తెల్లారి లెగిసేను. చికరీ కలపని కాఫీ తాక్కుంటూ కిరణ్ కుమార్ రెడ్డీ గారి గురించి చదవబోయి తుళ్ళిపడిపోయి, ‘అమ్మ! రమ గారి వ్యంగాస్త్రాలు మనమీదికి మళ్ళేయా!?’ అని నవ్వుకుంటున్నాను. ‘జవాబు’ రాసీదా వొద్దా రాసీదా వొద్దా అనీసి మల్లగుల్లాలు పడుతున్నాను. ఇలాటి ప్రశ్నలే సురేష్ కొలిచాల అడిగితే దబాయించి ఊరుకోమన్నాను. బ్రహ్మానందం గారు అడిగేరు. మాధవ్ మాచవరం గారు అడిగడిగి ఇంక నోరు నొప్పెట్టి ఊరేకున్నారు. రమగారు కుండ బదలుగొట్టినట్టుగ అన్నా సరే ఆవిడ లేవదీసిన రెండు అభ్యంతరాలూ చాల నిశితమైనవి. వీటికి జవాబు చెప్పుకోవలసిన బాధ్యత, సంజాయిషీ ఇచ్చుకోవలసిన మర్యాద మామూలుగా అయితే రాసేవాళ్ళకి తప్పకుండా ఉన్నాయి. నాకు మర్యాదా అంటే అమర్యాద. రాయటం కష్టం, ఊరుకోడం సుళువు. అవతల బోల్డు పన్లున్నాయి. ఎప్పుడూ లేనిది ఇప్పుడెందుకు ఒద్దనీసే ‘గట్టి నిర్ణయం’ చేసుకుని, ‘స్వాంత: సుఖాయ తులసీ రఘునాధ గాధా!’ అనుకోని ఒగిలీబోయేను.
ఇంతట్లోకి నాకు ఫోనొచ్చింది. మా అమ్మ కాశీ నుండి చేసిందనీసి హలో అనీసి సగంత్రంగా మా అమ్మమీద లెగిసినట్టు లెగిసేను. అవతల్నుండి ఒకాయన – నెల్లూరోడు, “ఎవరండి మీరూ? మీదే ఊరండీ?” అని కోపంగా దబాయిస్తున్నాడు. నేను మర్యాద్తెచ్చుకోని “మాది హైడ్రాబాదండీ. మీకు రాంగు నెంబరొచ్చీసింది!” అని ఇంక తట్టుకోలేక ఫోన్లోనే నవ్వటం మొదలెట్టేను. ఆయన మా అమ్మ కాదు, నేను ఆయన వెతుక్కుంటున్న మనిషిని కాదు. అది ఆయనకీ అర్ధమయిపోయి “సరే అలాగండి..?” అని ఫోను పెట్టీసేడు గాని ‘ఈడు ఈపాటిదానికే అంతలాగ ఎందుకు నవ్వుతున్నాడు..?’ అని ఇదవుతున్నాడు.
నాకు ఈ దునియాలో ఫోన్లు చేసేవోలు ముగ్గురే ముగ్గురు – మా అమ్మ, మా ఆవిడ, మూడోది వోడాఫోన్లో జాగాలు, ఇన్వెస్ట్మెంట్లు అమ్మే ఆడమనిషి. అలాంటిది, ‘ఇదేంటి, సరిగ్గా టైము చూసుకునే రాంగు నెంబరోడు ఇలా చేస్సేడు?’ అని మరీ కులికి చస్తున్నాను. నేను సాధన చెయ్యవల్సిన తరంగం ‘దేవదేవం క్వేతితం మృగయామా..’ బదులు ‘రాంగు నెంబరు రవణమ్మా..!’ అనే వస్తుంది. నెల్లొరోడి ఫోను ఒక ‘సూచన’ అని ఇంకా కులుక్కుంటున్నాను. ఇంక రాయక తప్పించుకునే వీలు లేదు. నేను రాసినవాటికి సంజాయిషీ కాదు, రాతలగురించే. ఒక రచన, అంటే narrative, ప్రారంభమయి, పూర్తయి, ఆకృతి తీసుకొనే పద్ధతీ, దాన్ని చదివేవాళ్ళు స్వీకరించే పద్ధతీ, ఇవి రెండూ మార్మికమైనవి, ఇంద్రజాలం వంటివి. వీటి అనుభవం నిగూఢమైనది, అర్ధం చేసుకొనే ప్రక్రియ చాల లోతైనది. వీటిని గురించి నాకు obsession లాగ ఉంటుంది. ఈ రెండింటి తరువాత, ఆ సృజనను సారస్వత సమాజం ఒప్పుకోవటం, లేదా తిరస్కరించటం అనేది ఒకటి ఉంది. మొదటి రెంటిని గురించి కూలంకషమైన చర్చ, అవగాహన లేనిదే మూడవదాన్ని స్పృశించకూడదు అని నా సిద్ధాంతం. ఇటీవలంతా నేను వీటి గురించే చదివి చదివి ఇవే చర్చలు చేస్తున్నాను. బిపిన్ ఇందుర్ఖ్యతో, త్రిపురతో, కేవీయెస్ రామారావుతో; Communication theory, Persuation Tehory అని అవీ. సృజనల్లో పాట పద్ధతి మరీ చిత్రంగా ఉంటుంది. సృజనాత్మకమైన ప్రసారాల్లోన పాట అన్నింటికంటే ఎక్కువ సాంద్రతను, అంటే signal to noise ratioను సాధిస్తుందని నా సిద్ధాంతం. సృజనల ప్రసారాల్లో భాష – అంటే వర్ణమాల, నిఘంటువు, ప్రతి పదార్ధ విశ్లేషణ మొదలైనవి, టెలిఫోన్ తీగెలు చేసే పని లాంటిదే చేస్తున్నాయి. భాష, ఆలోచన పకోడీలను, పళ్ళ రసాన్నీ కట్టిచ్చే పొట్లాల్లాంటివి. వాటిని విప్పి అవతల పారేసి, లోనున్నదాన్ని ఆస్వాదించవలసి ఉంది. ఈ అనుభవం ఆ సృజనే సాధించుకోవాలి తప్ప, దానిపైన మరిన్ని వివరణలతో ప్రయోజనం లేదని నా అనుమానం.
ఇప్పుడు ఎంచిన పాటను పూర్తి చెయ్యటానికి నాకు నాలుగు సంవత్సరాలు పట్టింది. ఇది సంగీతపరంగా, సాహిత్యపరంగా కూడా Long Long Ago ప్రేరణతో కట్టింది కాబట్టి అనుసృజనను గురించి కూడా వివరించవలిసే ఉంది. ఇన్ని సంగతులున్నాయి. చౌ చౌగా చెప్పుకుంటే సంతృప్తి లేదు.
ఈ అభిప్రాయాలలోంచి ఈవ్యాసకర్తకి ఇస్మాయిల్ గారన్నా ..ఆయన కవిత్వమన్నా ఎక్కువ ఇష్టమన్న సంగతి అర్ధమవుతూందే గానీ ఆయన నిర్వచించిన కారణాలకే ఇస్మాయిల్ గారి కవితా విశిష్టత నిజంగా బోధపడదు. ఎప్పుడైనా కవితాభిమానం వ్యక్తిగత అభిరుచికి సంబంధించినదే గనక అది అన్నిసార్లూ అందరికీ సంబంధించిన సత్యమ్ కానేరదు. స్థాయి అన్నది కూడా అలాంటిదే గనక దాన్ని గురించి నిర్వచించడమ్ అంత సులువేమీ కాదనుకుంటాను.
ఇస్మాయిల్ గారి వర్ధంతి దగ్గరపడిన రోజుల్లో ఈ వ్యాసాన్ని మళ్ళీ గుర్తుచేసి, ఆయనను తలుచుకొనే అవకాశం కల్పించినందుకు సుధీర గారికి ధన్యవాదాలు. ఇస్మాయిల్ గారు మంచి స్నేహశీలి. మీవంటివారు అభిమానంతో కలిస్తే తప్పక సంతోషించేవారు.
రమ గారి వ్యాఖ్యల విషయానికొస్తే , ఈ వ్యాసం ఇస్మాయిల్ గారు మరణించినప్పుడు ఆయనకు నివాళిగా, ఆయనతో నాకున్న సాన్నిహిత్యాన్ని తలుచుకొంటూ రాసినది. అంతేగాని కవులతో నాకున్న పరిచయాలగురించి గొప్పగా చెప్పుకోవటానికి రాసినది కాదు. నివాళిగా రాసినా ఇందులో అతిశయోక్తులేమీ లేవు. దాదాపు ఇవే అభిప్రాయాలు ఆయన బ్రతికుండగా రాసిన వ్యాసాలలో కూడా ప్రస్తావించాను. ఈ మాటలోనే 1999 జూలైలో వచ్చిన వ్యాసం చూడవచ్చు. కరుణ ముఖ్యమన్నది ఎంతమందికి తెలిసినా, దానిని జీవితంలో, కవిత్వంలో ఒక స్థాయికి చేర్చి నిర్వహించినవారు అరుదుగా ఉంటారు. వ్యాసంలోనే సూచించినట్టు సృష్టిలోని చరాచరాలతో సంస్పందించగలిగే ఒక మానసిక స్థితిని ఇస్మాయిల్ గారు సాధించారని నేననుకుంటాను. అందువల్ల, నా ఉద్దేశంలో ఆయన స్థాయి కేవలం ఒక మంచికవి అనేదానికంటె ఉన్నతమైనది.
ఈ కనక ప్రసాద్ గారు రాసేవన్నీ తెలుగు అక్షరాలలోనే ఉంటాయి. నాకు తెలుగు వర్ణమాలా .. తెలుగు పదాలూ.. కవితా వాక్యాలూ కూడా చదవడంలో కొంచెం శిక్షణ సైతం ఉంది. కానీ నా సమస్య ఏమంటే ఈయన రాసినవేవీ నాకు అర్ధమవటమే లేదు. బుధజనులెవరైనా వీటికి ఇంత టీకా..తాత్పర్యాలు దయచేస్తే మాలాంటి వారికెందరికో.. ఇంత తెలుగు జ్నానాన్ని అలాగే ఈ కవిహృదయాన్నీ కూడా మరింత విశదంగా అందిచిన వారవుతారు కదా అని నా ఆశా ..నా విన్నపమూను.
ఈ పాట నా చిన్నఫ్ఫుడు ప్రేమ సమాజం వాళ్ళు పాడిన వరసల్లో బాగా ఇమిడి పోయి ఒక్కసారి ఆ “తలపులని” తలపుకు తెచ్చింది . అందుకు కవిగారికి.. స్వరపరిచిన వారికీ.. పాడిన వారికీ కూడా నా కృతజ్నతలు.
ఏమిటో ఈ మధ్య మీ ఈమాటలో కవులతో తమకున్న బంధాల్నీ.. అనుబMధాల్నీ చెప్పుకునే వాళ్ళు పెరిగారు. అలా చెప్పుకున్న వాళ్ళని మెచ్చుకునే వాళ్ళు కూడాను. ఎవరి అభిప్రాయంలోనైనా కూడా తమకు నచ్చినప్పుడు అన్నీ “అద్భుతంగానూ..”, “గొప్ప” గానే ఉండటమ్ సహజమే అయినా ఈ అభిమాన .. అనురాగామృతాలన్నీ ఆ కవులు ఉన్నప్పుడు తక్కువగానూ.. పోయాకా ఎక్కువగానూ వ్యక్తమవడమ్ ఒక్క తెలుగులోనే గమనిస్తాం !!
ఉదాహరణకి ఈ వ్యాసంలో కవిగా ఇస్మాయిల్ దృస్టిలో “కరుణ” కున్న ప్రాముఖ్యాన్ని కొసమెరుపు చేయడాన్ని గమనించవచ్చు. అది ఇస్మాయిల్ గారి కి మాత్రమేనా ప్రత్యేక లక్షణం?? భవభూతి నించి ఉన్నదే కదా?? కరుణ లేని ఎవరైనా ఉత్తమ మానవుడే కాలేరే?? కవి అన్న వాళ్లలో ఆ దృక్పధం మరింతగా ఉండాల్సినది కదా?? మరి కవి అన్నప్పుడు అతడు ఉత్తమ మానిసీ.. ఉత్తమ ద్రష్ట కూడా కావలసిన వాడు కదా??
మంచి కవిత్వాన్ని నిర్వచించడమ్ కష్టం. అందులో సహజంగా కలిసిపోయి” భాషా.. ఊహా.. సరళతా” …ముప్పేటలుగానే ఉంటాయి. ఒకటి ప్రస్పుటంగా ఉండి మిగతావి లోపిస్తే దాన్ని మంచి కవిత్వంగా గుర్తు పెట్టుకోలేము. ఇస్మాయిల్ గారు అలాంటి ఒక మంచి కవి అని రవిశంకర్ అభిప్రాయ పడుతున్నారు. కాబోలు.
రమ.
one of the most beautiful “kavitha” i have ever read .when reading the lines it sent a wave of joy. And reality of life is beautifully depicted in this kavitha.
ఎంత బాగా చెప్పారండి .మీ అదృష్టం కూడా చాలా గొప్పది. నేను ఇస్మాయిల్ గారిని తరచి చూసుకునే లోపే ఆయన వెళిపోయారు .ఏ కవి విషయంలో అనిపించదు కానీ ఇస్మాయిల్ విషయం లోనూ చలం విషయం లోనూ ఒక్క సారైనా కలిసుంటే బాగుండని.అనిపిస్తుంది . ఐనా మీరు చెప్పిన ఆనంద ముద్ర దాల్చిన ఇస్మాయిల్ చిద్విలాస రూపం ఊహించ గలుగుతున్నాను .కృతజ్ఞతలు ..సుధీర ..
వంశీగారూ…
బాబోయ్ … ఎంత గొప్ప కలక్షనండీ మీది?
హేట్సాఫ్ సార్. పరుచూరి శ్రీనివాస్గార్ని ‘పూర్ణతిలక’ పరిచయం చేయమని కోరింది నా తోటి ‘ఈమాట’ పాఠకశ్రోతలకోసమని.
అన్నట్టు రావుబాలసరస్వతిగారితో రంగనాయకమ్మగారి ఇంటర్వ్యూ ఈ మధ్య విడుదలైన రంగనాయకమ్మగారి వ్యాసాల పుస్తకంలో ఉంది. అదీగాక డిసెంబర్ 2010 ‘పాలపిట్ట’ (మాసపత్రిక) లో కూడా ఆ ఇంటర్వ్యూ తాలూకు టెక్ట్స్ వస్తోందని తెలిసింది.
ధన్యవాదాలతో …
-గొరుసు
ఏ నడలో ఏ ఎడలో! గురించి kanakaprasAdu అభిప్రాయం:
11/24/2010 11:10 pm
తెల్లారి లెగిసేను. చికరీ కలపని కాఫీ తాక్కుంటూ కిరణ్ కుమార్ రెడ్డీ గారి గురించి చదవబోయి తుళ్ళిపడిపోయి, ‘అమ్మ! రమ గారి వ్యంగాస్త్రాలు మనమీదికి మళ్ళేయా!?’ అని నవ్వుకుంటున్నాను. ‘జవాబు’ రాసీదా వొద్దా రాసీదా వొద్దా అనీసి మల్లగుల్లాలు పడుతున్నాను. ఇలాటి ప్రశ్నలే సురేష్ కొలిచాల అడిగితే దబాయించి ఊరుకోమన్నాను. బ్రహ్మానందం గారు అడిగేరు. మాధవ్ మాచవరం గారు అడిగడిగి ఇంక నోరు నొప్పెట్టి ఊరేకున్నారు. రమగారు కుండ బదలుగొట్టినట్టుగ అన్నా సరే ఆవిడ లేవదీసిన రెండు అభ్యంతరాలూ చాల నిశితమైనవి. వీటికి జవాబు చెప్పుకోవలసిన బాధ్యత, సంజాయిషీ ఇచ్చుకోవలసిన మర్యాద మామూలుగా అయితే రాసేవాళ్ళకి తప్పకుండా ఉన్నాయి. నాకు మర్యాదా అంటే అమర్యాద. రాయటం కష్టం, ఊరుకోడం సుళువు. అవతల బోల్డు పన్లున్నాయి. ఎప్పుడూ లేనిది ఇప్పుడెందుకు ఒద్దనీసే ‘గట్టి నిర్ణయం’ చేసుకుని, ‘స్వాంత: సుఖాయ తులసీ రఘునాధ గాధా!’ అనుకోని ఒగిలీబోయేను.
ఇంతట్లోకి నాకు ఫోనొచ్చింది. మా అమ్మ కాశీ నుండి చేసిందనీసి హలో అనీసి సగంత్రంగా మా అమ్మమీద లెగిసినట్టు లెగిసేను. అవతల్నుండి ఒకాయన – నెల్లూరోడు, “ఎవరండి మీరూ? మీదే ఊరండీ?” అని కోపంగా దబాయిస్తున్నాడు. నేను మర్యాద్తెచ్చుకోని “మాది హైడ్రాబాదండీ. మీకు రాంగు నెంబరొచ్చీసింది!” అని ఇంక తట్టుకోలేక ఫోన్లోనే నవ్వటం మొదలెట్టేను. ఆయన మా అమ్మ కాదు, నేను ఆయన వెతుక్కుంటున్న మనిషిని కాదు. అది ఆయనకీ అర్ధమయిపోయి “సరే అలాగండి..?” అని ఫోను పెట్టీసేడు గాని ‘ఈడు ఈపాటిదానికే అంతలాగ ఎందుకు నవ్వుతున్నాడు..?’ అని ఇదవుతున్నాడు.
నాకు ఈ దునియాలో ఫోన్లు చేసేవోలు ముగ్గురే ముగ్గురు – మా అమ్మ, మా ఆవిడ, మూడోది వోడాఫోన్లో జాగాలు, ఇన్వెస్ట్మెంట్లు అమ్మే ఆడమనిషి. అలాంటిది, ‘ఇదేంటి, సరిగ్గా టైము చూసుకునే రాంగు నెంబరోడు ఇలా చేస్సేడు?’ అని మరీ కులికి చస్తున్నాను. నేను సాధన చెయ్యవల్సిన తరంగం ‘దేవదేవం క్వేతితం మృగయామా..’ బదులు ‘రాంగు నెంబరు రవణమ్మా..!’ అనే వస్తుంది. నెల్లొరోడి ఫోను ఒక ‘సూచన’ అని ఇంకా కులుక్కుంటున్నాను. ఇంక రాయక తప్పించుకునే వీలు లేదు. నేను రాసినవాటికి సంజాయిషీ కాదు, రాతలగురించే. ఒక రచన, అంటే narrative, ప్రారంభమయి, పూర్తయి, ఆకృతి తీసుకొనే పద్ధతీ, దాన్ని చదివేవాళ్ళు స్వీకరించే పద్ధతీ, ఇవి రెండూ మార్మికమైనవి, ఇంద్రజాలం వంటివి. వీటి అనుభవం నిగూఢమైనది, అర్ధం చేసుకొనే ప్రక్రియ చాల లోతైనది. వీటిని గురించి నాకు obsession లాగ ఉంటుంది. ఈ రెండింటి తరువాత, ఆ సృజనను సారస్వత సమాజం ఒప్పుకోవటం, లేదా తిరస్కరించటం అనేది ఒకటి ఉంది. మొదటి రెంటిని గురించి కూలంకషమైన చర్చ, అవగాహన లేనిదే మూడవదాన్ని స్పృశించకూడదు అని నా సిద్ధాంతం. ఇటీవలంతా నేను వీటి గురించే చదివి చదివి ఇవే చర్చలు చేస్తున్నాను. బిపిన్ ఇందుర్ఖ్యతో, త్రిపురతో, కేవీయెస్ రామారావుతో; Communication theory, Persuation Tehory అని అవీ. సృజనల్లో పాట పద్ధతి మరీ చిత్రంగా ఉంటుంది. సృజనాత్మకమైన ప్రసారాల్లోన పాట అన్నింటికంటే ఎక్కువ సాంద్రతను, అంటే signal to noise ratioను సాధిస్తుందని నా సిద్ధాంతం. సృజనల ప్రసారాల్లో భాష – అంటే వర్ణమాల, నిఘంటువు, ప్రతి పదార్ధ విశ్లేషణ మొదలైనవి, టెలిఫోన్ తీగెలు చేసే పని లాంటిదే చేస్తున్నాయి. భాష, ఆలోచన పకోడీలను, పళ్ళ రసాన్నీ కట్టిచ్చే పొట్లాల్లాంటివి. వాటిని విప్పి అవతల పారేసి, లోనున్నదాన్ని ఆస్వాదించవలసి ఉంది. ఈ అనుభవం ఆ సృజనే సాధించుకోవాలి తప్ప, దానిపైన మరిన్ని వివరణలతో ప్రయోజనం లేదని నా అనుమానం.
ఇప్పుడు ఎంచిన పాటను పూర్తి చెయ్యటానికి నాకు నాలుగు సంవత్సరాలు పట్టింది. ఇది సంగీతపరంగా, సాహిత్యపరంగా కూడా Long Long Ago ప్రేరణతో కట్టింది కాబట్టి అనుసృజనను గురించి కూడా వివరించవలిసే ఉంది. ఇన్ని సంగతులున్నాయి. చౌ చౌగా చెప్పుకుంటే సంతృప్తి లేదు.
(ఇంకా ఉంది)
ఇస్మాయిల్ గారితో నా పరిచయం గురించి rama bharadwaj అభిప్రాయం:
11/24/2010 9:54 pm
ఈ అభిప్రాయాలలోంచి ఈవ్యాసకర్తకి ఇస్మాయిల్ గారన్నా ..ఆయన కవిత్వమన్నా ఎక్కువ ఇష్టమన్న సంగతి అర్ధమవుతూందే గానీ ఆయన నిర్వచించిన కారణాలకే ఇస్మాయిల్ గారి కవితా విశిష్టత నిజంగా బోధపడదు. ఎప్పుడైనా కవితాభిమానం వ్యక్తిగత అభిరుచికి సంబంధించినదే గనక అది అన్నిసార్లూ అందరికీ సంబంధించిన సత్యమ్ కానేరదు. స్థాయి అన్నది కూడా అలాంటిదే గనక దాన్ని గురించి నిర్వచించడమ్ అంత సులువేమీ కాదనుకుంటాను.
రమ.
ఇస్మాయిల్ గారితో నా పరిచయం గురించి రవిశంకర్ అభిప్రాయం:
11/24/2010 5:46 pm
ఇస్మాయిల్ గారి వర్ధంతి దగ్గరపడిన రోజుల్లో ఈ వ్యాసాన్ని మళ్ళీ గుర్తుచేసి, ఆయనను తలుచుకొనే అవకాశం కల్పించినందుకు సుధీర గారికి ధన్యవాదాలు. ఇస్మాయిల్ గారు మంచి స్నేహశీలి. మీవంటివారు అభిమానంతో కలిస్తే తప్పక సంతోషించేవారు.
రమ గారి వ్యాఖ్యల విషయానికొస్తే , ఈ వ్యాసం ఇస్మాయిల్ గారు మరణించినప్పుడు ఆయనకు నివాళిగా, ఆయనతో నాకున్న సాన్నిహిత్యాన్ని తలుచుకొంటూ రాసినది. అంతేగాని కవులతో నాకున్న పరిచయాలగురించి గొప్పగా చెప్పుకోవటానికి రాసినది కాదు. నివాళిగా రాసినా ఇందులో అతిశయోక్తులేమీ లేవు. దాదాపు ఇవే అభిప్రాయాలు ఆయన బ్రతికుండగా రాసిన వ్యాసాలలో కూడా ప్రస్తావించాను. ఈ మాటలోనే 1999 జూలైలో వచ్చిన వ్యాసం చూడవచ్చు. కరుణ ముఖ్యమన్నది ఎంతమందికి తెలిసినా, దానిని జీవితంలో, కవిత్వంలో ఒక స్థాయికి చేర్చి నిర్వహించినవారు అరుదుగా ఉంటారు. వ్యాసంలోనే సూచించినట్టు సృష్టిలోని చరాచరాలతో సంస్పందించగలిగే ఒక మానసిక స్థితిని ఇస్మాయిల్ గారు సాధించారని నేననుకుంటాను. అందువల్ల, నా ఉద్దేశంలో ఆయన స్థాయి కేవలం ఒక మంచికవి అనేదానికంటె ఉన్నతమైనది.
ఏ నడలో ఏ ఎడలో! గురించి rama bharadwaj అభిప్రాయం:
11/24/2010 4:16 pm
ఈ కనక ప్రసాద్ గారు రాసేవన్నీ తెలుగు అక్షరాలలోనే ఉంటాయి. నాకు తెలుగు వర్ణమాలా .. తెలుగు పదాలూ.. కవితా వాక్యాలూ కూడా చదవడంలో కొంచెం శిక్షణ సైతం ఉంది. కానీ నా సమస్య ఏమంటే ఈయన రాసినవేవీ నాకు అర్ధమవటమే లేదు. బుధజనులెవరైనా వీటికి ఇంత టీకా..తాత్పర్యాలు దయచేస్తే మాలాంటి వారికెందరికో.. ఇంత తెలుగు జ్నానాన్ని అలాగే ఈ కవిహృదయాన్నీ కూడా మరింత విశదంగా అందిచిన వారవుతారు కదా అని నా ఆశా ..నా విన్నపమూను.
ఈ పాట నా చిన్నఫ్ఫుడు ప్రేమ సమాజం వాళ్ళు పాడిన వరసల్లో బాగా ఇమిడి పోయి ఒక్కసారి ఆ “తలపులని” తలపుకు తెచ్చింది . అందుకు కవిగారికి.. స్వరపరిచిన వారికీ.. పాడిన వారికీ కూడా నా కృతజ్నతలు.
రమ.
జీనో పేరడాక్సు గురించి Purnima అభిప్రాయం:
11/23/2010 11:33 am
Wow!
ఇస్మాయిల్ గారితో నా పరిచయం గురించి rama bharadwaj అభిప్రాయం:
11/23/2010 2:04 am
ఏమిటో ఈ మధ్య మీ ఈమాటలో కవులతో తమకున్న బంధాల్నీ.. అనుబMధాల్నీ చెప్పుకునే వాళ్ళు పెరిగారు. అలా చెప్పుకున్న వాళ్ళని మెచ్చుకునే వాళ్ళు కూడాను. ఎవరి అభిప్రాయంలోనైనా కూడా తమకు నచ్చినప్పుడు అన్నీ “అద్భుతంగానూ..”, “గొప్ప” గానే ఉండటమ్ సహజమే అయినా ఈ అభిమాన .. అనురాగామృతాలన్నీ ఆ కవులు ఉన్నప్పుడు తక్కువగానూ.. పోయాకా ఎక్కువగానూ వ్యక్తమవడమ్ ఒక్క తెలుగులోనే గమనిస్తాం !!
ఉదాహరణకి ఈ వ్యాసంలో కవిగా ఇస్మాయిల్ దృస్టిలో “కరుణ” కున్న ప్రాముఖ్యాన్ని కొసమెరుపు చేయడాన్ని గమనించవచ్చు. అది ఇస్మాయిల్ గారి కి మాత్రమేనా ప్రత్యేక లక్షణం?? భవభూతి నించి ఉన్నదే కదా?? కరుణ లేని ఎవరైనా ఉత్తమ మానవుడే కాలేరే?? కవి అన్న వాళ్లలో ఆ దృక్పధం మరింతగా ఉండాల్సినది కదా?? మరి కవి అన్నప్పుడు అతడు ఉత్తమ మానిసీ.. ఉత్తమ ద్రష్ట కూడా కావలసిన వాడు కదా??
మంచి కవిత్వాన్ని నిర్వచించడమ్ కష్టం. అందులో సహజంగా కలిసిపోయి” భాషా.. ఊహా.. సరళతా” …ముప్పేటలుగానే ఉంటాయి. ఒకటి ప్రస్పుటంగా ఉండి మిగతావి లోపిస్తే దాన్ని మంచి కవిత్వంగా గుర్తు పెట్టుకోలేము. ఇస్మాయిల్ గారు అలాంటి ఒక మంచి కవి అని రవిశంకర్ అభిప్రాయ పడుతున్నారు. కాబోలు.
రమ.
నా అందం ఏమయింది? గురించి v.j.ramarao అభిప్రాయం:
11/22/2010 12:28 pm
one of the most beautiful “kavitha” i have ever read .when reading the lines it sent a wave of joy. And reality of life is beautifully depicted in this kavitha.
ఇస్మాయిల్ గారితో నా పరిచయం గురించి sudheera godaari అభిప్రాయం:
11/21/2010 9:52 am
ఎంత బాగా చెప్పారండి .మీ అదృష్టం కూడా చాలా గొప్పది. నేను ఇస్మాయిల్ గారిని తరచి చూసుకునే లోపే ఆయన వెళిపోయారు .ఏ కవి విషయంలో అనిపించదు కానీ ఇస్మాయిల్ విషయం లోనూ చలం విషయం లోనూ ఒక్క సారైనా కలిసుంటే బాగుండని.అనిపిస్తుంది . ఐనా మీరు చెప్పిన ఆనంద ముద్ర దాల్చిన ఇస్మాయిల్ చిద్విలాస రూపం ఊహించ గలుగుతున్నాను .కృతజ్ఞతలు ..సుధీర ..
మన్మధుని బాణాలు గురించి Kiran Adimatyam అభిప్రాయం:
11/21/2010 1:02 am
చాలా బాగుంది. నేను స్కూల్లో చదుకునేటప్పడు పల్లకి మా ఇంట్లో ఉండేది. ఇప్పడు ఇలాంటివి ఉన్నాయో లేవో. 🙂 Thanks for sharing.
నాటికి నేడు – రేడియో నాటిక గురించి jagadeeshwar reddy అభిప్రాయం:
11/20/2010 3:42 am
వంశీగారూ…
బాబోయ్ … ఎంత గొప్ప కలక్షనండీ మీది?
హేట్సాఫ్ సార్. పరుచూరి శ్రీనివాస్గార్ని ‘పూర్ణతిలక’ పరిచయం చేయమని కోరింది నా తోటి ‘ఈమాట’ పాఠకశ్రోతలకోసమని.
అన్నట్టు రావుబాలసరస్వతిగారితో రంగనాయకమ్మగారి ఇంటర్వ్యూ ఈ మధ్య విడుదలైన రంగనాయకమ్మగారి వ్యాసాల పుస్తకంలో ఉంది. అదీగాక డిసెంబర్ 2010 ‘పాలపిట్ట’ (మాసపత్రిక) లో కూడా ఆ ఇంటర్వ్యూ తాలూకు టెక్ట్స్ వస్తోందని తెలిసింది.
ధన్యవాదాలతో …
-గొరుసు