ఈ చర్చలవలన నాకు కొత్తగా బోధపడిన విషయం ఏమిటంటే, కాఫీ తాగుతూ లేదా కూరగాయలు తరుగుతూ చెప్పుకునే కబుర్లు కథలనిపించుకునే దాకా కథల పరిమితి పెరిగిందనీ, అలా పెరగడానికి వీలుగా కొత్త కొలమానాలు కనుక్కోబడుతున్నాయనీ. సందేశం (బ్రహ్మ రహస్యాల మాట దేవుడెరుగు) ఉన్నా లేకపోయినా, పాఠకులని నవ్వించడమో, కవ్వించడమో, ఏడిపించడమో, ఆలోచింపచేయడమో, ఆసక్తికరంగా చదివించడమో వగైరా వగైరా లక్షణాలు కథలకి ఉండాలనే అపోహలో ఉన్నాను ఇంతకాలం. ఇహనేఁ, నాలాంటి వాళ్ళుకూడా రచనలు మొదలుపెట్టవచ్చు (లేక కథల, కవితల స్థాయి పడిపోవడానికి ఇదే కారణమా?)
కథ ప్రయోజనం ఏమిటీ? అన్న దాన్ని బట్టి ఉంటుంది మనం ఏం ఆలోచిస్తాం అన్నది. మీరు ఈ కథ ఒకలా ఉండాలి అని అనుకుంటున్నారు. కానీ, రాసే మనిషిని నేను. నేను రాసే కారణాలు వేరు. అలాంటప్పుడు, మీ ఆలోచనలని నా కథలో ఎలా జొప్పించగలను?
@Rajendra: Basically, I want to tell something here. Lincoln’s ghost is not my creation. Stories about Lincoln’s ghost have been in vogue since his death. There are some related links here: Wikipedia’s article on Lincoln’s Ghost. Also this kind of photos are galore: Ghost of Lincoln’s Bedroom.
ఇక్కడ నాకు లింకన్ ని కించపరచాలన్న ఉద్దేశ్యం లేదు. మీరు వర్రీ కాకండి.
నేను కథ రాసేటప్పుడు అదంతా ఆలోచించలేదు. ఏదో, సరదాగా రాసానంతే. ముందే చెప్పినట్లు, నాకు సత్యజిత్ రాయ్ రాసే విధానం లో ఉండే కథలంటే నాకు వ్యక్తిగతంగా ఇష్టం. అందుకని ఆ పద్ధతి లో రాసాను. అంతకు మించి వేరే అర్థాలు తీసుకోడానికేమీ లేదు ఇందులో. లింకన్ తో పాత పగలేవీ కూడా లేవు.. 🙂
మాలతి గారి కథ మీదా, సౌమ్య గారి కథ మీదా నేను నాలుగు మాటలు రాయడాన, మాలతి గారు నన్ను కూడా దృష్టిలో పెట్టుకున్నా పెట్టుకోకపోయినా, వారికి జవాబుగా ఇదిగో మరో ముక్క.
నచ్చిందనో నచ్చలేదనో ముక్తసరిగా చెప్తే, ప్చ్, నిర్మాణాత్మకంగా లేదు, అని పెదవి విరుస్తారు సంపాదకులు. ఇది ఇందుకు నచ్చింది, ఇది ఇందుకు నచ్చలేదు అని సామాన్య పాఠకుడు తన స్థాయికి తగ్గట్టుగా రాస్తే, పీకి పాకాన పెడుతున్నాడని కళెర్ర చేస్తారు రచయితలు. ఎలా చావడం?!
ఈ సందర్భంలో బూదరాజు రాధాకృష్ణ మన విమర్శ గురించి అన్న మాటలు ఆలోచించదగ్గవి: “గ్రంథానికి లేని విలువ దాని విమర్శకు రాదు; విమర్శకు లేని విలువ గ్రంథానికీ రాదు. ఈ రెండూ అన్యోన్యాశ్రితాలు. ఈ రెంటికీ విడదీయరాని పరస్పర సంబంధముంది. ఒకటి పేలవమైతే రెండోది అప్రశస్తమవుతుంది. ఒకటి దురభిమానభూయిష్ఠమయితే రెండోది నిస్సారమవుతుంది. ఉన్నత సాహితీ సృష్టికి విమర్శలను తట్టుకొని పదికాలాల పాటు బతకాలనే ఆకాంక్ష బలవత్తరంగా ఉండాలి. ఉత్తమ విమర్శకు గుణదోష పరీక్షణ శక్తి కావాలి.”
అయితే రచయితలొక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. నాలాంటి పాఠకులు వృత్తిరీత్యా, కనీసం ప్రవృత్తి రీత్యా నయినా విమర్శకులు కారు. వాళ్ళ పరీక్షణ శక్తి చాలా పరిమితం అని గ్రహించాలి. ఆ పరిమిత శక్తితో వాళ్ళు చేసే విమర్శకు కించిత్ విలువన్నా ఉందో లేదో రచయితలే పరామర్శించుకోవాలి.
ఉన్నత స్థాయి తెలుగు సాహిత్యాన్ని ప్రోత్సహించే ఈమాట లాంటి పత్రికలో ప్రచురించినందుకు రచయితలు గర్వపడొచ్చు. వాటిని కొందరు పాఠకులు మెచ్చుకున్నందుకు పొంగిపోవచ్చు. అది సహజమే. కాని విమర్శించిన సామాన్య పాఠకుల అమాయకత్వానికి జాలిపడకుండా, విమర్శలో తమ రచనలు ఇంకా పైస్థాయికి చేరే సూచనలుంటే స్వీకరించడం, లేకపోతే మర్యాదగా తిరస్కరించడం – అది బాధ్యతగల రచయితల విధి అని నాఉద్దేశం.
మాలతి గారికి,
నమస్కారాలు,పాఠకులు తమకు ఏ రచనైనా నచ్చనప్పుడు బాగాలేదు,నాకు నచ్చలేదు ఫలాన కారణాలవల్ల అని చెప్పటం తప్పంటారా?లింకన్ ను దయ్యంగా చూపటంతో పాటు ఇతరత్రా కొన్ని అభ్యంతరాలు నేను రాసాను,అలా రాయటం నేరమంటారా?లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి అమితాబ్ బచ్చన్ అంత ఎత్తు లేడనీ,సినీనటి సావిత్రి లావుగా ఉంటుందనీ,ఫిడేలు నాయుడుగారికి కళ్ళు లేవనీ ఇలా చాలా పాత్రలు కధలూ వస్తాయి,అప్పుడూ ఇలా మీరు సదరు రచయితలకు మద్దతిస్తారా అని నా అనుమానం.వ్యక్తిగతంగా తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఒక కధ గురించి ఎందుకుంటుంది?
ఈవ్యాఖ్యలన్నీ చూస్తుంటే మరోసారి నామాట రాయలేకుండా వుండలేను.. ఈమధ్య కొందరు పాఠకులు తమ ఆలోచనాసరళికి ఏమాత్రం భిన్నంగా వున్నకథ అయినా, దాన్ని పీకి పాకాన పెడుతున్నారు. అలా జరగడానికి అవకాశం లేదు. అంచేత ఆకథ రాయడానికి వీల్లేదు అనుకుంటున్నట్టున్నారు వారు.
నాకథలమీద కూడా ఇలాటి వ్యాఖ్యలు వచ్చేయి కనక ఇక్కడ రాస్తున్నాను. ఒకసంఘటన కాస్త కొత్తగా కనిపించినప్పుడు, ఇది జరిగిందనో, జరగగల అవకాశం వుందని చెప్పడానికో కథ రాస్తాం. నేను ఇలాటికథ చదివితే, నాకు లింకన్ కలలోకి రాలేదు, సౌమ్యకి ఎలా వచ్చేడు అనుకోను. లింకన్ కలలోకి వచ్చినట్టు ఎక్కడో రచయిత్రి చదివి వుండొచ్చు. పైవ్యాఖ్యాతలు అది పర్సనల్ గా తీసుకోనవసరంలేదు.
అలాటిదే నాకు ఒక్కముక్క అర్థం కాలేదన్న వ్యాఖ్య కూడాను. . అన్ని కథలూ ఏవో బ్రహ్మరహస్యాలు బోదించడానికో, మరేదో చెయ్యడానకో కాదు కదా. కనీసం నేను అనుకోను.
ఈమధ్య వస్తున్న చాలా కథలు కేవలం coffee table conversations లాటివే. ఇంచుమించు వారానికి కొన్నివందల కథలు పత్రికలలోనూ, నెట్ లోనూ ప్రచురితమవుతున్నాయి. అన్నీ ఒకే మూసలో పోసినట్టుండవు. ఒకే రకం కొలమానాలకి అందవు. అలా అందుతాయనుకోడం కూడా అమాయకత్వమే.
పద్యాన్ని చదివి అర్ధం చేసుకుని ఆస్వాదించగల అవకాశం ఇంగ్లిష్ చదువులు చదువుకున్న ఇటీవలి వారందరి లోను అరుదుగానే వుంటోది మరి. ఇది మీ ఒక్కరి అనుభవమే కాదు. అయితే పూర్వ కవుల సాహిత్యానికి వ్యాఖ్యానాలు పండితులు రాసినవి వున్నాయి. అవి ఎక్కువగా “వావిల్ల” వారివి. వాటి కాపీలని మీరు సంపాదించుకోవచ్చు. వావిల్లవారివి పుస్తకాలు మళ్ళీ కొన్నింటిని కొనుక్కుందికి వీలుగ అందుబాటు లోకి తెస్తున్నారు. మీరు వాటిని సేకరించుకొగలిగితే మీ అంతట మీరే పెద్దన మనుచరిత్రని, రాయల ఆముక్తమాల్యదని కూడా స్వయంగా చదివి ఆనందించవచ్చు. కవిత్రయ మహాభారతాన్ని ఈమధ్యనే తి.తి.దే. వాళ్ళు ఒక 15 సంపుటాల్లో అర్ధ టీకాతాత్పర్య సహితంగా అచ్చువేసారు. మీరు వాటిని కొనుక్కొగలిగితే కవిత్రయ భారతాన్నికూడా స్వయంగానే అర్ధం చెసుకుందికి వీలుంది.
పింగళి సూరన “కళాపూర్ణోదయం” మీద కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి గారి విశ్లేషణ వుంది. మీరు మీ ఆసక్తిని బట్టి వీటిని సేకరించుకుని వీలున్నప్పుడు చదువుకోగలిగితే పాత సాహిత్యం చదివి అర్ధం చేసుకొవటం మరీ అసాధ్యం కాదు అని మీకే తెలియగలదు. మీ ఇష్టాన్ని గమనించి, సంతోషంతో నాకు తెలిసిన విషయాలని మీకు చెబుతున్నాను.
wish u best of luck.
rama.
అటో యిటో
గురించి rajasankar kasinadhuni అభిప్రాయం:
05/12/2008
6:34 pm
మనుషుల గురించి మన అంచనాలు తరచు ఎలా తారుమారు అవుతాయో చెప్పిన మంచి కథ. ఎక్కడా విసుగు పుట్టించకుండా చదివించిన కథ. బావుంది రమ్యగీతిక గారు.
రాజాశంకర్ కాశీనథుని
అంతర్మథనం
గురించి rajasankar kasinadhuni అభిప్రాయం:
05/12/2008
6:29 pm
కథనం చాలా బావుంది రాజారావుగారూ! పాఠకుడికి అంతా కళ్ళ ఎదుట జరుగుతున్నట్లు అనిపించే మంచి చిత్రీకరణ. ఇలాగే వ్రాస్తూ ఉండండి.
రాజాశంకర్ కాశీనాథుని
లింకన్ తో ఓ రాత్రి గురించి rajasankar kasinadhuni అభిప్రాయం:
05/14/2008 6:03 am
ఈ చర్చలవలన నాకు కొత్తగా బోధపడిన విషయం ఏమిటంటే, కాఫీ తాగుతూ లేదా కూరగాయలు తరుగుతూ చెప్పుకునే కబుర్లు కథలనిపించుకునే దాకా కథల పరిమితి పెరిగిందనీ, అలా పెరగడానికి వీలుగా కొత్త కొలమానాలు కనుక్కోబడుతున్నాయనీ. సందేశం (బ్రహ్మ రహస్యాల మాట దేవుడెరుగు) ఉన్నా లేకపోయినా, పాఠకులని నవ్వించడమో, కవ్వించడమో, ఏడిపించడమో, ఆలోచింపచేయడమో, ఆసక్తికరంగా చదివించడమో వగైరా వగైరా లక్షణాలు కథలకి ఉండాలనే అపోహలో ఉన్నాను ఇంతకాలం. ఇహనేఁ, నాలాంటి వాళ్ళుకూడా రచనలు మొదలుపెట్టవచ్చు (లేక కథల, కవితల స్థాయి పడిపోవడానికి ఇదే కారణమా?)
లింకన్ తో ఓ రాత్రి గురించి Sowmya అభిప్రాయం:
05/14/2008 5:44 am
కథ ప్రయోజనం ఏమిటీ? అన్న దాన్ని బట్టి ఉంటుంది మనం ఏం ఆలోచిస్తాం అన్నది. మీరు ఈ కథ ఒకలా ఉండాలి అని అనుకుంటున్నారు. కానీ, రాసే మనిషిని నేను. నేను రాసే కారణాలు వేరు. అలాంటప్పుడు, మీ ఆలోచనలని నా కథలో ఎలా జొప్పించగలను?
లింకన్ తో ఓ రాత్రి గురించి రాజేంద్ర అభిప్రాయం:
05/14/2008 4:57 am
ఆలోచించి రాస్తే ఇంకా బాగుంటుంది అన్నదే నా అభిప్రాయం కూడా.
లింకన్ తో ఓ రాత్రి గురించి Sowmya అభిప్రాయం:
05/14/2008 2:22 am
@Rajendra: Basically, I want to tell something here. Lincoln’s ghost is not my creation. Stories about Lincoln’s ghost have been in vogue since his death. There are some related links here: Wikipedia’s article on Lincoln’s Ghost. Also this kind of photos are galore: Ghost of Lincoln’s Bedroom.
ఇక్కడ నాకు లింకన్ ని కించపరచాలన్న ఉద్దేశ్యం లేదు. మీరు వర్రీ కాకండి.
నేను కథ రాసేటప్పుడు అదంతా ఆలోచించలేదు. ఏదో, సరదాగా రాసానంతే. ముందే చెప్పినట్లు, నాకు సత్యజిత్ రాయ్ రాసే విధానం లో ఉండే కథలంటే నాకు వ్యక్తిగతంగా ఇష్టం. అందుకని ఆ పద్ధతి లో రాసాను. అంతకు మించి వేరే అర్థాలు తీసుకోడానికేమీ లేదు ఇందులో. లింకన్ తో పాత పగలేవీ కూడా లేవు.. 🙂
లింకన్ తో ఓ రాత్రి గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:
05/13/2008 11:22 pm
“తెలుగులో సాహిత్య విమర్శ”
మాలతి గారి కథ మీదా, సౌమ్య గారి కథ మీదా నేను నాలుగు మాటలు రాయడాన, మాలతి గారు నన్ను కూడా దృష్టిలో పెట్టుకున్నా పెట్టుకోకపోయినా, వారికి జవాబుగా ఇదిగో మరో ముక్క.
నచ్చిందనో నచ్చలేదనో ముక్తసరిగా చెప్తే, ప్చ్, నిర్మాణాత్మకంగా లేదు, అని పెదవి విరుస్తారు సంపాదకులు. ఇది ఇందుకు నచ్చింది, ఇది ఇందుకు నచ్చలేదు అని సామాన్య పాఠకుడు తన స్థాయికి తగ్గట్టుగా రాస్తే, పీకి పాకాన పెడుతున్నాడని కళెర్ర చేస్తారు రచయితలు. ఎలా చావడం?!
ఈ సందర్భంలో బూదరాజు రాధాకృష్ణ మన విమర్శ గురించి అన్న మాటలు ఆలోచించదగ్గవి: “గ్రంథానికి లేని విలువ దాని విమర్శకు రాదు; విమర్శకు లేని విలువ గ్రంథానికీ రాదు. ఈ రెండూ అన్యోన్యాశ్రితాలు. ఈ రెంటికీ విడదీయరాని పరస్పర సంబంధముంది. ఒకటి పేలవమైతే రెండోది అప్రశస్తమవుతుంది. ఒకటి దురభిమానభూయిష్ఠమయితే రెండోది నిస్సారమవుతుంది. ఉన్నత సాహితీ సృష్టికి విమర్శలను తట్టుకొని పదికాలాల పాటు బతకాలనే ఆకాంక్ష బలవత్తరంగా ఉండాలి. ఉత్తమ విమర్శకు గుణదోష పరీక్షణ శక్తి కావాలి.”
అయితే రచయితలొక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. నాలాంటి పాఠకులు వృత్తిరీత్యా, కనీసం ప్రవృత్తి రీత్యా నయినా విమర్శకులు కారు. వాళ్ళ పరీక్షణ శక్తి చాలా పరిమితం అని గ్రహించాలి. ఆ పరిమిత శక్తితో వాళ్ళు చేసే విమర్శకు కించిత్ విలువన్నా ఉందో లేదో రచయితలే పరామర్శించుకోవాలి.
ఉన్నత స్థాయి తెలుగు సాహిత్యాన్ని ప్రోత్సహించే ఈమాట లాంటి పత్రికలో ప్రచురించినందుకు రచయితలు గర్వపడొచ్చు. వాటిని కొందరు పాఠకులు మెచ్చుకున్నందుకు పొంగిపోవచ్చు. అది సహజమే. కాని విమర్శించిన సామాన్య పాఠకుల అమాయకత్వానికి జాలిపడకుండా, విమర్శలో తమ రచనలు ఇంకా పైస్థాయికి చేరే సూచనలుంటే స్వీకరించడం, లేకపోతే మర్యాదగా తిరస్కరించడం – అది బాధ్యతగల రచయితల విధి అని నాఉద్దేశం.
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు
లింకన్ తో ఓ రాత్రి గురించి రాజేంద్ర అభిప్రాయం:
05/13/2008 11:04 pm
మాలతి గారికి,
నమస్కారాలు,పాఠకులు తమకు ఏ రచనైనా నచ్చనప్పుడు బాగాలేదు,నాకు నచ్చలేదు ఫలాన కారణాలవల్ల అని చెప్పటం తప్పంటారా?లింకన్ ను దయ్యంగా చూపటంతో పాటు ఇతరత్రా కొన్ని అభ్యంతరాలు నేను రాసాను,అలా రాయటం నేరమంటారా?లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి అమితాబ్ బచ్చన్ అంత ఎత్తు లేడనీ,సినీనటి సావిత్రి లావుగా ఉంటుందనీ,ఫిడేలు నాయుడుగారికి కళ్ళు లేవనీ ఇలా చాలా పాత్రలు కధలూ వస్తాయి,అప్పుడూ ఇలా మీరు సదరు రచయితలకు మద్దతిస్తారా అని నా అనుమానం.వ్యక్తిగతంగా తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఒక కధ గురించి ఎందుకుంటుంది?
లింకన్ తో ఓ రాత్రి గురించి malathi అభిప్రాయం:
05/13/2008 11:41 am
ఈవ్యాఖ్యలన్నీ చూస్తుంటే మరోసారి నామాట రాయలేకుండా వుండలేను.. ఈమధ్య కొందరు పాఠకులు తమ ఆలోచనాసరళికి ఏమాత్రం భిన్నంగా వున్నకథ అయినా, దాన్ని పీకి పాకాన పెడుతున్నారు. అలా జరగడానికి అవకాశం లేదు. అంచేత ఆకథ రాయడానికి వీల్లేదు అనుకుంటున్నట్టున్నారు వారు.
నాకథలమీద కూడా ఇలాటి వ్యాఖ్యలు వచ్చేయి కనక ఇక్కడ రాస్తున్నాను. ఒకసంఘటన కాస్త కొత్తగా కనిపించినప్పుడు, ఇది జరిగిందనో, జరగగల అవకాశం వుందని చెప్పడానికో కథ రాస్తాం. నేను ఇలాటికథ చదివితే, నాకు లింకన్ కలలోకి రాలేదు, సౌమ్యకి ఎలా వచ్చేడు అనుకోను. లింకన్ కలలోకి వచ్చినట్టు ఎక్కడో రచయిత్రి చదివి వుండొచ్చు. పైవ్యాఖ్యాతలు అది పర్సనల్ గా తీసుకోనవసరంలేదు.
అలాటిదే నాకు ఒక్కముక్క అర్థం కాలేదన్న వ్యాఖ్య కూడాను. . అన్ని కథలూ ఏవో బ్రహ్మరహస్యాలు బోదించడానికో, మరేదో చెయ్యడానకో కాదు కదా. కనీసం నేను అనుకోను.
ఈమధ్య వస్తున్న చాలా కథలు కేవలం coffee table conversations లాటివే. ఇంచుమించు వారానికి కొన్నివందల కథలు పత్రికలలోనూ, నెట్ లోనూ ప్రచురితమవుతున్నాయి. అన్నీ ఒకే మూసలో పోసినట్టుండవు. ఒకే రకం కొలమానాలకి అందవు. అలా అందుతాయనుకోడం కూడా అమాయకత్వమే.
నన్నయ హంసగీతికలు గురించి rama bharadwaj అభిప్రాయం:
05/12/2008 9:59 pm
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు గారు,
పద్యాన్ని చదివి అర్ధం చేసుకుని ఆస్వాదించగల అవకాశం ఇంగ్లిష్ చదువులు చదువుకున్న ఇటీవలి వారందరి లోను అరుదుగానే వుంటోది మరి. ఇది మీ ఒక్కరి అనుభవమే కాదు. అయితే పూర్వ కవుల సాహిత్యానికి వ్యాఖ్యానాలు పండితులు రాసినవి వున్నాయి. అవి ఎక్కువగా “వావిల్ల” వారివి. వాటి కాపీలని మీరు సంపాదించుకోవచ్చు. వావిల్లవారివి పుస్తకాలు మళ్ళీ కొన్నింటిని కొనుక్కుందికి వీలుగ అందుబాటు లోకి తెస్తున్నారు. మీరు వాటిని సేకరించుకొగలిగితే మీ అంతట మీరే పెద్దన మనుచరిత్రని, రాయల ఆముక్తమాల్యదని కూడా స్వయంగా చదివి ఆనందించవచ్చు. కవిత్రయ మహాభారతాన్ని ఈమధ్యనే తి.తి.దే. వాళ్ళు ఒక 15 సంపుటాల్లో అర్ధ టీకాతాత్పర్య సహితంగా అచ్చువేసారు. మీరు వాటిని కొనుక్కొగలిగితే కవిత్రయ భారతాన్నికూడా స్వయంగానే అర్ధం చెసుకుందికి వీలుంది.
పింగళి సూరన “కళాపూర్ణోదయం” మీద కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి గారి విశ్లేషణ వుంది. మీరు మీ ఆసక్తిని బట్టి వీటిని సేకరించుకుని వీలున్నప్పుడు చదువుకోగలిగితే పాత సాహిత్యం చదివి అర్ధం చేసుకొవటం మరీ అసాధ్యం కాదు అని మీకే తెలియగలదు. మీ ఇష్టాన్ని గమనించి, సంతోషంతో నాకు తెలిసిన విషయాలని మీకు చెబుతున్నాను.
wish u best of luck.
rama.
అటో యిటో గురించి rajasankar kasinadhuni అభిప్రాయం:
05/12/2008 6:34 pm
మనుషుల గురించి మన అంచనాలు తరచు ఎలా తారుమారు అవుతాయో చెప్పిన మంచి కథ. ఎక్కడా విసుగు పుట్టించకుండా చదివించిన కథ. బావుంది రమ్యగీతిక గారు.
రాజాశంకర్ కాశీనథుని
అంతర్మథనం గురించి rajasankar kasinadhuni అభిప్రాయం:
05/12/2008 6:29 pm
కథనం చాలా బావుంది రాజారావుగారూ! పాఠకుడికి అంతా కళ్ళ ఎదుట జరుగుతున్నట్లు అనిపించే మంచి చిత్రీకరణ. ఇలాగే వ్రాస్తూ ఉండండి.
రాజాశంకర్ కాశీనాథుని