బట్టతల పోవడం/రాకుండా ఉండటం ఎలా అని ఆ మధ్యొక టివీ వారు కార్యక్రమం ఏర్పాటు చేసారు (నాకు బట్టతల లేదు కానీ ఆ కార్యక్రమం నేను చూసేను). అందులో ఆ సలహాలు చెప్పేవాడికి ఉన్నది బట్టతల.
మీ వ్యాసం మీరే సంగ్రహించి చెప్పటం కొంతవరకూ అలాగే ఉంది 😉
నా కవితపై తమ అభిప్రాయం తెలిపిన సాయిలక్ష్మి,పద్మజ గార్లకు ధన్యవాదాలు.
లక్ష్మి గారూ, “ఏటవాలుగా విరిసిన ఇంద్రధనుస్సు ” తుషార కన్నీటి భావ బిందువా అన్న మీ ప్రశ్నచాలా అందమైన స్పందన.ఆ భావన తాలూకు క్రెడిట్ పూర్తిగా మీదే.
“ఒక కవిత కవికి “ఒక్క” కవితే కానీ అది పాఠకులకు అనేక కవితలుగా ఆవిష్కరింప బడుతుంది “,అంటూ ఉండేవారు మా నాన్న గారు. ఇది కవిత్వానికి ఉన్న universality కి,రసజ్ఞులైన పాఠకుల స్పందనా శక్తికి సంబంధించిన విషయమేమో అనిపిస్తుంది. ఒక కవితలో ఉన్న నిర్దేశిత భావాన్ని అంటిపెట్టుకుని ఉండటానికి ఆస్కారం ఉన్న అనేక సంబంధిత భావనల్ని పాఠకులు చూడగలుగుతారు. ఒక సాధారణ అనుభవం,కవి వైయుక్తిక అనుభూతిగా కవిత్వీకరణ చెందినపుడు,అదే అనుభవం పాఠకుల వైయుక్తిక అనుభూతిలోకి ఒక కొత్త కోణం లో transfer అవటం కారణం కావచ్చు కూడా.
మోహనరావుగారు ఉదహరించిన రెండుపాటలూ, ఇతరగీతాలూ (వెన్నెలరేయి ఎంతో చలిచలి వగైరాలు) అన్నీ కళావతి (వలజి)లో అక్కడక్కడా రిషభం తగిలించినవే. దీనికి విద్వాంసులు (తామే సృష్టించినట్టుగా) రకరకాల పేర్లు పెట్టారు. రవిశంకర్ (జనసమ్మోహిని), విలాయత్ ఖాన్ (కలావంతీ లేక శంకర్ కల్యాణ్), బడేగులాం (కున్హేరీ కల్యాణ్), బాలమురళీకృష్ణ (నర్తకి) అన్నారు. ఏ కల్తీలూ లేకుండా స గ2 ప ద2 ని1 అనే కలావతీయే అన్నిటికన్నా నాకిష్టం.
“20. వసంతగాలికి… (కర్ణ?)” అని రాశారు. ప్రశ్నార్థకం కరెక్టే అనుకుటాను. “వసంతగాలికి” అనే పాట బాలమురళీకృష్ణ గారూ, జానకి గారూ కలిసి, “శ్రీకాకుళ ఆంధ్ర మహా విష్ణు కధ” అనే సినిమాలో పాడారని నా గాఢ నమ్మకం.
ప్రసాద్
“. ..కాబట్టి, లైలా యెర్నేని గారి పాయింటు ఈ విషయంలో కరెక్టే. అయితే తోలూ, సూదీ, దారం లాంటివి సంపాదించి, చెప్పులు స్వయంగా కుట్టుకోవాలి అనేది అర్థం లేని విషయం.”
ఎందుకు కుట్టుకోకూడదు. చాలమంది చొక్కాలూ, జాకెట్లూ, కుట్టుకుంటూనే ఉంటారుగా? కరెక్టే అంటూనే మళ్ళీ కాదంటారు. అంతా రైటే అంటే మనమిద్దరం స్నేహితులమై పోతామని భయమా ఏమిటి?
“రెండవ విషయం – ఒక మగ పిల్లాడు, ఆడవాళ్ళ కష్టం, అదీ తన తల్లీ, సోదరిల కష్టం తింటే, అది అతనికి అవమానమా? అదే ఒక ఆడపిల్ల, మగ వాళ్ళ కష్టం, అదీ తన తండ్రీ, సోదరుల కష్టం తింటే, అది ఆమెకి అవమానం కాదా? లైలా గారి అభిప్రాయం ప్రకారం కాదు మరి!”
రామ రామ! నెనెక్కడన్నాను అవన్నీ.
రచయిత కథలో ఒక అమ్మాయి సంపాదన మీద నలుగురు బ్రతుకుతున్నట్లు రాశారు.
అబ్బ! ఆమెకు ఎంత కష్టమైన పనో అని నేను అనుకోకూడదా?
రచయిత ఆమె గురించి పెద్దగా చెప్పరు. ఎందుకో మరి. సంపాదనపరులైన ఆడవాళ్ళను రచయితలు ఫోకస్ లోకి తేరు. ఏం చెయ్యను. నేనే ఊహించుకోవాలి.
ఆడవాళ్ళు పని చేస్తుంటే మగవాళ్ళు , తమ మీదే కథలూ కవితలూ రాసుకుని మరోమారు – అదేంటీ ఆ మాట – తేజో మూర్తులై పోతారు.
అందుకని నెను కూడా – ఆమెను ఇగ్నోర్ చెయ్యాలా? ఆమె, బాథ్యతను , బరువును, ఆమె త్యాగాన్ని. ఎందుకని?
రచయిత కు మస్తుగా చెప్పులు లేని కుర్రాడి మీద జాలి ఉంది. అందుకని నేనూ ఆయన జాలిపడిన వాళ్ళమీదే నా జాలి చూపాలా? వేరే వాళ్ళను గురించి తలచకూడదా? నిషేధమా?
కథలో ఒక్క స్త్రీ సంపాదన, నలుగురి నోట్లోకి ముద్ద వెళ్ళటం కదా రాసిన విషయం? రచయిత ఒక పురుషుడి సంపాదన మీద నలుగురు బ్రతుకుతున్నట్లు రాస్తే, నేను అయ్యో! ఒక్క మగవాడి రెక్కల కష్టం మీద అంతమందా? అతనికి ఎంత కష్టం! అంటానే. అన్నాను ఎన్నోసార్లు.
కాని ‘చెప్పులు’ కథలో అది రాయందే. రాయకపోయినా అది అన్న ఐతే, తమ్ముడైతే , తాతైతే – వారు వీరైతే వీరు వారైతే – ఈ కాంబినేషన్లన్నీ నన్నెందుకు ఆలోచించమంటారు.? ముందు సంపాదించి నలుగురికి తిండి పెట్టిన అక్క మీద కథ రాయండి. గొప్పగా రాయండి. నెగెటివ్ గా రాయకండి. అప్పుడు ఆమె శ్రమ సార్థకమౌతుంది.
“వయసులో పెద్దవాళ్ళు, అంటే అన్న చెల్లెలి కష్టం తింటే, తప్పు పట్టొచ్చు. అది తమ్ముడి కష్టం తిన్నా తప్పే మరి. అన్న వుద్యోగం చేస్తూ, చెల్లెలిని పోషిస్తూ, చదివించుకోవడంలో లేని అవమానం, ఒక అక్క వుద్యోగం చేస్తూ, తమ్ముడిని పోషిస్తూ, చదివించుకోవడంలో ఎందుకు వుందీ? ఆడవాళ్ళ కష్టం తినడం అంత హీనమయిన విషయమా? అలా అని ఆడవాళ్ళే అనడం ఏం అర్థమయిన విషయం? ”
అవమానం లేదు. అవమానాలు – కాలం నీతిని బట్టి ఊహించుకునేవి. రుక్మిణి కృష్ణుడితో వెళ్ళి పోతే ఇంట్లో వాళ్ళకి కలిగే తలవంపుల వంటివి. శ్రమ అంటారా అది నిజం. ఉంది. మనిషికి మానసికంగా గాని, శారీరకంగా గాని శ్రమ లేకపోతే ఒక మనిషి ఎంతమందినైనా పోషించవచ్చు. అసలు ఆ పోషించే వాళ్ళు బంధువులే ఐ ఉండవసరం లేదు. ఎవరికైనా సాయం చెయ్య వచ్చు.
కుటుంబంలో పెద్ద సంతానమైనంత మాత్రాన, అమ్మా నాన్నా కన్న మిగతా సంతానాన్ని, వాళ్ళెందుకు సాకాలి. అమ్మా నాన్నా వాళ్ళను అడిగి, ఒప్పందం మీద కన్నారా మిగతా వారిని. మనకు ఏ నీతి ఉపయోగం గా ఉంటే అది వాడేసి, మన బాధ్యతను వేరే వాళ్ళ మీదకు నెట్టటమే కదా?
కథలో హీరో అక్క మనసు బాథ పడుతుందేమో అని సంపాదించుకోటం మానేస్తాడు. అందులో అతనికి నష్టం ఏముంది. తనే పని చెయ్యగా లేంది తన తమ్ముడు గారు పని చేస్తే అక్కకు ఎందుకు కష్టం. తల్లి -తండ్రికి కూతురు పనిచేస్తుంటే బాగానే ఉండి, కొడుకు పనిచెయ్యకుండా చదువుకుంటే వాళ్ళకు అప్పుడు అవమానం ఎందుకు కలగటం లేదు? దీనివల్ల అవమానాలు మనకు ఇస్టం వచ్చిన రీతిగా మార్చుకుంటాం అని తెలుస్తూంది కదా?
“ఆడవాళ్ళ కష్టం, మగవాళ్ళ కష్టం అనే వేరు వేరు పదాలే అర్థం లేనివి.”
అది నిజమే. ఆడ పని, మగపని అని లేదు. మీకూ, నాకూ లేదిప్పు డు. కాని కథా కాలం నాటికి రచయితకు, ఆ కథలో అబ్బాయి మీద ఎక్కువ సానుభూతి ఉంది. అంత మాత్రం చేత అది మంచి కథ కాకుండా పోదు. అది అప్పటి కథ, అప్పటి అవగాహన.
J.D. Salinger రాసిన The Catcher in the Rye చదివి నా మేనల్లుడు , ‘చెప్పులు’ హీరో వయసప్పుడే – Self pitying selfish brat. What is Holden Caulfield’s problem? Why do you like this book? అని అడిగాడు నన్ను.
The characters don’t have to be perfect to like a book 🙂
“ఒక ఆడపిల్ల కుటుంబ భాధ్యతని తీసుకుంటే (జీవితాంతం తన జీవితాన్ని సినిమాల్లో లాగా త్యాగం చేసి కాకుండా), ఆ కుటుంబంలో వున్న చిన్నవాళ్ళకి సిగ్గు పడాల్సిన విషయం కాదు అది.”
కానీ ఆడపిల్ల గర్వ పడవచ్చుగదా? ఎవరికీ అభ్యంతరం ఉండకూడదు కదా, అవునా? సంపాదించే మగవాళ్ళూ బాగా గర్వ పడుతారేమో. ‘నేను ఆమెవ్వరో డబ్బు ఇబ్బందిలో ఉన్నపుడు డబ్బు పంపాను’ – అని రాయగలిగిన మగవాడు, ‘నాకు ఆమె ఎంతో సాయం చేసింది’ అని అంతే నిజాయితీతో చెప్పవద్దా? అలాగే ప్రతి సంపాదించే స్త్రీ కూడా నా సంపాదన మీదే ఈ ఇల్లు గడుస్తూంది అని చెప్పవచ్చు. చెపితే వేరే వాళ్ళ మనసుకు కష్టం, అవమానము కలుగకూడదు. అవునా? అవును. ఎందుకంటే అది నిజము కాబట్టి. నిజం మనం చెప్పగలగాలి కాబట్టి.
“ఇంతకన్నా చెప్పడానికి ఏమీ వుంటుందని నేననుకోను.”
‘ఈ మాట కథల’ పరిథి దాటి మాట్లడనిస్తే – చాలా ఉంటాయి చెప్పటానికి. కాని మనం రాస్తున్నది రచనల మీద పాఠకుల అభిప్రాయ వేదికలో కదా. ఇంతింత పొడుగు రాస్తే పత్రిక వారికి, పాఠకులకు ఇబ్బంది కలగవచ్చు.
ముగించే ముందు – మీరు నాతో మాట్లాడటం నాకు చాలా సంతోషం కలిగించింది ప్రసాద్!
లైలా
మీరు నవలలు రాయాలి ఇక. కథ పరిథి ఇక మీకు చాలదు జె.యు.బి.వి. 🙂
రా. నా. రె. గారూ,
“వెచ్చని మనసులు” కధని మెచ్చుకున్న మీరు ఈ ప్రశ్న అడగడం నాకు కాస్త ఆశ్చర్యం కలగజేసింది. ఈ కధ నాక్కూడా నచ్చిందనుకోండీ. కానీ మనం చెప్పుకున్న ప్రక్రియలేవీ ఈ కధలో లేవు కదా? అలాగే, ఎంతో మంది మెచ్చుకున్న “మిధునం” కధలో కూడా అటువంటి ప్రక్రియలు లేవు. దీనర్థం ఈ “లిటిల్ సైంటిస్టు” కధని పై కధల పక్కన కూర్చోబెడుతున్నట్టు కాదు. అలాగే నామిని సుబ్రహ్మణ్యం నాయుడు గారు రాసిన అనేక కధలు కూడా. సోమరాజు సుశీల గారు రాసిన ఇల్లేరమ్మ కధలు కూడా. కోట్ చెయ్యలేను గానీ, శ్రీపాద వారివీ, చలం గారివీ కొన్ని కధలు ఇలాంటి ప్రక్రియలు లేకుండా చదివినట్టు గుర్తు. ఇంకా చదివినవి గుర్తు లేవు. కొన్ని కదలు ఆహ్లాదంగా వుంటాయి. మొహంలో ఒక చిరునవ్వుని పూయిస్తాయి. అవి నిజ జీవితంలోంఛీ వచ్చిన కొన్ని చిన్న చిన్న అనుభవాలతో కలిసి, కాసిని కబుర్లు ఆత్మీయంగా చెప్పుకున్నట్టుగా వుంటాయి. గొప్ప మలుపులూ, గొప్ప నీతులూ, ఉత్కంఠ కలిగించే విషయాలూ వుండవు. నా దృష్టిలో అలా అన్నీ వుండ నక్కరలేదు కూడా. అలాంటివి వున్న కధలని నేను విమర్శించడం లేదు కూడా. ఆ ప్రక్రియలు కూడా బాగానే వుంటాయి. ఇవీ ఆ మాటలు అనడం వెనుక నున్న నా వుద్దేశ్యం.
గ్రంథచౌర్యం గురించి … గురించి Gulti reader అభిప్రాయం:
05/02/2008 8:55 am
బట్టతల పోవడం/రాకుండా ఉండటం ఎలా అని ఆ మధ్యొక టివీ వారు కార్యక్రమం ఏర్పాటు చేసారు (నాకు బట్టతల లేదు కానీ ఆ కార్యక్రమం నేను చూసేను). అందులో ఆ సలహాలు చెప్పేవాడికి ఉన్నది బట్టతల.
మీ వ్యాసం మీరే సంగ్రహించి చెప్పటం కొంతవరకూ అలాగే ఉంది 😉
నిశ్శబ్దం నీకూ నాకూ మధ్య గురించి Vaidehi Sasidhar అభిప్రాయం:
05/02/2008 6:52 am
నా కవితపై తమ అభిప్రాయం తెలిపిన సాయిలక్ష్మి,పద్మజ గార్లకు ధన్యవాదాలు.
లక్ష్మి గారూ, “ఏటవాలుగా విరిసిన ఇంద్రధనుస్సు ” తుషార కన్నీటి భావ బిందువా అన్న మీ ప్రశ్నచాలా అందమైన స్పందన.ఆ భావన తాలూకు క్రెడిట్ పూర్తిగా మీదే.
“ఒక కవిత కవికి “ఒక్క” కవితే కానీ అది పాఠకులకు అనేక కవితలుగా ఆవిష్కరింప బడుతుంది “,అంటూ ఉండేవారు మా నాన్న గారు. ఇది కవిత్వానికి ఉన్న universality కి,రసజ్ఞులైన పాఠకుల స్పందనా శక్తికి సంబంధించిన విషయమేమో అనిపిస్తుంది. ఒక కవితలో ఉన్న నిర్దేశిత భావాన్ని అంటిపెట్టుకుని ఉండటానికి ఆస్కారం ఉన్న అనేక సంబంధిత భావనల్ని పాఠకులు చూడగలుగుతారు. ఒక సాధారణ అనుభవం,కవి వైయుక్తిక అనుభూతిగా కవిత్వీకరణ చెందినపుడు,అదే అనుభవం పాఠకుల వైయుక్తిక అనుభూతిలోకి ఒక కొత్త కోణం లో transfer అవటం కారణం కావచ్చు కూడా.
అభిప్రాయాలు తెలిపి ప్రోత్సహించిన పాఠకులందరికీ కృతజ్ఞతలు.
వైదేహి శశిధర్.
రాగలహరి: చక్రవాకం, మలయమారుతం, కళావతి గురించి విష్ణుభొట్ల లక్ష్మన్న అభిప్రాయం:
05/02/2008 5:16 am
జెయుబివి:
మీరు చెప్పిన రెండు కరెక్షన్సు సరైనవే!
లక్ష్మన్న
రాగలహరి: చక్రవాకం, మలయమారుతం, కళావతి గురించి Rohiniprasad అభిప్రాయం:
05/01/2008 11:48 am
మోహనరావుగారు ఉదహరించిన రెండుపాటలూ, ఇతరగీతాలూ (వెన్నెలరేయి ఎంతో చలిచలి వగైరాలు) అన్నీ కళావతి (వలజి)లో అక్కడక్కడా రిషభం తగిలించినవే. దీనికి విద్వాంసులు (తామే సృష్టించినట్టుగా) రకరకాల పేర్లు పెట్టారు. రవిశంకర్ (జనసమ్మోహిని), విలాయత్ ఖాన్ (కలావంతీ లేక శంకర్ కల్యాణ్), బడేగులాం (కున్హేరీ కల్యాణ్), బాలమురళీకృష్ణ (నర్తకి) అన్నారు. ఏ కల్తీలూ లేకుండా స గ2 ప ద2 ని1 అనే కలావతీయే అన్నిటికన్నా నాకిష్టం.
రాగలహరి: చక్రవాకం, మలయమారుతం, కళావతి గురించి జె.యు.బి.వి. ప్రసాద్ అభిప్రాయం:
05/01/2008 11:06 am
10. స్వరములు ఏడైన… (రాగమాలికలోని ఒకచరణం)
ఈ పాట “తూర్పూ పడమర” సినిమాలోదని గుర్తు.
ప్రసాద్
రాగలహరి: చక్రవాకం, మలయమారుతం, కళావతి గురించి జె.యు.బి.వి. ప్రసాద్ అభిప్రాయం:
05/01/2008 10:59 am
“20. వసంతగాలికి… (కర్ణ?)” అని రాశారు. ప్రశ్నార్థకం కరెక్టే అనుకుటాను. “వసంతగాలికి” అనే పాట బాలమురళీకృష్ణ గారూ, జానకి గారూ కలిసి, “శ్రీకాకుళ ఆంధ్ర మహా విష్ణు కధ” అనే సినిమాలో పాడారని నా గాఢ నమ్మకం.
ప్రసాద్
రాగలహరి: చక్రవాకం, మలయమారుతం, కళావతి గురించి mOhana అభిప్రాయం:
05/01/2008 9:59 am
నాకు కళావతి రాగంలో నచ్చిన రెండు పాటలు –
1) హాయ్ రే వో దిన్ క్యో న ఆయే – అనురాధ – లత – రవిశంకర్
2) కోయీ సాగర్ దిల్ కో బహలాతా నహీ – దిల్ దియా దర్ద్ లియా – రఫీ – నౌషాద్
రెంటినీ యూట్యూబులో వినవచ్చును.
– మోహన
ఎవరో! గురించి siva అభిప్రాయం:
05/01/2008 6:34 am
ఓకె, ఇంతకీ సువర్ణ కనబడింద లేదా, తను నిన్ను చూసి ఎందుకు పారిపోయింది..
చెప్పులు గురించి Lyla yerneni అభిప్రాయం:
04/30/2008 6:43 pm
“. ..కాబట్టి, లైలా యెర్నేని గారి పాయింటు ఈ విషయంలో కరెక్టే. అయితే తోలూ, సూదీ, దారం లాంటివి సంపాదించి, చెప్పులు స్వయంగా కుట్టుకోవాలి అనేది అర్థం లేని విషయం.”
ఎందుకు కుట్టుకోకూడదు. చాలమంది చొక్కాలూ, జాకెట్లూ, కుట్టుకుంటూనే ఉంటారుగా? కరెక్టే అంటూనే మళ్ళీ కాదంటారు. అంతా రైటే అంటే మనమిద్దరం స్నేహితులమై పోతామని భయమా ఏమిటి?
“రెండవ విషయం – ఒక మగ పిల్లాడు, ఆడవాళ్ళ కష్టం, అదీ తన తల్లీ, సోదరిల కష్టం తింటే, అది అతనికి అవమానమా? అదే ఒక ఆడపిల్ల, మగ వాళ్ళ కష్టం, అదీ తన తండ్రీ, సోదరుల కష్టం తింటే, అది ఆమెకి అవమానం కాదా? లైలా గారి అభిప్రాయం ప్రకారం కాదు మరి!”
రామ రామ! నెనెక్కడన్నాను అవన్నీ.
రచయిత కథలో ఒక అమ్మాయి సంపాదన మీద నలుగురు బ్రతుకుతున్నట్లు రాశారు.
అబ్బ! ఆమెకు ఎంత కష్టమైన పనో అని నేను అనుకోకూడదా?
రచయిత ఆమె గురించి పెద్దగా చెప్పరు. ఎందుకో మరి. సంపాదనపరులైన ఆడవాళ్ళను రచయితలు ఫోకస్ లోకి తేరు. ఏం చెయ్యను. నేనే ఊహించుకోవాలి.
ఆడవాళ్ళు పని చేస్తుంటే మగవాళ్ళు , తమ మీదే కథలూ కవితలూ రాసుకుని మరోమారు – అదేంటీ ఆ మాట – తేజో మూర్తులై పోతారు.
అందుకని నెను కూడా – ఆమెను ఇగ్నోర్ చెయ్యాలా? ఆమె, బాథ్యతను , బరువును, ఆమె త్యాగాన్ని. ఎందుకని?
రచయిత కు మస్తుగా చెప్పులు లేని కుర్రాడి మీద జాలి ఉంది. అందుకని నేనూ ఆయన జాలిపడిన వాళ్ళమీదే నా జాలి చూపాలా? వేరే వాళ్ళను గురించి తలచకూడదా? నిషేధమా?
కథలో ఒక్క స్త్రీ సంపాదన, నలుగురి నోట్లోకి ముద్ద వెళ్ళటం కదా రాసిన విషయం? రచయిత ఒక పురుషుడి సంపాదన మీద నలుగురు బ్రతుకుతున్నట్లు రాస్తే, నేను అయ్యో! ఒక్క మగవాడి రెక్కల కష్టం మీద అంతమందా? అతనికి ఎంత కష్టం! అంటానే. అన్నాను ఎన్నోసార్లు.
కాని ‘చెప్పులు’ కథలో అది రాయందే. రాయకపోయినా అది అన్న ఐతే, తమ్ముడైతే , తాతైతే – వారు వీరైతే వీరు వారైతే – ఈ కాంబినేషన్లన్నీ నన్నెందుకు ఆలోచించమంటారు.? ముందు సంపాదించి నలుగురికి తిండి పెట్టిన అక్క మీద కథ రాయండి. గొప్పగా రాయండి. నెగెటివ్ గా రాయకండి. అప్పుడు ఆమె శ్రమ సార్థకమౌతుంది.
“వయసులో పెద్దవాళ్ళు, అంటే అన్న చెల్లెలి కష్టం తింటే, తప్పు పట్టొచ్చు. అది తమ్ముడి కష్టం తిన్నా తప్పే మరి. అన్న వుద్యోగం చేస్తూ, చెల్లెలిని పోషిస్తూ, చదివించుకోవడంలో లేని అవమానం, ఒక అక్క వుద్యోగం చేస్తూ, తమ్ముడిని పోషిస్తూ, చదివించుకోవడంలో ఎందుకు వుందీ? ఆడవాళ్ళ కష్టం తినడం అంత హీనమయిన విషయమా? అలా అని ఆడవాళ్ళే అనడం ఏం అర్థమయిన విషయం? ”
అవమానం లేదు. అవమానాలు – కాలం నీతిని బట్టి ఊహించుకునేవి. రుక్మిణి కృష్ణుడితో వెళ్ళి పోతే ఇంట్లో వాళ్ళకి కలిగే తలవంపుల వంటివి. శ్రమ అంటారా అది నిజం. ఉంది. మనిషికి మానసికంగా గాని, శారీరకంగా గాని శ్రమ లేకపోతే ఒక మనిషి ఎంతమందినైనా పోషించవచ్చు. అసలు ఆ పోషించే వాళ్ళు బంధువులే ఐ ఉండవసరం లేదు. ఎవరికైనా సాయం చెయ్య వచ్చు.
కుటుంబంలో పెద్ద సంతానమైనంత మాత్రాన, అమ్మా నాన్నా కన్న మిగతా సంతానాన్ని, వాళ్ళెందుకు సాకాలి. అమ్మా నాన్నా వాళ్ళను అడిగి, ఒప్పందం మీద కన్నారా మిగతా వారిని. మనకు ఏ నీతి ఉపయోగం గా ఉంటే అది వాడేసి, మన బాధ్యతను వేరే వాళ్ళ మీదకు నెట్టటమే కదా?
కథలో హీరో అక్క మనసు బాథ పడుతుందేమో అని సంపాదించుకోటం మానేస్తాడు. అందులో అతనికి నష్టం ఏముంది. తనే పని చెయ్యగా లేంది తన తమ్ముడు గారు పని చేస్తే అక్కకు ఎందుకు కష్టం. తల్లి -తండ్రికి కూతురు పనిచేస్తుంటే బాగానే ఉండి, కొడుకు పనిచెయ్యకుండా చదువుకుంటే వాళ్ళకు అప్పుడు అవమానం ఎందుకు కలగటం లేదు? దీనివల్ల అవమానాలు మనకు ఇస్టం వచ్చిన రీతిగా మార్చుకుంటాం అని తెలుస్తూంది కదా?
“ఆడవాళ్ళ కష్టం, మగవాళ్ళ కష్టం అనే వేరు వేరు పదాలే అర్థం లేనివి.”
అది నిజమే. ఆడ పని, మగపని అని లేదు. మీకూ, నాకూ లేదిప్పు డు. కాని కథా కాలం నాటికి రచయితకు, ఆ కథలో అబ్బాయి మీద ఎక్కువ సానుభూతి ఉంది. అంత మాత్రం చేత అది మంచి కథ కాకుండా పోదు. అది అప్పటి కథ, అప్పటి అవగాహన.
J.D. Salinger రాసిన The Catcher in the Rye చదివి నా మేనల్లుడు , ‘చెప్పులు’ హీరో వయసప్పుడే – Self pitying selfish brat. What is Holden Caulfield’s problem? Why do you like this book? అని అడిగాడు నన్ను.
The characters don’t have to be perfect to like a book 🙂
“ఒక ఆడపిల్ల కుటుంబ భాధ్యతని తీసుకుంటే (జీవితాంతం తన జీవితాన్ని సినిమాల్లో లాగా త్యాగం చేసి కాకుండా), ఆ కుటుంబంలో వున్న చిన్నవాళ్ళకి సిగ్గు పడాల్సిన విషయం కాదు అది.”
కానీ ఆడపిల్ల గర్వ పడవచ్చుగదా? ఎవరికీ అభ్యంతరం ఉండకూడదు కదా, అవునా? సంపాదించే మగవాళ్ళూ బాగా గర్వ పడుతారేమో. ‘నేను ఆమెవ్వరో డబ్బు ఇబ్బందిలో ఉన్నపుడు డబ్బు పంపాను’ – అని రాయగలిగిన మగవాడు, ‘నాకు ఆమె ఎంతో సాయం చేసింది’ అని అంతే నిజాయితీతో చెప్పవద్దా? అలాగే ప్రతి సంపాదించే స్త్రీ కూడా నా సంపాదన మీదే ఈ ఇల్లు గడుస్తూంది అని చెప్పవచ్చు. చెపితే వేరే వాళ్ళ మనసుకు కష్టం, అవమానము కలుగకూడదు. అవునా? అవును. ఎందుకంటే అది నిజము కాబట్టి. నిజం మనం చెప్పగలగాలి కాబట్టి.
“ఇంతకన్నా చెప్పడానికి ఏమీ వుంటుందని నేననుకోను.”
‘ఈ మాట కథల’ పరిథి దాటి మాట్లడనిస్తే – చాలా ఉంటాయి చెప్పటానికి. కాని మనం రాస్తున్నది రచనల మీద పాఠకుల అభిప్రాయ వేదికలో కదా. ఇంతింత పొడుగు రాస్తే పత్రిక వారికి, పాఠకులకు ఇబ్బంది కలగవచ్చు.
ముగించే ముందు – మీరు నాతో మాట్లాడటం నాకు చాలా సంతోషం కలిగించింది ప్రసాద్!
లైలా
మీరు నవలలు రాయాలి ఇక. కథ పరిథి ఇక మీకు చాలదు జె.యు.బి.వి. 🙂
లిటిల్సైంటిస్టు గురించి జె.యు.బి.వి. ప్రసాద్ అభిప్రాయం:
04/30/2008 6:34 pm
రా. నా. రె. గారూ,
“వెచ్చని మనసులు” కధని మెచ్చుకున్న మీరు ఈ ప్రశ్న అడగడం నాకు కాస్త ఆశ్చర్యం కలగజేసింది. ఈ కధ నాక్కూడా నచ్చిందనుకోండీ. కానీ మనం చెప్పుకున్న ప్రక్రియలేవీ ఈ కధలో లేవు కదా? అలాగే, ఎంతో మంది మెచ్చుకున్న “మిధునం” కధలో కూడా అటువంటి ప్రక్రియలు లేవు. దీనర్థం ఈ “లిటిల్ సైంటిస్టు” కధని పై కధల పక్కన కూర్చోబెడుతున్నట్టు కాదు. అలాగే నామిని సుబ్రహ్మణ్యం నాయుడు గారు రాసిన అనేక కధలు కూడా. సోమరాజు సుశీల గారు రాసిన ఇల్లేరమ్మ కధలు కూడా. కోట్ చెయ్యలేను గానీ, శ్రీపాద వారివీ, చలం గారివీ కొన్ని కధలు ఇలాంటి ప్రక్రియలు లేకుండా చదివినట్టు గుర్తు. ఇంకా చదివినవి గుర్తు లేవు. కొన్ని కదలు ఆహ్లాదంగా వుంటాయి. మొహంలో ఒక చిరునవ్వుని పూయిస్తాయి. అవి నిజ జీవితంలోంఛీ వచ్చిన కొన్ని చిన్న చిన్న అనుభవాలతో కలిసి, కాసిని కబుర్లు ఆత్మీయంగా చెప్పుకున్నట్టుగా వుంటాయి. గొప్ప మలుపులూ, గొప్ప నీతులూ, ఉత్కంఠ కలిగించే విషయాలూ వుండవు. నా దృష్టిలో అలా అన్నీ వుండ నక్కరలేదు కూడా. అలాంటివి వున్న కధలని నేను విమర్శించడం లేదు కూడా. ఆ ప్రక్రియలు కూడా బాగానే వుంటాయి. ఇవీ ఆ మాటలు అనడం వెనుక నున్న నా వుద్దేశ్యం.
ప్రసాద్