తెలుగు పత్రిక తెలుగు ఉగాది పేరునైనా ప్రస్తావించకుండా శుభాకాంక్షల్ని చెప్పడం ఏమి సంప్రదాయం అసలూ?? కాంగ్రెస్సు అయితే ఓట్ల రాజకీయాలు నడుపుతుంది గనక తెలుగుదేశంలో ఇలాంటి సూడో మాటల వెనక దాక్కుంటుంది. కానీ ఈమాటకేం ?? తెలుగు ఉగాది పేరు చెబితే తప్పా?? వాహ్ !! తహతహ గారే కాదు ఇలాంటి వైఖరిని ఏ తెలుగు వాళ్ళూ సహించరు.
తాడేపల్లి గారు, వ్యాసము చదివినందులకు సంతోషము. సామాన్యముగా వృత్తాలు చతుష్పాదులు. కొన్ని చోటులలో కవులు నాలుగు పాదాలు చాలక ఐదో పాదము ఒకటి జతచేసి పంచపాది అని వ్రాస్తారు. రెండు పాదాలతో వ్రాస్తే తప్పేమీ లేదనే నా ఉద్దేశము. ఎందుకంటారా? మీరు సులక్షణసారము, లక్షణశిరోమణి లాటి లక్షణ గ్రంథాలను పరిశీలిస్తే వాటిలో వృత్త లక్షణాలు రెండు పాదాలకే పరిమితము. అంతే కాక యక్షగానాలలో అర్ధకందము సర్వసామాన్యము. మూడో విషయాన్నిగురించి ఇంకా లోతుగా పరిశీలిస్తే తప్ప చెప్పలేను. పద్యాలను, జాత్యుపజాతులను మాత్రాగణాలుగా విరిచి వ్రాస్తే అవి చదవడానికి, పాడడానికి, వినడానికి బాగుంటుంది. కాని తెలుగు కవులు చాలమంది దీనిని ఆచరించలేదు. అందువల్లనే నేను వృత్తాలను ఎలా మాత్రాగణయుక్తములుగా వ్రాయవీలగునో అనే సంగతిని రెండవ పట్టికలో తెలిపినాను. నేను సుప్రభగారు ఛందస్సు, రచ్చబండ గుంపులలో వందలాది వృత్తాలను పరిచయము చేసియున్నాము. అందులో కొన్నైనా తప్పక మీకు, మీగురికి సరిపోతుందని నమ్ముతాను. విధేయుడు – మోహన
హృదయాన్ని కదిలించే కథ, చక్కని అనువాదము. ఒక్క స్త్రీ జీవితములో కూడా యిలాటి సంభవాలు జరుగరాదు. అలా జరిగిందంటే మన స్వాతంత్ర్యానికి, స్త్రీశక్తికి ఒక పెద్ద కళంకమే. అందుకే స్త్రీవిద్య, క్రిందితరగతి వారికి ఆర్థిక వికాసము ఎంతో అవసరము. మూల రచయిత్రి భామ, అనువాదము చేసిన గౌరి గారలకు అభినందనలు. విధేయుడు – మోహన
నాకు చాలా నచ్చిన వ్యాసమిది. బెజ్జాలవారికి నెనరులు.
ఛందస్సులంటే నాకు చిన్నప్పట్నుంచీ చాలా ఆసక్తి. ఎక్కువగా సుప్రసిద్ధమైన ఆ నాలుగువృత్తాలే వ్రాస్తూంటాను. కానీ ఎప్పుడూ అవేనా ? అనే విసుగు కూడా ఓ మూలన లేకపోలేదు. అయినా వాటితోనే సరిపుచ్చుకోవడం. కారణం – వాటిని మించిన సర్వసందర్భోపయోగివృత్తాలు చాలా తక్కువ. మహా అయితే వెరైటీగా ఒక తరళమో, మత్తకోకిలో, ఉత్సాహమో ప్రయత్నించవచ్చు. అంతకంటే లేవు. కథాకథనానికీ, సంభాషణలకీ ఉత్పల, చంపకాలతో, మత్తేభ, శార్దూలాలతో సమానమైన గతి గల వృత్తాలు కావాలి. అలాంటివి (ప్రత్యామ్నాయాలు) ఇంతవఱకూ నాకెక్కడా దొఱకలేదు. ఈ వ్యాసంలో కూడా అలాంటివి మఱీ ఎక్కువ లేవు.
అయితే ఈ వృత్తాలతో కూడా కొన్ని ఇబ్బందులున్నాయి. ఒకటి – నాలుగుపాదాలూ వ్రాసితీఱాలనడం. చెప్పడానికి మన దగ్గఱ మేటర్ అంత లేకపోతే ఏం చేయాలి ? పూర్వీకులు ఇలాంటి సందర్భాల్లో చంపూశైలిలోకి దిగేవారు. నా అభిప్రాయంలో రెండుపాదాలే చాలునన్నప్పుడు యావత్తు కథనాన్నీ పద్యాల్లోనే నడపొచ్చు. చంపూశైలి అవసరం లేదు. అందుచేత రెండుపాదాల వృత్తాలక్కూడా ఛందశ్శాస్త్రంలో వెసులుబాటుండాలి. రెండోది -యతిప్రాసలలో ఏదో ఒకటి ఉంటే సరిపోతుందనే వెసులుబాటు కూడా రావాలి. రెండూ కావాలనే రసికులు తమ స్వసంకల్పానుసారంగా ఆ జమిలినియమాన్ని పాటిస్తారు. ఇతరుల మీద నిర్బంధం వద్దు. అందుమూలాన ఛందోబద్ధకవిత్వాన్ని యువతలో ప్రచారం చేయడం కష్టమవుతోంది.
మూడోది – ఈ వ్యాసంలో పేకొన్న వృత్తాల్లో అధికభాగం లఘువులకే స్థానమిస్తున్నాయి. అది అచ్చతెలుక్కి నప్పుతుందేమో గానీ ఆంధ్ర-గీర్వాణ మిశ్రశైలికి తఱచుగా పనికిరాదు. గురులఘువులు రెండూ సమానసంఖ్యలో గల వృత్తాలు ఉత్పల, చంపకాదుల్లా కథాకథనానికీ, సంభాషణలకీ పనికొస్తాయనేది నా అనుభవం.
నా మాట పొరపాటే. కానీ నా సర్కాజం మీకు అర్ధం కాలేదని అనుకోను. ఇస్లాం లోని కజిన్ల పెళ్ళిళ్ళను పోలినట్టు సీతారాముల పెళ్ళి జరిగిందన్న దశరథ జాతక కథ… వాల్మీకం కంటె ముందుదని సురేష్ గారు చెబుతుంటే… ఏమనాలో అర్ధం కాక జోకేశా. అది ఇస్లామిక్ సంప్రదాయాలపై హాస్యం కాదని గ్రహించగలరు.
ఈమాట మార్చ్ 2012 సంచికకు స్వాగతం! గురించి rama bharadwaj అభిప్రాయం:
03/06/2012 4:07 am
తెలుగు పత్రిక తెలుగు ఉగాది పేరునైనా ప్రస్తావించకుండా శుభాకాంక్షల్ని చెప్పడం ఏమి సంప్రదాయం అసలూ?? కాంగ్రెస్సు అయితే ఓట్ల రాజకీయాలు నడుపుతుంది గనక తెలుగుదేశంలో ఇలాంటి సూడో మాటల వెనక దాక్కుంటుంది. కానీ ఈమాటకేం ?? తెలుగు ఉగాది పేరు చెబితే తప్పా?? వాహ్ !! తహతహ గారే కాదు ఇలాంటి వైఖరిని ఏ తెలుగు వాళ్ళూ సహించరు.
రమ.
శివోహం! శివోహం! గురించి Sreedhar అభిప్రాయం:
03/05/2012 3:00 pm
శ్రీనివాస్ గారు,
ఎన్నాళ్ళగానో వెదుకుతున్న నిధి ఇది! ధన్యోస్మి!!
– శ్రీధర్
కొక్కొండ: అనుబంధం-1 గురించి మోహన అభిప్రాయం:
03/05/2012 1:04 pm
తాడేపల్లి గారు, వ్యాసము చదివినందులకు సంతోషము. సామాన్యముగా వృత్తాలు చతుష్పాదులు. కొన్ని చోటులలో కవులు నాలుగు పాదాలు చాలక ఐదో పాదము ఒకటి జతచేసి పంచపాది అని వ్రాస్తారు. రెండు పాదాలతో వ్రాస్తే తప్పేమీ లేదనే నా ఉద్దేశము. ఎందుకంటారా? మీరు సులక్షణసారము, లక్షణశిరోమణి లాటి లక్షణ గ్రంథాలను పరిశీలిస్తే వాటిలో వృత్త లక్షణాలు రెండు పాదాలకే పరిమితము. అంతే కాక యక్షగానాలలో అర్ధకందము సర్వసామాన్యము. మూడో విషయాన్నిగురించి ఇంకా లోతుగా పరిశీలిస్తే తప్ప చెప్పలేను. పద్యాలను, జాత్యుపజాతులను మాత్రాగణాలుగా విరిచి వ్రాస్తే అవి చదవడానికి, పాడడానికి, వినడానికి బాగుంటుంది. కాని తెలుగు కవులు చాలమంది దీనిని ఆచరించలేదు. అందువల్లనే నేను వృత్తాలను ఎలా మాత్రాగణయుక్తములుగా వ్రాయవీలగునో అనే సంగతిని రెండవ పట్టికలో తెలిపినాను. నేను సుప్రభగారు ఛందస్సు, రచ్చబండ గుంపులలో వందలాది వృత్తాలను పరిచయము చేసియున్నాము. అందులో కొన్నైనా తప్పక మీకు, మీగురికి సరిపోతుందని నమ్ముతాను. విధేయుడు – మోహన
విధ్వంసం గురించి మోహన అభిప్రాయం:
03/05/2012 12:04 pm
హృదయాన్ని కదిలించే కథ, చక్కని అనువాదము. ఒక్క స్త్రీ జీవితములో కూడా యిలాటి సంభవాలు జరుగరాదు. అలా జరిగిందంటే మన స్వాతంత్ర్యానికి, స్త్రీశక్తికి ఒక పెద్ద కళంకమే. అందుకే స్త్రీవిద్య, క్రిందితరగతి వారికి ఆర్థిక వికాసము ఎంతో అవసరము. మూల రచయిత్రి భామ, అనువాదము చేసిన గౌరి గారలకు అభినందనలు. విధేయుడు – మోహన
బిచ్చగత్తె శిశువు గురించి రవి అభిప్రాయం:
03/05/2012 6:30 am
మోహన గారు, మీ సూచన శిరోధార్యం. కూలంకషంగా అరసున్న గురించి తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు.
కోనసీమ కథలు: పిండంతే నిప్పటి గురించి sridevi అభిప్రాయం:
03/04/2012 11:20 pm
కధ చాలా బాగుంది . హీరో ఎప్పుడూ అందగాడే అయి ఉండనక్ఖరలేదు కదా . Characterization చాలా బాగుంది. ఇంత మంచి కధ అందించినందుకు many many thanks.
అప్పర్ క్రస్ట్ గురించి sridevi అభిప్రాయం:
03/04/2012 11:05 pm
ఇది కధ లాగా లేదు. పూర్తిగా అవలేదు. సగం లొ ఆపేసినట్టుగా ఉంది.
ఓ వురుమూ, ఓ మెరుపూ సృష్టించి మాయమైన తాత్విక సాహితీవేత్త శ్రీ వడ్డెర చండీదాస్ గురించి sreenivas అభిప్రాయం:
03/04/2012 10:11 pm
Thanks a ton for writing such a good article on VADDERA CHANDIDAS. ANUKSHANIKAM IS MY OBSESSION. I read it a hundred times. Just ignore the critics.
Best Regarfds
Sreenivas
కొక్కొండ: అనుబంధం-1 గురించి తాడేపల్లి అభిప్రాయం:
03/04/2012 2:43 pm
నాకు చాలా నచ్చిన వ్యాసమిది. బెజ్జాలవారికి నెనరులు.
ఛందస్సులంటే నాకు చిన్నప్పట్నుంచీ చాలా ఆసక్తి. ఎక్కువగా సుప్రసిద్ధమైన ఆ నాలుగువృత్తాలే వ్రాస్తూంటాను. కానీ ఎప్పుడూ అవేనా ? అనే విసుగు కూడా ఓ మూలన లేకపోలేదు. అయినా వాటితోనే సరిపుచ్చుకోవడం. కారణం – వాటిని మించిన సర్వసందర్భోపయోగివృత్తాలు చాలా తక్కువ. మహా అయితే వెరైటీగా ఒక తరళమో, మత్తకోకిలో, ఉత్సాహమో ప్రయత్నించవచ్చు. అంతకంటే లేవు. కథాకథనానికీ, సంభాషణలకీ ఉత్పల, చంపకాలతో, మత్తేభ, శార్దూలాలతో సమానమైన గతి గల వృత్తాలు కావాలి. అలాంటివి (ప్రత్యామ్నాయాలు) ఇంతవఱకూ నాకెక్కడా దొఱకలేదు. ఈ వ్యాసంలో కూడా అలాంటివి మఱీ ఎక్కువ లేవు.
అయితే ఈ వృత్తాలతో కూడా కొన్ని ఇబ్బందులున్నాయి. ఒకటి – నాలుగుపాదాలూ వ్రాసితీఱాలనడం. చెప్పడానికి మన దగ్గఱ మేటర్ అంత లేకపోతే ఏం చేయాలి ? పూర్వీకులు ఇలాంటి సందర్భాల్లో చంపూశైలిలోకి దిగేవారు. నా అభిప్రాయంలో రెండుపాదాలే చాలునన్నప్పుడు యావత్తు కథనాన్నీ పద్యాల్లోనే నడపొచ్చు. చంపూశైలి అవసరం లేదు. అందుచేత రెండుపాదాల వృత్తాలక్కూడా ఛందశ్శాస్త్రంలో వెసులుబాటుండాలి. రెండోది -యతిప్రాసలలో ఏదో ఒకటి ఉంటే సరిపోతుందనే వెసులుబాటు కూడా రావాలి. రెండూ కావాలనే రసికులు తమ స్వసంకల్పానుసారంగా ఆ జమిలినియమాన్ని పాటిస్తారు. ఇతరుల మీద నిర్బంధం వద్దు. అందుమూలాన ఛందోబద్ధకవిత్వాన్ని యువతలో ప్రచారం చేయడం కష్టమవుతోంది.
మూడోది – ఈ వ్యాసంలో పేకొన్న వృత్తాల్లో అధికభాగం లఘువులకే స్థానమిస్తున్నాయి. అది అచ్చతెలుక్కి నప్పుతుందేమో గానీ ఆంధ్ర-గీర్వాణ మిశ్రశైలికి తఱచుగా పనికిరాదు. గురులఘువులు రెండూ సమానసంఖ్యలో గల వృత్తాలు ఉత్పల, చంపకాదుల్లా కథాకథనానికీ, సంభాషణలకీ పనికొస్తాయనేది నా అనుభవం.
మూడు వందల రామాయణాలు గురించి Phaneendra అభిప్రాయం:
03/04/2012 11:54 am
శ్రీనివాస్ గారూ
నా మాట పొరపాటే. కానీ నా సర్కాజం మీకు అర్ధం కాలేదని అనుకోను. ఇస్లాం లోని కజిన్ల పెళ్ళిళ్ళను పోలినట్టు సీతారాముల పెళ్ళి జరిగిందన్న దశరథ జాతక కథ… వాల్మీకం కంటె ముందుదని సురేష్ గారు చెబుతుంటే… ఏమనాలో అర్ధం కాక జోకేశా. అది ఇస్లామిక్ సంప్రదాయాలపై హాస్యం కాదని గ్రహించగలరు.