సంతోష్గారు, మీకు వ్యాసం నచ్చినందుకు సంతోషం. ఒక చిన్న సవరణ. గుణనిధి కథ ఉన్నది కాశీఖండ కావ్యంలో. ఇది సంస్కృతంలో స్కంధపురాణంలో ఉన్నది. అష్టాదశపురాణాల కర్త వ్యాసుడన్నది మన సంప్రదాయం. హర్షుడు వ్రాసినది నైషధం. దాన్ని శ్రీనాథుడు శృంగారనైషధంగా తెలుగు చేశాడు.
‘ఈ మాట’ సంపాదక వర్గానికి: నిర్ణయం మీదే అయినప్పటికీ ప్రతి రచననీ కనీసం ఇద్దరికి చూపించండి. రచయితల పేర్లు చూసి అచ్చేసి వదిలేయకండి. ‘ఆరు నెలలలో అవధాని’ని ఎవరికైనా చూపించారా అని బహిరంగంగా అడిగినట్టు గుర్తు. “Bowler ఎవరు అని కాదు బంతి ఎలాంటిదొ చూసి ఆడు” అని చెప్పేవాడు చిన్నప్పుడు మా కేప్టెన్.
కినిగె వారు నేను రాసిన మహాయానం అనే కథల పుస్తకం ప్రచురించేరు. రచయితని కనుక నాకు నాలుగు ప్రతులు ఉచితంగా దిగుమతి చేసుకుందికి “కూపాను” వంటి సదుపాయం కలిగించేరు. నా పుస్తకం దిగుమతి చేసుకుని, చదివి, దానిమీద వారి అభిప్రాయాన్ని రాసి పంపమని నలుగురు “పెద్ద”లకి ఈ విద్యుత్ కూపానులు పంపేను: నలుగురూ బాగా విద్యార్హతలు కలవారే. కాని ఒక్కరూ పుస్తకం ప్రతిని దిగుమతి చేసుకోలేక చేతులెత్తేశారు. ఆ నలుగురికి నా దగ్గర ఉన్న పి. డి. ఎఫ్. కాపీ పంపవలసి వచ్చింది. ఇ-పుస్తకాలని దిగుమతి చేసుకోవడం ఇంత కష్టం అయితే వీటిని ఎవ్వరూ కొనరు. ఈ రంగంలో నాకు అనుభవం తక్కువ. కినిగె సంస్థ ఈ విషయంలో కొంచెం శ్రద్ధ వహించి, వినియోగదారులకి తేలికగా ఉండే పద్ధతులని వెతకమని నా రెండు దమ్మిడీల విలువైన సలహా. – వేమూరి
కధ ఎప్పుడు రాసారు,కాపీ రైట్స్ ఎవరివి? అప్పటికి ఇన్ఫ్లేషన్ ఉందా?లాంటి ఆలోచనలు నాకైతే రాలేదు. కధలో ఒక నవ్యత ఉంది,ఒక ఫ్రెష్ నెస్ ఉంది, టోటల్గ చాలా బాగుంది.
గురువు గారూ,మీరు అత్యద్భుతంగా పద్యాన్ని వివరించారు.నేను అఖిల భారత సర్వీసులకు సన్నద్ధమౌతున్నాను, మా తెలుగు మాస్టారు శ్రీనాధుని గురించి, ఆయన రచనా పటిమను గురించి చెప్పిన రోజు నుంచి నేను శ్రీనాధునికి పెద్ద అభిమానిని అయిపోయాను,ఈ గుణనిధి కధ మూలంలో హర్షుడు రాశారు కదా? కాని అది మన తెలుగు ప్రజలకు వంట బట్టదని శ్రీనాధుడు అర్థం చేసుకుని తదనుగుణంగా మార్పు చెయ్యటం తెలుగు పై ఆయనకు ఉన్న అభిమానానికి నిదర్శనం. యజ్ఞదత్తుడు సోమిదమ్మ గారిని ఇంటి నుంచి వెడలగొట్టి మరు నిముషమే మరో పెళ్లి చేస్కున్నాడు అని మూలంలో ఉండగా,”కొద్ది దినములు గడిచిన పిదప” అని మార్చి రాయటం శ్రీనాధునికే చెల్లింది. శ్రీనాధుని ఆత్మ ప్రత్యయం ఎక్కువ, ఈ విషయం ఆయన చాటువులతో ప్రస్ఫుటమౌతుంది. నాకు ఇప్పటి వరకు చదివిన పద్య సాహిత్యం లో నచ్చిన పద్యం మీతో పంచుకుంటున్నాను. “దివిజ కవివరుల్గున్డియలు దిగ్గురనగ అరుగుచున్నాడు శ్రీనాదుడమరపురికి”. నాకు ఎప్పుడైనా నేను సివిల్స్ సాధించాలేనేమోనని అన్పిచినప్పుడు ఈ వాక్యం చదివితే ఎంతో ధైర్యం వస్తుంది.నాకు ఈ సైట్ చాలా బాగా నచ్చిందండి. ఈ విషయంలో మీకు నా హృదయ పూర్వక ధన్యవాదాలు.
అనువాదంలో మహా ప్రజ్ఞ మాట దేవుడెరుగు, ఏ మాత్రం పట్టు దప్పినా అర్థం లోయలోకి జారి పోతుంది ద్రోహ వస్త్రాన్ని కప్పుకుని.అనువాదంలో స్వేచ్ఛకు పరిమితులున్నాయి. మూలంలో కవికి భాష పట్ల గల వివేచన మీద అనువాదకుడు శ్రద్ధ వహించాలి. మచాడో వాడుక భాషకు పట్టం కట్టిన వాడు. అలతి అలతి పదాలతో భావాన్ని తేట పరచగల సరళమైన శైలి అతని సొంతం. ఇవన్నీ విస్మరించదగిన అంశాలు కాదు అనువాదంలో. చైనీస్ కవిత్రయం (లీ పో, తో పు, వాంగ్ వీ) లో రస దూరం అధికం. కవితా శక్తిలో వారిని సమీపించగలిగిన వారు నాస్తి నాస్తి అనే చెప్పాలి. నాలుగు పద చిత్రాలు సమ కూర్చిన ప్రతి ఒకడు ఈ ప్రాచీన కవి త్రయంతో తూగలేరు, కారణం, కవిత్వమన్నది ఉన్నత నాగరకతలో భాగం, అలాగే, విజ్ఞానం తత్వ శాస్త్రాలు కూడా, వీటి మధ్య సమన్వయం గొప్ప నాగరికతల్లో (ఉదా చైనా , గ్రీసు, భారత నాగరికతలు) కనిపిస్తుంది. అంతే గాక, ప్రకృతి పరిశీలన అనాదిగా నాగరకతకు పునాది.అమోఘమైన శబ్ద శక్తితో భావాలను నాగరికతల ఎల్లలు దాటించే వాడు అనువాదకుడు కాబట్టి, తేనెటీగల్ని ఎక్కడ బడితే అక్కడ వదల రాదు. మూలాన్ని తరచి చూడకుండా చేసేది అనువాదమే కాదు. గుడ్డెద్దు చేలో పడినట్లు ప్రతీ కవితను అనువాదం చేయాలి అన్న లౌల్యాన్ని వీడి పరిమితులను గుర్తెరిగి చేసిన అనువాదాలు కాల పరీక్షను తట్టుకొని నిలబడతాయి.
బార్న్ స్టోన్ సంకలనం బంగాళాఖాతం, రాబర్ట్ బ్లై తో (Times Alone) మొదలు పెట్టడం సులువు.The Poem Itself (1962) అన్న పుస్తకంలో మూల భాషలో కవిత, భావానువాదం, కవి పరిచయం ఉండటం వల్ల కొంత అవగాహన పెరుగుతుంది. (ఇందులో మచాడో కవితలు ఉన్నాయి). కావలిసిన పుస్తకాలు, ఉపకరణాలు ఉన్న ఈ శతాబ్దిలో మూల భాషనుండి తెనుగు చేయడం అన్ని విధాలా మంచిది. ఈ అనువాదాల్లో అన్నిటికన్నా నవ్వు తెప్పించినది “Noche de verano కవితకు అనువాదం:
మూలంలో స్పష్టంగా :
“Yo en este viejo pueblo paseando
solo, como un fantasma.”
‘పాతవడ్డ పల్లెటూరులో నేను
ప్రేతంలా ఒంటరిగా తిరుగుతాను’ అంటున్నాడు కవి
దాన్నే మన బార్న్ స్టోన్ :
‘I walk through this ancient village,
alone, like a ghost ‘
అనువాదకుల ‘అంతర్గతంగా ఉండే ఒక మహాప్రజ్ఞ’ చేసే మిరకిల్:
మూలంలోని దెయ్యం కాస్త నీడై కూచుంది, అది కూడా మామూలు అణా కాణీ నీడ కాదు, మూలంలో లేని ఒక పురాతనమైన నీడ
ఈ ప్రాచీనగ్రామసీమలో
ఒక పురాతనమైన నీడలా
నేనొక్కణ్ణే నడయాడుతున్నాను
చివరికి బొత్తిగా హృదయ కవాటాలు లేని గూగుల్ ఉపకరణం వాడి చేసిన ముక్కస్య ముక్క అనువాదం:
“నేను ఈ పాత పట్టణంలో వాకింగ్
ఒంటరిగా, ఒక దెయ్యం వంటి.”
మూలాన్ని గాలికొదిలేసే అనువాదాలు , మూలాన్ని వదలలేని అనువాదాలు రెండు అతి వాదాలే, కాబట్టి , వీటికి దూరంగా ఇంచుక రసజ్ఞత తో చేసిన అనువాదాలు రాణిస్తాయి. “ఉప్పు కప్పురంబు ఒక్క పోలిక నుండు, చూడ చూడ రుచుల జాడ వేరు”
ఏది ఏమైనప్పటికి ఒక అనువాదమంటూ చేసి అలరించిన వీరభద్రులను మనస్ఫూర్తిగా అభినందిస్తూ, అనువాదంలో స్వేచ్ఛ లాంటి విషయాలు మరొక విడి వ్యాసంలో ముచ్చటిస్తాను
తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్
———————————–
“Noche de verano”
Antonio Machado
Es una hermosa noche de verano.
Tienen las altas casas
abiertos los balcones
del viejo pueblo a la anchurosa plaza.
En el amplio rectángulo desierto,
bancos de piedra, evónimos y acacias
simétricos dibujan
sus negras sombras en la arena blanca.
En el cénit, la luna, y en la torre,
la esfera del reloj iluminada.
Yo en este viejo pueblo paseando
solo, como un fantasma.
translated from the Spanish by Willis Barnstone
“Summer Night”
A beautiful summer night.
the tall houses leave
their balcony shutters open
to the wide plaza of the old village.
In the large deserted square,
stone benches, burning bush and acacias
trace their black shadows
symmetrically on the white sand.
In its zenith, the moon; in the tower,
the clock’s illuminated globe.
I walk through this ancient village,
alone, like a ghost.
——————-
వేసవి రాత్రి
చాలా అందమైన వేసవి రాత్రి
ఈ పురాతనగ్రామమైదానానికి
మేడలు గవాక్షాలు తెరిచిపెట్టాయి
మనుష్యసంచారం లేని విశాలక్షేత్రం
రాతిబెంచీలు. చెట్లు, పొదలు
తెల్లని ఇసుక మీద సౌష్టవంగా
పరుచుకున్న నల్లనినీడలు.
దిగంతరేఖ మీద చంద్రుడు
గంటస్తంభంలో మెరుస్తున్న
గడియారగోళం
ఈ ప్రాచీనగ్రామసీమలో
ఒక పురాతనమైన నీడలా
నేనొక్కణ్ణే నడయాడుతున్నాను
——————
ఇది ఒక అందమైన వేసవి రాత్రి.
వారు పొడవైన ఇళ్లు కలిగి
ఓపెన్ బాల్కనీలు
anchurosa పాత పట్టణం చదరపు.
పెద్ద దీర్ఘ చతురస్రం ఎడారిలో
రాతి బల్లలు మరియు acacias evónimos
సుష్ట డ్రాయింగ్
తెలుపు ఇసుక వారి నలుపు నీడలు.
అత్యున్నత స్థాయికి, చంద్రుడు, మరియు టవర్,
ప్రకాశవంతమైన గడియార ముఖ.
నేను ఈ పాత పట్టణంలో వాకింగ్
ఒంటరిగా, ఒక దెయ్యం వంటి. (గూగుల్ అనువాదం )
రెండవ ఫ్రశ్న :”అభిజ్ఞాన శాకుంతలంలో తుమ్మెద శకుంతల ముఖం చుట్టూ ఎందుకు తిరిగిందండి?”
సమాధానం RYDER చెపితేనే బాగుంటుంది. నాకూ వినాలనుంది.
మొదటి ప్రశ్న:’గిరీశం’ లాటి తెలుగు దగుల్బాజీ పోరంబోకు వెధవ ప్రస్తావన ఎలా తెచ్చారండీ?”
4. శ్రీ వాడ్రేవు రాసింది చదువుతున్నప్పుడు ఒక గొప్ప స్పానిష్ కవి గురించి చదువుతున్నట్లనిపించలేదు గనక.
3. మచాడో కవితలను తెలుగులో తానొక అనువాదకునిగా చెయలేదని శ్రీ వాడ్రేవు చెప్పారు గనక. [కవి కర్మ కావ్యమైనట్టు అనువాదకుడు చేసింది అనువాదం.]
2. గిరీశం ‘చమక్కు’ ఇష్టం గనక.
1. స్పానిష్ తొ పొలిస్తే ‘తెలుగు దగుల్బాజీ’అని నేను అనుకొలేదు గనక.
శకుంతల ముఖ”పద్మం” గనకనే ఆ తుమ్మెద ఆమె ముఖం చుట్టూ పరిభ్రమించింది. ఆమె ముఖం కాస్తా అక్కడ పద్మం లాగా కాక ఏ ఆకులాగానో లేక ఏ కొమ్మ లాగానో ఉండి ఉంటే పరిభ్రమించేది కాదు. కాళిదాసే అయినా పువ్వు మీద తుమ్మెద పోలికని తెచ్చేడు గానీ ఆకుల మీద వాలి నట్టు తేలేదు కదా?
కన్యాశుల్కం లో తర్జుమా అన్న మాట కి ఒక సందర్భం ఉంది. అక్కడ గిరీశం కాదు ముఖ్యం. ఆ మాట “తర్జుమా” అన్నది మాత్రమే మనం గమనించవలసింది. అనువాదం లో ముక్కస్య ముక్కహ గా చేసినప్పుడు దానిని “తర్జుమా” అనడం తెలుగులో కద్దు. ఎప్పుడైనా “తర్జుమా” లా ఉండకుండా అనువాదం అన్నది అనువదింపబడిన భాషలో సహజంగా వొదగాలి అని తహ తహ గారి భావన అని నాకు అర్ధం అయింది. తెలుగులో అది కవిత కావాలి కానీ తెలుగు పదాలు కనిపిస్తూనే వాక్యాలు మాత్రం మరేదో భాష చదివినట్టు ఉండకూడదు. రెంటికీ చాలా తేడా ఉంటుంది మరి.
నాకు నచ్చిన పద్యం: శ్రీనాథుని శృంగారలీల గురించి కామేశ్వరరావు అభిప్రాయం:
09/19/2013 1:09 pm
సంతోష్గారు, మీకు వ్యాసం నచ్చినందుకు సంతోషం. ఒక చిన్న సవరణ. గుణనిధి కథ ఉన్నది కాశీఖండ కావ్యంలో. ఇది సంస్కృతంలో స్కంధపురాణంలో ఉన్నది. అష్టాదశపురాణాల కర్త వ్యాసుడన్నది మన సంప్రదాయం. హర్షుడు వ్రాసినది నైషధం. దాన్ని శ్రీనాథుడు శృంగారనైషధంగా తెలుగు చేశాడు.
పలుకుబడి: ఋతువులు, కాలాలు గురించి నూర్ బాషా రహంతుల్లా అభిప్రాయం:
09/19/2013 1:22 am
సురేశ్ గారూ మంచి విషయాలు అందించారు.నా వ్యాసం కూడా చూడగలరు.
కార్తెలలో రైతు విజ్ఞానం – నూర్ బాషా రహంతుల్లా (నడుస్తున్న చరిత్ర డిశంబర్ 2011)
స్వప్నలోకచిత్రకారుడు మచాడో గురించి తఃతః అభిప్రాయం:
09/18/2013 11:44 pm
“Hats off” భూషన్!’ఎవరో రావాలి!’ అన్నట్టు వచ్చారు మీరు.
‘ఈ మాట’ సంపాదక వర్గానికి: నిర్ణయం మీదే అయినప్పటికీ ప్రతి రచననీ కనీసం ఇద్దరికి చూపించండి. రచయితల పేర్లు చూసి అచ్చేసి వదిలేయకండి. ‘ఆరు నెలలలో అవధాని’ని ఎవరికైనా చూపించారా అని బహిరంగంగా అడిగినట్టు గుర్తు. “Bowler ఎవరు అని కాదు బంతి ఎలాంటిదొ చూసి ఆడు” అని చెప్పేవాడు చిన్నప్పుడు మా కేప్టెన్.
తఃతః
[మీ సలహాకి కృతజ్ఞతలు – సం.]
కొన్ని త్రిపుర సందర్భాల్లో గురించి బివివి ప్రసాద్ అభిప్రాయం:
09/18/2013 10:40 am
త్రిపురని ఆవాహన చేసుకొని పలవరించిన వాక్యాలనుకొంటాను. దుఃఖపెడుతున్నాయి మీతోపాటుగానే.
కినిగె.కాం తో నా అనుభవాలు గురించి Rao Vemuri అభిప్రాయం:
09/18/2013 5:15 am
అనుభవంతో కూడిన మరొక అభిప్రాయం.
కినిగె వారు నేను రాసిన మహాయానం అనే కథల పుస్తకం ప్రచురించేరు. రచయితని కనుక నాకు నాలుగు ప్రతులు ఉచితంగా దిగుమతి చేసుకుందికి “కూపాను” వంటి సదుపాయం కలిగించేరు. నా పుస్తకం దిగుమతి చేసుకుని, చదివి, దానిమీద వారి అభిప్రాయాన్ని రాసి పంపమని నలుగురు “పెద్ద”లకి ఈ విద్యుత్ కూపానులు పంపేను: నలుగురూ బాగా విద్యార్హతలు కలవారే. కాని ఒక్కరూ పుస్తకం ప్రతిని దిగుమతి చేసుకోలేక చేతులెత్తేశారు. ఆ నలుగురికి నా దగ్గర ఉన్న పి. డి. ఎఫ్. కాపీ పంపవలసి వచ్చింది. ఇ-పుస్తకాలని దిగుమతి చేసుకోవడం ఇంత కష్టం అయితే వీటిని ఎవ్వరూ కొనరు. ఈ రంగంలో నాకు అనుభవం తక్కువ. కినిగె సంస్థ ఈ విషయంలో కొంచెం శ్రద్ధ వహించి, వినియోగదారులకి తేలికగా ఉండే పద్ధతులని వెతకమని నా రెండు దమ్మిడీల విలువైన సలహా. – వేమూరి
వదిన గురించి santosh అభిప్రాయం:
09/18/2013 5:04 am
కధ ఎప్పుడు రాసారు,కాపీ రైట్స్ ఎవరివి? అప్పటికి ఇన్ఫ్లేషన్ ఉందా?లాంటి ఆలోచనలు నాకైతే రాలేదు. కధలో ఒక నవ్యత ఉంది,ఒక ఫ్రెష్ నెస్ ఉంది, టోటల్గ చాలా బాగుంది.
నాకు నచ్చిన పద్యం: శ్రీనాథుని శృంగారలీల గురించి సంతోష్ అభిప్రాయం:
09/18/2013 4:34 am
గురువు గారూ,మీరు అత్యద్భుతంగా పద్యాన్ని వివరించారు.నేను అఖిల భారత సర్వీసులకు సన్నద్ధమౌతున్నాను, మా తెలుగు మాస్టారు శ్రీనాధుని గురించి, ఆయన రచనా పటిమను గురించి చెప్పిన రోజు నుంచి నేను శ్రీనాధునికి పెద్ద అభిమానిని అయిపోయాను,ఈ గుణనిధి కధ మూలంలో హర్షుడు రాశారు కదా? కాని అది మన తెలుగు ప్రజలకు వంట బట్టదని శ్రీనాధుడు అర్థం చేసుకుని తదనుగుణంగా మార్పు చెయ్యటం తెలుగు పై ఆయనకు ఉన్న అభిమానానికి నిదర్శనం. యజ్ఞదత్తుడు సోమిదమ్మ గారిని ఇంటి నుంచి వెడలగొట్టి మరు నిముషమే మరో పెళ్లి చేస్కున్నాడు అని మూలంలో ఉండగా,”కొద్ది దినములు గడిచిన పిదప” అని మార్చి రాయటం శ్రీనాధునికే చెల్లింది. శ్రీనాధుని ఆత్మ ప్రత్యయం ఎక్కువ, ఈ విషయం ఆయన చాటువులతో ప్రస్ఫుటమౌతుంది. నాకు ఇప్పటి వరకు చదివిన పద్య సాహిత్యం లో నచ్చిన పద్యం మీతో పంచుకుంటున్నాను. “దివిజ కవివరుల్గున్డియలు దిగ్గురనగ అరుగుచున్నాడు శ్రీనాదుడమరపురికి”. నాకు ఎప్పుడైనా నేను సివిల్స్ సాధించాలేనేమోనని అన్పిచినప్పుడు ఈ వాక్యం చదివితే ఎంతో ధైర్యం వస్తుంది.నాకు ఈ సైట్ చాలా బాగా నచ్చిందండి. ఈ విషయంలో మీకు నా హృదయ పూర్వక ధన్యవాదాలు.
స్వప్నలోకచిత్రకారుడు మచాడో గురించి తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్ అభిప్రాయం:
09/18/2013 4:20 am
అనువాదంలో మహా ప్రజ్ఞ మాట దేవుడెరుగు, ఏ మాత్రం పట్టు దప్పినా అర్థం లోయలోకి జారి పోతుంది ద్రోహ వస్త్రాన్ని కప్పుకుని.అనువాదంలో స్వేచ్ఛకు పరిమితులున్నాయి. మూలంలో కవికి భాష పట్ల గల వివేచన మీద అనువాదకుడు శ్రద్ధ వహించాలి. మచాడో వాడుక భాషకు పట్టం కట్టిన వాడు. అలతి అలతి పదాలతో భావాన్ని తేట పరచగల సరళమైన శైలి అతని సొంతం. ఇవన్నీ విస్మరించదగిన అంశాలు కాదు అనువాదంలో. చైనీస్ కవిత్రయం (లీ పో, తో పు, వాంగ్ వీ) లో రస దూరం అధికం. కవితా శక్తిలో వారిని సమీపించగలిగిన వారు నాస్తి నాస్తి అనే చెప్పాలి. నాలుగు పద చిత్రాలు సమ కూర్చిన ప్రతి ఒకడు ఈ ప్రాచీన కవి త్రయంతో తూగలేరు, కారణం, కవిత్వమన్నది ఉన్నత నాగరకతలో భాగం, అలాగే, విజ్ఞానం తత్వ శాస్త్రాలు కూడా, వీటి మధ్య సమన్వయం గొప్ప నాగరికతల్లో (ఉదా చైనా , గ్రీసు, భారత నాగరికతలు) కనిపిస్తుంది. అంతే గాక, ప్రకృతి పరిశీలన అనాదిగా నాగరకతకు పునాది.అమోఘమైన శబ్ద శక్తితో భావాలను నాగరికతల ఎల్లలు దాటించే వాడు అనువాదకుడు కాబట్టి, తేనెటీగల్ని ఎక్కడ బడితే అక్కడ వదల రాదు. మూలాన్ని తరచి చూడకుండా చేసేది అనువాదమే కాదు. గుడ్డెద్దు చేలో పడినట్లు ప్రతీ కవితను అనువాదం చేయాలి అన్న లౌల్యాన్ని వీడి పరిమితులను గుర్తెరిగి చేసిన అనువాదాలు కాల పరీక్షను తట్టుకొని నిలబడతాయి.
బార్న్ స్టోన్ సంకలనం బంగాళాఖాతం, రాబర్ట్ బ్లై తో (Times Alone) మొదలు పెట్టడం సులువు.The Poem Itself (1962) అన్న పుస్తకంలో మూల భాషలో కవిత, భావానువాదం, కవి పరిచయం ఉండటం వల్ల కొంత అవగాహన పెరుగుతుంది. (ఇందులో మచాడో కవితలు ఉన్నాయి). కావలిసిన పుస్తకాలు, ఉపకరణాలు ఉన్న ఈ శతాబ్దిలో మూల భాషనుండి తెనుగు చేయడం అన్ని విధాలా మంచిది. ఈ అనువాదాల్లో అన్నిటికన్నా నవ్వు తెప్పించినది “Noche de verano కవితకు అనువాదం:
మూలంలో స్పష్టంగా :
“Yo en este viejo pueblo paseando
solo, como un fantasma.”
‘పాతవడ్డ పల్లెటూరులో నేను
ప్రేతంలా ఒంటరిగా తిరుగుతాను’ అంటున్నాడు కవి
దాన్నే మన బార్న్ స్టోన్ :
‘I walk through this ancient village,
alone, like a ghost ‘
అనువాదకుల ‘అంతర్గతంగా ఉండే ఒక మహాప్రజ్ఞ’ చేసే మిరకిల్:
మూలంలోని దెయ్యం కాస్త నీడై కూచుంది, అది కూడా మామూలు అణా కాణీ నీడ కాదు, మూలంలో లేని ఒక పురాతనమైన నీడ
ఈ ప్రాచీనగ్రామసీమలో
ఒక పురాతనమైన నీడలా
నేనొక్కణ్ణే నడయాడుతున్నాను
చివరికి బొత్తిగా హృదయ కవాటాలు లేని గూగుల్ ఉపకరణం వాడి చేసిన ముక్కస్య ముక్క అనువాదం:
“నేను ఈ పాత పట్టణంలో వాకింగ్
ఒంటరిగా, ఒక దెయ్యం వంటి.”
మూలాన్ని గాలికొదిలేసే అనువాదాలు , మూలాన్ని వదలలేని అనువాదాలు రెండు అతి వాదాలే, కాబట్టి , వీటికి దూరంగా ఇంచుక రసజ్ఞత తో చేసిన అనువాదాలు రాణిస్తాయి. “ఉప్పు కప్పురంబు ఒక్క పోలిక నుండు, చూడ చూడ రుచుల జాడ వేరు”
ఏది ఏమైనప్పటికి ఒక అనువాదమంటూ చేసి అలరించిన వీరభద్రులను మనస్ఫూర్తిగా అభినందిస్తూ, అనువాదంలో స్వేచ్ఛ లాంటి విషయాలు మరొక విడి వ్యాసంలో ముచ్చటిస్తాను
తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్
———————————–
“Noche de verano”
Antonio Machado
Es una hermosa noche de verano.
Tienen las altas casas
abiertos los balcones
del viejo pueblo a la anchurosa plaza.
En el amplio rectángulo desierto,
bancos de piedra, evónimos y acacias
simétricos dibujan
sus negras sombras en la arena blanca.
En el cénit, la luna, y en la torre,
la esfera del reloj iluminada.
Yo en este viejo pueblo paseando
solo, como un fantasma.
translated from the Spanish by Willis Barnstone
“Summer Night”
A beautiful summer night.
the tall houses leave
their balcony shutters open
to the wide plaza of the old village.
In the large deserted square,
stone benches, burning bush and acacias
trace their black shadows
symmetrically on the white sand.
In its zenith, the moon; in the tower,
the clock’s illuminated globe.
I walk through this ancient village,
alone, like a ghost.
——————-
వేసవి రాత్రి
చాలా అందమైన వేసవి రాత్రి
ఈ పురాతనగ్రామమైదానానికి
మేడలు గవాక్షాలు తెరిచిపెట్టాయి
మనుష్యసంచారం లేని విశాలక్షేత్రం
రాతిబెంచీలు. చెట్లు, పొదలు
తెల్లని ఇసుక మీద సౌష్టవంగా
పరుచుకున్న నల్లనినీడలు.
దిగంతరేఖ మీద చంద్రుడు
గంటస్తంభంలో మెరుస్తున్న
గడియారగోళం
ఈ ప్రాచీనగ్రామసీమలో
ఒక పురాతనమైన నీడలా
నేనొక్కణ్ణే నడయాడుతున్నాను
——————
ఇది ఒక అందమైన వేసవి రాత్రి.
వారు పొడవైన ఇళ్లు కలిగి
ఓపెన్ బాల్కనీలు
anchurosa పాత పట్టణం చదరపు.
పెద్ద దీర్ఘ చతురస్రం ఎడారిలో
రాతి బల్లలు మరియు acacias evónimos
సుష్ట డ్రాయింగ్
తెలుపు ఇసుక వారి నలుపు నీడలు.
అత్యున్నత స్థాయికి, చంద్రుడు, మరియు టవర్,
ప్రకాశవంతమైన గడియార ముఖ.
నేను ఈ పాత పట్టణంలో వాకింగ్
ఒంటరిగా, ఒక దెయ్యం వంటి. (గూగుల్ అనువాదం )
స్వప్నలోకచిత్రకారుడు మచాడో గురించి తఃతః అభిప్రాయం:
09/18/2013 3:13 am
రెండవ ఫ్రశ్న :”అభిజ్ఞాన శాకుంతలంలో తుమ్మెద శకుంతల ముఖం చుట్టూ ఎందుకు తిరిగిందండి?”
సమాధానం RYDER చెపితేనే బాగుంటుంది. నాకూ వినాలనుంది.
మొదటి ప్రశ్న:’గిరీశం’ లాటి తెలుగు దగుల్బాజీ పోరంబోకు వెధవ ప్రస్తావన ఎలా తెచ్చారండీ?”
4. శ్రీ వాడ్రేవు రాసింది చదువుతున్నప్పుడు ఒక గొప్ప స్పానిష్ కవి గురించి చదువుతున్నట్లనిపించలేదు గనక.
3. మచాడో కవితలను తెలుగులో తానొక అనువాదకునిగా చెయలేదని శ్రీ వాడ్రేవు చెప్పారు గనక. [కవి కర్మ కావ్యమైనట్టు అనువాదకుడు చేసింది అనువాదం.]
2. గిరీశం ‘చమక్కు’ ఇష్టం గనక.
1. స్పానిష్ తొ పొలిస్తే ‘తెలుగు దగుల్బాజీ’అని నేను అనుకొలేదు గనక.
తఃతః
స్వప్నలోకచిత్రకారుడు మచాడో గురించి jayaprabha అభిప్రాయం:
09/17/2013 11:03 pm
శకుంతల ముఖ”పద్మం” గనకనే ఆ తుమ్మెద ఆమె ముఖం చుట్టూ పరిభ్రమించింది. ఆమె ముఖం కాస్తా అక్కడ పద్మం లాగా కాక ఏ ఆకులాగానో లేక ఏ కొమ్మ లాగానో ఉండి ఉంటే పరిభ్రమించేది కాదు. కాళిదాసే అయినా పువ్వు మీద తుమ్మెద పోలికని తెచ్చేడు గానీ ఆకుల మీద వాలి నట్టు తేలేదు కదా?
కన్యాశుల్కం లో తర్జుమా అన్న మాట కి ఒక సందర్భం ఉంది. అక్కడ గిరీశం కాదు ముఖ్యం. ఆ మాట “తర్జుమా” అన్నది మాత్రమే మనం గమనించవలసింది. అనువాదం లో ముక్కస్య ముక్కహ గా చేసినప్పుడు దానిని “తర్జుమా” అనడం తెలుగులో కద్దు. ఎప్పుడైనా “తర్జుమా” లా ఉండకుండా అనువాదం అన్నది అనువదింపబడిన భాషలో సహజంగా వొదగాలి అని తహ తహ గారి భావన అని నాకు అర్ధం అయింది. తెలుగులో అది కవిత కావాలి కానీ తెలుగు పదాలు కనిపిస్తూనే వాక్యాలు మాత్రం మరేదో భాష చదివినట్టు ఉండకూడదు. రెంటికీ చాలా తేడా ఉంటుంది మరి.
జయప్రభ.