పాఠకుల అభిప్రాయాలు

Total Comments: 16475

  1. ప్రేమ కవితలు గురించి kambala rajendra అభిప్రాయం:

    05/06/2012 5:11 pm

    మీ కవిత నాకు చాలా బాగా నచ్చినది

  2. ఆషాఢస్య ప్రథమ దివసే గురించి కామేశ్వరరావు అభిప్రాయం:

    05/06/2012 1:03 pm

    మోహనగారు,

    సంస్కృత తెలుగు యతులను రెండిటినీ పాటిస్తూ మీరు వ్రాసిన తెలుగు పద్యాలు బాగున్నాయి. అయితే వాటిలో మీరు చేసిన యడాగమ సంధుల గురించి చిన్న అనుమానం.
    “యలయై రావా – యలఘుతర మో – దాబ్ధిలో ముంచ రావా”
    వంటి చోట్ల యడాగమం చెయ్యవచ్చా అని.
    తెలుగులో మందాక్రాంతం ఎందుకు అరుదు అన్న మీ ప్రశ్నకి మీ, “వాణిశ్రీదా – వరము లొసగన్ – వందన మ్మిత్తు దేవీ” అన్న పద్యమే సమాధానం అని నాకనిపించింది. మిగతా మూడు పాదాలలో ఉన్న అందం మొదటిపాదంలో ఉందా?

    సంస్కృత యతుల గురించి నాకు చాలా రోజులుగా ఉన్న ఒక సందేహం ఇక్కడ అడగడం అసందర్భం కాదనుకుంటాను. సంస్కృతంలో యతి విరామస్థానం కదా. అంటే పద్యం చదువుతున్నప్పుడు అక్కడ కచ్చితంగా ఒక క్షణం ఆగాలి కదా. మరి అలాంటప్పుడు యతి స్థానంలోని అక్షరం సంయుక్తమైతే దాని ముందరి అక్షరం గురువవ్వడం సమంజసమెలా అవుతుంది? ఉదాహరణకి, “ఆషాఢస్య ప్రథమ దివసే” అన్నప్పుడు “స్య” అన్న అక్షరం “ప్ర” అక్షరం సంయుక్తం కావడం వల్ల గురువవుతోంది. కాని “ఆషాఢస్య” అని ఆపి తర్వాత “ప్రథమ దివసే” అని చదివేటప్పుడు “స్య” లఘువే కదా అవ్వాలి?

    రవీ,
    మీరుదహరించిన షట్పదికి “ఆధునిక”నామం ఏమిటో గుర్తించారా?:-)

  3. పలుకుబడి: మానవ బంధుత్వ పదాలు 2 గురించి సురేశ్ కొలిచాల అభిప్రాయం:

    05/06/2012 5:40 am

    @Srinivas Vuruputuri గారు: నాకు తెలిసి అన్నమయ్య ఏడుకొండలు అని గానీ, ఏడుకొండల రాయడు అనిగానీ ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదు. శాండిల్య సారథ్యంలో విడుదల చేసిన కాసెట్లలో మాత్రం “ఎండగానీ, నీడగానీ” అన్న పాటలో “కొండలరాయడే మా కులదైవము, ఏడు కొండలరాయడే మా కులదైవము” అని పాడారు. అయితే, తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం వారు ప్రచురించిన సాహిత్యంలో ఈ పాటలో “కొండలరాయడే మా కులదైవము” అని మాత్రమే ఉంది. ఏడుకొండలు, ఏడుకొండల రాయడు అన్న పదబంధాలు ఈ మధ్య కాలంలోనివనే నా అభిప్రాయం.

    @Chintu గారు: చీంతు అంటే date-palm. తెలుగులో అది ఈఁత, ఈఁతాడ (సంస్కృతం: హింతాళ).

    @సిద్దినెని గారు: Mayrhofer నిఘంటువు చాలా పాతది. అందులో ఎన్నో ధాతు నిర్ణయాలు ఇప్పుడు ప్రశ్నార్థకం. Witzel పేపరుతో పాటు, Fuller పేపర్లు, ఆయన బ్లాగులో చర్చలు, ఈ సంవత్సరమే వచ్చిన Southworth పేపరు కూడా చూడండి. Southworth ప్రతిపాదించిన విషయాలన్నీ నేను ఒప్పుకోను (ముఖ్యంగా బ్రాహుయి, ఈలమైట్ భాషల సంబంధం గురించి).

    1. Rice in Dravidian, Franklin Southworth, RICE Volume 4, Numbers 3-4 (2011), 142-148, DOI: 10.1007/s12284-011-9076-9
    2. Fuller, D.Q. Indian Archaeobotany watch: Lahuradewa 2008
    3. Fuller, D. Q. A dialog on rice in Indian cultural history

    ధాన్య సంబంధమైన పదాల గురించి వివరంగా మరెప్పుడైనా చర్చించుకుందాం.

  4. ఆషాఢస్య ప్రథమ దివసే గురించి రవి అభిప్రాయం:

    05/06/2012 3:11 am

    మోహన గారు, మీ వ్యాసాన్ని సమీక్షించి లేదా విమర్శించే స్థాయి నాకు లేదు. చక్కగా ఉంది అంటే సరిపోదు, ఈ వ్యాసం అలా ఉబుసుపోక చదివి అభిప్రాయం చెప్పేదీ కాదు, అంచేత నాకు కలిగిన కొన్ని ఆలోచనలు పంచుకుంటున్నాను.

    >>కోపాన్ని, ధిక్కారాన్ని సూచించడానికి పృథ్వీవృత్తము ఉచితమైనది, అది ఈ భారాన్ని మోయగలదు. వర్షాకాలములో ప్రవాసములో విరహానుభవాన్ని వివరించడానికి మందాక్రాంతము చక్కగా శోభిస్తుంది.

    మీరు ఉటంకించిన క్షేమేంద్రుని వ్యాఖ్య సంస్కృతానికి సరిగ్గా సరిపోతుంది. అయితే అదే విరహాన్ని తెలుగులో వర్ణించాలంటే మందాక్రాంతము సరిపోగలదా అన్న అనుమానం కలుగుతోంది. అందుకు కారణం యేభై పైగా తెలుగు అనువాదాలున్న ఈ కావ్యానికి ఒక్క అనువాదం కూడా తెలుగు మందాక్రాంతం లో లేదు.

    భారతదేశంలో ఈ కావ్యానికి అత్యధికమైన అనువాదాలు తెలుగులోనే ఉన్నాయట. వీటిలో మొదటిది కొటికలపూడి వెంకటకృష్ణసోమయాజి గారి అముద్రితరచన (1864), మదరాసు ప్రాచ్యలిఖిత పుస్తకాలయంలో ఉందట. అప్పటి నుండి నేటి వరకూ యేభై కి పైగా అనువాదాలు, గేయాలు, వచనాల రూపంలో కూడా వెలువడినాయి. వీటిలో కాస్త ప్రాచుర్యమైనవి రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారి దూతమత్తేభము, విద్వాన్ విశ్వం గారి మేఘసందేశానువాదము, దీపాల పిచ్చయ్యశాస్త్రిగారి రచనా మూడూ వరుసగా మత్తేభ, కంద, వృత్తాలలో వ్రాసి ఉన్నవి. ఇతర కవుల అనువాదాలు కూడా వృత్తాలలో, గేయాలలో ఉన్నవి. మందాక్రాన్తాన్ని యథాతథంగా తెలుగులో మేఘసందేశానువాదానికి వాడుకున్న కవులు కనిపించడం లేదు.

    నిడదవోలు వెంకటరావుగారు ’షట్పదీ మేఘసందేశం’ అన్న ఒక అనువాదానికి పీఠిక వ్రాసి ఒకమాట ఇలా అన్నారు. “భామినీషట్పది వృత్తం మందాక్రాంత వృత్తముతో సన్నిహిత సంబంధమున్నది.” బహుశా మందాక్రాంతాన్ని అనువదించడానికి లేదా మంద్రాక్రాంతములో చెప్పగలిగిన భావానికి తెలుగులో సరిపోలగల వృత్తం షట్పదీ వృత్తం అయి ఉండవచ్చునని ఆయన అలా అన్నారేమోనని నా అనుకోలు. ఈ కావ్యంలో మొదటి పద్యాన్ని ఉటంకిస్తున్నాను. (కశ్చిత్కాన్తా … శ్లోకానికి అనువాదం)

    “మునుపు యక్షుండొకఁడు తన ప్రియ
    వనిత తోడుత నుండి యింటను
    పనుపు సేయుట యందు నేమర వాంఛలకు లోఁగి
    కనలి ధనదుఁడు శాపమిచ్చెను
    వనజలోచనఁ బాసి వర్షము
    వనములంబడి బ్రతుకు మంచును పవి కఠోరముగ

    ఆననమ్మున గళలు దొరగఁగ
    దీనుడై మిథిలేశ తనయా
    స్నాన పుణ్యోదక వివర్ధిత సాంద్రతరుతతిని
    మేని బడలిక మనసు సడలిక
    మానుపంగల రామగిరిపై
    పూనె నాతడు గడుప దినములు పోడిమిని వీడి.”

    మీరు మందాక్రాంత లయకు దగ్గరగా ఉన్న మందాకిని అనువాదాలను సూచించారు. బావుంది. అయితే విరహానుభవం తెలుగులో ఉద్యోతించడానికి బహుశా షట్పదీ వృత్తం ఎక్కువగా పొసగవచ్చునన్న వెంకటరావు గారి అభిప్రాయం ఆలోచింపజేస్తున్నది.

    జిజ్ఞాసువు,
    రవి.

  5. ఆషాఢస్య ప్రథమ దివసే గురించి lyla yerneni అభిప్రాయం:

    05/06/2012 2:52 am

    A treatise on మందాక్రాంతవృత్తము. A treat indeed.

    Questions:

    విశ్వనాథ సత్యనారాయణ తన నవల “దూత మేఘము – chapter 9, page 83. లో – ఉజ్జయినీ పురాధిపతి విక్రమాదిత్య చక్రవర్తి అస్థానములో ” ధన్వంతరి, క్షపణకుడు, అమరుడు, శంకరకవి, భేతాళభట్టు, ఘటకర్పరుడు, కాళిదాసు, వరాహమిహిరుడు, వరరుచి అన్న నవరత్నములు – పెద్ద పండితులు, ఉన్నట్లు రాసారు.

    అదే నవల మరొక పేజీలో (135) విక్రమాదిత్యుడు, కాళిదాసు సమవయస్కులనీ, విక్రమాదిత్యుడు కలి ప్రవేశించిన తరువాత మూడువేల ఒకటవ సంవత్సరములో జన్మించినట్లు రాసారు. విక్రమాదిత్యుని తండ్రి పేరు ప్రవరసేనుడు అని రాసారు.

    ఈ వ్యాసములో – కాళిదాసు రెండవ చంద్రగుప్తుని కాలములో నివసించాడు, అతని ఆస్థానకవి. (క్రీ.శ .) నాలుగవ శతాబ్దపు అంత్యకాలములో జీవించాడు. చంద్రగుప్తుని తండ్రి సముద్రగుప్తుడు – అని ఇచ్చారు.

    ఏమిటీ తేడాలు. వివరించరూ.

    లైలా.

  6. పలుకుబడి: మానవ బంధుత్వ పదాలు 2 గురించి Siddineni Bhava Narayana అభిప్రాయం:

    05/06/2012 12:46 am

    సురేశ్ గారూ,

    ధన్యవాదాలు. ”ram” ని she goat అనడం అచ్చు తప్పేమోనని, పునరుక్తి ఆని కాదు!

    చావల్ ద్రవిద భాషల్లో ఉనికిలో ఉందంటారా/ తణ్దుల విషయం? భియ్యం అనే అర్ధం లో ‘వ్రిహి’ కి స్పష్టత వుంది.

    The case of rice in Sanskrit is believed to be a loan from Proto Dravidian, first appeared in Yajurveda, and the sanskritised term, via The Avestan is the source for all the European languages.

    Yajurveda vrihi/vrihis > vrize {Avestan/Old Persian]>oryza [Greek] >riso[Latin ]

    All the European languages are believed to have borrowed the term either from Greek or from Latin.

    Reis in German,
    Riz in French,
    reis in welsh,
    ryz in Polish,
    Rice in English
    Riza in Polish.
    Riso [Italian].

    But the origin and growth of’ tandula ‘and ‘chaval’ are yet to be probed into..

    Etymological Dictionary of Sanskrit by Mayrhofer and The Linguistic History of Sme Indian Domestic Plants by Michael Witzel, give relevant data.

    విధేయుడు,
    సిద్దినెని భావ నారాయణ.

  7. పలుకుబడి: మానవ బంధుత్వ పదాలు 2 గురించి Chinthu అభిప్రాయం:

    05/05/2012 6:08 pm

    చింతు అంటే date-palm? నిజమా?

  8. పాఠకులకు సూచనలు గురించి Rohiniprasad అభిప్రాయం:

    05/05/2012 10:18 am

    ఇటీవలనే నేను ఒక వెబ్ సైట్‌కు సంబంధించిన డివిడిలను చూడడం తటస్థించింది. చిన్నపిల్లలకు ఇంగ్లీష్ అక్షరాలూ, అంకెలూ అన్నిటినీ సమర్థవంతంగా నేర్పేందుకు ఇవి చాలా బాగా పనికొస్తాయి. ఇటువంటివి తెలుగులో కూడా తయారుచెయ్యగలిగితే ఇంట్లోనే తెలుగువారు చిన్నపిల్లలకు తెలుగు అక్షరాలూ, అంకెలూ, చిన్న పదాలూ నేర్పవచ్చు.

    అమెరికాలోనూ, ఇతర దేశాల్లోనూ సాఫ్ట్‌వేర్ తదితర సాంకేతికరంగాల్ల్లోనూ, తెలుగుభాషాశాస్త్రంలోనూ, సినీ టెక్నాలజీ రంగంలోనూ పనిచేసే నిపుణులు ఇందుకు పూనుకుంటే ఈ పని సాధ్యమేనని నా కనిపించింది.

    డా. వేమూరి వెంకటేశ్వరరావుగారివంటి తీరికలేని ప్రొఫెసర్ తెలుగు నిఘంటువునే రూపొందించగలిగితే ఉత్సాహవంతులైన యువతీయువకులు ఇటువంటిది తప్పక చెయ్యగలరు. వీలుంటే ఈ డివిడిలను చూసి అందుకు ప్రయత్నించడం భావితరాలకు చాలా మంచి చెయ్యగలదు.

  9. బాలమురళీకృష్ణ గురించి Rohiniprasad అభిప్రాయం:

    05/05/2012 4:00 am

    త్యాగరాజుగారికి ధన్యవాదం చెప్పాలి. అది నా గురించి మంచి మాటలు చెప్పినందుకు కాదుగాని, సంగీతాభిమానులెవరూ సంగీతం గురించి రాసిన వ్యాసాలు పెద్దగా చదవరు అనే నా అభిప్రాయం తప్పని రుజువు చేసినందుకు!

  10. చందవరం, ప్రకాశం జిల్లా గురించి ravikiran timmireddy అభిప్రాయం:

    05/04/2012 4:59 pm

    నెల్లూర్లో, పత్తేగాను పేట పీతిరి గుంట సెంటర్ లో
    మా ఇరవయ్యో శతాబ్దపు వాటర్ హోల్, ఉన్నీ టీ బంకు.
    మొట్ట మొదటి ఖాతా అక్కడే, అప్పు తీసుకున్న వేడి టీని చప్పరిస్తూ
    ఖాతాలో రాసిన సిగరెట్టుని ఊదటంలో మజా నేర్చింది అక్కడే
    బతుకు పోరాటంలో అన్నీ మర్చిపోయి పదేళ్ళ తర్వాత పోతే
    ఏవి సారు ఎక్కడకిపొయ్యారు ఎలా వున్నారు అని
    ఆప్యాయంగా పలకరించిన ఉన్నీ ఇప్పుడక్కడ లేడు
    ఆ టీ బంకూ లేదు, ఎందుకు లేడో తెలుసుకునే ఓపిక నాకు లేదు
    కానీ ఉన్నీ, ఆ చిన్న పాక టీ బంకు, ఆ అద్భుతవైన టీ
    మాత్రం ముప్పై ఏళ్ళ తర్వాత కూడా
    నా మనసులో పదిలంగా ఉంది బహుశా
    ఊన్నీ ఖాతా పుస్తకంలో నా అకవుంటు ఇంకా కరంటేనేవో!

    -రవికిరణ్ తిమ్మిరెడ్డి