట్లో ఎదురుచూస్తూ కూర్చోలేదు. తరవాతయినా రాలేదు! Red-eye flight తీసుకుని ఇంటికి వస్తే, ఇంట్లో సంధ్య లేదు. ఎలా చూసినా అతనికి మిగిలింది చీకటే, శూన్యం!
పీర్ రెవ్యూగురించిన సందేహం నాక్కూడా కలిగింది. ఈమాటవారు తమ అభిప్రాయాలని మరొకసారి రెవ్యూ చేసుకుంటున్నారు అనుకోవచ్చా?
హాయిహాయిగా ఆమని సాగే గురించి SIVASANKAR AYYALASOMAYAJULA అభిప్రాయం:
07/14/2009 12:20 pm
లక్ష్మణ్ణ గారు ,
మీ వ్యాసమ్ చాలా బాగుంది, మొత్తం అంతా చదవగానే సంగీతం గురుంచి తెలుసుకోవాలని కుతూహలమ్ పెరిగిది. నాకు సంగీతం అంటీ బాగా ఇష్టం, శాస్త్రీయ సంగీతమ్ వినడమే కానీ ఇది యేమిటి అది యేమిటి అని పరి ప్రశ్నలకు సమాధానములు కనుక్కొవటమ్ చాలా కష్టము అనుకునేవాడిని, మీరు చెప్పినట్టు దానికి నిరంతరమైన కృషి ఉండాలి. నాకు తెలుసుకోవాలనే ఉంది కానీ తెలుసుకొనే ముందు సంగీతానికి సంబంధించిన ప్రాధమిక సూత్రాలు అర్ధమ్ చేసుకొవాలి. ఉ: పై మీ వ్యాసములొ నాకు తెలియని చాలా పదాలు “పంచమం, రుషభం,”. సంగీతమ్ లో అ,ఆ లు కూడా తెలియని నాలాంటి వారికి మీలాంటి వాళ్ళు మీకు తెలిసిన కొద్దో గొప్పో సంగీతమ్ కు సంబంధించిన ప్రాధమిక సూత్రాలు గురుంచి ఒక వ్యాసమ్ రాయవలసింది గా నా ప్రార్ధన.
నా ప్రార్ధనని మీరు మన్నగించగలరని ఒక ఆశతో,
ఇట్లు మీ భవధీయుడు
శివ
అచ్చులో పత్రికలు అంతరిస్తాయా? గురించి rama bharadwaj అభిప్రాయం:
07/13/2009 11:17 pm
ఇక్కడ చర్చ పత్రికల మనుగడ. వెబ్ లో కొనక్కరలేకుండా “అప్పనంగా” దొరుకుతున్నప్పుడు పత్రికల్ని “కొని” ఎవరు చదువుతారని వాపోయిన వారు వేమూరి వారు. “అప్పనంగా” అన్నమాట free అన్న మాటకి దాదాపు సమానార్ధకమే అయినా విశాఖపట్ణం ప్రాంతంలో దాన్ని కాస్త ఉక్రోషంగానూ..కోపప్రకటన లోనూ ఉపయోగిస్తారు. ఈమాట వేమూరి వారు పత్రికల్ని కొని చదివి నిలబెట్టుకోని చందాలు కట్టని పత్రికల కృషిని గుర్తించని తెలుగుల పట్ల కోపప్రకటన గానే వాడేరు. ఆయన బాధ..లేదా కోపం నాకు అర్ధం అవుతాయి కూడా! అవి సమంజసమైనవేనని నేననుకుంటూనే..ఆ కోపానికి అటూ ఇటూ ఉన్న విషయాల్ని కూడా ఈ సందర్భంలో మరోసారి గుర్తు చేసాను. అంతేగానీ పత్రికలు ఇచ్చిన డబ్బుల్తోనే కవులూ రచయితలూ సంసారాలు చేస్తున్నారనీ కాదు. రేపు ఈ పత్రికలన్నీ ఆగిపోతే రాసేవాళ్ళ బతుకులు వీధిన పడిపోతాయనీ కాదు.
రాసే వారు లేందే..ఏ పత్రిక్కీ మనుగడ లేదు. అలా ఉంటుందని ఎవరైనా అన్నా..అనుకున్నా..అది వట్టి దబాయింపు..బుకాయింపు మాత్రమే!! పత్రికా నిర్వాహకులకందరికీ ఈ సంగతి బాగా తెలుసు. మాకు రచనల్తోనీ..రచయితల్తోనీ అవసరం లేదని ఏ పత్రికల్ వాళ్ళైనా అన గలరా?? అనలేరు. ఏనాడైనా రచయితలు పత్రికల మనుగడకి అంతే అవసరం. అదే రచయితలు[కొత్తకొత్తగా రాస్తున్న వారు తప్ప] డబ్బుల కోసం కాక పోతే పత్రిక్కి పంపనఖ్ఖర లేదు. బెంగాల్ లో రచయితల కోసం రచయితలే little magzines పేర చిన్న కరపత్రాల వంటివి న డిపిన దృష్టాంతాలు అనేకం ఉన్నాయి. చాలా పెద్ద కవులు వాటిలోనే తమ కవిత్వాన్ని ప్రచురించారు. పత్రిక స్వభావాన్ని బట్టి దాని ఆశయాన్ని బట్టి..దాన్ని బతికించుకుందికి రచయితలే ముందుకొచ్చారు. ఇంక కొని చందాలు కట్టే పత్రిక ఉద్దేశ్యం బట్టీ..దాని పాఠక వర్గ స్వభావాన్ని బట్టీ అది ఎన్నాళ్ళు న డిచేదీ నిర్ణయమైపోతుంది మరి..
.రమ.
రాగమాలిక గురించి rama bharadwaj అభిప్రాయం:
07/13/2009 10:15 pm
బ్రహ్మానందమ్ గారూ!! దొరికితే T.T.D వారి వద్దే దొరకాలి.మీరు అక్కడే try చెయ్యండి.వారు అన్నమయ్య సాహిత్యాన్ని మొత్తంగా 29 సంపుటాలుగా ప్రచురించారు.ఐతే అవి ఇవాళ total set గా కొనేందుకు లభ్యం కావడం లేదని విన్నాను. వాటి పునర్ముద్రణని మళ్ళీ అన్నమయ్య ప్రాజెక్టు వారు చేస్తే తప్ప అన్ని volumes నీ కలిపి సేకరించుకోవటం ఆయన సాహిత్యాన్ని చదవాలనుకునే వారికి కష్టమే! తి.తి.దే..వారు అన్నమయ్య సాహిత్యాన్ని మళ్ళీ అందంగా తప్పులు లేకుండా అచ్చువేయాలి. అది చాలా అవసరం అని తెలుగువారంతా అడిగితే తప్ప ఆ ప్రాజెక్టు వారిలో కదలిక రాదేమో!! ఇది చాలా ముఖ్యమైన విషయమని మనవాళ్ళు ఎంత తొందరగా గ్రహిస్తే అంత మంచిది. ఇవాళ అందుబాటులో
ఉన్న ఆ 14000 సంకీర్తనలనైనా అర్ధ తాత్పర్య స హితంగా తెనుగువారికి..మరీముఖ్యంగా రేపటి తరాల వారికి అందించటానికి.ఈనాటి సాహితీ జిజ్నాసువులూ..విజ్నులూ..చదువుకున్నవారూ…తెనుగు భాషా ..సంస్కృతీ విషయంలో గౌరవం కలిగిన వారంతా శ్రధ్ధతో పూనిక వహించకపోతే …జరిగే నష్టం మాత్రం అపారమైనది..పూడ్చుకోలేనిదీను.
రమ.
హాయిహాయిగా ఆమని సాగే గురించి పరుచూరి శ్రీనివాస్ అభిప్రాయం:
07/13/2009 2:54 pm
ఇదే సంచికలో (కవిత్వంలో) “ప్రభావం” పైన వ్యాసం చదివిన తరువాత గుర్తుకొచ్చిన విషయం: “పిలువకురా”, “హాయి హాయిగా” పాటల బాణీలు వసంత దేశాయ్
చేసిన _milan hon kaise_ (“Dhuaan”, 1953), అనీల్ బిశ్వాస్ చేసిన _ritu aaya, ritu jaaya_ (“Hamdard” 1953) పాటలకు అనుసరణలని విమర్శలొచ్చాయి. వాటిలో ఎంత నిజముందో చెప్పనక్కర్లేదు.
ఆదినారాయణరావు సంగీత శాస్త్ర పరిజ్ఞానం గురిచి చాలా గొప్పగా చెప్తారు. Posthumousగా ఆయన సంగీతంపైన రాసిన పుస్తకమొకటి ప్రచురితమయ్యింది. కానీ పుస్తకాల షాపుల్లో యెక్కడా దొరకదు. కేవలం పుట్టపర్తి బాబాగారి ప్రాంగణలో మాత్రమే దొరుకుతుందని వార్త.
ఆదినారాయణరావు గురించి కొంత సమాచారం: http://www.bhaavana.net/ghantasala/0202.html
[పైన లింకులో ఒక చిన్న తప్పు దొర్లింది. “శాంతవంటి పిల్ల లేదోయి” పాట పాడింది ఘంటసాల. పిఠాపురం కాదు.]
— శ్రీనివాస్
పడమట సంధ్యారాగం గురించి lyla yerneni అభిప్రాయం:
07/13/2009 10:53 am
“సంధ్య ఇంట్లో లేదు. ”
సంధ్య ఇంట్లో లేదా? ఏమయ్యింది? బెడ్రూం లో వస్తువులన్నీ ఎక్కడి వక్కడే ఉన్నయి. రోజూ వాడే పర్సు -డ్రెస్సరు మీదే ఉంది. ఇంట్లో వేసుకు తిరిగే చెప్పులు -అక్కడే మంచం పక్కనే ఉన్నయ్యి . గరాజ్. గరాజ్ .. ..- గరాజ్లో టయోటా కేమ్రీ కారు ఉందా ? కారూ అక్కడే ఉంది. సంధ్య అప్పుడప్పుడూ లేక్ పక్కనే సైకిలు తొక్కుతుంది. ఆ సైకిలు , ఆ సైకిలు – ఉంది, అదిగో ఆ మూలగా గార్బెజ్ బిన్నుల పక్కనే ఉంది. అదే మూల, బట్టలు ఆరెయ్యటానికని కొనుక్కొచ్చిన పొడుగాటి తాడు అక్కడే ఉండాలే . అది లేదు . అప్రయత్నంగా అతను గరాజ్ సీలింగు దూలాల వంక చూశాడు. గుండె దడదడ లాడింది.
సంధ్యా, సంధ్యా ! అంటూ గభిక్కున …
ఏం పాఠకులండీ? రామాయణంలో పర్ణశాలలో సీత కనపడక పోతే అక్కడ వాల్మీకి కథ ఆపితే – సీత ఏమైయ్యిందో అని మధన పడరూ. సీతా! సీతా! అంటూ రాముడితో పాటు అటూ ఇటూ పరిగెట్టరూ. ఏం పాఠకులండీ?
కథలు కథలుగా చదువుకునే పాఠకులేరీ. అందరూ విమర్శకులే. ఏ వల్లంపాటి కధా శిలపం, కథా విమర్శ -పుస్తకాలో చదివేసుకుని – ఇది కథేనా? శైలి బాగుంది . Keep it up. వస్తువు శూన్యం. సంభాషణలు – అసలు తెలుగు వాళ్ళూ ఇలా మాట్లాడుకోరు. ఈ కథలో నాకు ముగింపు చదవక ముందే తెలిసి పోయింది. కథ వాస్తవానికి దూరంగా ఉంది. వాస్తవానికి మరీ ఇబ్బంది కలిగించేంత దగ్గిరగా ఉంది. కధాకధన విధానము బాగుంది ….అంటూ ఏంటేంటో రాస్తారు.
ఏం పాఠకులండీ! కథలు ఇలానా చదువుకుంటారు?
పోనీ మళ్ళీ చందమామ కథలన్నా చదవండి. 🙂
లైలా
[పై వ్యాఖ్యలపై వచ్చిన ప్రతివ్యాఖ్యలను చర్చావేదికలో ఉంచాము – సం.]
రాగమాలిక గురించి సాయి బ్రహ్మానందం అభిప్రాయం:
07/13/2009 10:35 am
రమ గారూ,
మీరిచ్చిన సమాచారానికి ధన్యవాదాలు. నావద్ద అన్నమయ్య 20 సంపుటాలున్నాయి. ఇవి టి.టి.డి వారి మొదటి ప్రచురణవి. ఆతరువాత వచ్చినవి నాకు దొరకలేదు. తిరుపతెళ్ళినప్పుడు అక్కడ పుస్తకాల షాపులో కూడా లేవు. జయప్రభ గారి పుస్తకం తెప్పించుకుంటాను. మీరు చెప్పిన 29వ సంపుటి ఎక్కడ దొరుకుతుందో చెప్పగలరా?
అచ్చులో పత్రికలు అంతరిస్తాయా? గురించి K. V. S. Ramarao అభిప్రాయం:
07/13/2009 10:02 am
వేలూరి గారు ఇలాటి వ్యాసం “ఈమాట” లో రాయటం ఆశ్చర్యకరం. ఐతే ఇది “వెబ్ కల్చర్ ” మన జీవనవిధానాన్ని పూర్తిగా మార్చేస్తున్న సంధి సమయం గనుక ఈ సందర్భంలో ఈ విషయం గురించిన చర్చ సమంజసమే నేమో.
కాగితపు పత్రికలకు కాలం చెల్లిందన్న విశ్వాసమే “ఈమాట” ఆవిర్భానికి మూలం అని పదేపదే చెప్పనక్కర లేదు. వేలూరి గారు వారి వ్యాఖ్యలో ఉట్టంకించిన “న్యూయార్కర్ ” లోని పుస్తకపరిచయం కూడ వెబ్ మీద అప్పనంగా దొరుకుతుంది – దానికి పుస్తకం అక్కర్లేదు – ఇక్కడ క్లిక్ చెయ్యండి – http://www.newyorker.com/arts/critics/books/2009/07/06/090706crbo_books_gladwell .
వెబ్ మీద ఉన్న “కంటెంట్ ” ఏదైనా సరే ఫ్రీ గా దొరకాలి అనేది దాదాపుగా అందరూ అంగీకరించిన సత్యం ఐపోయింది. ఎక్కడిదాకానో ఎందుకు, “ఈమాట” ఫ్రీ పత్రికే కదా ! ఈ “సత్యం” వల్ల ఇప్పటికే కలిగిన ఉపయోగం ముందు కొందరికి కలిగిన “నష్టాలు” చాలా తక్కువ అని నా అభిప్రాయం. అంతేకాదు, అలా నష్టపోతున్నా మనుకునే వారు ఇంకెవర్నో నిందించటం ఆపి కొత్త మార్గాలు వెదుక్కోవటం అవసరం. వెబ్ విప్లవం రాకముందు ఏదైనా జర్నల్ లో వచ్చిన ఒక టెక్నికల్ పేపర్ కాపీ సంపాయించాలంటే ఎంత భగీరథయత్నం అయేదో చాలా మందికి స్వానుభవమే. అదే ఇప్పుడు ఎలాటి టెక్నికల్ పేపర్ ఐనా (కనీసం నాకు ప్రత్యక్షంగా తెలిసిన కంప్యూటర్ సైన్స్ రంగంలో) పట్టుకోవటానికి ఒక నిమిషం పట్టదు. అలాగే, మనం ఏదైనా ఒక కొత్త విషయం గురించి పరిశోధన చెయ్యాలన్నా అదిప్పుడు ఎంతో తేలిక. ఇలాటివి ఇదివరకు అసాధ్యాలు.
రమ గారు లేవదీసింది దీనికి లంబంగా (“అర్థాగొనల్ ” కి అనువాదం) ఉన్న విషయం. రచయిత్రులకు పారితోషికం విషయం. పత్రికల మనుగడే ప్రశ్నార్థకం ఐతే ఇక వారిచ్చే పారితోషికాల మాట చర్చనీయమా అని సందేహం కలగొచ్చు కాని ఇవి రెండూ వేర్వేరు విషయాలు. ఆర్థికంగా సామర్థ్యం వున్న పత్రికలు తప్పక పారితోషికాలియ్యవలసిందే. కాని పత్రికే ఫ్రీ అయి, మరే విధమైన ఆదాయమూ ఆ పత్రిక్కి లేకపోతే వారు పారితోషికాలు ఎలా ఇవ్వగలరు? ఒకవేళ ఎవరో దానం చేసో లేక సంపాదక వర్గమే సొంత డబ్బు వేసో ఇచ్చినా అది ఎక్కువ కాలం నిలబడే పద్ధతి కాదు. పత్రికల వారి లాగానే రచయిత్రులు కూడ ఆర్జనకి ఇతర మార్గాలు కనుక్కోవాలి.
ఇది సంధి కాలం కనుక అలాటి మార్గాలు ఇంకా స్పష్టంగా లేవు. ఐతే సినిమాల దెబ్బకు తోలుబొమ్మలాటలు ఎలా మూలబడ్డాయో వెబ్ దెబ్బకు కాగితపు పత్రికలు, వాటికి సంబంధించిన వారూ దెబ్బతినటం తప్పదు. ఎంత త్వరగా ఇది గుర్తించి ఎవరికి అనుకూలమైన మార్గం వారు చూసుకుంటే అందరికీ అంత మంచిది – అని నా అభిప్రాయం.
హాయిహాయిగా ఆమని సాగే గురించి tavva obul reddy అభిప్రాయం:
07/13/2009 9:05 am
శ్రీ లక్ష్మన్న గారికి ,
నమస్కారములు!
పాటపై మీ ఈ వ్యాఖ్యను చదివాక రోజూ వింటున్న పాటలోనే కొత్త రుచులు దొరికాయి.
మీకున్న అపారమైన సంగీత పరిజ్ఞానానికి అభినందనలు.
ఇలాగే మరెన్నో పాటలను గురించి మీ ద్వారా తెలుసుకోవాలనుంది.
రాగమాలిక గురించి rama bharadwaj అభిప్రాయం:
07/13/2009 9:04 am
బ్రహ్మానందం గారూ!! మీరు అన్నమయ్య మొత్తం సంపుటాల్ని 29 ని సేకరించుకోండి. “వలె వలెనని వలచితినట” అన్న ది ఆ సూళాది. ఇది 25 వ సంపుటము లో478 వ సంకీర్తనగా ఉంది.27 వ సంపుటపు పీఠికలో కూడా దీని ప్రస్తావన వచ్చిన చోట ఈ సూళాది పాఠం ఇవ్వబడివుంది. ఈ సూళాదిని ” దేశి సూళాది” గా అన్నమయ్య పేర్కొన్నారు. సప్తరాగమాలిక..సప్త తాళమాలికలో ఇది కూర్పబడివుంది.రాగమాలికలోని రాగాల క్రమం ఇది: “మాళవిగౌళ; రామక్రియ; వరాళి; బౌళి; పాడి; నాట; శ్రీ రాగం; ఇంక తాళమాలిక క్రమం”ధృవ;మఠెం;రూపకం;ఝంపె;తివుడ;ఆట;ఏక తాళాలు.వీటిని పట్రాయని సంగీతరావు గారు వారి కుమార్తె కొచ్చర్లకోట పద్మావతి గారితో కలిపి గానం చేసారు. S.R. జానకీరామన్ గారు కూడా దీనిని గానం చేసారట. నేనిచ్చిన ఈ వివరాలన్నీ..జయప్రభ గారి ఇటీవలి విశ్లేషణ.అయిన… అన్నమయ్య 2nd volume నించి గ్రహించాను.వీలుంటే అన్నమయ్య గారి పదాల మీద ఆమె చేసిన విశ్లేషణని చదవండి. మొత్తం.. రెండు సంపుటాలు అవి. అన్నమయ్య సాహిత్యం మీద ఇష్టం ఉన్న ఎవరైనా తప్పక చదవదగ్గవి.
రమ.