పాఠకుల అభిప్రాయాలు

Total Comments: 16634

  1. ముష్టి పలురకములు గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:

    07/28/2024 12:45 am

    వేలూరి గారూ,

    మీ సూచన మేరకు నేనివాళ వ్యాసుడు కాశి మీద కోపించిన కథ చదివాను – ముగ్గురు పండితుల సాయంతో [1][2][3]. మీరు పూర్తిగా శివుడి పక్షాన ఉన్నారేమోనని అనుమానంతో వ్యాసుని తరఫున వకాల్తా తీసుకొని ఆయనకి కొంత న్యాయం చేయడానికీ ప్రయత్నం.

    మీసంగతేమోకాని నాకు ఓపూట పస్తు ఉంటే కళ్ళు తిరిగి శోష వస్తుంది. మరి రెండు రోజులు (అగస్త్యుడితో, భీమేశ్వర పురాణంలో, ఏడు రోజులంటాడు) కడుపు కాలితే వ్యాసుడేం చెయ్యాలి? శివుడీ దిక్కుమాలిన పరీక్ష పెట్టడం ఎంతవరకు న్యాయం? వ్యాసుడు కోపంలో అనరాని మాటలన్న మాట నిజమే:

    “ధన మదంబును వేదవిద్యామదంబు
    మోక్షలక్ష్మీ మదంబును ముదిరికాదె?
    కాశికాపట్టణంబున కరుణ లేక
    బ్రాహ్మణులు నను నిటు భంగపరిచి రనచు.” – కాశి: 7-156.

    వారి మదానికి చికిత్స చెయ్యాలని సంకల్పించాడు, శపింప పూనుకొన్నాడు:

    “ధనము లేకుండెదరు మూడు తరములందు
    మూడు తరముల చెడుగాక మోక్షలక్ష్మి
    విద్యయును మూడు తరముల వెడలవలయు
    పంచజనులకు కాశికాపట్టణమున.” కాశి: 7-158.

    మీరు ఇక్కడే వ్యాసుడు crossed the line అనొచ్చు ; కాని, శపింపడానికి చెయ్యి రాలేదు:
    “అని శపింపగ పూను నయ్యవసరమున
    నేమి చెప్పుదునో సంయమీంద్ర వంద్య!
    యుదిలగొని కంపమందుచు నుండె గాని
    శాపజాలమందుకో కేలు సాగదయ్యె.” భీ.పు. 2-109.

    అంతలో ఓ మంజులభాషిణి అడ్డుకొంది. (“వేనలి పాటపాట నర వెండ్రుకతో తిలతండులాన్వయశ్రీ,” అంటే అక్కడక్కడ నెరసిన వెంట్రుకలతో నువ్వులు బియ్యపు గింజలు కలిసినట్లుగా నట – రమ్యమైన పార్వతి కొప్పు వర్ణన.)

    పార్వతి నానా చివాట్లు పెట్టింది:

    “ఆ కంఠంబుగ నిప్డు మాధుకర భిక్షాన్నంబు భక్షింపగా
    లేకున్నం గడునంగలార్చెదవు మేలే? లెస్స! శాంతుండవే!
    నీ కంటేన్ మతిహీనులే కటకటా! నీవార ముష్టింపచుల్
    శాకాహారులు కంద భోజులు, శిలోంఛప్రక్రముల్ తాపసుల్.” కాశి. 7-163.

    ఆవిడన్నది కొంతవరకు నిజమే. ఎంతమంది వడ్లు దంచుకొని అన్నం వండుకు తినడంలేదు, ఆకులు దుంపలు తినే వాళ్ళు లేరా. కాని ఓ జీవనవృత్తికి అలవాటుపడ్డ వాణ్ణి హఠాత్తుగా వేరే మార్గం చూసుకోమనడం ఎంతవరకు సమంజసం?

    వ్యాసుడికీ శిష్యులకీ భోజనం వడ్డించింది; కరివేపాకు నుండి గడ్డ పెరుగు దాకా రెండు పేజీలకు పైగా శ్రీనాథుడు భోజనవైభవాన్ని వర్ణిస్తాడు. కడుపు నిండింది కదా, విను అని మరలా బుద్ధి చెప్తుంది – “క్రోధంబు ఫలమె నిర్మల బోధమునకు?”:

    “ఎట్టు పురాణాముల్ పదియునెన్మిది జెప్పితి వెట్టు వేదముల్
    గట్టితి వేర్పరించి? నుడికారము సొంపెసలార భారతం
    బెట్టు రచించితీవు? ఋషి వెట్టయి? నొక్క దినంబు మాత్రలోఁ
    బొట్టకులేక తిట్టెదవు పుణ్యగుణంబులరాశి కాశినన్?” కాశి. 7-194.

    భీమేశ్వర పురాణము లో పార్వతి వ్యాసుడి పట్ల కొంత సానుభూతితో అంటుంది:
    “క్రొన్నెల పువ్వుదాల్చునకుఁగూరిమి భోగ పురంధ్రి కక్కటా
    యిన్నగరీలలామమున కీపరిపాటికి నిట్టి కోపమే
    లన్న! ఘటించెదో మునికులాగ్రణి! నిక్కమువో “బుభుక్షితః
    కిన్నకరోతిపాప” మను కేవల నీతి దలంచి చూడగన్.” భీ.పు. 2-117.

    అవునులే, “ఆకలితో ఉన్నవాడు ఏపాపానకైనా ఒడిగట్టుతాడన్న” నీతి ఉంది కదా, అని. విశ్వనాథ: “ఈ మాట ఎంత విచిత్రముగా నున్నది. మానవులు రాజ్యములు సిద్ధాంతములు నేటి సర్వ నాగరికతయు నొక్కమాటలో చెప్పినట్లున్నదే!”

    త్రినేత్రుడు “కాశినుండంగ నర్హుండు కాడు వీడు, వెడలిపొమ్మను, మాటలు వేయినేల?” అని పరుషంగా మాట్లాడి బహిష్కరిస్తాడు:
    “శాపమిచ్చెదనని యనాచార సరణి
    నడుగు వెట్టినవాడ వహంకరించి
    పొమ్ము నిర్భాగ్య! మాయూరి పొలము వెడలి
    యెచటికేన్ శిష్యులును నీవు నీక్షణంబు.” భీ.పు. 2-153.

    వెళ్ళకపోతే నీమొహం రాతితో చితగ్గొడతానని వినతగని మాటలంటాడు శివుడు.

    “వడి విడువక యివ్వడువున
    నుడుపతి మకుటుండు చెవులకొనరని నుడుగుల్
    నొడివిన నే నయ్యురువుర
    యడుగులబడి కాశి వెడలి యరిగెడు వేళన్.” భీ.పు. 2-155.

    పార్వతి, “భయపడకు, నీకు నేనున్నాను, నువు దక్షారామము వెళ్ళు, నీకు శుభములు కలుగుతాయంటే,” ఇలా వచ్చాను అని అగస్త్యుని తో చెప్పి:

    “అనవధానత యావగింజంత సూవె
    పర్వతంబంత యపరాధ భరము కొలిపి
    కాశి వెడలంగ మొత్తిన గాసిఁబొంది
    తిరుగుచున్నాడ నిదియేను దిక్కుమాలి.” భీ.పు. 2-158.

    “కడు దయాళురు దేవతా గణము లెల్లఁ;
    గాలభైరవు చిత్తంబు కఠినపాక
    మీరసము పెద్దడుంఠి విఘ్నేశ్వరునకుఁ
    గాశి మనబోంట్ల కెల్లను గాని బ్రతుకు.” భీ.పు. 2-159.

    విశ్వనాథ:

    “ఈ పద్యము చాల చిత్రమైన పద్యము. కాశిలో సర్వదేవతలు కలరు. అందరు దయావంతులట! ఈ మాటలో పార్వతీదేవి యున్నది. … కాలభైరవుని చెప్పెను. డుంఠిని చెప్పెను. ఒకటి చెప్పకుండ వదిలిపెట్టెను. ఆ వదలిపెట్టినది శివునియొక్క లక్షణము. ఆయన చాల కోపియనుట. ఆయన ఆవగింజంత యశ్రద్ధను పర్వతమంత జేయునని చెప్పినాడు కదా!”

    “మనమందరము ఋషులము. తపస్సు చేయుదుము. అప్పుడప్పుడు కోపము వచ్చును. మనమెవ్వరినైన శపింతుము. ఇవతల మనమాడినది యాట. పాడినది పాట. ఆ కాశిలో మనకట్లు కుదరదు. పైన శివుడున్నాడు. మనము చేసినపని యాయన కిష్టమగునో కాదో! కానిచో మన బ్రతుకులు బండలెక్కినట్లే. మన మొగములు రాచట్లు మీద రాపించును.”

    “ఇట్టి వలపోతయంతయు నీ రెండు పద్యముల నిండ నున్నది. ఈ పద్యముల లోనిదంతయు ధ్వని. ఇట్లు వ్రాయుట చాల కష్టము. తన మనోభావములన్నియు చెప్పుటకు వీలు లేదు. మనసేమో బాధపడుచున్నది.. ఒకటి రెండు మాటలకన్న నెక్కువ చెప్పరాదు. తాను చెప్పదలచుకున్న దా రెండు మాటల వలన వ్యక్తము కావలయును ఇంతియే.”

    ‘తన కోపమె తన శత్రువు, తన శాంతమె తనకు రక్ష, దయ చుట్టంబౌ …’ పద్యంలో చెప్పినట్లు పార్వతి చూపించినట్లు “కరుణ ముఖ్యం”.

    చివరగా, “The religion of one age is the literary entertainment of the next.” — Emerson

    ఇవాళ శ్రీనాథుని చదివింపచేసినందుకు ధన్యవాదములతో,
    కొడవళ్ళ హనుమంతరావు

    [1] శ్రీనాథ విరచిత “శ్రీ కాశీఖండము,” వ్యాఖ్యాత శ్రీ మలంపల్లి శరభేశ్వర శర్మ. పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం. 2018.
    [2] శ్రీనాథ మహాకవి విరచిత “శ్రీ భీమేశ్వర పురాణము,” వ్యాఖ్యాత డాక్టర్ గుండవరపు లక్ష్మీనారాయణ. 1997.
    [3] “కావ్య పరీమళము,” విశ్వనాథ విమర్శ గ్రంథనిధి – IV, విశ్వనాథ సత్యనారాయణ.

  2. బొమ్మలగూటిలో ఠాగూరు గురించి లక్ష్మీ అనంతరాజు అభిప్రాయం:

    07/27/2024 10:43 am

    చంద్రలత గారు! నమస్కారం. టాగోర్ అంటే నాకు ఎంతో ఇష్టం. స్కూల్ లైబ్రరీలో టాగోర్ రచనలు చాలా చదివాను. ‘చండాలిక’ నృత్య నాటిక ప్రదర్శించాం. అంతగా గుర్తు లేదు. అలాగే టాగోర్ చిత్రం ఆయిల్ పేయంట్స్‌లో వేసాను. అనుకోకుండా ఈరోజు మీ పేజీ చదవడం జరిగింది. ఎంత బాగా రాసారో!! మళ్ళీ గురుదేవులతో కనెక్ట్ చేసారు.
    అనేక ధన్యవాదాలు.

  3. చక్కని తండ్రికి చాంగుభళా! గురించి Tadepalli subrahmanyam అభిప్రాయం:

    07/24/2024 1:53 am

    A small shortcoming. You should have appended “ముచ్చట బ్రహ్మాదులకు దొరకునా … చూదము రారే” keertana to make it more charming.

  4. కాలనాళిక గురించి Tadepalli subrahmanyam అభిప్రాయం:

    07/23/2024 11:28 am

    కధకులలో రారాజులయిన మధురాంతకం తండ్రికొడుకులలాగా కథలు రాయాలంటే తలక్రిందులుగా తపస్సు చేయాల్సిందేనని మరొకమారు ఈ కథ నిరూపించింది . నరేంద్రగారికి కృతజ్ఞతలు.

  5. పొంతన గురించి Tadepalli subrahmanyam అభిప్రాయం:

    07/23/2024 10:22 am

    సూటిగా స్పష్టంగా ఏ శషభిషలు లేకుండా చాలా ఇంపుకలిగేటట్టు వ్రాసారు.

  6. నాకు నచ్చిన పద్యం: హరిశ్చంద్ర కాటి సీను గురించి sankara appajee అభిప్రాయం:

    07/23/2024 9:23 am

    ధన్యవాదములు సారు. పద్యాలతో పాటుగ భావాలు గానీ తాత్పర్యము గానీ వుంటే చాలా బాగుంటుంది.

  7. హుష్! గురించి S. Simon అభిప్రాయం:

    07/23/2024 7:12 am

    ఇంతకీ ఏం చెప్పదలచుకున్నారు దేశరాజు గారు?

  8. ముష్టి పలురకములు గురించి V R Veluri అభిప్రాయం:

    07/22/2024 6:00 pm

    శాయి గారూ:

    ఎంత మంచి పద్యం తిరిగి రాశారు, వ్యాఖ్యానంతో సహా! వ్యాసునికి, ఆయన పదివేలమంది శిష్యులకీ, మూడు రోజులపాటు భిక్ష దొరకకపోవటం, ఆయన కాశీ బ్రహ్మణులపై కోపించి, శపించటానికి సిద్ధపడటం, మొత్తం కథ పూర్తిచేస్తే బాగుండేది.

    ఆకథ చివరికి, ‘తనకోపమె తనశత్రువు’ అనే చిన్ననాటి నీతి పద్యం గుర్తుచేస్తుంది కదూ!

    Once in a while, it is heartwarming to re-read our own timeless classics.

    ధన్యవాదాలు
    వేలూరి వేంకటేశ్వర రావు.

  9. ఆలిస్ మన్రో గురించి Tadepalli subrahmanyam అభిప్రాయం:

    07/22/2024 7:35 am

    This nobel Prize winner is nothing short of a wretched woman who ignored the sexual advances
    Of her second husband towards her own daughter;Ms.skinner.Revulsion went down my spine on hearing Ms. Skinner’s revealations.
    A famous telugu writer (became famous by writing on occult practices) also indulged in such un ethical practice many years back and is never pardoned by telugu readers.
    Atleast she should have shown her helplessness in her writings instead of throwing it under carpet.

  10. ముష్టి పలురకములు గురించి VSTSayee అభిప్రాయం:

    07/21/2024 2:51 pm

    వ్యాసుడు – కాశి – మాధుకరవృత్తి

    త్రిషవణస్నానంబుఁ దీర్చు భాగీరథి – శివధర్మములు చెప్పు శిష్యతతికి
    నుదరపోషణము సేయును మాధుకరవృత్తి – లింగార్చనంబుఁ గల్పించు నియతి
    ముక్తిమంటపమధ్యమునఁ బురాణము సెప్పుఁ – బంచాక్షరంబు జపంబు సేయు
    భూతి సర్వాంగీణముగ సముద్ధూళించు – ధరియించు రుద్రాక్షదామకములు
    శ్రుతులు నాల్గు నేర్పఱిచిన సూక్షబుద్ధి
    బ్రహ్మసంవేది యాదిపురాణకర్త
    భారతాఖ్యానసంహితా ప్రథమసుకవి
    గంధవతిపట్టి యానందకాననమున. (కాశీఖండము: సప్తమాశ్వాసము-128)

    (మల్లంపల్లి శరభేశ్వరశర్మగారి వ్యాఖ్యనుండి)
    మాధుకరవృత్తి
    మధుకరమునకు (తుమ్మెదకు) సంబంధించిన వర్తనము (జీవనము)
    ఒక్కొక్క పువ్వునుండి ఒక్కొక్క తేనెబిందువును తుమ్మెదసేకరించినట్లు ఒక్కొక్క యింటినుండి ఒక్కొక్క యన్నకబళమును మాత్రమే పరిగ్రహించుట పేరు మాధుకరవృత్తి.