ఇప్పటిదాకా ఈ శీర్షికలో వచ్చిన తొమ్మిది కథలూ చదివాను. వీటిని కథలు, (అందులోనూ “బేతాళ కథలు”) అని ఎలా అంటున్నారో అర్థం కావడం లేదు. కథకి ఎత్తుగడ, ముగింపు, ఒకటో రెండో మలుపులన్నా ఉండాలి కదా! చందమామలో వచ్చిన బేతాల కథలే వీటికి నమూనా అనుకుంటున్నాను. బేతాళ కథల్లో జరిగేది: విక్రమార్కుడు శవాన్ని మోసుకురావడం, కథ వినడం, ప్రశ్నలకి సమాధానం చెప్పడం, తిరిగి బేతాళుడు ఎగిరిపోవడం. ఆ కథల ముఖ్యలక్షణం: బేతాళుడు చెప్పే కథలు స్వయం ప్రతిపత్తి గలిగి ఉండడం. ఆ కథల్లో ఎత్తుగడ, ముగింపు లాంటి దినుసులన్నీ ఉండేవి. ఆ కథలు విడిగా కూడా మనగలిగేవి. వాటిలో బేతాళుడు అడిగే ప్రశ్న తర్కబద్ధంగానే ఉంటుంది, పాఠకులకి ఆ ప్రశ్నకి జవాబు తెలియకపోయినా, జవాబు అర్థం కాకపోయినా, ఆ కథ కలిగించే అనుభూతి తక్కువవదు. (చందమామ కథల్లాంటి కథల్ని సులువుగా బేతాళ కథల్లో “wrap” చెయ్యచ్చని నాకో నమ్మకం..)
“కథన కుతూహలం” శీర్షికలో వచ్చిన మూస కథలన్నిటిలోనూ విషయం ఒకటే, పాఠకరావు కథలు చదువుతూ ఉంటాడు, అంతే! ఏ కథ ఎందుకు, లేదా మొదట ఎందుకు చదివాడన్నదే ప్రతీసారీ బేతాళుడి ప్రశ్న! పోనీ, ఆ ప్రశ్నకి జవాబు విక్రమార్కుడికి ఎలా తెలుస్తుందో మనకర్థం కాదు. మొదటి విడత కథలో, పాఠకరావు మొదట చదివిన కథకి శీర్షిక (టైటిల్) వైవిధ్యంగా ఉందని ఆ కథ మొదట ఎంచుకున్నాడట. ఆ కథ పేరు “అరణ్యంలో అల్పపీడనం”. ఇది బేతాళుడు చెప్పకుండా విక్రమార్కుడికి ఎలా తెలిసింది? ఇలాగే రెండో విడత కథలో, పాఠకరావు మొదట ఎంచుకున్న కథలో ఎత్తుగడ బావుందని ఎంచుకున్నాడట! ఈ విషయం విక్రమార్కుడికి ఎలా తెలిసింది? ఈ “అవుటాఫ్ సిలబస్” ప్రశ్నలకి విక్రమార్కుడు ఎలా జవాబు చెబుతున్నాడు? ప్రియమైన పాఠకుల్లారా! ఈ ప్రశ్నలకి జవాబు తెలిసీ చెప్పకపోయారో! ఐదో విడత కథలో పాఠకరావు “కాలక్షేపానికి కథలు చదవడం లేదు” కాబట్టే విశిష్టమైన కథలకోసం చూస్తున్నాడన్నారు. మరి రచయిత ఈ మూస కథలు ఎందుకు రాస్తున్నారు?
ప్రతి విడత కథలోనూ కథానికల ధర్మసూక్ష్మాల గురించి చెప్పే రచయిత ఆ ధర్మసూక్ష్మాలని తనే పాటించకపోవడం గమనార్హం. మొదటి విడత కథలో “శీర్షికాశిల్పం” గురించి ప్రస్తావించి కూడా, ఈ “కథన కుతూహలం” లో ఏ కథకీ ప్రత్యేకమైన పేరు పెట్టలేదు. రెండో విడత కథలో కథకి కావలసిన ఎత్తుగడ గురించి మనకి బోధించి, మరో విడత కథలో కథకి ముగింపు పాఠకుల ఊహకందేలా ఉండాలని వక్కాణించి, రచయిత తన కథలకి ఎత్తుగడ లేకుండా, ఉహాతీతమైన ముగింపు ఇస్తే మనమేమనాలి?
పైగా, ప్రతి కథలోనూ పంటికింద రాయిలా తగిలే విపరీతమైన, అనవసరమైన శబ్దాడంబరం: (ఇవి హాస్యానికని మనం ఊహించుకోవాలి కాబోలు) మచ్చుకి కొన్ని: “కారుకేసి కవితాపూర్వకంగా చూశాడు”, “పట్టుదలకి సినానిముడు”, “దృష్టిచక్రాలు”, “అతడి మొహం తీగపై ఒక నవ్వుపువ్వు”, “రింగు, కలరింగు చేసుకుని రింగులురింగులుగా తిరిగింది”. (ఇవి ఏ అలంకారాలు??) ఇలాంటి వింత ప్రయోగాలు కోకొల్లలు. రచయితలు పాఠకులకి మానసిక వ్యాయామం కలిగించడకూడదని చెబుతూనే, రచయిత చీకటిని ప్రతి విడతలోనూ కనీసం రెండు మూడు పేరాగ్రాఫుల్లో ప్రీతిగా వర్ణించారు!
ఇంకొన్ని వాక్యాలు చూడండి: “కారు శిరోదీపాల (హెడ్లైట్లకు వచ్చిన తిప్పలు) వెలుతుర్లో కొంచెం దూరం వేగిరంగా నడిచి”, “విక్రమార్కుడు చెట్టు దగ్గరకి తన కారువెలుతురు (కారుచీకటికి వ్యతిరేక పదం కాదు) “. ఇవి చదివితే, కథ ఎవరి దృకోణం నించి చెబుతున్నారో అర్థం కాక బుర్ర గోక్కావాల్సి వస్తుంది. ఫిక్షన్ రాస్తూ మధ్యలో ఈ “ఫోర్త్ వాల్ బ్రేక్” చేయడం ఏమిటి? ఇది ఫిక్షనా? మెటాఫిక్షనా?
చంద్రశేఖర రెడ్డి గారు కథలమీద చేస్తున్న “మెటాడేటా” అనాలసిస్సు నిజానికి నాకు చాలా ఆసక్తికరంగా ఉన్నా, ఆ అనాలసిస్సుని బలవంతంగా ఇంత పేలవంగా కథల పేరుతో అందించడం అన్యాయం. దయచేసి మీ విశ్లేషణని వ్యాసాల రూపంలో వెలువరించండి, పుస్తకంగా కూడా వేయండి, తప్పకుండా కొనుక్కుంటాను, స్నేహితులతో కూడా కొనిపిస్తాను.
శంకరాచార్యుల నక్షత్రమాలనుగుఱించి ఈ వ్యాసములో తెలిపియున్నాను. దాని ఛందస్సు చంచల లేక చిత్రశోభ. సుగంధివృత్తమునకు చివర ఒక లఘువును అదనముగా నుంచితే మనకు చంచల లేక చిత్రశోభ అను వృత్తము లభించును. ఇందులో పాదమునకు ఎనిమిది గ-లములు. ఈ వృత్తము స్వయంభూ ఛందస్సు, ప్రాకృతపైంగలములో పేర్కొనబడినవి. పురాతన సంస్కృత కవులెవ్వరు ఈ వృత్తములో వ్రాయలేదు. స్వయంభూ ఛందస్సు పదవ శతాబ్దపు నాటిది, పైంగలము దానికి తఱువాత. శంకరాచార్యుల కాలము ఎనిమిదవ శతాబ్దము. ఈ విషయములను పరిగణనలో తీసికొన్నప్పుడు ఈ స్తోత్రమును నిజముగా శంకరులు వ్రాసినారా లేక ప్రక్షిప్తమా అనే ప్రశ్న ఉదయిస్తుంది.
అన్వర్ గారూ! అద్భుతమయిన పరిచయ వాక్యాలతో పతంజలి గారి వేసవి వ్యాసం అందించారు. ధన్యవాదాలు. ఎంత వద్దనుకున్నా, మీమీద అసూయ వేసవి ఎండలా రగిలిపోతోంది. ఇది రాస్తుండగానే ఆయన భుజాల మించి వొంగి ఆకళించేసుకుని ఆనందపడి పోయారంటే, ఎంత అదృష్టవంతులండీ మీరు. పతంజలి గారి బొమ్మలు (రెండు) మీ ప్రియమైన బాపు గారితో వేయించుకోగలిగారే! ఎంత చెయ్యి తిరిగిన గడుగ్గాయి మీరు!! ఆ బొమ్మలను కూడా మాతో పంచుకోరాదా!
నా కధకు సాక్షిలో బొమ్మ వేసిన మిమ్మల్ని కలిశాను.. మొహమాటపడ్డాను.. నాకూ ఓ బొమ్మ గీసి ఇవ్వండి … అని అడగడానికి.
చాల క్లుప్తతతో మీరు వీరశైవుల గురించి వారి పద్ధతుల గురించి వివరించారు. అనేకమైన విషయాలను మీ రచన ద్వారా తెలుసుకున్నాను. మరి కొన్ని వీరశైవ అంశాలను వ్రాయాలని నా చిరు కోరిక.
ఈమాట లో క్రమంతప్పకుండా మేం చదివే ‘ నాకు నచ్చిన పద్యం’ శీర్షిక ఆగిపోవటం చాలా బాధాకరం. పద్యాన్ని ఎలా చదవాలి? అందున్న అంతర్లీనతను ఎలా ఒడిసిపట్టాలి? అనే అంశాలను మాబోటి millennials కు నేర్పించి, మా తెలుగు అయ్యవారు తరువాత అంత గొప్పగా ఛందోయుక్త పద్య పఠన పై అనురక్తి ని కలిగించిన ఘనత మాత్రం శ్రీ భైరవభట్ల-చీమలమర్రి ద్వయానిదేనని చెప్పగలను. గరికిపాటి వారి అవధానాలను YouTube లో చూసి పద్యవిద్యలో ఉన్న గమ్మత్తుకు అచ్చెరువొంది పద్యసాహిత్యం కోసం browse చేస్తున్న క్రమంలో ఈ శీర్షిక దొరికింది. వెంటనే అన్ని పాత టపాలనూ పూర్తిగా చదివి (కొన్నింటికి నోట్సు వ్రాసుకుని, కొన్నింటికి నా స్వంత వ్యాఖ్యానం వ్రాసుకొని) ముందుకెళుతున్న క్రమంలో ఈ వార్త అశనిపాతమే. ఒక స్థాయి దాటాక కవి/రచయుత సామాజిక ఆస్తి అవుతారు. అలాంటి ‘స్థాయి’ కి ఎదిగిన వీరి వద్దనుండి ఈమాట యాజమాన్యం కొన్ని (పదుల!) సంవత్సరాలకు సరిపడా టపాలను ముందుగానే వ్రాయించి ఉంటే అది ఒక knowledge database తయారయి ఉండేది. సరే, గతం గతః. తెలుగు నాట పండితులకు కొదవలేదు కాబట్టి (ఉందా?!) దివిటీ వేసి వెదికి మంచి పండితులను దొరకపుచ్చుకుని ఈ శీర్షికను మునుపటి ‘స్థాయి’ కి తగ్గకుండా ముందుకు తీసుకువెళతారని ఆశిస్తూ… ఒక పద్యాభిమాని.
బేతాళ కథలు: కథన కుతూహలం-9 గురించి Apple Macintosh అభిప్రాయం:
03/10/2019 1:23 am
ఇప్పటిదాకా ఈ శీర్షికలో వచ్చిన తొమ్మిది కథలూ చదివాను. వీటిని కథలు, (అందులోనూ “బేతాళ కథలు”) అని ఎలా అంటున్నారో అర్థం కావడం లేదు. కథకి ఎత్తుగడ, ముగింపు, ఒకటో రెండో మలుపులన్నా ఉండాలి కదా! చందమామలో వచ్చిన బేతాల కథలే వీటికి నమూనా అనుకుంటున్నాను. బేతాళ కథల్లో జరిగేది: విక్రమార్కుడు శవాన్ని మోసుకురావడం, కథ వినడం, ప్రశ్నలకి సమాధానం చెప్పడం, తిరిగి బేతాళుడు ఎగిరిపోవడం. ఆ కథల ముఖ్యలక్షణం: బేతాళుడు చెప్పే కథలు స్వయం ప్రతిపత్తి గలిగి ఉండడం. ఆ కథల్లో ఎత్తుగడ, ముగింపు లాంటి దినుసులన్నీ ఉండేవి. ఆ కథలు విడిగా కూడా మనగలిగేవి. వాటిలో బేతాళుడు అడిగే ప్రశ్న తర్కబద్ధంగానే ఉంటుంది, పాఠకులకి ఆ ప్రశ్నకి జవాబు తెలియకపోయినా, జవాబు అర్థం కాకపోయినా, ఆ కథ కలిగించే అనుభూతి తక్కువవదు. (చందమామ కథల్లాంటి కథల్ని సులువుగా బేతాళ కథల్లో “wrap” చెయ్యచ్చని నాకో నమ్మకం..)
“కథన కుతూహలం” శీర్షికలో వచ్చిన మూస కథలన్నిటిలోనూ విషయం ఒకటే, పాఠకరావు కథలు చదువుతూ ఉంటాడు, అంతే! ఏ కథ ఎందుకు, లేదా మొదట ఎందుకు చదివాడన్నదే ప్రతీసారీ బేతాళుడి ప్రశ్న! పోనీ, ఆ ప్రశ్నకి జవాబు విక్రమార్కుడికి ఎలా తెలుస్తుందో మనకర్థం కాదు. మొదటి విడత కథలో, పాఠకరావు మొదట చదివిన కథకి శీర్షిక (టైటిల్) వైవిధ్యంగా ఉందని ఆ కథ మొదట ఎంచుకున్నాడట. ఆ కథ పేరు “అరణ్యంలో అల్పపీడనం”. ఇది బేతాళుడు చెప్పకుండా విక్రమార్కుడికి ఎలా తెలిసింది? ఇలాగే రెండో విడత కథలో, పాఠకరావు మొదట ఎంచుకున్న కథలో ఎత్తుగడ బావుందని ఎంచుకున్నాడట! ఈ విషయం విక్రమార్కుడికి ఎలా తెలిసింది? ఈ “అవుటాఫ్ సిలబస్” ప్రశ్నలకి విక్రమార్కుడు ఎలా జవాబు చెబుతున్నాడు? ప్రియమైన పాఠకుల్లారా! ఈ ప్రశ్నలకి జవాబు తెలిసీ చెప్పకపోయారో! ఐదో విడత కథలో పాఠకరావు “కాలక్షేపానికి కథలు చదవడం లేదు” కాబట్టే విశిష్టమైన కథలకోసం చూస్తున్నాడన్నారు. మరి రచయిత ఈ మూస కథలు ఎందుకు రాస్తున్నారు?
ప్రతి విడత కథలోనూ కథానికల ధర్మసూక్ష్మాల గురించి చెప్పే రచయిత ఆ ధర్మసూక్ష్మాలని తనే పాటించకపోవడం గమనార్హం. మొదటి విడత కథలో “శీర్షికాశిల్పం” గురించి ప్రస్తావించి కూడా, ఈ “కథన కుతూహలం” లో ఏ కథకీ ప్రత్యేకమైన పేరు పెట్టలేదు. రెండో విడత కథలో కథకి కావలసిన ఎత్తుగడ గురించి మనకి బోధించి, మరో విడత కథలో కథకి ముగింపు పాఠకుల ఊహకందేలా ఉండాలని వక్కాణించి, రచయిత తన కథలకి ఎత్తుగడ లేకుండా, ఉహాతీతమైన ముగింపు ఇస్తే మనమేమనాలి?
పైగా, ప్రతి కథలోనూ పంటికింద రాయిలా తగిలే విపరీతమైన, అనవసరమైన శబ్దాడంబరం: (ఇవి హాస్యానికని మనం ఊహించుకోవాలి కాబోలు) మచ్చుకి కొన్ని: “కారుకేసి కవితాపూర్వకంగా చూశాడు”, “పట్టుదలకి సినానిముడు”, “దృష్టిచక్రాలు”, “అతడి మొహం తీగపై ఒక నవ్వుపువ్వు”, “రింగు, కలరింగు చేసుకుని రింగులురింగులుగా తిరిగింది”. (ఇవి ఏ అలంకారాలు??) ఇలాంటి వింత ప్రయోగాలు కోకొల్లలు. రచయితలు పాఠకులకి మానసిక వ్యాయామం కలిగించడకూడదని చెబుతూనే, రచయిత చీకటిని ప్రతి విడతలోనూ కనీసం రెండు మూడు పేరాగ్రాఫుల్లో ప్రీతిగా వర్ణించారు!
ఇంకొన్ని వాక్యాలు చూడండి: “కారు శిరోదీపాల (హెడ్లైట్లకు వచ్చిన తిప్పలు) వెలుతుర్లో కొంచెం దూరం వేగిరంగా నడిచి”, “విక్రమార్కుడు చెట్టు దగ్గరకి తన కారువెలుతురు (కారుచీకటికి వ్యతిరేక పదం కాదు) “. ఇవి చదివితే, కథ ఎవరి దృకోణం నించి చెబుతున్నారో అర్థం కాక బుర్ర గోక్కావాల్సి వస్తుంది. ఫిక్షన్ రాస్తూ మధ్యలో ఈ “ఫోర్త్ వాల్ బ్రేక్” చేయడం ఏమిటి? ఇది ఫిక్షనా? మెటాఫిక్షనా?
చంద్రశేఖర రెడ్డి గారు కథలమీద చేస్తున్న “మెటాడేటా” అనాలసిస్సు నిజానికి నాకు చాలా ఆసక్తికరంగా ఉన్నా, ఆ అనాలసిస్సుని బలవంతంగా ఇంత పేలవంగా కథల పేరుతో అందించడం అన్యాయం. దయచేసి మీ విశ్లేషణని వ్యాసాల రూపంలో వెలువరించండి, పుస్తకంగా కూడా వేయండి, తప్పకుండా కొనుక్కుంటాను, స్నేహితులతో కూడా కొనిపిస్తాను.
నమస్కారం.
బేతాళ కథలు: కథన కుతూహలం-9 గురించి Pullen pandari అభిప్రాయం:
03/08/2019 11:07 am
బాగుంది సర్
కథ గురించి కథ
శంకరాచార్యుల రచనలో ఛందస్సు వైభవము గురించి మోహన అభిప్రాయం:
03/06/2019 12:44 pm
శంకరాచార్యుల నక్షత్రమాలనుగుఱించి ఈ వ్యాసములో తెలిపియున్నాను. దాని ఛందస్సు చంచల లేక చిత్రశోభ. సుగంధివృత్తమునకు చివర ఒక లఘువును అదనముగా నుంచితే మనకు చంచల లేక చిత్రశోభ అను వృత్తము లభించును. ఇందులో పాదమునకు ఎనిమిది గ-లములు. ఈ వృత్తము స్వయంభూ ఛందస్సు, ప్రాకృతపైంగలములో పేర్కొనబడినవి. పురాతన సంస్కృత కవులెవ్వరు ఈ వృత్తములో వ్రాయలేదు. స్వయంభూ ఛందస్సు పదవ శతాబ్దపు నాటిది, పైంగలము దానికి తఱువాత. శంకరాచార్యుల కాలము ఎనిమిదవ శతాబ్దము. ఈ విషయములను పరిగణనలో తీసికొన్నప్పుడు ఈ స్తోత్రమును నిజముగా శంకరులు వ్రాసినారా లేక ప్రక్షిప్తమా అనే ప్రశ్న ఉదయిస్తుంది.
విధేయుడు – మోహన
ఆ రేయి నీరెండ! గురించి G K S Raja అభిప్రాయం:
03/05/2019 3:59 am
అన్వర్ గారూ! అద్భుతమయిన పరిచయ వాక్యాలతో పతంజలి గారి వేసవి వ్యాసం అందించారు. ధన్యవాదాలు. ఎంత వద్దనుకున్నా, మీమీద అసూయ వేసవి ఎండలా రగిలిపోతోంది. ఇది రాస్తుండగానే ఆయన భుజాల మించి వొంగి ఆకళించేసుకుని ఆనందపడి పోయారంటే, ఎంత అదృష్టవంతులండీ మీరు. పతంజలి గారి బొమ్మలు (రెండు) మీ ప్రియమైన బాపు గారితో వేయించుకోగలిగారే! ఎంత చెయ్యి తిరిగిన గడుగ్గాయి మీరు!! ఆ బొమ్మలను కూడా మాతో పంచుకోరాదా!
నా కధకు సాక్షిలో బొమ్మ వేసిన మిమ్మల్ని కలిశాను.. మొహమాటపడ్డాను.. నాకూ ఓ బొమ్మ గీసి ఇవ్వండి … అని అడగడానికి.
ఈసారి కలిసినప్పుడు ఇక మొహమాటపడను. నమస్తే.
జి కె యస్ రాజా
వీరశైవులు: ఒక పరామర్శ గురించి Praveen Suguru అభిప్రాయం:
03/04/2019 5:09 pm
చాల క్లుప్తతతో మీరు వీరశైవుల గురించి వారి పద్ధతుల గురించి వివరించారు. అనేకమైన విషయాలను మీ రచన ద్వారా తెలుసుకున్నాను. మరి కొన్ని వీరశైవ అంశాలను వ్రాయాలని నా చిరు కోరిక.
ధన్యవాదాలు
ప్రవీన్ సుగూరు
మా అమ్మంటే నాకిష్టం! గురించి M.k.kumar అభిప్రాయం:
03/04/2019 2:51 pm
అద్భుతం.
ఈ కథ గురించి M.k.kumar అభిప్రాయం:
03/04/2019 2:07 pm
కథ కాని కథ.
సి. ఎస్. ఆర్. ఆంజనేయులు: కొన్ని పాటలు, పద్యాలు గురించి suryanarayana pudipeddi అభిప్రాయం:
03/04/2019 10:21 am
చాలా చక్కటి ప్రయత్నం…. గ్రేట్
మార్చ్ 2019 గురించి Venkatesh Prasad అభిప్రాయం:
03/03/2019 11:51 pm
ఈమాట లో క్రమంతప్పకుండా మేం చదివే ‘ నాకు నచ్చిన పద్యం’ శీర్షిక ఆగిపోవటం చాలా బాధాకరం. పద్యాన్ని ఎలా చదవాలి? అందున్న అంతర్లీనతను ఎలా ఒడిసిపట్టాలి? అనే అంశాలను మాబోటి millennials కు నేర్పించి, మా తెలుగు అయ్యవారు తరువాత అంత గొప్పగా ఛందోయుక్త పద్య పఠన పై అనురక్తి ని కలిగించిన ఘనత మాత్రం శ్రీ భైరవభట్ల-చీమలమర్రి ద్వయానిదేనని చెప్పగలను. గరికిపాటి వారి అవధానాలను YouTube లో చూసి పద్యవిద్యలో ఉన్న గమ్మత్తుకు అచ్చెరువొంది పద్యసాహిత్యం కోసం browse చేస్తున్న క్రమంలో ఈ శీర్షిక దొరికింది. వెంటనే అన్ని పాత టపాలనూ పూర్తిగా చదివి (కొన్నింటికి నోట్సు వ్రాసుకుని, కొన్నింటికి నా స్వంత వ్యాఖ్యానం వ్రాసుకొని) ముందుకెళుతున్న క్రమంలో ఈ వార్త అశనిపాతమే. ఒక స్థాయి దాటాక కవి/రచయుత సామాజిక ఆస్తి అవుతారు. అలాంటి ‘స్థాయి’ కి ఎదిగిన వీరి వద్దనుండి ఈమాట యాజమాన్యం కొన్ని (పదుల!) సంవత్సరాలకు సరిపడా టపాలను ముందుగానే వ్రాయించి ఉంటే అది ఒక knowledge database తయారయి ఉండేది. సరే, గతం గతః. తెలుగు నాట పండితులకు కొదవలేదు కాబట్టి (ఉందా?!) దివిటీ వేసి వెదికి మంచి పండితులను దొరకపుచ్చుకుని ఈ శీర్షికను మునుపటి ‘స్థాయి’ కి తగ్గకుండా ముందుకు తీసుకువెళతారని ఆశిస్తూ… ఒక పద్యాభిమాని.
ఆ రేయి నీరెండ! గురించి VarmA అభిప్రాయం:
03/03/2019 1:48 am
జ్ఞాపకాలని జాడీలో పెట్టి వాసెనకట్టుంచారా!