ఎంత చక్కగా వివరించారండీ కవి వేసిన గ్రంథగ్రంథ్రినీ, అసలు ఆ గంథగ్రంథి అనే విశేషాన్నీ, ఉదాహరణలతో సహా. ఎప్పుడు మరలి నైషధం అనే ఔషధం నా ఈ మందగించిన మతికి మందలించగలనా అన్న ఔత్సుక్యం అనుపించింది. నాకు చేతనైన విధంగా ఋగ్వేద కవులను అధ్యయనం చేస్తున్నాను కనుక ఈ (Poetics of Difficult Access/Obscurity) అన్నది వైదిక కవులకు ఎంతో ప్రియమైన, విశిష్టమైన device అని చెప్పగలను. “పరోక్ష కామా హి దేవాః” (For the gods love the obscure) దేవతలకు ప్రీతి ఐనది పరోక్షంగా ప్రస్తావించబడిన, దుర్గమమైన సత్య మంత్రం. తాను సృష్టించిన మంత్రం ఎంత క్లిష్టంగా multifaceted గా ఉంటే అంత గర్వం కవికి.
మరి ఎనిమిది వరకూ లెక్కించానని ఊరబెడుతున్నారు–ఆ మిగతా వాటిని గురించి కూడా వ్రాయండి మరి.
అమరేంద్రగారి వ్యాసం నా బుధ్ధికి సరిగా అర్థం కాకపోయి ఉండాలి. ఎందుకంటే, నాకన్నీ అనుమానాలే పుడుతున్నాయి.
ఒక కథలో పాత్రల సంభాషణలకి వెలిగా, ప్రథమ పురుషలో (omniscient voice) ఉన్న fictional గద్యాన్ని పాఠకులు చదువుకుని, ఆ పై తమ స్వంత ఇంగితాన్ని పక్కకి పెట్టేసి, ఆ గద్యపు భావాలకి అమాంతం దాసులైపోతారని వారి అభిప్రాయమా? అయిపోయి, ఉన్న పాళంగా సహగమనాలూ, అవయవాలు నరికేసుకోడాలూ, కొక్కేలకి వేళ్ళాడ్డాలూ, లాంటివి చేసేస్తారా? అలాంటివి చెయ్యకూడదని అమరేంద్రగారికి తెలిసినట్టు సగటు పాఠకులకి తెలియదా? (అసలు అంత మందబుధ్ధులైన పాఠకులకి ఇంత నిడివిగలా, సంక్లిష్టమైనా నవల చదివి బుర్రకి ఎక్కిచ్చుకునే సత్తా ఉంటుందా?)
కవి, అనగా రచయిత, నిరంకుశుడు, అని ఏనాడో, ఎక్కడో విన్నట్టనిపిస్తోంది. అది తప్పేనా? రాయదలిచిన వాళ్ళు సాహితీ విలువలే కాకుండా ఇతర unspoken, unwritten, and somehow-enforced rulesకి తల వొగ్గాల్సి ఉంటుందని అనుకోవాలా?
గ్రంథము, గ్రంథి -మాటలు Sanskrit, Telugu dictionaries లో అన్నిరకాలుగా వెదికి వాటిని Prefix, suffixలుగా కలిగి ఉన్న చాలా మాటలు, అర్థాలు తెలుసుకున్నాను.
ఐనాగాని, గ్రంథగ్రంథి, గ్రంథగ్రంథులు అన్న usage ఆంథ్రభారతి నిఘంటువులలో నాకు దొరకలేదు.
నెట్ లో ఒకరి బ్లాగ్ లో గ్రంథగ్రంథులు = వ్యాసఘట్టములు అని ఉంది. నిన్న చూసినప్పుడు, అది ఎవరి బ్లాగ్ అన్నది, నేను నోట్ చేసుకోలేదు. I am sorry! ఇవ్వాళ search లో ఆ బ్లాగ్ రావట్లేదు.
ఐతే “వ్యాసఘట్టములు” అని అంతకు ముందు ఆంథ్రభారతిలో చదివిన గుర్తున్నందున అక్కడకి వెడితే ఈ కింది వృత్తాంతముంది.
(వ్యాసఘట్టము a puzzle or intricacy in the Mahābhārata.
వ్యాసుఁడు సంస్కృత భారతమును చెప్పునపుడు విఘ్నేశ్వరుఁడు వ్రాయుటకు ఒప్పుకొనియెను అనియు, అట్లు చేయునపుడు విఘ్నేశ్వరుఁడు గంటము నిలుపక వ్రాయునట్లు వ్యాసుఁడు చెప్పునట్లును, వ్యాసుఁడు చెప్పెడు దానిని అన్వయించుకొని విఘ్నేశ్వరుఁడు వ్రాయునట్లును సంకేతము చేసికొనిరి అనియు, విఘ్నేశ్వరుఁడు నిదానించి వ్రాయఁగలందులకు వ్యాసుఁడు నడుమ నడుమ ఒక్కొక్క శ్లోకమును అర్థము సులభముగా అవగాహనము కాకుండునట్లు చెప్పుచు పోయెను అనియు, అట్టి శ్లోకము చెప్పఁబడినచోటు వ్యాసఘట్టము అనియు అందురు.)
ఇంకా;
ఈ రోజు గూగుల్ సర్చ్ లో – ‘ఈనాడు అంతర్యామి’ లో మార్చ్ 28, 2019, ‘భావసాంద్రత’ అని బొడ్డపాటి చంద్రశేఖర్ రాసిన సంపాదకీయం లో భారతం గురించిన అదే కథ ఇప్పటి తెలుగులో చెపుతూ, అందులో “….గ్రంథగ్రంథులు అంటే ఒక గ్రంథంలో ఉండే కఠినతరమైన అంశాలని అర్థం….”
“గ్రంథగ్రంథులు లేదా చిక్కుముడులు అనేవి ఉన్నచోట మనసు పెట్టి చదవాలి….” అంటూ వివరణలు చూసాను.
అందువల్ల, గ్రంథగ్రంథి, వ్యాసఘట్టం – ‘tough to grasp’, ‘tough to untangle’ ‘puzzling,’ కి synonymous గా వాడటానికి, I am so willing. Can’t wait to use them. I love words.
ఐనాగాని,
ఈ వ్యాసంలో ఇచ్చిన మొదటి శ్లోకం గురించిన నా ఊహ/సందేహం – శ్లోకం చివరలో సజ్జన పాఠకులు రససముద్రంలో మునిగి తేలటాలు ఉందికదా, అందుకని ఇక్కడి గ్రంథగ్రంథులు knotted glands కాబోలేమో, అవి expert గారు వచ్చి, వాటి ducts open చేస్తే, అప్పుడు రసాలు రిలీజ్ అవుతాయి – అన్న మరో అర్థం కూడా ఉందా అని!
(శ్రీహర్షుడు ఆదేశించినట్టే,) సంస్కృతం పండితులు, గురువులు ఒకరిద్దరు ఈ శ్లోకంలోని అన్నిమాటల అర్థాలు, అన్వయాలు చెపితే తెలుసుకోవాలని ఆశ.
Thanks again, there could be more questions coming. Have a nice day!
-Lyla
జనరంజని: సాలూరు రాజేశ్వరరావు గురించి మేడేపల్లి శేషు అభిప్రాయం:
02/22/2020 10:14 am
చాలా అపురూపమైన కార్యక్రమం. గొప్ప సేకరణ. ఈ పాటలు వింటుంటే మనసు ఎక్కడికో వెళ్ళిపోతుంది.
శ్రీహర్షమహాకవి గ్రంథగ్రంథులు గురించి Bhaskar Kompella అభిప్రాయం:
02/20/2020 12:45 pm
ప్రొఫెసర్ ఉమా గారూ!
వ్యాసం నచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు.
మీరన్నది నిజం. వేదాల్లోనూ కావ్యాల్లోనే కాదు, తత్వాల్లో కూడా ఈ పరోక్ష ప్రస్తావనలు చూస్తాం.
అన్ని అర్ధాల్నీ వివరించడానికి ఇది వేదిక కాదని ఆగిపోయా. ఇప్పటికే బరువెక్కువైంది.
– భాస్కర్
శ్రీహర్షమహాకవి గ్రంథగ్రంథులు గురించి Uma Satyavolu Rau అభిప్రాయం:
02/17/2020 2:59 pm
ఎంత చక్కగా వివరించారండీ కవి వేసిన గ్రంథగ్రంథ్రినీ, అసలు ఆ గంథగ్రంథి అనే విశేషాన్నీ, ఉదాహరణలతో సహా. ఎప్పుడు మరలి నైషధం అనే ఔషధం నా ఈ మందగించిన మతికి మందలించగలనా అన్న ఔత్సుక్యం అనుపించింది. నాకు చేతనైన విధంగా ఋగ్వేద కవులను అధ్యయనం చేస్తున్నాను కనుక ఈ (Poetics of Difficult Access/Obscurity) అన్నది వైదిక కవులకు ఎంతో ప్రియమైన, విశిష్టమైన device అని చెప్పగలను. “పరోక్ష కామా హి దేవాః” (For the gods love the obscure) దేవతలకు ప్రీతి ఐనది పరోక్షంగా ప్రస్తావించబడిన, దుర్గమమైన సత్య మంత్రం. తాను సృష్టించిన మంత్రం ఎంత క్లిష్టంగా multifaceted గా ఉంటే అంత గర్వం కవికి.
మరి ఎనిమిది వరకూ లెక్కించానని ఊరబెడుతున్నారు–ఆ మిగతా వాటిని గురించి కూడా వ్రాయండి మరి.
కృతజ్ఞతలతో,
సత్యవోలు ఉమా
తిరస్కృత గురించి Raghavendra అభిప్రాయం:
02/16/2020 11:26 am
చాలా బావుందండీ..! చాలా మంది మనోస్థితికి మీ కవిత అద్ధం పడుతోంది
పాలగుమ్మి విశ్వనాథం (1919-2012) – లలిత సంగీత నివాళి గురించి Sirimadhav అభిప్రాయం:
02/16/2020 12:12 am
నమస్కారం సర్!
1) మల్లెనమ్మ మల్లెనే
2) ఏల పాడేనింక యమున కల్యాణి
అన్న పాత పాటలు దయచేసి సమకూర్చగలరు.
మా గురువుగారికి నా నమాస్సుమాంజలులు.
నేను విశ్వనాథం మాస్టర్ గారి వద్ద చిన్నప్పుడు నేర్చుకున్నాను.
పికాసో కుడ్యచిత్రం గ్వెర్నికా గురించి… గురించి sarath chandra అభిప్రాయం:
02/14/2020 5:26 am
Due to time constraints, I hadn’t read this completely but yours writing skills and the analysis is simply beautiful. Thank you so much!
ఏ విలువలకీ శప్తభూమి? గురించి బాపారావు K. అభిప్రాయం:
02/11/2020 2:51 am
అమరేంద్రగారి వ్యాసం నా బుధ్ధికి సరిగా అర్థం కాకపోయి ఉండాలి. ఎందుకంటే, నాకన్నీ అనుమానాలే పుడుతున్నాయి.
ఒక కథలో పాత్రల సంభాషణలకి వెలిగా, ప్రథమ పురుషలో (omniscient voice) ఉన్న fictional గద్యాన్ని పాఠకులు చదువుకుని, ఆ పై తమ స్వంత ఇంగితాన్ని పక్కకి పెట్టేసి, ఆ గద్యపు భావాలకి అమాంతం దాసులైపోతారని వారి అభిప్రాయమా? అయిపోయి, ఉన్న పాళంగా సహగమనాలూ, అవయవాలు నరికేసుకోడాలూ, కొక్కేలకి వేళ్ళాడ్డాలూ, లాంటివి చేసేస్తారా? అలాంటివి చెయ్యకూడదని అమరేంద్రగారికి తెలిసినట్టు సగటు పాఠకులకి తెలియదా? (అసలు అంత మందబుధ్ధులైన పాఠకులకి ఇంత నిడివిగలా, సంక్లిష్టమైనా నవల చదివి బుర్రకి ఎక్కిచ్చుకునే సత్తా ఉంటుందా?)
కవి, అనగా రచయిత, నిరంకుశుడు, అని ఏనాడో, ఎక్కడో విన్నట్టనిపిస్తోంది. అది తప్పేనా? రాయదలిచిన వాళ్ళు సాహితీ విలువలే కాకుండా ఇతర unspoken, unwritten, and somehow-enforced rulesకి తల వొగ్గాల్సి ఉంటుందని అనుకోవాలా?
శ్రీహర్షమహాకవి గ్రంథగ్రంథులు గురించి Bhaskar Kompella అభిప్రాయం:
02/10/2020 7:48 pm
అక్కిరాజు ఉమాకాన్తమ్ గారి విమర్శని నా దృష్టికి తెచ్చిన మిత్రులు శ్రీ యదుకులభూషణ్ గారికి నా కృతజ్ఞతలు. ఎవరికైనా చదవాలని ఉంటే, నైషధతత్త్వ జిజ్ఞాస — అక్కిరాజు ఉమాకాన్తమ్ (ఆర్కైవ్.కామ్) చూడండి.
శ్రీహర్షమహాకవి గ్రంథగ్రంథులు గురించి Lyla yerneni అభిప్రాయం:
02/10/2020 2:06 pm
Thank you!
గ్రంథము, గ్రంథి -మాటలు Sanskrit, Telugu dictionaries లో అన్నిరకాలుగా వెదికి వాటిని Prefix, suffixలుగా కలిగి ఉన్న చాలా మాటలు, అర్థాలు తెలుసుకున్నాను.
ఐనాగాని, గ్రంథగ్రంథి, గ్రంథగ్రంథులు అన్న usage ఆంథ్రభారతి నిఘంటువులలో నాకు దొరకలేదు.
నెట్ లో ఒకరి బ్లాగ్ లో గ్రంథగ్రంథులు = వ్యాసఘట్టములు అని ఉంది. నిన్న చూసినప్పుడు, అది ఎవరి బ్లాగ్ అన్నది, నేను నోట్ చేసుకోలేదు. I am sorry! ఇవ్వాళ search లో ఆ బ్లాగ్ రావట్లేదు.
ఐతే “వ్యాసఘట్టములు” అని అంతకు ముందు ఆంథ్రభారతిలో చదివిన గుర్తున్నందున అక్కడకి వెడితే ఈ కింది వృత్తాంతముంది.
(వ్యాసఘట్టము a puzzle or intricacy in the Mahābhārata.
వ్యాసుఁడు సంస్కృత భారతమును చెప్పునపుడు విఘ్నేశ్వరుఁడు వ్రాయుటకు ఒప్పుకొనియెను అనియు, అట్లు చేయునపుడు విఘ్నేశ్వరుఁడు గంటము నిలుపక వ్రాయునట్లు వ్యాసుఁడు చెప్పునట్లును, వ్యాసుఁడు చెప్పెడు దానిని అన్వయించుకొని విఘ్నేశ్వరుఁడు వ్రాయునట్లును సంకేతము చేసికొనిరి అనియు, విఘ్నేశ్వరుఁడు నిదానించి వ్రాయఁగలందులకు వ్యాసుఁడు నడుమ నడుమ ఒక్కొక్క శ్లోకమును అర్థము సులభముగా అవగాహనము కాకుండునట్లు చెప్పుచు పోయెను అనియు, అట్టి శ్లోకము చెప్పఁబడినచోటు వ్యాసఘట్టము అనియు అందురు.)
ఇంకా;
ఈ రోజు గూగుల్ సర్చ్ లో – ‘ఈనాడు అంతర్యామి’ లో మార్చ్ 28, 2019, ‘భావసాంద్రత’ అని బొడ్డపాటి చంద్రశేఖర్ రాసిన సంపాదకీయం లో భారతం గురించిన అదే కథ ఇప్పటి తెలుగులో చెపుతూ, అందులో “….గ్రంథగ్రంథులు అంటే ఒక గ్రంథంలో ఉండే కఠినతరమైన అంశాలని అర్థం….”
“గ్రంథగ్రంథులు లేదా చిక్కుముడులు అనేవి ఉన్నచోట మనసు పెట్టి చదవాలి….” అంటూ వివరణలు చూసాను.
అందువల్ల, గ్రంథగ్రంథి, వ్యాసఘట్టం – ‘tough to grasp’, ‘tough to untangle’ ‘puzzling,’ కి synonymous గా వాడటానికి, I am so willing. Can’t wait to use them. I love words.
ఐనాగాని,
ఈ వ్యాసంలో ఇచ్చిన మొదటి శ్లోకం గురించిన నా ఊహ/సందేహం – శ్లోకం చివరలో సజ్జన పాఠకులు రససముద్రంలో మునిగి తేలటాలు ఉందికదా, అందుకని ఇక్కడి గ్రంథగ్రంథులు knotted glands కాబోలేమో, అవి expert గారు వచ్చి, వాటి ducts open చేస్తే, అప్పుడు రసాలు రిలీజ్ అవుతాయి – అన్న మరో అర్థం కూడా ఉందా అని!
(శ్రీహర్షుడు ఆదేశించినట్టే,) సంస్కృతం పండితులు, గురువులు ఒకరిద్దరు ఈ శ్లోకంలోని అన్నిమాటల అర్థాలు, అన్వయాలు చెపితే తెలుసుకోవాలని ఆశ.
Thanks again, there could be more questions coming. Have a nice day!
-Lyla
శ్రీహర్షమహాకవి గ్రంథగ్రంథులు గురించి Bhaskar Kompella అభిప్రాయం:
02/09/2020 4:35 pm
@Lyla Yerneni, Thanks.
గ్రంథి అన్న పదానికి సంస్కృతం లో అర్థాలు ఇక్కడ ఇచ్చారు.
http://www.andhrabharati.com/dictionary/sanskrit/index.php
అంతకు మించిన అర్థాలు ఏవో , జీవశాస్త్రార్థం ఎప్పుడు వచ్చిందో నాకు తెలియదు.