రచనాపాఠానికి వెళ్ళు

ఈమాట

eemaata: An Electronic Magazine in Telugu for a World without Boundaries
ప్రధానజాబితా
  • ఈమాట గురించి
  • పాఠకుల అభిప్రాయాలు
  • శీర్షికలు
    • కథలు
    • కవితలు
    • పద్యసాహిత్యం
    • వ్యాసాలు
    • సమీక్షలు
    • స్వగతం
    • గడినుడి
    • శబ్దతరంగాలు
    • ముఖాముఖి
  • సూచనలు
    • పాఠకులకు సూచనలు
    • రచయితలకు సూచనలు
  • ఈమాట రచయితలు
  • పాతసంచికలు

ధనుర్దాసు

రచన: తిరుమల కృష్ణదేశికాచార్యులు
మార్చి 2014

‘నామదిలోన నివ్వటిలు నవ్యతరప్రణయంపులక్ష్యమై,
నామదియందు సంతతము నర్తనసేయు కళైకరూపమై,
నామదితోఁట నెల్ల సుమనఃపరిపూర్ణముసేయు చైత్రమై,
తామరసాక్షి! కూడితివి ధన్యము సేయుచు నాదుమన్గడన్.

ఆమనిలో కుహూస్వనసమాలపనం బొనరించు కోకిల
స్తోమమనోజ్ఞగానమును, సుందరకచ్ఛపిపై విరించిభా
మామణి పల్కునాదమును మచ్చరికించుచు నున్నదే సఖీ
నీమధురంపుఁబల్కె, యిఁక నీగళగానము చెప్పనేటికిన్?

తమ్ములు గల్వలు న్మఱియుఁ దళ్తళలీనెడు చేపపిల్లయం
దమ్ములు సాటివచ్చు నయనంబుల కంచు వచించు పూర్వకా
వ్యమ్ముల కేమి గాని రుచిరాక్షి! త్వదీయమనోజ్ఞనేత్రయు
గ్మమ్మునుబోలువస్తువు జగమ్మున లేదని యందు రూఢిగన్.

ఆకనుదోయియందున నిరంతరమున్ ప్రభవించు సుందరా
లోకనచంద్రికామృతములోన సమాప్లుతమైన నాదుహృ
ల్లోకమునందున న్మొలకలూనును నవ్యసుఖాంకురంబు, ల
స్తోకముగా సురేంద్రవనిఁ దోఁచు నవాంకురరాజి కైవడిన్.

శృంగార రస మరంద త
రంగములం దేలియాడు రమణీయచలద్
భృంగద్వయమౌగద యో
సింగారీ! నీముఖవికసితలోచనముల్.

మాటలతోఁ బని యేటికి
నీటుగ మాటాడు నీదు నేత్రములుండన్
మాటల కందని వలపులఁ
జాటునుగద చెలి!త్వదీయచక్షుర్ద్వయమే.

లోకోత్తరసుందరమగు
నీకన్నులతోడొదవిన యీలోకంబే
నాక నిభంబుగ నిత్య ము
దాకరమై చెలఁగు నాకు హరిణీనేత్రీ!’

ఈమాడ్కిని నొకయువకుఁడు
ప్రేమావిష్టాత్ముఁ డగుచుఁ బ్రేయసిచెలువున్
సామోదంబుగఁ బొగడఁగ
నామెయు సిగ్గిలుచుఁ బల్కె నాతని కిటులన్.

‘చాలును నాథ! మీపలుకుసందడి, సేతలు, లోకమందునం
గ్రాలెడు నందమెల్ల ననుఁ గావలెనంచును జేరినట్టు లీ
లీలను మీరు వల్కు టగులే పరిహాసము, మ్లానశీలమౌ
పూలను బోలు నీయొడలిపోఁడిమి నింతగ నెన్నఁ బోలునే?

నశ్వరము దేహ మయ్యది నాశమగుట
కంటెముందె యందం బడుగంటిపోవు;
దీనికంటెను శాశ్వతంబైనయట్టి
యంద మున్నచో నది యుపాస్యంబు మనకు.’

అన విని నాతఁడిట్లను, ‘ప్రియాంగన! నీపలు కౌను సత్యమే,
కనుగొన నైన నింతదనుక న్నిను మించిన మంజులత్వమున్
ఘనసుఖదాయకత్వమును గల్గిన వస్తువు ధాత్రియందుఁ, గా
వున మనసార నీదుచెలువున్ భజియింతు ననుక్షణంబునన్.

సాటిలేనట్టి నీకంటిసౌరు గనుచు
పరవశించుచు నుంటిని ప్రత్యహంబు;
తఱుగునో వానియందంబు తరణి సోఁక
ననుచు గొడుగు గప్పుదును నీవరుగు నపుడు.’

అని ప్రియమారఁగాఁ బలుకు నాతని భవ్యసుధోపమానమౌ
భణితము లాత్మయందున నవప్రణయాన్వితభావవీచికల్
పెనుపఁగ నామె యాతనిని పేరగుకౌఁగిట గ్రుచ్చి, తోరమై
చనియెడు మోవితేనియలచాలులఁ దన్పెను నుత్కటంబుగన్.

పరమంబౌ శ్రీరంగే
శ్వరపురనికటంబునఁ గల వరయూరనగం
బరగెడి యూరన్ వసియిం
తురు వారు నితాంతహార్దతుష్టాంతరులై.

కరికరంబులఁ బోలు ఘనదీర్ఘబాహువుల్
        బలలక్ష్మికిం బోల నెలవు లగుచు,
కంచుడాలును బోలు ఘనమైన వక్షంబు
        శౌర్యలక్ష్మికిఁ గ్రాల సద్మ మగుచు,
గిరిశృంగములఁ బోలు వరమాంసలాంసముల్
        కీర్తిలక్ష్మికి నొప్ప గృహము లగుచు,
సాలోపమంబైన సంహననంబు సౌం
        దర్యలక్ష్మికిఁ జెల్ల స్థాన మగుచు,

కర్కశుండయ్యు మల్లరికయ్యమందు
హృదయమార్దవ మింతేని వదలకుండ
అంద మెప్పు డర్చించుచు డెందమందు,
ఆతఁడుండు ధనుర్దాసుఁ డనగ నూర.

1 2 3 4 5అంతా ఒకే పేజీలో

ఈ రచయిత నుంచే...

  • ప్రచ్ఛన్నపరిణయము
  • చంద్రికాపరిణయంలోని యమకాలంకారాలు
  • ఖండిత, కలహాంతరిత
  • వసుచరిత్రంలోని వర్ణనలలో సంఘస్థితి ప్రతిబింబాలు
  • ఒంటిచెట్టు

ఇటువంటివే…

  1. దేవకన్య
  2. అనాథ
  3. Mrs. Bird’s House
  4. సైగల్…
  5. మాటలు

మార్చి 2014 సంచికలో ...

  • Mrs. Bird’s House
  • అనగా అనగా ఒకరాత్రి
  • అనాథ
  • అరుణాచల పతి
  • ఈమాట మార్చ్ 2014 సంచికకు స్వాగతం!
  • ఉగాది పాటలు
  • ఒక ఆదివారం ప్లాట్ఫామ్ బెంచ్‌ మీద
  • ఒగి నీ దయార్ద్ర దృక్కదే చాలు
  • కంద పద్యగాథ – 1
  • కోనసీమ కథలు: శిరోముండనం
  • గౌతమి
  • దేవకన్య
  • ధనుర్దాసు
  • నన్నెచోడుని కళావిలాసము: కొన్ని చర్చనీయాంశాలు
  • నాకు నచ్చిన పద్యం: పల్లవడోలలో పసిబాలుడు
  • నీలి తలపాగా
  • బల్లి ఫలితం
  • మాటలు
  • ముగ్గురు సాధువులు
  • శ్రీమాన్ పుట్టపర్తి : శివతాండవ కవితాగానం
  • శ్రీమాన్ పుట్టపర్తి: నా జ్ఞాపకాలు
  • సైగల్…
  • హిందూమత చరిత్రలో ప్రత్యామ్నాయ కథనాలకు ఆస్కారం లేదా?
© ఈమాట
అడుగు మెన్యూ గమనము
  • ఈమాట రచయితలు
  • About eemaata
గౌణ జాబితా
  • ఈమాట – ఫేస్బుక్
  • ఈమాట యూట్యూబ్
  • మీ రచనలు పంపించండి
  • సంపాదకులను సంప్రదించండి
  • RSS ఫీడ్
  • వెతుకు

రచనల జాబితా

సైగల్…
నాకు నచ్చిన పద్యం: పల్లవడోలలో పసిబాలుడు

ఈమాటలో శోధించడానికి మీ కీలకపదాలను టైప్ చేసి రిటర్న్ బొత్తామును నొక్కండి. వెనక్కి వెళ్లడానికి Esc బొత్తామును నొక్కవచ్చు.