మరొకరి పేరు నేను చెప్పితీరాలి – పరుచూరి శ్రీనివాస్ . చాలా వ్యాసాలను ఆయన రివ్యూ చేశారు. భైరవభట్ల కామేశ్వరరావు కూడ కొన్నిటిని రివ్యూ చేసిన గుర్తు. ఇంకా చాలామంది వుండివుంటారు. వాళ్ల పేర్లు సమయానికి గుర్తురానందుకు క్షమించాలి.
“పియర్ రివ్యూ” ని ప్రవేశపెట్టిన ఇంతకాలానికి దానిగురించిన సుదీర్ఘచర్చ ఆసక్తికరంగా వుంది. నాకు తెలిసిన చరిత్రని కూడ ఈ చర్చలోకి ప్రవేశపెడితే ఇంకొంత మంచి జరుగుతుందేమోనన్న కుతూహలంతో ఈ చిన్నప్రయత్నం.
“ఈమాట” తొలిసంచిక నుంచీ పియర్ రివ్యూ అమలులో వుంది. కథల విషయంలో అప్పటి సంపాదకులం – నేనూ, కొంపెల్ల భాస్కర్ , విష్ణుభొట్ల లక్ష్మన్న, కొలిచాల సురేశ్ – ఎవరమూ నిష్ణాతులం కామని మాకు స్పష్టమే కనుక చాలా మంది రివ్యూయర్లు చేయూత నిచ్చారు. నాకు బాగా జ్ఞాపకం వున్న పేర్లు – జంపాల చౌదరి, కన్నెగంటి చంద్ర, మాచిరాజు సావిత్రి, నాసీ, వేలూరి వేంకటేశ్వరరావు, విప్లవ్ ,వేమూరి వేంకటేశ్వరరావు. ఇంకా భట్టిప్రోలు అక్కిరాజు, డొక్కా ఫణికుమార్ కూడ చెయ్యివేసిన గుర్తు. ఆ రోజుల్లో కొందరు కథల్ని “స్నెయిల్ మెయిల్ “లో పంపడంతో రివ్యూలు కష్టమయేవి కూడ. ఐతే మా సంపాదకవర్గానికి కొంతవరకు నచ్చితే వాటిని ముందు తెలుగులో టైప్ చేసి ఎలెక్ట్రానిక్ కాపీలు రివ్యూయర్లకి పంపేవాళ్ళం. ఇక కవితల విషయంలో కన్నెగంటి చంద్ర, నందివాడ ఉదయభాస్కర్ , విన్నకోట రవిశంకర్ , మాచిరాజు సావిత్రి, విప్లవ్ , కనకప్రసాద్ , (మరొకరు – పేరు గుర్తు రావడం లేదు, మైక్రోసాఫ్ట్ లో పనిచేసేవారు), తమ్మినేని యదుకులభూషణ్ నాకు గుర్తున్నవారు. ఇంకొందరు కూడ సహాయం చేసిన గుర్తు. వ్యాసాలకు వస్తే “బరువైన” వాటి భారం వెల్చేరు నారాయణరావు గారి మీద వేసేవాడిని. వేలూరి వేంకటేశ్వరరావు, జంపాల చౌదరి, ఇండియా నుంచి వచ్చిన వాటిని ద్వానా శాస్త్రి, ఇక్కడ విన్నకోట రవిశంకర్ , తమ్మినేని యదుకులభూషణ్ చాలా రివ్యూ బాధ్యతల్ని మోసినవారు. కొందరి పేర్లు నేను మర్చిపోయే వుంటాను, వారు నన్ను క్షమిస్తారని ఆశ.
మరీ పత్రిక రిలీజ్ కి ముందురోజు వస్తేనో, లేక స్పష్టంగా ప్రచురణార్హంగా కనిపిస్తూంటేనో రివ్యూయర్లకి పంపకుండా సంపాదక వర్గమే నిర్ణయించిన సందర్భాలు వున్నాయి కాని అంత ఎక్కువ కాదు. అలాగే స్పష్టంగా నేలబారుగా కనిపించిన వాటిని కూడా మేమే నేరుగా తిరస్కరించటం అప్పుడప్పుడు జరిగాయి.
తొలిసంపాదకవర్గం లోని నేనూ, భాస్కర్ , లక్ష్మన్న – మాకు అంతకుముందు ఎన్నో ఏళ్లుగా టెక్నికల్ పబ్లికేషన్ , దాని మెలకువలు అనుభవమే కనుక పియర్ రివ్యూ “ఈమాట” పునాదుల్లో ఒకటిగా ఉండాలని ఎలాటి చర్చా లేకుండానే నిర్ణయించుకున్నాం. దాని కారణంగా ఏ కథా లేకుండా ఒకటి రెండు సంచికలు వచ్చిన గుర్తు కూడ. “ఎక్కువమంది రచనలు చేసేవారు లేనప్పుడు పియర్ రివ్యూ అనవసరం” అన్నవాదన అందువల్ల నాకు సమంజసంగా తోచదు. అలాగే, ఇది ఇక్కడి పత్రికలను అనుసరించాలనీ అనుకరించాలనీ చేసిన నిర్ణయం కాదు, ఇక్కడి టెక్నికల్ పబ్లిషింగ్ లో పియర్ రివ్యూ వల్ల జరిగే మంచిని చూసి, అప్పట్లో ఇక్కడ వస్తున్న ఇతర పత్రికల, ప్రచురణల గుణహీనతకి కారణం పియర్ రివ్యూ లేకపోవడం అన్న ప్రతిపాదన తోటి, ఇలా చేస్తే మంచి రచనలు వస్తాయనే భావనతో చేసిన పని. అందువల్ల తిరస్కరించిన రచనలకి, అలాగే మార్పులు చెయ్యవలసిన రచనలకి రివ్యూయర్ల అభిప్రాయాలని పంపేవాళ్లం.
ఇదంతా 2006 వరకు, నేను సంపాదక బాధ్యతలు వహిస్తున్న కాలంలో విషయం. ఇప్పుడు రాసేవారు చాలా పెరిగారు గనుక రివ్యూయర్ల సంఖ్య కూడ పెరిగేవుంటుంది. ఐతే ప్రత్యక్షంగా నాకు తెలియని విషయాల్లో తలదూర్చటం సాహసం గనుక అటు వెళ్లను.
పీర్ రివ్యూమీద చాలామందికి సదభిప్రాయం లేదని వచ్చిన కామెంట్లు చూస్తుంటే అనిపిస్తోంది. కొన్ని వ్యాఖ్యల్లో ఎంతో అసహనం కనిపిస్తోంది. నాకనిపించినవి కొన్ని చెబుతాను.
ఒక రచనని ప్రచురణకి ముందుగా నలుగురైదుగురు చదివి అభిప్రాయాలు లేదా సలహాలొ ఇవ్వడంలో తప్పు లేదుకదా? ఒక్కో సారి ఆ రచన మెరుగు పడచ్చు. రచయిత గుర్తించని తప్పులు దొర్లితే సరిదిద్దే అవకాశం రావచ్చు. లేదా రచయిత చూడని మరో కొత్తకోణం కనిపించచ్చు. ఈ ప్రక్రియవల్ల మంచే జరుగుతుందని నా అభిప్రాయం.
ఈ పీర్ రివ్యూ అనేది వెస్ట్రన్ పద్ధతే కావచ్చు. మనకి అలవాటు లేని విషయం. ఎందుకంటే తమ రచనలవరకూ వచ్చేసరికి రచయితలకి (నాతో కూడా కలుపుకొని ) కాస్తో కూస్తో పొగరూ, తలబిరుసుతనమూ ఉంటాయి. అహం పాలు ఎక్కువగానే ఉంటుంది. కాదని పైకి అన్నా ఇది మాత్రం నిజం. ఎదుటవారు చెప్పే విషయమ్మీద గౌరవం లేనప్పుడు అర్హతలూ, యోగ్యతలూ ముందుకొస్తాయి. దాంతో రచనమీద జరగాల్సిన సమీక్ష వ్యక్తుల మీదకి మళ్ళుతుంది (ఎవరు సమీక్షకులో తెలియకపోయినా). ఇహ కాస్తో కూస్తో పేరొచ్చిన రచయితలయితే చెప్పనవసరం లేదు. నువ్వెవడివి మా రచన్ని సమీక్షించడానికన్న ధోరణి వ్యక్తమవుతుంది.
ఇది పీర్ రివ్యూ ప్రక్రియ మీద ఉన్న దురభిప్రాయం కంటే కూడా అది చేసే వారి యోగ్యత లేదా అర్హత మీదే నమ్మకం లేనట్లుగా వుంది.
అంతెందుకు? తెలుగునాట పత్రికల ఎడిటర్లూ వచ్చే రచనలకి చక్కగా అంట కత్తెర్లు వేస్తారు. గట్టిగా ఎవరైనా ప్రశ్నిస్తే (సాధారణంగా ఎవరూ అడిగే ధైర్యం చెయ్యరు ), స్థలాభావం అన్న వంక చూపిస్తూ తప్పించుకుంటారు. రచయిత రాసింది రాసినట్లు అచ్చేసిన పత్రిక తెలుగునాట ఉందంటే నేను నమ్మను. కాస్తో కూస్తో చేయి చేసుకోకుండా అచ్చెయ్యరు. పైగా మార్పులూ, చేర్పులూ చేస్తున్నట్లు చెప్పే సాంప్రదాయం ఎలాగూ పాటించరు. కాబట్టి గొడవే లేదు. రచనలని పలానా సంచికలో వేస్తున్నామనే చెప్పే అలవాటే కనిపించదు. కథలూ, వ్యాసాలూ కత్తిరింపులు లేకుండా వుండవన్నది అందరికీ తెలుసున్నదే. కవితలొక్కటే దీనికి మినహాయింపు. ఒకవేళ ఎందుకు మార్పులు చేసారని అడిగినా జవాబిచ్చే తీరికుండదు వారికి. మరి అక్కడ లేని అభ్యంతరం (అంటే అచ్చయ్యి పోయాకా ఏమీ చెయ్యలేరు కనుక ) ఇక్కడ ఎందుకు?
ఈ పీర్ రివ్యూ పద్ధతిలో ఒక్కోసారి ఘర్షణ జరగచ్చు. మనస్తాపాలు కలగచ్చు. కాదనను. అయినా ఒకరిద్దరు చదివి, మంచీ, చెడులు చెబితే తప్పులేదని నా అభిప్రాయం. పైగా ఈ సమీక్షకులు కూడా తోటి రచయితలే కదా? రచనా వ్యాసంగమ్మీద కాస్తో కూస్తో అవగాహన ఉన్నవారే కదా?
అనవసరంగా ఈ పీర్ రివ్యూ మీద అసహనం అర్థం లేదనిపిస్తోంది. విమర్శనేది మనకి మింగుడు పడని విషయం. అందువల్ల కూడా కావచ్చు.
ఇహ పీర్ రివ్యూని విజయవంతంగా చేస్తున్నా పసలేని రచనలొస్తున్నాయని రమగారి ఆరోపణ. నాకు తెలిసి ప్రతీ పత్రికా మంచి రచనలు మాత్రమే వేస్తున్నామన్న భ్రమలో పనిజేస్తాయి. ఇక్కడ మంచిదన్నది సాపేక్షికం. ఎవరి స్థాయీ, అవగాహనా, అభిరుల్ని బట్టి ఇది మారుతూ ఉంటుంది. అలాంటప్పుడు ఇక్కడొచ్చిన ప్రతీ రచన్నీ చెత్తబుట్టకి పరిమితం చెయ్యడం ఎంతవరకూ సమంజసం?
అసలే పీర్ రివ్యూకి జడిసి కొంతమంది ఇటువైపు చూడ్డమే మానేసారు. వాళ్ళు రాసిచ్చింది కళ్ళు మూసుకొని వేసే ( అచ్చుతప్పులతో సహా ) పత్రికలవైపే చూస్తున్నారు. కాబట్టి ఉన్నవాటిలో ప్రచురణకి బావుందనిపించినవే వేస్తున్నారని నా అభిప్రాయం. అవన్నీ పసలేని నాసిరకం రచనలుగా అనిపిస్తే ఎవరేం చెయ్యగలరు? పత్రిక మూసెయ్యటం తప్ప.
తెలుగునాట ప్రత్రికల్లో ఈ మాత్రం కూడా వ్యాసాలు రావు. కొన్ని పత్రికలయితే అసలు సాహితీ వ్యాసాల దరిదాపులక్కూడా పోవు.
రచయితలూ ఈ పీర్ రివ్యూ పద్ధతిమీద కన్నా రచనలమీద శ్రద్ధపెడితే మంచివి వచ్చే అవకాశం వుంది. వెబ్ పత్రికల్లో ఈమాట చాలా నయం. కేవలం హిట్లూ, విజిట్లూ పత్రికల ప్రాచుర్యానికీ, విజయానికీ కారణం కావని అందరికీ తెలుసు. రచనలమీదా, వ్యక్తిగత అభిప్రయాలమీదా ఈ మాత్రం చర్చకూడా మిగతా పత్రికల్లో జరుగుతుందని అనుకోను.
సౌమ్యా!! ఈ ప్రశ్నలకి జవాబులు నిజంగా తెలిసిన వాళ్ళు కనిపించరు. ఈ లోకంలో!! అన్నమయ్య గారు అందుకే “పై పై ముందట భవ జలధి.. దాపు వెనక చింతా జలధీ.. చాపలము నడుమ సంసార జలధి.. తేపఏది ఇవి తెగనీదుటకు?? పండెను ఏడమ పాపపురాశి.. అండనె కుడిని పుణ్యపురాశి.. కొండను నడుమ త్రిగుణ రాశి.. ఇవి నిండ కుడుచుటకు నిలుకడ ఏదీ?? కింది లోకములు కీడు నరకములు.. అందేటి స్వర్గాలవె మీద.. చెంది అంతరాత్మ శ్రీవేంకటేశా!! నీ.యందె పరమ పద మవలమరేది? నారాయణా నీ నామమె గతి యిక.. కోరికలు నాకు కొనసాగుటకు” అంటూ ఈ మనసు తాలూకు గొడవనీ.. ఈదలేని ఈ సంసార సముద్రాన్నీ.. తనలో చెలరేగే ఆలోచనల సాగరాన్నీ… చంచలత్వంతో నిండిన జీవితంలో.. అసలు వ్యవధి అంటూ ఉన్నది ఎక్కడ?? అంటూ అంతరాత్మలో ఉన్న నారాయణుని ఉద్దేశ్యించి తన మనసులోని ఆరాటాన్నీ.. ఈ లోకపు తీరునీ కలగలిపి పదంగా చేసి ఆలపించాడు. ఆయన పదంలోని ప్రతీ చరణాన్నీ ప్రతి వ్యక్తీ అనుభవంలోకి తెచ్చుకుని చూసుకుంటే మీ కధలోని స్పష్టంగా చెప్పలేని ఆ వ్యక్తావ్యక్తమైన ఒక అసహనమో.. అనిశ్చితమో జవాబుకు కొంతవరకూ లొంగుతుంది.
అన్నమయ్య గారి పదంలో ఉన్న గసడదవాదేశాలనీ సంధులనీ విరిచి వాక్యాలుగా రాసేను. పాఠకులకి చదవగానే అర్ధం అవగలదనే ఉద్దేశ్యంతో!! స్థిమితంగా ఈ పదం చదివి అర్ధం చేసుకోగలిగిన వాళ్ళకి అన్నమయ్య ఎన్ని సంఘర్షణలకి వాటిలోని సంక్లిష్టతలకీ ఇలా అక్షర రూపాన్ని ఇచ్చాడో తెలిసినకొద్దీ కవిగా ఆయన ఎంత గొప్పవాడో కూడా తెలుస్తుంది. కాలం ఒక 600 ఏళ్ళకి పైబడి గడిచింది సరే.. కానీ, మనిషి అంతరంగ మధనంలో అతలాకుతల సమస్యల జీవితంలో నిజంగా ఏమన్నా మార్పంటూ వచ్చిందా?? బాహ్యమైన మార్పులు తప్ప మనసు లోలోతులలో వచ్చిన మార్పులేవీ భవభంధ సముదాయమైన బతుకుల్లో, సౌమ్యా??
రమ.
పెద్దల చర్చల్లో తల దూర్చే ఉద్దేశ్యం నాకు లేదు కానీ, ఒక పాఠకురాలిగా, ఈమాటలో గత నాలుగేళ్ళలో నాలుగైదు కథలు రాసిన వ్యక్తిగా, నా అభిప్రాయం ఇదీ:
ఈమాట పీర్ రివ్యూ కాన్సెప్ట్ ఒక్కటే నాకు ఈ పత్రికపై ఉన్న ప్రత్యేక గౌరవానికి కారణం. ఒక సంపాదకవర్గం – వారి వ్యక్తిగత ఇష్టాయిష్టాలపై మాత్రమే నా కథ అచ్చవడం ఆధారపడదు – అన్న ఆలోచన దానికి కారణమేమో. ఇదివరలో కొన్ని సార్లు రాసినవి తిరిగొచ్చినా, మధ్యమధ్యలో చిన్న చిన్న మెయిల్వాదోపవాదాలైనా – మళ్ళీ ఈమాటకి తిరిగి వస్తూనే ఉండడానికి గల కారణం – పీర్ రివ్యూ అనే నా నమ్మకం. పెద్ద పెద్ద కాన్ఫరెన్సులకి బోలెడు పేపర్లొస్తాయి….బోలెడు రివ్యూవర్లు కూడా ఉంటారు..కనుక, సవివర రివ్యూలొస్తాయి – నిజమే. ఈమాటలో రివ్యూవర్ల సంఖ్య-రచనల రేషియో నాకు తెలీదు కానీ – మరీ అంత దారుణమైన పరిస్థితేమీ లేదనుకుంటాను….
ఉపేంద్ర గారు అన్నట్లు: అప్పుడప్పుడూ రివ్యూవర్ల గురించి కూడా తెలిపితే బాగుంటుంది. అలాగే, చిన్న నవలల ఆలోచన కూడా బాగుంది.
నాకున్న ఏకైక కంప్లైంటు: కథలు ఎక్కువ ఉండట్లేదని. నేను చూస్తున్న నాలుగేళ్ళలో – స్టిక్ అయే కథలు తగ్గిపోతూ వచ్చాయి అనిపిస్తోంది.
ఈమాట మరిన్ని మంచి సంచికలతో ముందుకు రావాలని ఆశిస్తూ…
సౌమ్య.
[సౌమ్య గారూ, ఈమాట రచయితలే ఈమాట రచనలకి రివ్యూయర్లు కూడా. మీరు కూడా మాకు ఒక పొటెన్షియల్ రివ్యూయరే – సం.]
వ్యాఖ్యలు రాసిన వారందరికీ ధన్యవాదాలు. వెంకట్ గారికి: కొత్త పదజాలం అంటారా? కొన్నేళ్ళౌతోంది కదా – ఇలాంటివన్నీ మన జీవితాల్లో ప్రవేశించి.. భవాని గారికి: డిప్రెషన్ కి మూలం – విషయం కావాలనే చర్చించలేదు. నా మటుకు నేను ఆలోచించిందిదీ:
– మూలం అంటూ ఒకటి చెబితే – చర్చ పక్కదారికెళ్ళి – అసలా మూలం డిప్రెస్ అయ్యేంత సీరియస్సా… అన్న విషయం పై కేంద్రీకృతమౌతుంది అన్న భయం ఒకటి ఉండింది.
-రెండో కారణం, అసలు కారణం: నేనీ కథలో ఫోకస్ చేయదల్చుకున్నది – ఆ డిప్రెస్ అయే ప్రాసెస్, దానితోపాటు అలాంటి సమయంలో ఉండే ఆలోచనాతీరుపై కానీ – అసలెందుకీ డిప్రెషన్? అన్న విషయంపై కాదు… ఆలోచనాతీర్లు కూడా రకరకాలుగా ఉండొచ్చనుకోండి,..అది వేరే సంగతి 🙂
కధలో కధకురాలి డిప్రెషన్ కి మూలమేంటో ఎక్కడైనా సూచిస్తారనుకునే లోపే కధ మలుపు తిరిగింది. మరీ ఇంత సూక్ష్మాంశం మీద టెలిస్కోప్ పెట్టడం సౌమ్య గారికి ప్రత్యేకమైన రచనాశిల్పం అనుకుంటా.
పాడిందే పాట అను ఒక పునశ్చరణ గురించి K.V.S. Ramarao అభిప్రాయం:
05/05/2010 4:51 pm
మరొకరి పేరు నేను చెప్పితీరాలి – పరుచూరి శ్రీనివాస్ . చాలా వ్యాసాలను ఆయన రివ్యూ చేశారు. భైరవభట్ల కామేశ్వరరావు కూడ కొన్నిటిని రివ్యూ చేసిన గుర్తు. ఇంకా చాలామంది వుండివుంటారు. వాళ్ల పేర్లు సమయానికి గుర్తురానందుకు క్షమించాలి.
పాడిందే పాట అను ఒక పునశ్చరణ గురించి K.V.S. Ramarao అభిప్రాయం:
05/05/2010 4:46 pm
“పియర్ రివ్యూ” ని ప్రవేశపెట్టిన ఇంతకాలానికి దానిగురించిన సుదీర్ఘచర్చ ఆసక్తికరంగా వుంది. నాకు తెలిసిన చరిత్రని కూడ ఈ చర్చలోకి ప్రవేశపెడితే ఇంకొంత మంచి జరుగుతుందేమోనన్న కుతూహలంతో ఈ చిన్నప్రయత్నం.
“ఈమాట” తొలిసంచిక నుంచీ పియర్ రివ్యూ అమలులో వుంది. కథల విషయంలో అప్పటి సంపాదకులం – నేనూ, కొంపెల్ల భాస్కర్ , విష్ణుభొట్ల లక్ష్మన్న, కొలిచాల సురేశ్ – ఎవరమూ నిష్ణాతులం కామని మాకు స్పష్టమే కనుక చాలా మంది రివ్యూయర్లు చేయూత నిచ్చారు. నాకు బాగా జ్ఞాపకం వున్న పేర్లు – జంపాల చౌదరి, కన్నెగంటి చంద్ర, మాచిరాజు సావిత్రి, నాసీ, వేలూరి వేంకటేశ్వరరావు, విప్లవ్ ,వేమూరి వేంకటేశ్వరరావు. ఇంకా భట్టిప్రోలు అక్కిరాజు, డొక్కా ఫణికుమార్ కూడ చెయ్యివేసిన గుర్తు. ఆ రోజుల్లో కొందరు కథల్ని “స్నెయిల్ మెయిల్ “లో పంపడంతో రివ్యూలు కష్టమయేవి కూడ. ఐతే మా సంపాదకవర్గానికి కొంతవరకు నచ్చితే వాటిని ముందు తెలుగులో టైప్ చేసి ఎలెక్ట్రానిక్ కాపీలు రివ్యూయర్లకి పంపేవాళ్ళం. ఇక కవితల విషయంలో కన్నెగంటి చంద్ర, నందివాడ ఉదయభాస్కర్ , విన్నకోట రవిశంకర్ , మాచిరాజు సావిత్రి, విప్లవ్ , కనకప్రసాద్ , (మరొకరు – పేరు గుర్తు రావడం లేదు, మైక్రోసాఫ్ట్ లో పనిచేసేవారు), తమ్మినేని యదుకులభూషణ్ నాకు గుర్తున్నవారు. ఇంకొందరు కూడ సహాయం చేసిన గుర్తు. వ్యాసాలకు వస్తే “బరువైన” వాటి భారం వెల్చేరు నారాయణరావు గారి మీద వేసేవాడిని. వేలూరి వేంకటేశ్వరరావు, జంపాల చౌదరి, ఇండియా నుంచి వచ్చిన వాటిని ద్వానా శాస్త్రి, ఇక్కడ విన్నకోట రవిశంకర్ , తమ్మినేని యదుకులభూషణ్ చాలా రివ్యూ బాధ్యతల్ని మోసినవారు. కొందరి పేర్లు నేను మర్చిపోయే వుంటాను, వారు నన్ను క్షమిస్తారని ఆశ.
మరీ పత్రిక రిలీజ్ కి ముందురోజు వస్తేనో, లేక స్పష్టంగా ప్రచురణార్హంగా కనిపిస్తూంటేనో రివ్యూయర్లకి పంపకుండా సంపాదక వర్గమే నిర్ణయించిన సందర్భాలు వున్నాయి కాని అంత ఎక్కువ కాదు. అలాగే స్పష్టంగా నేలబారుగా కనిపించిన వాటిని కూడా మేమే నేరుగా తిరస్కరించటం అప్పుడప్పుడు జరిగాయి.
తొలిసంపాదకవర్గం లోని నేనూ, భాస్కర్ , లక్ష్మన్న – మాకు అంతకుముందు ఎన్నో ఏళ్లుగా టెక్నికల్ పబ్లికేషన్ , దాని మెలకువలు అనుభవమే కనుక పియర్ రివ్యూ “ఈమాట” పునాదుల్లో ఒకటిగా ఉండాలని ఎలాటి చర్చా లేకుండానే నిర్ణయించుకున్నాం. దాని కారణంగా ఏ కథా లేకుండా ఒకటి రెండు సంచికలు వచ్చిన గుర్తు కూడ. “ఎక్కువమంది రచనలు చేసేవారు లేనప్పుడు పియర్ రివ్యూ అనవసరం” అన్నవాదన అందువల్ల నాకు సమంజసంగా తోచదు. అలాగే, ఇది ఇక్కడి పత్రికలను అనుసరించాలనీ అనుకరించాలనీ చేసిన నిర్ణయం కాదు, ఇక్కడి టెక్నికల్ పబ్లిషింగ్ లో పియర్ రివ్యూ వల్ల జరిగే మంచిని చూసి, అప్పట్లో ఇక్కడ వస్తున్న ఇతర పత్రికల, ప్రచురణల గుణహీనతకి కారణం పియర్ రివ్యూ లేకపోవడం అన్న ప్రతిపాదన తోటి, ఇలా చేస్తే మంచి రచనలు వస్తాయనే భావనతో చేసిన పని. అందువల్ల తిరస్కరించిన రచనలకి, అలాగే మార్పులు చెయ్యవలసిన రచనలకి రివ్యూయర్ల అభిప్రాయాలని పంపేవాళ్లం.
ఇదంతా 2006 వరకు, నేను సంపాదక బాధ్యతలు వహిస్తున్న కాలంలో విషయం. ఇప్పుడు రాసేవారు చాలా పెరిగారు గనుక రివ్యూయర్ల సంఖ్య కూడ పెరిగేవుంటుంది. ఐతే ప్రత్యక్షంగా నాకు తెలియని విషయాల్లో తలదూర్చటం సాహసం గనుక అటు వెళ్లను.
పాడిందే పాట అను ఒక పునశ్చరణ గురించి బ్రహ్మానందం గొర్తి అభిప్రాయం:
05/05/2010 4:08 pm
పీర్ రివ్యూమీద చాలామందికి సదభిప్రాయం లేదని వచ్చిన కామెంట్లు చూస్తుంటే అనిపిస్తోంది. కొన్ని వ్యాఖ్యల్లో ఎంతో అసహనం కనిపిస్తోంది. నాకనిపించినవి కొన్ని చెబుతాను.
ఒక రచనని ప్రచురణకి ముందుగా నలుగురైదుగురు చదివి అభిప్రాయాలు లేదా సలహాలొ ఇవ్వడంలో తప్పు లేదుకదా? ఒక్కో సారి ఆ రచన మెరుగు పడచ్చు. రచయిత గుర్తించని తప్పులు దొర్లితే సరిదిద్దే అవకాశం రావచ్చు. లేదా రచయిత చూడని మరో కొత్తకోణం కనిపించచ్చు. ఈ ప్రక్రియవల్ల మంచే జరుగుతుందని నా అభిప్రాయం.
ఈ పీర్ రివ్యూ అనేది వెస్ట్రన్ పద్ధతే కావచ్చు. మనకి అలవాటు లేని విషయం. ఎందుకంటే తమ రచనలవరకూ వచ్చేసరికి రచయితలకి (నాతో కూడా కలుపుకొని ) కాస్తో కూస్తో పొగరూ, తలబిరుసుతనమూ ఉంటాయి. అహం పాలు ఎక్కువగానే ఉంటుంది. కాదని పైకి అన్నా ఇది మాత్రం నిజం. ఎదుటవారు చెప్పే విషయమ్మీద గౌరవం లేనప్పుడు అర్హతలూ, యోగ్యతలూ ముందుకొస్తాయి. దాంతో రచనమీద జరగాల్సిన సమీక్ష వ్యక్తుల మీదకి మళ్ళుతుంది (ఎవరు సమీక్షకులో తెలియకపోయినా). ఇహ కాస్తో కూస్తో పేరొచ్చిన రచయితలయితే చెప్పనవసరం లేదు. నువ్వెవడివి మా రచన్ని సమీక్షించడానికన్న ధోరణి వ్యక్తమవుతుంది.
ఇది పీర్ రివ్యూ ప్రక్రియ మీద ఉన్న దురభిప్రాయం కంటే కూడా అది చేసే వారి యోగ్యత లేదా అర్హత మీదే నమ్మకం లేనట్లుగా వుంది.
అంతెందుకు? తెలుగునాట పత్రికల ఎడిటర్లూ వచ్చే రచనలకి చక్కగా అంట కత్తెర్లు వేస్తారు. గట్టిగా ఎవరైనా ప్రశ్నిస్తే (సాధారణంగా ఎవరూ అడిగే ధైర్యం చెయ్యరు ), స్థలాభావం అన్న వంక చూపిస్తూ తప్పించుకుంటారు. రచయిత రాసింది రాసినట్లు అచ్చేసిన పత్రిక తెలుగునాట ఉందంటే నేను నమ్మను. కాస్తో కూస్తో చేయి చేసుకోకుండా అచ్చెయ్యరు. పైగా మార్పులూ, చేర్పులూ చేస్తున్నట్లు చెప్పే సాంప్రదాయం ఎలాగూ పాటించరు. కాబట్టి గొడవే లేదు. రచనలని పలానా సంచికలో వేస్తున్నామనే చెప్పే అలవాటే కనిపించదు. కథలూ, వ్యాసాలూ కత్తిరింపులు లేకుండా వుండవన్నది అందరికీ తెలుసున్నదే. కవితలొక్కటే దీనికి మినహాయింపు. ఒకవేళ ఎందుకు మార్పులు చేసారని అడిగినా జవాబిచ్చే తీరికుండదు వారికి. మరి అక్కడ లేని అభ్యంతరం (అంటే అచ్చయ్యి పోయాకా ఏమీ చెయ్యలేరు కనుక ) ఇక్కడ ఎందుకు?
ఈ పీర్ రివ్యూ పద్ధతిలో ఒక్కోసారి ఘర్షణ జరగచ్చు. మనస్తాపాలు కలగచ్చు. కాదనను. అయినా ఒకరిద్దరు చదివి, మంచీ, చెడులు చెబితే తప్పులేదని నా అభిప్రాయం. పైగా ఈ సమీక్షకులు కూడా తోటి రచయితలే కదా? రచనా వ్యాసంగమ్మీద కాస్తో కూస్తో అవగాహన ఉన్నవారే కదా?
అనవసరంగా ఈ పీర్ రివ్యూ మీద అసహనం అర్థం లేదనిపిస్తోంది. విమర్శనేది మనకి మింగుడు పడని విషయం. అందువల్ల కూడా కావచ్చు.
ఇహ పీర్ రివ్యూని విజయవంతంగా చేస్తున్నా పసలేని రచనలొస్తున్నాయని రమగారి ఆరోపణ. నాకు తెలిసి ప్రతీ పత్రికా మంచి రచనలు మాత్రమే వేస్తున్నామన్న భ్రమలో పనిజేస్తాయి. ఇక్కడ మంచిదన్నది సాపేక్షికం. ఎవరి స్థాయీ, అవగాహనా, అభిరుల్ని బట్టి ఇది మారుతూ ఉంటుంది. అలాంటప్పుడు ఇక్కడొచ్చిన ప్రతీ రచన్నీ చెత్తబుట్టకి పరిమితం చెయ్యడం ఎంతవరకూ సమంజసం?
అసలే పీర్ రివ్యూకి జడిసి కొంతమంది ఇటువైపు చూడ్డమే మానేసారు. వాళ్ళు రాసిచ్చింది కళ్ళు మూసుకొని వేసే ( అచ్చుతప్పులతో సహా ) పత్రికలవైపే చూస్తున్నారు. కాబట్టి ఉన్నవాటిలో ప్రచురణకి బావుందనిపించినవే వేస్తున్నారని నా అభిప్రాయం. అవన్నీ పసలేని నాసిరకం రచనలుగా అనిపిస్తే ఎవరేం చెయ్యగలరు? పత్రిక మూసెయ్యటం తప్ప.
తెలుగునాట ప్రత్రికల్లో ఈ మాత్రం కూడా వ్యాసాలు రావు. కొన్ని పత్రికలయితే అసలు సాహితీ వ్యాసాల దరిదాపులక్కూడా పోవు.
రచయితలూ ఈ పీర్ రివ్యూ పద్ధతిమీద కన్నా రచనలమీద శ్రద్ధపెడితే మంచివి వచ్చే అవకాశం వుంది. వెబ్ పత్రికల్లో ఈమాట చాలా నయం. కేవలం హిట్లూ, విజిట్లూ పత్రికల ప్రాచుర్యానికీ, విజయానికీ కారణం కావని అందరికీ తెలుసు. రచనలమీదా, వ్యక్తిగత అభిప్రయాలమీదా ఈ మాత్రం చర్చకూడా మిగతా పత్రికల్లో జరుగుతుందని అనుకోను.
భవబంధాల సాక్షిగా… గురించి rama bharadwaj అభిప్రాయం:
05/05/2010 2:08 pm
సౌమ్యా!! ఈ ప్రశ్నలకి జవాబులు నిజంగా తెలిసిన వాళ్ళు కనిపించరు. ఈ లోకంలో!! అన్నమయ్య గారు అందుకే “పై పై ముందట భవ జలధి.. దాపు వెనక చింతా జలధీ.. చాపలము నడుమ సంసార జలధి.. తేపఏది ఇవి తెగనీదుటకు?? పండెను ఏడమ పాపపురాశి.. అండనె కుడిని పుణ్యపురాశి.. కొండను నడుమ త్రిగుణ రాశి.. ఇవి నిండ కుడుచుటకు నిలుకడ ఏదీ?? కింది లోకములు కీడు నరకములు.. అందేటి స్వర్గాలవె మీద.. చెంది అంతరాత్మ శ్రీవేంకటేశా!! నీ.యందె పరమ పద మవలమరేది? నారాయణా నీ నామమె గతి యిక.. కోరికలు నాకు కొనసాగుటకు” అంటూ ఈ మనసు తాలూకు గొడవనీ.. ఈదలేని ఈ సంసార సముద్రాన్నీ.. తనలో చెలరేగే ఆలోచనల సాగరాన్నీ… చంచలత్వంతో నిండిన జీవితంలో.. అసలు వ్యవధి అంటూ ఉన్నది ఎక్కడ?? అంటూ అంతరాత్మలో ఉన్న నారాయణుని ఉద్దేశ్యించి తన మనసులోని ఆరాటాన్నీ.. ఈ లోకపు తీరునీ కలగలిపి పదంగా చేసి ఆలపించాడు. ఆయన పదంలోని ప్రతీ చరణాన్నీ ప్రతి వ్యక్తీ అనుభవంలోకి తెచ్చుకుని చూసుకుంటే మీ కధలోని స్పష్టంగా చెప్పలేని ఆ వ్యక్తావ్యక్తమైన ఒక అసహనమో.. అనిశ్చితమో జవాబుకు కొంతవరకూ లొంగుతుంది.
అన్నమయ్య గారి పదంలో ఉన్న గసడదవాదేశాలనీ సంధులనీ విరిచి వాక్యాలుగా రాసేను. పాఠకులకి చదవగానే అర్ధం అవగలదనే ఉద్దేశ్యంతో!! స్థిమితంగా ఈ పదం చదివి అర్ధం చేసుకోగలిగిన వాళ్ళకి అన్నమయ్య ఎన్ని సంఘర్షణలకి వాటిలోని సంక్లిష్టతలకీ ఇలా అక్షర రూపాన్ని ఇచ్చాడో తెలిసినకొద్దీ కవిగా ఆయన ఎంత గొప్పవాడో కూడా తెలుస్తుంది. కాలం ఒక 600 ఏళ్ళకి పైబడి గడిచింది సరే.. కానీ, మనిషి అంతరంగ మధనంలో అతలాకుతల సమస్యల జీవితంలో నిజంగా ఏమన్నా మార్పంటూ వచ్చిందా?? బాహ్యమైన మార్పులు తప్ప మనసు లోలోతులలో వచ్చిన మార్పులేవీ భవభంధ సముదాయమైన బతుకుల్లో, సౌమ్యా??
రమ.
పాడిందే పాట అను ఒక పునశ్చరణ గురించి సౌమ్య అభిప్రాయం:
05/05/2010 1:23 pm
పెద్దల చర్చల్లో తల దూర్చే ఉద్దేశ్యం నాకు లేదు కానీ, ఒక పాఠకురాలిగా, ఈమాటలో గత నాలుగేళ్ళలో నాలుగైదు కథలు రాసిన వ్యక్తిగా, నా అభిప్రాయం ఇదీ:
ఈమాట పీర్ రివ్యూ కాన్సెప్ట్ ఒక్కటే నాకు ఈ పత్రికపై ఉన్న ప్రత్యేక గౌరవానికి కారణం. ఒక సంపాదకవర్గం – వారి వ్యక్తిగత ఇష్టాయిష్టాలపై మాత్రమే నా కథ అచ్చవడం ఆధారపడదు – అన్న ఆలోచన దానికి కారణమేమో. ఇదివరలో కొన్ని సార్లు రాసినవి తిరిగొచ్చినా, మధ్యమధ్యలో చిన్న చిన్న మెయిల్వాదోపవాదాలైనా – మళ్ళీ ఈమాటకి తిరిగి వస్తూనే ఉండడానికి గల కారణం – పీర్ రివ్యూ అనే నా నమ్మకం. పెద్ద పెద్ద కాన్ఫరెన్సులకి బోలెడు పేపర్లొస్తాయి….బోలెడు రివ్యూవర్లు కూడా ఉంటారు..కనుక, సవివర రివ్యూలొస్తాయి – నిజమే. ఈమాటలో రివ్యూవర్ల సంఖ్య-రచనల రేషియో నాకు తెలీదు కానీ – మరీ అంత దారుణమైన పరిస్థితేమీ లేదనుకుంటాను….
ఉపేంద్ర గారు అన్నట్లు: అప్పుడప్పుడూ రివ్యూవర్ల గురించి కూడా తెలిపితే బాగుంటుంది. అలాగే, చిన్న నవలల ఆలోచన కూడా బాగుంది.
నాకున్న ఏకైక కంప్లైంటు: కథలు ఎక్కువ ఉండట్లేదని. నేను చూస్తున్న నాలుగేళ్ళలో – స్టిక్ అయే కథలు తగ్గిపోతూ వచ్చాయి అనిపిస్తోంది.
ఈమాట మరిన్ని మంచి సంచికలతో ముందుకు రావాలని ఆశిస్తూ…
సౌమ్య.
[సౌమ్య గారూ, ఈమాట రచయితలే ఈమాట రచనలకి రివ్యూయర్లు కూడా. మీరు కూడా మాకు ఒక పొటెన్షియల్ రివ్యూయరే – సం.]
చాపల్యం గురించి సౌమ్య అభిప్రాయం:
05/05/2010 12:59 pm
:)) ఉన్నట్లుండి ముగిసిపోయినట్లనిపించింది కానీ, ముగింపు దాకా మటుకు – చదివింపజేసింది. కథలోని పాత్రలతో ఐడెంటిఫై చేస్కోగలరనుకుంటాను చాలా మంది.
మధ్య వ్యవధిలో నీడలు గురించి naveen అభిప్రాయం:
05/05/2010 9:42 am
ఏమైంది గురూ చివరకి? ఇది నిజమైన కథా లేక కల్పితమా ? మీ సమాధానం కోసం వేచి చూస్తూ…..
భవబంధాల సాక్షిగా… గురించి సౌమ్య అభిప్రాయం:
05/05/2010 8:37 am
వ్యాఖ్యలు రాసిన వారందరికీ ధన్యవాదాలు.
వెంకట్ గారికి: కొత్త పదజాలం అంటారా? కొన్నేళ్ళౌతోంది కదా – ఇలాంటివన్నీ మన జీవితాల్లో ప్రవేశించి..
భవాని గారికి: డిప్రెషన్ కి మూలం – విషయం కావాలనే చర్చించలేదు. నా మటుకు నేను ఆలోచించిందిదీ:
– మూలం అంటూ ఒకటి చెబితే – చర్చ పక్కదారికెళ్ళి – అసలా మూలం డిప్రెస్ అయ్యేంత సీరియస్సా… అన్న విషయం పై కేంద్రీకృతమౌతుంది అన్న భయం ఒకటి ఉండింది.
-రెండో కారణం, అసలు కారణం: నేనీ కథలో ఫోకస్ చేయదల్చుకున్నది – ఆ డిప్రెస్ అయే ప్రాసెస్, దానితోపాటు అలాంటి సమయంలో ఉండే ఆలోచనాతీరుపై కానీ – అసలెందుకీ డిప్రెషన్? అన్న విషయంపై కాదు… ఆలోచనాతీర్లు కూడా రకరకాలుగా ఉండొచ్చనుకోండి,..అది వేరే సంగతి 🙂
సంగీత పట్నం – కదనకుతూహలం గురించి Akella Suryanarayana Murthy అభిప్రాయం:
05/05/2010 8:34 am
పై పాట శ్రీవారికి ప్రేమలేఖ జంధ్యాల సినిమాలో నరేశ్ మీద తీశారు కదా !
భవబంధాల సాక్షిగా… గురించి bhavani అభిప్రాయం:
05/05/2010 4:42 am
కధలో కధకురాలి డిప్రెషన్ కి మూలమేంటో ఎక్కడైనా సూచిస్తారనుకునే లోపే కధ మలుపు తిరిగింది. మరీ ఇంత సూక్ష్మాంశం మీద టెలిస్కోప్ పెట్టడం సౌమ్య గారికి ప్రత్యేకమైన రచనాశిల్పం అనుకుంటా.