కర్ణాటక తప్పని కొందరు అన్నారు. అది రాష్ట్రం పేరు కదా అని నేనూ మానేశాను. హిందీ ప్రకారం స్తాన్ కనక కనక హిందుస్తానీ తప్పుకాదేమో. ఏమైనా ఇది సాహిత్యవిషయం కాదుగదా.
Rohiniprasadgaru,
I feel, your music-related articles are always a treasure to preserve, for all music-lovers/students. I am doing a radio show in TORILIVE [http://www.teluguoneradio.com/] , which is an online global radio, a program ‘Swara madhuri’. Its on all Mondays 10.30pm IST. It a raga-based film songs program.
I thank you for allowing me to use the info given in your articles and also allowing me to name you too, in my radio show. With regards- Girija.
“అన్నా చెల్లెళ్ళ మధ్య వివాహాలను ఇస్లాం అంగీకరిస్తుంది”???
నాకు తెలిసి ఇస్లాం ఫస్ట్ కజిన్స్ (పెదనాన్నా, చిన్నాన్నా) పిల్లల మధ్య వివాహాలను అంగీకరిస్తుంది.
సురేశ్ గారూ,
వెస్సాంతర జాతకాన్నీ (VJ), అయోధ్య కాండ (AK) నూ, దశరథ జాతకాన్నీ (DJ) తులనాత్మకంగా పరిశీలించిన ఓ వ్యాసాన్ని చదివాను. రచయిత పేరు రిచర్డ్ గోంబ్రిక్ (Richard Gombrich, నా ఉచ్చారణ తప్పు కావచ్చును). ఇదీ లింకు. అయోధ్య కాండకూ, వెస్సాంతర జాతకానికీ మధ్య కథావస్తువులలో, కథనంలో, ఎంచుకున్న వర్ణనలలో చాలా పోలికలను చూపిస్తారా రచయిత.
దశరథ జాతకం అయోధ్య కాండనూ, వెస్సాంతర జాతకాన్నీ కలగలిపి రాసిన పేలవమైన కథ అని అభిప్రాయపడతారు. (రెండు జాతక కథల అజెండా – “హిందూ” సమాజాన్నీ/ఆదర్శాలనూ విమర్శించడమే అంటారు.)
Gombrich does not think much of DJ’s suggestion of the consanguineous relationship of Rama and Seeta. Unlike Arudra who read a hint of evolving social mores in it and unlike Jacobi who thought that this was consistent with the Sakya/Koliya traditions, Gombrich thinks that this could be just a minor (?) aberration resulting from the author’s attempt at replay of VJ’s sequence of events by AK’s characters.
As far as the timelines are concerned, Gombrich thinks that VJ’s verses might not have been later than 3rd century BC (earlier than any of the written Ramayanas) and its prose might date back to 5th century AD). He thinks that DJ could have been written in 5th century AD.
మధ్యతరగతి జీవితాల గురించి హృదయానికి హత్తుకుపొయే విధంగా వ్రాశారు.బంగారం కుదువ పెట్టకుండా, అప్పు చేయకుండా చదివించలేని రోజులువి.ఇంత మంచి అనువాదకథ అందించిన మీకు ధన్యవాదాలు.
తః తః గారి వ్యాఖ్య పూర్తిగా అర్థం కాలేదు నాకు. నాకు అర్థమయినంత మేరకు –
B.A. స్థాయికి ఈ పాఠం సమంజసమో కాదో నాకు తెలీదు కానీ, ఇది చరిత్ర పాఠమేనా అని నాకు అనుమానం. అందుకే “ఈ వ్యాసం చరిత్ర విద్యార్థుల కన్నా సాహిత్య విద్యార్థులకు ఎక్కువ ఉపయుక్తమవుతుందేమో…” అని రాసాను.
“ఈ వ్యాసాన్ని పాఠ్యాంశంగా ఉంచాలని తీసుకున్న నిర్ణయం వెనకాల కూడా నాన్-అకడమిక్ ప్రోద్బలాలలున్నాయని” నాకు అనిపించింది. అదలా ఉంచితే, “అసహిష్ణు రాజకీయాలు” అన్న మాటను politics of intolerance అనే మాటకు అనువాదంగా వాడినట్లున్నాను. నేను చదివిన కొన్ని వ్యాసాల ఆధారంగా నేను ఏర్పరచుకున్న అభిప్రాయం అది. ఆ అసహిష్ణుత మరే ఇతర రాజకీయాలకో ప్రతిక్రియాత్మకం కావచ్చు కానీ అది వీధుల్లో ప్రదర్శనగా వ్యక్తమై, విశ్వవిద్యాలయాల నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేయటం జరిగిందని, అది తప్పని అనుకున్నాను. కాదంటారా?
సురేష్ గారూ… మళ్ళీ ఇబ్బంది పెట్టేస్తున్నారు. బుద్ధుడూ, వ్యాసుడూ వాల్మీకి కంటే పూర్వీకులని అంటారు. ఇంక చెప్పగలిగేదేముంది? మాట్లాడగలిగేదేముంది? బౌద్ధ వాజ్ఞ్మయంలో సీతా రాములు అన్నా చెల్లెళ్ళా! బాగు బాగు. అన్నా చెల్లెళ్ళ మధ్య వివాహాలను ఇస్లాం అంగీకరిస్తుంది కాబట్టి వాల్మీకి మహమ్మద్ ప్రవక్త కంటె తరువాతి వాడు అన్నదే తరువాయా? హతోస్మి.
వ్యాసాన్ని క్షుణ్ణంగా చదివి ఓపిగ్గా మీ అభిప్రాయాలను వివరించినందుకు కృతజ్ఞతలు. రామాయణ కథ వాల్మీకి కన్నా ముందే మౌఖికంగా ప్రచారంలో ఉండేదని చెప్పడానికి ఆధారాలు ఉన్నాయి. అంతేకాక, వాల్మీకి కన్నా పూర్వమని చరిత్రకారులు ఒప్పుకునే “దశరథ జాతక” అన్న కథ బౌద్ధ వాఙ్మయంలో కనిపిస్తుంది. ఈ కథలో రాముడు, సీత అన్నా చెల్లెళ్ళు. ఇందులో తండ్రి గారి ఆజ్ఞమేరకు రాజ్యాన్ని త్యజిస్తాడు కానీ హిమాలయాలకు వెళ్తాడు. అలాగే మహాభారతంలో కనిపించే రామోపాఖ్యానం వాల్మీకి రామాయణం కన్నా ప్రాచీనమని కొంతమంది పండితుల అభిప్రాయం.
అయితే, మీరు చెప్పినట్టుగానే రామాయణాల చరిత్రలో వాల్మీకిరామాయణ ప్రభావాన్ని, ప్రాధాన్యతను విస్మరించలేమని నేను కూడా ఇండో-యూరేసియన్ రీసర్చ్ అనే చర్చావేదికలో వాదించాను . ఈ అంశం గురించే ఎప్పుడైనా వీలు చిక్కినప్పుడు వివరంగా ఒక వ్యాసం రాయాలని నా ఆశ.
Bas-relief గురించి మీరు చెప్పింది నిజమే. ఈ పదానికి బ్రౌణ్యం “ఉబుకు పని” అని అనువాదం చేసింది. మన పాత గ్రంథాలలో ఈ రకమైన కళాకృతులను సూచించడానికి ఏ పదం వాడి ఉంటారో ఎవరికైనా తెలుసా?
” His 1991 essay “Three Hundred Ramayanas: Five Examples and Three Thoughts on Translations” courted controversy over its inclusion in B.A., History syllabus of Delhi University ” వికీ పీడీయా నుంచి .
ఏ స్థాయి విద్యార్థులకు ఈ పాఠాన్ని తీసివేయటం సమంజస మనుకున్నారు? నిజంగా ఈ పాఠం చరిత్రగా B.A. స్థాయిలో చెప్పుకోటం సమంజసమేనా? అసలు ఈ పాఠాన్ని BA లో చరిత్ర పాఠంగా పెట్టిన వాళ్ళ ఉద్దేశ్యాలు ఏమి అయి ఉంటాయి? అన్నవి ఆలోచించకుండా – ఇలాంటి పాఠాలు ఒక నాన్ క్రెడిట్ అధ్యయనంగా MA చదివే పిల్లలకు ఉంచ వచ్చు నేమో – “ఈ వ్యాసాన్ని పాఠ్యాంశాలలోంచి తొలగించాలని పట్టు పట్టడం ఖచ్చితంగా తప్పే,అసహిష్ణు రాజకీయాల కారణంగా జరిగినదే.” (Srinivas Vuruputuri అభిప్రాయం) అన్న నిర్ణయానికి రావచ్చా?
“On the face of it, the controversy centres on a 1991, 18-page essay by A K Ramanujan, a historian of outstanding scholarship ….” [పాణిని శంఖవరం ఇచ్చిన టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా లంకె నుంచి] – రామానుజన్ ని చరిత్రకారుడుగా తీసుకోవచ్చా?
ఖమాజ్/ ఖమాచ్/ కమాస్ రాగం గురించి Rohiniprasad అభిప్రాయం:
02/24/2012 9:47 am
కర్ణాటక తప్పని కొందరు అన్నారు. అది రాష్ట్రం పేరు కదా అని నేనూ మానేశాను. హిందీ ప్రకారం స్తాన్ కనక కనక హిందుస్తానీ తప్పుకాదేమో. ఏమైనా ఇది సాహిత్యవిషయం కాదుగదా.
ఖమాజ్/ ఖమాచ్/ కమాస్ రాగం గురించి Girija Dwibhashyam అభిప్రాయం:
02/24/2012 7:43 am
Rohiniprasadgaru,
I feel, your music-related articles are always a treasure to preserve, for all music-lovers/students. I am doing a radio show in TORILIVE [http://www.teluguoneradio.com/] , which is an online global radio, a program ‘Swara madhuri’. Its on all Mondays 10.30pm IST. It a raga-based film songs program.
I thank you for allowing me to use the info given in your articles and also allowing me to name you too, in my radio show. With regards- Girija.
మూడు వందల రామాయణాలు గురించి Srinivas Vuruputuri అభిప్రాయం:
02/24/2012 2:19 am
ఫణీంద్ర గారూ,
“అన్నా చెల్లెళ్ళ మధ్య వివాహాలను ఇస్లాం అంగీకరిస్తుంది”???
నాకు తెలిసి ఇస్లాం ఫస్ట్ కజిన్స్ (పెదనాన్నా, చిన్నాన్నా) పిల్లల మధ్య వివాహాలను అంగీకరిస్తుంది.
సురేశ్ గారూ,
వెస్సాంతర జాతకాన్నీ (VJ), అయోధ్య కాండ (AK) నూ, దశరథ జాతకాన్నీ (DJ) తులనాత్మకంగా పరిశీలించిన ఓ వ్యాసాన్ని చదివాను. రచయిత పేరు రిచర్డ్ గోంబ్రిక్ (Richard Gombrich, నా ఉచ్చారణ తప్పు కావచ్చును). ఇదీ లింకు. అయోధ్య కాండకూ, వెస్సాంతర జాతకానికీ మధ్య కథావస్తువులలో, కథనంలో, ఎంచుకున్న వర్ణనలలో చాలా పోలికలను చూపిస్తారా రచయిత.
దశరథ జాతకం అయోధ్య కాండనూ, వెస్సాంతర జాతకాన్నీ కలగలిపి రాసిన పేలవమైన కథ అని అభిప్రాయపడతారు. (రెండు జాతక కథల అజెండా – “హిందూ” సమాజాన్నీ/ఆదర్శాలనూ విమర్శించడమే అంటారు.)
Gombrich does not think much of DJ’s suggestion of the consanguineous relationship of Rama and Seeta. Unlike Arudra who read a hint of evolving social mores in it and unlike Jacobi who thought that this was consistent with the Sakya/Koliya traditions, Gombrich thinks that this could be just a minor (?) aberration resulting from the author’s attempt at replay of VJ’s sequence of events by AK’s characters.
As far as the timelines are concerned, Gombrich thinks that VJ’s verses might not have been later than 3rd century BC (earlier than any of the written Ramayanas) and its prose might date back to 5th century AD). He thinks that DJ could have been written in 5th century AD.
ఖమాజ్/ ఖమాచ్/ కమాస్ రాగం గురించి Bhavabhooti అభిప్రాయం:
02/23/2012 12:34 pm
మీరు కర్ణాటకని కర్నాటక అని రాస్తున్నారు. అలాగే, హిందూస్థానీని హిందూస్తానీ అంటున్నారు. కారణమేమైనా ఉందా? కేవలం పలికే విధంగా రాద్దామన్న సరళీకరణా?
మారిన కాలం మారిన మనుషులు గురించి k.t.devi అభిప్రాయం:
02/22/2012 10:31 pm
మధ్యతరగతి జీవితాల గురించి హృదయానికి హత్తుకుపొయే విధంగా వ్రాశారు.బంగారం కుదువ పెట్టకుండా, అప్పు చేయకుండా చదివించలేని రోజులువి.ఇంత మంచి అనువాదకథ అందించిన మీకు ధన్యవాదాలు.
మూడు వందల రామాయణాలు గురించి Srinivas Vuruputuri అభిప్రాయం:
02/21/2012 10:40 am
తః తః గారి వ్యాఖ్య పూర్తిగా అర్థం కాలేదు నాకు. నాకు అర్థమయినంత మేరకు –
B.A. స్థాయికి ఈ పాఠం సమంజసమో కాదో నాకు తెలీదు కానీ, ఇది చరిత్ర పాఠమేనా అని నాకు అనుమానం. అందుకే “ఈ వ్యాసం చరిత్ర విద్యార్థుల కన్నా సాహిత్య విద్యార్థులకు ఎక్కువ ఉపయుక్తమవుతుందేమో…” అని రాసాను.
“ఈ వ్యాసాన్ని పాఠ్యాంశంగా ఉంచాలని తీసుకున్న నిర్ణయం వెనకాల కూడా నాన్-అకడమిక్ ప్రోద్బలాలలున్నాయని” నాకు అనిపించింది. అదలా ఉంచితే, “అసహిష్ణు రాజకీయాలు” అన్న మాటను politics of intolerance అనే మాటకు అనువాదంగా వాడినట్లున్నాను. నేను చదివిన కొన్ని వ్యాసాల ఆధారంగా నేను ఏర్పరచుకున్న అభిప్రాయం అది. ఆ అసహిష్ణుత మరే ఇతర రాజకీయాలకో ప్రతిక్రియాత్మకం కావచ్చు కానీ అది వీధుల్లో ప్రదర్శనగా వ్యక్తమై, విశ్వవిద్యాలయాల నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేయటం జరిగిందని, అది తప్పని అనుకున్నాను. కాదంటారా?
మూడు వందల రామాయణాలు గురించి Phaneendra అభిప్రాయం:
02/21/2012 4:41 am
సురేష్ గారూ… మళ్ళీ ఇబ్బంది పెట్టేస్తున్నారు. బుద్ధుడూ, వ్యాసుడూ వాల్మీకి కంటే పూర్వీకులని అంటారు. ఇంక చెప్పగలిగేదేముంది? మాట్లాడగలిగేదేముంది? బౌద్ధ వాజ్ఞ్మయంలో సీతా రాములు అన్నా చెల్లెళ్ళా! బాగు బాగు. అన్నా చెల్లెళ్ళ మధ్య వివాహాలను ఇస్లాం అంగీకరిస్తుంది కాబట్టి వాల్మీకి మహమ్మద్ ప్రవక్త కంటె తరువాతి వాడు అన్నదే తరువాయా? హతోస్మి.
ఫణీంద్ర పురాణపండ
మూడు వందల రామాయణాలు గురించి సురేశ్ కొలిచాల అభిప్రాయం:
02/20/2012 1:03 pm
ఫణీంద్ర పురాణపండ గారు,
వ్యాసాన్ని క్షుణ్ణంగా చదివి ఓపిగ్గా మీ అభిప్రాయాలను వివరించినందుకు కృతజ్ఞతలు. రామాయణ కథ వాల్మీకి కన్నా ముందే మౌఖికంగా ప్రచారంలో ఉండేదని చెప్పడానికి ఆధారాలు ఉన్నాయి. అంతేకాక, వాల్మీకి కన్నా పూర్వమని చరిత్రకారులు ఒప్పుకునే “దశరథ జాతక” అన్న కథ బౌద్ధ వాఙ్మయంలో కనిపిస్తుంది. ఈ కథలో రాముడు, సీత అన్నా చెల్లెళ్ళు. ఇందులో తండ్రి గారి ఆజ్ఞమేరకు రాజ్యాన్ని త్యజిస్తాడు కానీ హిమాలయాలకు వెళ్తాడు. అలాగే మహాభారతంలో కనిపించే రామోపాఖ్యానం వాల్మీకి రామాయణం కన్నా ప్రాచీనమని కొంతమంది పండితుల అభిప్రాయం.
అయితే, మీరు చెప్పినట్టుగానే రామాయణాల చరిత్రలో వాల్మీకిరామాయణ ప్రభావాన్ని, ప్రాధాన్యతను విస్మరించలేమని నేను కూడా ఇండో-యూరేసియన్ రీసర్చ్ అనే చర్చావేదికలో వాదించాను . ఈ అంశం గురించే ఎప్పుడైనా వీలు చిక్కినప్పుడు వివరంగా ఒక వ్యాసం రాయాలని నా ఆశ.
Bas-relief గురించి మీరు చెప్పింది నిజమే. ఈ పదానికి బ్రౌణ్యం “ఉబుకు పని” అని అనువాదం చేసింది. మన పాత గ్రంథాలలో ఈ రకమైన కళాకృతులను సూచించడానికి ఏ పదం వాడి ఉంటారో ఎవరికైనా తెలుసా?
పలుకుబడి: మానవ బంధుత్వ పదాలు గురించి Sadroopananda swami అభిప్రాయం:
02/20/2012 10:34 am
చాల చక్కగ వివరించారు. సంతొషం.
మూడు వందల రామాయణాలు గురించి తఃతః అభిప్రాయం:
02/20/2012 10:10 am
” His 1991 essay “Three Hundred Ramayanas: Five Examples and Three Thoughts on Translations” courted controversy over its inclusion in B.A., History syllabus of Delhi University ” వికీ పీడీయా నుంచి .
ఏ స్థాయి విద్యార్థులకు ఈ పాఠాన్ని తీసివేయటం సమంజస మనుకున్నారు? నిజంగా ఈ పాఠం చరిత్రగా B.A. స్థాయిలో చెప్పుకోటం సమంజసమేనా? అసలు ఈ పాఠాన్ని BA లో చరిత్ర పాఠంగా పెట్టిన వాళ్ళ ఉద్దేశ్యాలు ఏమి అయి ఉంటాయి? అన్నవి ఆలోచించకుండా – ఇలాంటి పాఠాలు ఒక నాన్ క్రెడిట్ అధ్యయనంగా MA చదివే పిల్లలకు ఉంచ వచ్చు నేమో – “ఈ వ్యాసాన్ని పాఠ్యాంశాలలోంచి తొలగించాలని పట్టు పట్టడం ఖచ్చితంగా తప్పే,అసహిష్ణు రాజకీయాల కారణంగా జరిగినదే.” (Srinivas Vuruputuri అభిప్రాయం) అన్న నిర్ణయానికి రావచ్చా?
“On the face of it, the controversy centres on a 1991, 18-page essay by A K Ramanujan, a historian of outstanding scholarship ….” [పాణిని శంఖవరం ఇచ్చిన టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా లంకె నుంచి] – రామానుజన్ ని చరిత్రకారుడుగా తీసుకోవచ్చా?
ఆలోచించగలరు.
తఃతః