సాయి గారికి సంగీతంపై కేవలం ఆసక్తే కాక అపారమైన పరిజ్ఞానం ఉందని తెలుస్తుంది. ఈ వ్యాసంలో చారిత్రక నేపథ్యం, తంజావూరు చరిత్రా బావున్నాయి. నాకు నచ్చని విషయాలు:
1. త్యాగరాజు తాత ముత్తాతల వంశ వృక్షాల గోత్రాల గోరీ వివరాలకి అంత ప్రాధాన్యత అవసరమా?.
2. ప్రచారం లో ఉన్న కట్టు కథలని స్థూలంగా చెప్పి అసలు చరిత్ర మీద కేంద్రీకరిస్తే బావుండేది.
అప్పుడప్పుడూ పాత తెలుగు సినిమా పాటలను వినడం మినహా నాకు సంగీతంలో ఓనమాలు కూడా తెలియవు. కాబట్టి నేనడగబోయే ప్రశ్న మరీ అమాయకంగా (naive గా) ఉండొచ్చు.
అప్పటిదాకా లాగుడు పీకుడు రాగాలతో ఉన్న శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని త్యాగరాజు శ్రావ్యం చేశాడన్నారు. దీనిక చారిత్రక శాస్త్రీయ ఆధారాలేమిటి? అంతకు ముందర ఈ సంగీతం నిజంగాఅంత కర్ణ కఠోరంగా ఉండేదా?
శ్రమపడి చలం ఇంటర్వ్యూ అందించినందుకు కృతజ్ఞతలు. ఈమాట లో శబ్ద తరంగాలు ఇచ్చేటప్పుడు, అవి ఎక్కడ ఎప్పుడు ఏ సందర్భంలో రికార్డు చేశారో వివరాలు ఇవ్వండి. జులై 2008 సంచికలో ఇచ్చిన మృణాళిని ఉపన్యాసం కూడా ఆవిడ ఎప్పుడు ఇచ్చారో తెలియలేదు.
ఈ మాట చదివే వాళ్ళకీ, ఈ మాట లో రాసే వాళ్ళకీ, ఈ మాట వేసే వాళ్ళకీ అందరికీ క్షమాపణలు చెప్పుకుంటున్నాను. నా అసందర్భపు ప్రేలాపనలకి.
రాయాలనే దుగ్ధ, ఎందుకు రాయాలో తేలని బాధ, నానా హింసా పెడుతున్నాయి.
క్షమించండి.
శ్రీనివాస్ పరుచూరి గారికి, శుభ్రపరచి డిజిటైజ్ చేసిన మాధవ్ మాచవరం గారికి “దణ్ణాలండి”.
Walkig encyclopedia of Telugu language & music, PS gaaruu, that damn book is too good, 99% good. మీకు మళ్ళీ మళ్ళీ దండాలండీ. మీరూ, మాధవ్ మాచవరం గోరూ ఏటనకండి. వొక్కసిటం వొగ్గీయండి. మీరంతా, మా “గురువుగారు” సెప్పినట్టు సెబాసో లెవెల్లో “సాహిత్య సేవ” సేసెస్తన్నారు. మీ సాహిత్య సేవకి మళ్ళీ మళ్ళీ దణ్ణాలండి.
షిరిడీ సాయిబాబా కూడా, సెలంగోరూ, మీలాగే, మరియాదస్తులికి దొరికి పోయేరు.
గురజాడ అనీ కుర్రోడో, గుంటడో, పెద్దోడో, మనకి తెల్దుగానండి, ఆ బాబు “మీ పేరేటి” అనో కత సెప్పేడండి. అందులో బుద్దుణ్ణి మన్లో కలిపేసుకున్నవండి. షిర్డీ బాబునికూడా మన్లో కలిపేసుకున్నావండి.
సెలం గోరూ, మమ్మల్ని సెమించండి. మీరు సెప్పీది మాకు తెల్దు. మీరు “సెక్సు” గురించే రాస్తారని మావగాడు కూడా అంటాడు.గద్దర్ ని అడుగుతాను, వరవర రావునడుగుతాను, మావగణ్ణీ అడుగుతాను, ” సెప్పండెహె వొల్లకుంతారేటని?”
కానీ సెలం గోరూ, ఆళ్ళంతా ఆళ్ళ బతుకు బతుకుతున్నారు బాబు, ఆళ్ళనేటనకండి.
“మరియాదస్తులు” అనేది మీ భాషలో పరమ సెండాలవయిన “తిట్టని తెలీక” నేనూ, మావగోడూ తెగిదైపోతన్నం. కొడవళ్ళవారికీ,రోహిణీప్రెసాదుగోరికీ, ఈ ముక్క సెప్పాలి సెలంగోరూ.
పల్లెటూరి నుండి వచ్చిన వాణ్ణి కాబట్టి బీడీల గురించి సందేహాలేం లేవు; ఖానా గట్టు గురించి ఉన్నాయి. మీ రాతల్లో నిగూఢంగా ఉన్న పద సంపద చెప్పుకోదగ్గది; మూడు నిఘంటువుల్లో వెతికినా “సబూరి” కనపడలేదు!
(2005 లో పదవీ స్వీకారం సందర్భంగా, ఆవుల మంజులత గారు అకుంఠిత దీక్షతో కృషి చేసి అయిదేళ్ళలో సమగ్ర నిఘంటువుని తయారుచేస్తామని హామీ ఇచ్చారు. పదవీ విరమణ సమయంలో దాని గురించి ఎవరైనా అడిగారా? ప్రభుత్వరంగంలో పలుకుబడి గల వాళ్ళెవరైనా కనుక్కుని వివరాలు తెలపమని మనవి.)
చలం ఇంటర్వ్యూ వినలేదు కాని మ్యూజింగ్స్ (పేజీలు 68-74) చదివాను. అది చదివితే మామూలు వాళ్ళకి ఇక రాయాలంటే భయం! ఆయన మహానుభావుడని ఒప్పుకోవాల్సిందే – ఆఖర్న అష్టగ్రహ కూటాల్ని నమ్మి ఆముష్మిక చింతనలో మునిగినా.
తనని తాను తిట్టుకోడానికి మాత్రమే అయితే చలం పుస్తకాలు రాసి ప్రపంచం మీద వదిలి నానా దుమారం లేపాల్సిన అవసరం లేదు కదా! బీడిలు కాల్చేవాడు కాదు గాని ఎప్పుడూ నోట్లో పైపుతో కనబడే ఒకాయన అరవై ఏళ్ళ క్రితం మాటల్లో :
“Thus, the author writes in order to address himself to the freedom of readers, and he requires it in order to make his work exist. But he does not stop there; he also requires that they return this confidence which he has given them, that they recognize his creative freedom, and that they in turn solicit it by a symmetrical and inverse appeal.” [1]
ఇంతకు మించి రాస్తే వ్యాసమవుతుంది. అది నా అర కొర జ్ఞానంతో కన్నా కాస్త లోతుగా తెలిసినవాళ్ళు రాస్తే బావుంటుంది.
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు
[1] From “Why Write?” in “What Is Literature?” and Other Essays, by Jean-Paul Sartre.
[ఈమాట అభిప్రాయ రచయితలకు మనవి: ఈమాట రచనలపై మీరు రాసే అభిప్రాయాలను ఆయా రచనలలో వివరించిన అంశాలతో ఏదో ఒక సంబంధం ఉండేటట్లుగా రాయమని మా మనవి. రచనలతో ఏ మాత్రం సంబంధం లేని నిరన్వయ (unrelated), తిర్యగ్గత (tangential) అభిప్రాయాలను ఇకపైనుండి తిరస్కరించాలని సంపాదక వర్గం నిర్ణయం. ఇటువంటి చర్చలకు రచ్చబండ వంటి ఫోరములు సరైన వేదికలని ప్రత్యేకంగా చెప్పక్కరలేదు. — సంపాదకులు]
మనకు తెలియని మన త్యాగరాజు -1 గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:
10/04/2008 10:20 am
సాయి గారికి సంగీతంపై కేవలం ఆసక్తే కాక అపారమైన పరిజ్ఞానం ఉందని తెలుస్తుంది. ఈ వ్యాసంలో చారిత్రక నేపథ్యం, తంజావూరు చరిత్రా బావున్నాయి. నాకు నచ్చని విషయాలు:
1. త్యాగరాజు తాత ముత్తాతల వంశ వృక్షాల గోత్రాల గోరీ వివరాలకి అంత ప్రాధాన్యత అవసరమా?.
2. ప్రచారం లో ఉన్న కట్టు కథలని స్థూలంగా చెప్పి అసలు చరిత్ర మీద కేంద్రీకరిస్తే బావుండేది.
అప్పుడప్పుడూ పాత తెలుగు సినిమా పాటలను వినడం మినహా నాకు సంగీతంలో ఓనమాలు కూడా తెలియవు. కాబట్టి నేనడగబోయే ప్రశ్న మరీ అమాయకంగా (naive గా) ఉండొచ్చు.
అప్పటిదాకా లాగుడు పీకుడు రాగాలతో ఉన్న శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని త్యాగరాజు శ్రావ్యం చేశాడన్నారు. దీనిక చారిత్రక శాస్త్రీయ ఆధారాలేమిటి? అంతకు ముందర ఈ సంగీతం నిజంగాఅంత కర్ణ కఠోరంగా ఉండేదా?
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు
చలంతో రజని ముఖాముఖి గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:
10/04/2008 9:59 am
శ్రీనివాస్ కీ, మాధవ్ కీ,
శ్రమపడి చలం ఇంటర్వ్యూ అందించినందుకు కృతజ్ఞతలు. ఈమాట లో శబ్ద తరంగాలు ఇచ్చేటప్పుడు, అవి ఎక్కడ ఎప్పుడు ఏ సందర్భంలో రికార్డు చేశారో వివరాలు ఇవ్వండి. జులై 2008 సంచికలో ఇచ్చిన మృణాళిని ఉపన్యాసం కూడా ఆవిడ ఎప్పుడు ఇచ్చారో తెలియలేదు.
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు
చలంతో రజని ముఖాముఖి గురించి baabjeelu అభిప్రాయం:
10/04/2008 12:12 am
ఈ మాట చదివే వాళ్ళకీ, ఈ మాట లో రాసే వాళ్ళకీ, ఈ మాట వేసే వాళ్ళకీ అందరికీ క్షమాపణలు చెప్పుకుంటున్నాను. నా అసందర్భపు ప్రేలాపనలకి.
రాయాలనే దుగ్ధ, ఎందుకు రాయాలో తేలని బాధ, నానా హింసా పెడుతున్నాయి.
క్షమించండి.
గ్రేడింగ్ అమ్మలు గురించి veeranjaneyulu.tella అభిప్రాయం:
10/03/2008 10:10 pm
Dear sir, A great article. Salute to you from your mother land.
చలంతో రజని ముఖాముఖి గురించి baabjeelu అభిప్రాయం:
10/03/2008 9:37 am
శ్రీనివాస్ పరుచూరి గారికి, శుభ్రపరచి డిజిటైజ్ చేసిన మాధవ్ మాచవరం గారికి “దణ్ణాలండి”.
Walkig encyclopedia of Telugu language & music, PS gaaruu, that damn book is too good, 99% good. మీకు మళ్ళీ మళ్ళీ దండాలండీ. మీరూ, మాధవ్ మాచవరం గోరూ ఏటనకండి. వొక్కసిటం వొగ్గీయండి. మీరంతా, మా “గురువుగారు” సెప్పినట్టు సెబాసో లెవెల్లో “సాహిత్య సేవ” సేసెస్తన్నారు. మీ సాహిత్య సేవకి మళ్ళీ మళ్ళీ దణ్ణాలండి.
సెలంగోరూ,
మిమ్మల్ని “మరియాదస్తుల్ని” సేస్సేరండి, ఇస్పనాథ సత్నాణ్గోరూ, వింద్రగంటి అనుమచ్చాత్రిగోరూ, మద్దెలో “మో” గోరూ. మిగతా “మరియదస్తులంతా.”
షిరిడీ సాయిబాబా కూడా, సెలంగోరూ, మీలాగే, మరియాదస్తులికి దొరికి పోయేరు.
గురజాడ అనీ కుర్రోడో, గుంటడో, పెద్దోడో, మనకి తెల్దుగానండి, ఆ బాబు “మీ పేరేటి” అనో కత సెప్పేడండి. అందులో బుద్దుణ్ణి మన్లో కలిపేసుకున్నవండి. షిర్డీ బాబునికూడా మన్లో కలిపేసుకున్నావండి.
సెలం గోరూ, మమ్మల్ని సెమించండి. మీరు సెప్పీది మాకు తెల్దు. మీరు “సెక్సు” గురించే రాస్తారని మావగాడు కూడా అంటాడు.గద్దర్ ని అడుగుతాను, వరవర రావునడుగుతాను, మావగణ్ణీ అడుగుతాను, ” సెప్పండెహె వొల్లకుంతారేటని?”
కానీ సెలం గోరూ, ఆళ్ళంతా ఆళ్ళ బతుకు బతుకుతున్నారు బాబు, ఆళ్ళనేటనకండి.
“మరియాదస్తులు” అనేది మీ భాషలో పరమ సెండాలవయిన “తిట్టని తెలీక” నేనూ, మావగోడూ తెగిదైపోతన్నం. కొడవళ్ళవారికీ,రోహిణీప్రెసాదుగోరికీ, ఈ ముక్క సెప్పాలి సెలంగోరూ.
ఈమాట గురించి గురించి Paruchuri Sreenivas అభిప్రాయం:
10/03/2008 5:04 am
హనుమంతరావుగారు,
రజనీకాంతరావు గారి “చలంతో ఇంటర్వ్యూ“, “ఈమాట” ఐదో జన్మదిన సంచిక లోని “శబ్దతరంగాల”లో వినవచ్చు.
ఆ ఇంటర్వ్యూ transcript చిన్న పుస్తకరూపంలో కూడా వచ్చింది.
“ఖానాగట్టు” గురించి విజయనగరం వాళ్ళు చెప్తే వింటానికి/చదవడానికి బాగుంటుంది.
— శ్రీనివాస్
ప్రయాణం గురించి krishna అభిప్రాయం:
10/03/2008 3:09 am
చాలా చాల బావుంది. నా వళ్ళంతా పులకరించింది.
నిజంగా చాలా అద్భుతంగా వుంది. మీరు ఇంకా మంచివి వ్రాయగలరు. ప్రయత్నించండి.
జ్ఞాపకాల ఎదురుచూపు గురించి shivakumar అభిప్రాయం:
10/03/2008 1:09 am
మీ కవిత చాలా బాగుంది.
చంద్రోదయం గురించి janardhanchoudary అభిప్రాయం:
10/02/2008 10:49 pm
hi,it’s simple and good…
ఈమాట గురించి గురించి కొడవళ్ళ హనుమంతరావు అభిప్రాయం:
10/01/2008 10:32 pm
బాబ్జీలు గారికి,
పల్లెటూరి నుండి వచ్చిన వాణ్ణి కాబట్టి బీడీల గురించి సందేహాలేం లేవు; ఖానా గట్టు గురించి ఉన్నాయి. మీ రాతల్లో నిగూఢంగా ఉన్న పద సంపద చెప్పుకోదగ్గది; మూడు నిఘంటువుల్లో వెతికినా “సబూరి” కనపడలేదు!
(2005 లో పదవీ స్వీకారం సందర్భంగా, ఆవుల మంజులత గారు అకుంఠిత దీక్షతో కృషి చేసి అయిదేళ్ళలో సమగ్ర నిఘంటువుని తయారుచేస్తామని హామీ ఇచ్చారు. పదవీ విరమణ సమయంలో దాని గురించి ఎవరైనా అడిగారా? ప్రభుత్వరంగంలో పలుకుబడి గల వాళ్ళెవరైనా కనుక్కుని వివరాలు తెలపమని మనవి.)
చలం ఇంటర్వ్యూ వినలేదు కాని మ్యూజింగ్స్ (పేజీలు 68-74) చదివాను. అది చదివితే మామూలు వాళ్ళకి ఇక రాయాలంటే భయం! ఆయన మహానుభావుడని ఒప్పుకోవాల్సిందే – ఆఖర్న అష్టగ్రహ కూటాల్ని నమ్మి ఆముష్మిక చింతనలో మునిగినా.
తనని తాను తిట్టుకోడానికి మాత్రమే అయితే చలం పుస్తకాలు రాసి ప్రపంచం మీద వదిలి నానా దుమారం లేపాల్సిన అవసరం లేదు కదా! బీడిలు కాల్చేవాడు కాదు గాని ఎప్పుడూ నోట్లో పైపుతో కనబడే ఒకాయన అరవై ఏళ్ళ క్రితం మాటల్లో :
“Thus, the author writes in order to address himself to the freedom of readers, and he requires it in order to make his work exist. But he does not stop there; he also requires that they return this confidence which he has given them, that they recognize his creative freedom, and that they in turn solicit it by a symmetrical and inverse appeal.” [1]
ఇంతకు మించి రాస్తే వ్యాసమవుతుంది. అది నా అర కొర జ్ఞానంతో కన్నా కాస్త లోతుగా తెలిసినవాళ్ళు రాస్తే బావుంటుంది.
కొడవళ్ళ హనుమంతరావు
[1] From “Why Write?” in “What Is Literature?” and Other Essays, by Jean-Paul Sartre.
[ఈమాట అభిప్రాయ రచయితలకు మనవి: ఈమాట రచనలపై మీరు రాసే అభిప్రాయాలను ఆయా రచనలలో వివరించిన అంశాలతో ఏదో ఒక సంబంధం ఉండేటట్లుగా రాయమని మా మనవి. రచనలతో ఏ మాత్రం సంబంధం లేని నిరన్వయ (unrelated), తిర్యగ్గత (tangential) అభిప్రాయాలను ఇకపైనుండి తిరస్కరించాలని సంపాదక వర్గం నిర్ణయం. ఇటువంటి చర్చలకు రచ్చబండ వంటి ఫోరములు సరైన వేదికలని ప్రత్యేకంగా చెప్పక్కరలేదు. — సంపాదకులు]