రాధగారు, కధ బాగుంది. ఎందుకో మనసుకు బాధ కలిగింది. ఇలా ఎంతమంది యువకులు వాళ్ళ చదువులు, కుటుంబాలు వదిలి మిడి మిడి జ్నానంతో జీవితాలను నాశనం చేసుకుంటున్నారో కదా అని అనిపించింది.
కనగ రాముని యాటలు
వినగ రాముని మాటలు
మనము రామునిఁ దల్చును
దినము రామునిఁ బిల్చును
అదే సరియైన విఱుపు లేక –
కనగ రా
ముని యాటలు
వినగ రా
ముని మాటలు
మనము రా
మునిఁ దల్చును
దినము రా
మునిఁ బిల్చును
అందుకే పదములను సరిగా విడదీసి పదచ్ఛేద, పాదాంత యతులను ఉంచితే పాడుకొనుటకు బాగుంటుంది. అది నా వ్యక్తిగతమైన అభిప్రాయము.
ఇకపోతే ఆఱు నెలలు పరిశోధించి 80 ఏళ్లకుముందు శ్రీశ్రీ ఉపయోగించిన ఒక ఛందస్సును సోదాహరణముగా 78 వృత్తములతో విశదీకరించి, లయబద్ధమైన రత్నాలసరములను వివరించి, ఇంతకుముందు ఏ ఛందోగ్రంథములో వివరించబడని క్రొత్త నడకను మాలికావృత్తములకు నిరూపించగా, వాటినిగుఱించి ఒక్క ముక్క కూడ ఎవ్వరు వ్రాయకుండుటను గమనిస్తే ఇట్టి పరిశోధనలు అవసరమేనా అనే భావము కలుగుతుంది.
“గేయము అనగా పాడదగినది. పాటలలో ఏ పంక్తి ఆ పంక్తికి అంతమయితే మాత్రమే గానానుభూతిని పొంద వీలవుతుంది.”
Ruskin or Pushkin, it is not ‘taste’ J.K. Mohana Rao is discussing in the above two lines. Is he? I thought these lines below reflect Ruskin’s hang-ups on ‘taste and morality’ better.
“ద్రాక్షలను అంగూర్ లని, మజ్జిగ / చల్లను లస్సీ అని, అరటి పళ్ళను కేలాలని, జామకాయలను అమృదులనే అమ్ముతారు. డబ్బు/ వ్యాపారం తల్లి కడుపును కొడుతుంది.” త:త:
Why does that person in the Telugu land get upset that the seller of grapes is not talking in Telugu? If it is about issue of ‘taste’ – to that person in the train – the ‘grapes’ which are being sold by the grape seller in that train station, should taste the same, even if they are called ద్రాక్ష, or अंगूर, . Particularly when he understands all these different languages. Surely, it is the patriotic/my land/my language morality, that’s interfering with his enjoyment of the grapes. That must be it. Classic example of link between morality and taste.
Why would the man in the train, not think more along these following lines?
తల్లికి పొట్ట ఉంటుంది, ఆకలేస్తుంది. అమ్ముకునే వారికి పొట్ట ఉంటుంది. భాషకు పొట్ట ఉంటుందా. భాష మనిషి చెప్పేది అర్ధం చేసుకోటానికేగా. పండితులు అంటే పండిత, పామర భాషలు తెలియాలి. అంతేగాని విషయం అర్ధం అయ్యాక, పామరులను నవ్వుకోటానికా? పాండిత్యం, విజ్ఞానం? కాదు కాదు. తప్పు తప్పు. పైగా, ఎన్ని భాషలు తెలిస్తే ఈ రోజుల్లో అంత మంచిది. ఎక్కడైనా నెగ్గుకు రావచ్చు.
ఏ భాషలో మాటలాడితేనేం, మంచి వస్తువు అమ్ముతున్నాడు. అతడు అడిగిన డబ్బిచ్చి కొనుక్కుని తింటాను. అతడి పొట్ట, నా పొట్ట, తల్లుల పొట్ట నిండుతాయి. (An instantly cooked up snippet for a chandamama story – work shop. Saved in my word as “Really, you too, tahataha.”)
Now singing. (దీనికి నేను “అనగా అనగా” అని పేరుంచినాను.)
గేయం అనగా పాడదగినది
ప్రాయం అనగా పారిపోవునది
తోయం అనగా మునగదగినది
గాయం అనగా మానిపోవునది
డడడా డడడా…
Legato or staccato, Music and scientific or otherwise Literature – like Physics and Mathematics – have nothing in common. Combining them is a matter of one’s necessity/ ability/ taste like Café au lait. When it comes to taste I go by the German proverb ‘Ist ja eine Frage des Geschmacks, sagte der Affe, und biß in der Seife,’ (It is all a question of taste said the monkey, and bit into the bar of soap) coupled with Ruskin’s observation – some say that it’s an audacious claim – that “good taste is essentially a moral quality.”
అద్భుతః. పద్యం అంటే ఇష్టమే కానీ భయం చిన్నప్పట్నుండీ. భట్టీయం వేయించ ప్రయత్నించిన మా గురువులపై ఆ దోషం తోసేశాను. గద్యం అంటే గ్రాంథిక వచనమని సొంత నిర్వచనం చెప్పేసుకొని దానికీ భయపడిపోయాను. తప్పనిసరి చదువుల నుండి బయట పడ్డాక ఒక్కొక్కటీ ఈ బాపతు చిన్నప్పట్నుండీ భయపెడుతూనే, ఉత్కంఠ రేపిన పుస్తకాలు ( పాండురంగ మహాత్మ్యం, శృంగార నైషధం వగైరాలు) కొని తెచ్చుకున్నాను కానీ, పట్టుమని పది పేజీలు ముందుకు సాగలేకపోయాను. ఉస్సురంటూ ఆ పుస్తకాల్ని పై అరలోకి తోలేశాను. ఇదిగో ఇప్పటికి చక్కని వచనంలో –అన్ని భయాల స్థానే ఆసక్తి, అనురక్తి కలిగిస్తూ మీరందించిన ఈ ‘కళాపూర్ణోదయం’ నాకు ఒయాసిస్ లాగ దొరికింది. ఇంకా ఇంకా దాహం … ముందు ముందు జీవనదులు అందుతాయని ఆశ చూపిన రామారావు గార్కి ధన్యవాదాలు. కృతజ్ఞతలు.
రాజా.
చాలా బావుంది. కధలో సాధువు, పుణ్యం, శరణాగతి, పరమేశ్వర అన్న పదాలు చదివాక కాసేపు నేను చదువుతోంది అనువాద కధా లేక వెన్నెల్లో పోతన భాగవతమా అన్న అనుమానం లేదా ఒక చిలిపి వూహ వచ్చింది సుమండీ!!
చాలా బాగుంది ‘జువ్వాడి గౌతమ రావు’ గురించి చదవటం. మంచి పని చేసినారు వారు, జైలు కటకటాలు కోసి పారిపోయి. జైల్లో మగ్గటానికా మనుషుల జీవితాలు!
వ్యాసంలో తలచిన -భారతం ఆది పర్వం లోని, ” విపరీత ప్రతి భాష లేమిటికి నుర్వీనాథ” పద్యం ఎంతైనా బాగుంటుంది.
ఆ పద్యం వెన్నంటే ఉండి, ‘సత్య వాక్యం’ గురించి శకుంతల దుష్యంతుడితో చెప్పే పద్యాలు అవెంత బాగుంటాయి!
“చ. నుతజలపూరితంబు లగు నూతులు నూఱిటి కంటె సూనృత
వ్రత యొక బావి మేలు మఱి బావులు నూఱిటి కంటె నొక్క స
త్కృతు వది మేలు తత్కృతుశతంబునకంటె సుతుండు మేలు త
త్సుత శతకంబుకంటె నొక సూనృత వాక్యము మేలు సూడగన్.
అమెరికా ఇల్లాలి ముచ్చట్లు: ఇండియా ప్రయాణం గురించి aakella suryanarayana murthy అభిప్రాయం:
11/07/2015 9:49 am
ఏంటో మరి ఒక్కసారి కూడా మా ఆవకాయ లీక్ అవ్వలేదు, కనీసం 15-20 ట్రప్స్ లో, మా ఆవిడ ప్రతిభ పేకింగ్ లో 🙂
మునులేం చేస్తారు నాన్నా? గురించి Chudamani అభిప్రాయం:
11/06/2015 8:52 am
త: త: గారు, నమస్తే, కధ బాగుంది. “వన్ డే మా తరం” అని పుట్టించిన పదం కూడా బాగుంది. ముని తపోఫలమంతా చెగోడీల మీద వెచ్చించారా? పాపం..
చుడామణి.
ఎందుకంత దూరం? గురించి Chudamani అభిప్రాయం:
11/06/2015 8:43 am
రాధగారు, కధ బాగుంది. ఎందుకో మనసుకు బాధ కలిగింది. ఇలా ఎంతమంది యువకులు వాళ్ళ చదువులు, కుటుంబాలు వదిలి మిడి మిడి జ్నానంతో జీవితాలను నాశనం చేసుకుంటున్నారో కదా అని అనిపించింది.
ఆనందం అర్ణవమైతే – రత్నాలసరములు గురించి మోహన అభిప్రాయం:
11/05/2015 10:25 am
పదముల విఱుపు అవసరమును క్రింద గమనించవచ్చును –
కనగ రాముని యాటలు
వినగ రాముని మాటలు
మనము రామునిఁ దల్చును
దినము రామునిఁ బిల్చును
అదే సరియైన విఱుపు లేక –
కనగ రా
ముని యాటలు
వినగ రా
ముని మాటలు
మనము రా
మునిఁ దల్చును
దినము రా
మునిఁ బిల్చును
అందుకే పదములను సరిగా విడదీసి పదచ్ఛేద, పాదాంత యతులను ఉంచితే పాడుకొనుటకు బాగుంటుంది. అది నా వ్యక్తిగతమైన అభిప్రాయము.
ఇకపోతే ఆఱు నెలలు పరిశోధించి 80 ఏళ్లకుముందు శ్రీశ్రీ ఉపయోగించిన ఒక ఛందస్సును సోదాహరణముగా 78 వృత్తములతో విశదీకరించి, లయబద్ధమైన రత్నాలసరములను వివరించి, ఇంతకుముందు ఏ ఛందోగ్రంథములో వివరించబడని క్రొత్త నడకను మాలికావృత్తములకు నిరూపించగా, వాటినిగుఱించి ఒక్క ముక్క కూడ ఎవ్వరు వ్రాయకుండుటను గమనిస్తే ఇట్టి పరిశోధనలు అవసరమేనా అనే భావము కలుగుతుంది.
విధేయుడు – మోహన
ఆనందం అర్ణవమైతే – రత్నాలసరములు గురించి తః తః అభిప్రాయం:
11/05/2015 2:14 am
Ruskin or Pushkin, it is not ‘taste’ J.K. Mohana Rao is discussing in the above two lines.
“….గానానుభూతిని పొంద వీలవుతుంది.” అనుభూతి” “అభిరుచి” కి ఎంత దూరం ?
తః తః
ఆనందం అర్ణవమైతే – రత్నాలసరములు గురించి lyla yerneni అభిప్రాయం:
11/04/2015 7:02 pm
Ruskin or Pushkin, it is not ‘taste’ J.K. Mohana Rao is discussing in the above two lines. Is he? I thought these lines below reflect Ruskin’s hang-ups on ‘taste and morality’ better.
Why does that person in the Telugu land get upset that the seller of grapes is not talking in Telugu? If it is about issue of ‘taste’ – to that person in the train – the ‘grapes’ which are being sold by the grape seller in that train station, should taste the same, even if they are called ద్రాక్ష, or अंगूर, . Particularly when he understands all these different languages. Surely, it is the patriotic/my land/my language morality, that’s interfering with his enjoyment of the grapes. That must be it. Classic example of link between morality and taste.
Why would the man in the train, not think more along these following lines?
తల్లికి పొట్ట ఉంటుంది, ఆకలేస్తుంది. అమ్ముకునే వారికి పొట్ట ఉంటుంది. భాషకు పొట్ట ఉంటుందా. భాష మనిషి చెప్పేది అర్ధం చేసుకోటానికేగా. పండితులు అంటే పండిత, పామర భాషలు తెలియాలి. అంతేగాని విషయం అర్ధం అయ్యాక, పామరులను నవ్వుకోటానికా? పాండిత్యం, విజ్ఞానం? కాదు కాదు. తప్పు తప్పు. పైగా, ఎన్ని భాషలు తెలిస్తే ఈ రోజుల్లో అంత మంచిది. ఎక్కడైనా నెగ్గుకు రావచ్చు.
ఏ భాషలో మాటలాడితేనేం, మంచి వస్తువు అమ్ముతున్నాడు. అతడు అడిగిన డబ్బిచ్చి కొనుక్కుని తింటాను. అతడి పొట్ట, నా పొట్ట, తల్లుల పొట్ట నిండుతాయి. (An instantly cooked up snippet for a chandamama story – work shop. Saved in my word as “Really, you too, tahataha.”)
Now singing. (దీనికి నేను “అనగా అనగా” అని పేరుంచినాను.)
గేయం అనగా పాడదగినది
ప్రాయం అనగా పారిపోవునది
తోయం అనగా మునగదగినది
గాయం అనగా మానిపోవునది
డడడా డడడా…
Lyla
ఆనందం అర్ణవమైతే – రత్నాలసరములు గురించి తః తః అభిప్రాయం:
11/03/2015 11:07 pm
Legato or staccato, Music and scientific or otherwise Literature – like Physics and Mathematics – have nothing in common. Combining them is a matter of one’s necessity/ ability/ taste like Café au lait. When it comes to taste I go by the German proverb ‘Ist ja eine Frage des Geschmacks, sagte der Affe, und biß in der Seife,’ (It is all a question of taste said the monkey, and bit into the bar of soap) coupled with Ruskin’s observation – some say that it’s an audacious claim – that “good taste is essentially a moral quality.”
తః తః
కళాపూర్ణోదయం -1: సిద్ధుడి ప్రవేశం గురించి G K S Raja అభిప్రాయం:
11/03/2015 6:25 am
అద్భుతః. పద్యం అంటే ఇష్టమే కానీ భయం చిన్నప్పట్నుండీ. భట్టీయం వేయించ ప్రయత్నించిన మా గురువులపై ఆ దోషం తోసేశాను. గద్యం అంటే గ్రాంథిక వచనమని సొంత నిర్వచనం చెప్పేసుకొని దానికీ భయపడిపోయాను. తప్పనిసరి చదువుల నుండి బయట పడ్డాక ఒక్కొక్కటీ ఈ బాపతు చిన్నప్పట్నుండీ భయపెడుతూనే, ఉత్కంఠ రేపిన పుస్తకాలు ( పాండురంగ మహాత్మ్యం, శృంగార నైషధం వగైరాలు) కొని తెచ్చుకున్నాను కానీ, పట్టుమని పది పేజీలు ముందుకు సాగలేకపోయాను. ఉస్సురంటూ ఆ పుస్తకాల్ని పై అరలోకి తోలేశాను. ఇదిగో ఇప్పటికి చక్కని వచనంలో –అన్ని భయాల స్థానే ఆసక్తి, అనురక్తి కలిగిస్తూ మీరందించిన ఈ ‘కళాపూర్ణోదయం’ నాకు ఒయాసిస్ లాగ దొరికింది. ఇంకా ఇంకా దాహం … ముందు ముందు జీవనదులు అందుతాయని ఆశ చూపిన రామారావు గార్కి ధన్యవాదాలు. కృతజ్ఞతలు.
రాజా.
ప్రేమ ఉన్నచోటే భగవంతుడు గురించి ayyavaru అభిప్రాయం:
11/02/2015 4:02 pm
చాలా బావుంది. కధలో సాధువు, పుణ్యం, శరణాగతి, పరమేశ్వర అన్న పదాలు చదివాక కాసేపు నేను చదువుతోంది అనువాద కధా లేక వెన్నెల్లో పోతన భాగవతమా అన్న అనుమానం లేదా ఒక చిలిపి వూహ వచ్చింది సుమండీ!!
మా పెద్దనాన్న జువ్వాడి గౌతమరావు గారు గురించి lyla yerneni అభిప్రాయం:
11/02/2015 1:21 pm
చాలా బాగుంది ‘జువ్వాడి గౌతమ రావు’ గురించి చదవటం. మంచి పని చేసినారు వారు, జైలు కటకటాలు కోసి పారిపోయి. జైల్లో మగ్గటానికా మనుషుల జీవితాలు!
వ్యాసంలో తలచిన -భారతం ఆది పర్వం లోని, ” విపరీత ప్రతి భాష లేమిటికి నుర్వీనాథ” పద్యం ఎంతైనా బాగుంటుంది.
ఆ పద్యం వెన్నంటే ఉండి, ‘సత్య వాక్యం’ గురించి శకుంతల దుష్యంతుడితో చెప్పే పద్యాలు అవెంత బాగుంటాయి!
“చ. నుతజలపూరితంబు లగు నూతులు నూఱిటి కంటె సూనృత
వ్రత యొక బావి మేలు మఱి బావులు నూఱిటి కంటె నొక్క స
త్కృతు వది మేలు తత్కృతుశతంబునకంటె సుతుండు మేలు త
త్సుత శతకంబుకంటె నొక సూనృత వాక్యము మేలు సూడగన్.
క. వెలయంగ నశ్వమేథంబులు వేయును నొక్క సత్యమును నిరుగడలం
దుల నిడి తూపగ సత్యము, వలనన ములు సూపు గౌరవంబున పేర్మిన్.
తే. సర్వతీర్థాభిగమనంబు సర్వవేద, సమధిగమము సత్యంబుతో సరియు గావ
యెఱుగు మెల్లధర్మంబుల కెందు బెద్ద, యండ్రు సత్యంబు ధర్మజ్ఞులైన మునులు.”
Thanks for the essay. – Lyla