రచనాపాఠానికి వెళ్ళు

ఈమాట

eemaata: An Electronic Magazine in Telugu for a World without Boundaries
ప్రధానజాబితా
  • ఈమాట గురించి
  • పాఠకుల అభిప్రాయాలు
  • శీర్షికలు
    • కథలు
    • కవితలు
    • పద్యసాహిత్యం
    • వ్యాసాలు
    • సమీక్షలు
    • స్వగతం
    • గడినుడి
    • శబ్దతరంగాలు
    • ముఖాముఖి
  • సూచనలు
    • పాఠకులకు సూచనలు
    • రచయితలకు సూచనలు
  • ఈమాట రచయితలు
  • పాతసంచికలు

అట్టు నా ఆదర్శం

రచన: మాగంటి వంశీ మోహన్
జనవరి 2016

1. స్వేచ్ఛాగానం

రుబ్బుఱాయిలో ఊగే కాచకాన్ని
నీటిలో నానిన పప్పు బంధిస్తుంది
గడియేని ఆగని పెనాన్ని
చితుకుపుల్లల బాహువులు బంధిస్తాయి
పీతడెక్కల గాడిపొయ్యిని
చేతులెత్తే జ్వలనం బంధిస్తుంది
గలగలలాడే నూనెబొట్టుల్ని
సలసలకాగే అంచులు బంధిస్తాయి
తన చుట్టూ తాను తిరిగే పిండిని
మలుపులు తిరిగే గరిటె బంధిస్తుంది
తెగవాగే జలపాతపు జిహ్వని
సెగలెగిసే మిరప బంధిస్తుంది
ముడతలుపడ్డ ముసలి అట్టుని
మాటలురాని నాలిక బంధిస్తుంది
తేలి వచ్చిన అప్పచ్చి వాసనని
ముక్కున దాగిన గ్రంథులు బంధిస్తాయి
గురిమరచిన నాల్కబాణాన్ని,
తిరగమోగిన అల్లపుచట్నీ బంధిస్తుంది
ఈ మనిషి ఆ మనిషిని బంధిస్తాడు
ఇద్దర్నీ కలిపి బంధిస్తుంది అట్టుదోశ.

(అట్టునాడ, డిసంబరు 2010.)

2. మనిషీ మనిషీ!

మనిషీ మనిషీ,
ఎత్తుగా ఆకాశంలో
ఎగిరే డేగని చూడు
సరిహద్దుల్లేవు దానికి
గిరిగీసుకుని కూచోదు
భూచక్రాన్ని గుండ్రంగా
చూచుకాగ్రంపై తిప్పుతుంది
స్ఫుటంగా తీక్షణంగా వీక్షించే
సూర్యనేత్రం దాని ఆదర్శం.

మనిషీ మనిషీ,
పిట్టలకు ఎగరటం నేర్పిన
చెట్టుని చూడు
ఏ భాషలో పుష్పిస్తుందది?
ఊడల నీడల్లో మాపటి వేళల్లో
ఊడల్లా కావలించుకునే
ప్రియుల హస్తాలు
ఏ భాషలో తడుముకుంటాయి?

మనిషీ మనిషీ,
వరిమళ్ళల్లో ఈదే
చిరు ఆకాశాల్నీ చిట్టి పరిగల్నీ చూడు
ఆనందపు రంగులు
చైనా వియత్నాం జపాన్‌ పొలాల్లో
ఎక్కడైనా
అవే కద,

మనిషీ మనిషీ,
అట్టు ఏ పెనమ్మీదైనా
అట్టుగానే ఉంటుంది.

(అట్టునాడ, 12-12-10.)

3. అట్టు నా ఆదర్శం

జలచాపము వీడిపోయి
గురిమరచిన బాణంలా
తిరుగాడును పిండి.

పెనం గుట్టు తెరవబోయి
బిరడాలో ఇస్క్రూలా
ఇరుక్కున్న అట్టు.

పిండి సగం, సగం పప్పు
తిరగలిచొచ్చి, పెనమ్మీదవిచ్చి
విరులు తాల్చు అప్పచ్చి

(అట్టునాడ, 2010.)

4. అట్టు వేసిన మధ్యాహ్నం

బరువెక్కిన సూర్యుడు
బతకనీడు మంచాన్ని
ఉదయమ్మొదలు
ఊపిరాడనీడు
కంఠాన్ని అదిమిపట్టి
దోశలని కుక్కాడు.

ఆకల్లాటలు.
ఏ కరువు ఎరగని
ఏకరువు జఠరం.

ఇంతలో హటాత్తుగా
డొక్కకు కలిగింది క్షుత్తుకడుపు.
ఆకలి గాలులు
గాడిపొయ్యిని వూపాయి.
పెనపుచూచుకాలు నల్లపడ్డాయి.
నూనెబొట్ల చెంపలు తెల్లపడ్డాయి.

అవాళ మధ్యాహ్నం
అకస్మాత్తుగా దిగిన అట్టుపొర
ఊరంతటినీ ఆవలుంచి
ఒంటరిగా నన్ను మూసింది.

ప్రపంచంతో తెగిపోయాయి
పంచతంత్రులూ,
నాలుకపై రంగులు
విస్తరించాయి ముందుగా,

స్వరాలూ సువాసనలూ
అతిశయించాయి తరువాత.
ఆశలూ ఆశయాలూ
ద్వేషాలూ రాగాలూ
రెచ్చకొట్టే స్మృతులూ
రెక్కలు ముడిచాయి పిదప

విప్పుకున్న బతుకంతా వెనక్కి చుట్టుకుపోయి
ఇప్పుడు నేనేమీ కాను తతత
రేపటి తిరగలిగర్భంలో
వర్ధిల్లే దోశపిండాన్ని.

(డిసెంబర్‌ 2010.)

5. దోశతోపు

నల్లటి యీ దోశపెనం
గిల్లిన వంట వారిపై
ఎర్రటి వాతలని
ఎక్కుపెట్టింది.

అగ్గి శవాన్నెత్తుకుని
కదల్లేదు పెనం.
గుచ్చుకుని సమిధాంగుళి
గుడ్డిదయ్యె పొయ్యి.

ఆకలిముల్లు గుచ్చుకొని
గాయపడెను ఉదరం.
కాలిమసై కట్టె, నిలిచె
దాలిపొయ్యిన అస్థికలు.

రుచులతెడ్లు వేసుకుంటు
తరలిపోయె పిండి.
తేన్పునురగ నోటతేల
మరలివస్తి ఒక్కణ్ణీ.

(డిసెంబర్‌ 18, 2010.)

6. ఔఆఒఊ ఓఖజఊ, కఖచ జఆఘ

పిండికీ
పప్పుకీ
“రవ్వ”ంతే తేడా.

వలలుడికీ
ఉపభోక్తుడికీ
ఒకటే ఏకాగ్రత!

అట్టు చివరి కొసని
నాలుక నిత్యం జ్వలిస్తే
అడబాల గంటె తుదని
పిండి నిశ్చలంగా జారుతుంది.
వంటింటిలో లేచే సుడిగాలే
వార్పురంగంలో పిడికిలి బిగిస్తుంది.

జిహ్వల తుఫానుకి
కొంకర్లు తిరిగే నరాలచెట్టులా
నాలికల సమరంలో
వంకర్లుపోయిన అట్టు అంచులూ అల్లపుచట్నీలు.

హసంతిభంగిమలకి
రసనంతిభంగిమలకి
వ్యత్యాసం ఉందంటారా?

ఉవ్వెత్తుగా లేచిపడి
ఉద్రేకపు చివర్ల
బిగుసుకునే కాకువులకి కారణం
అప్పచ్చా, అరాచకమా?

ఐతే,

బుద్ధిగా అట్టుతినక
యుద్ధాలెందుకు చేస్తారో
నాకర్థం కాదు.

(12-12-2010.)

7. రుబ్రాయిలో పిళ్ళు

అలలు రాల్చింది మా
రుబ్బురాయి సుమము
నిలువెల్ల పాకగా
వేసిన పిండి

నేటితో అట్టు నీ
పెనంపై జారదు.
గరిటె జారుగ విచ్చి
నూనె ఇక నిలవదు.

జల శృంఖల తెగినా
వదలదు పిండి
తలనిండ పిడులతో
ఊగే పొత్రం.

పిండి తడిసిన
రాతిపొత్రపు మెట్లు
పలకరించే వేళ్ళు
పడతుల జట్లు.

ఎడబాటు తెరచీల్చి
తరుణుల వేళ్ళు
పిడులకడుపున పోల్చు
పొత్రపు రోళ్ళు.

(ఏప్రిల్‌ 2010, 2011.)

[ఉపాహారంలో అట్టును వదిలి బతకలేని నేను, చెట్టు నా ఆదర్శం అంటూ ఇస్మాయిల్ వ్రాసిన ఒక రచన చదివిన తరువాత వాటికి పేరడీగా వ్రాసుకున్న కొన్ని కవితలు ఇవి. ఇస్మాయిలుగారికి అట్టు ఇష్టమో లేదో తెలియదు కానీ, ఆయన చెట్టు కింద ఇప్పుడు బోలెడు అట్లు ఉన్నవి. ఆయన కూడా ఆ పైలోకాలనుంచి ఇవి చదువుకుని ఏదో ఒక అనుభూతికి లోనవుతారన్న ఊహతో.

మీరు కూడా ఏదో ఒక అనుభూతికి గురవుతారన్న ఆశతో.]

    
   

3అభిప్రాయాలు

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండి
  1. 1
    Veluri Vemkateswara Rao January 3, 2016 9:02 pm

    మాగంటి వంశీమోహన్ గారూ:

    మహచక్కని పేరడీలు రాసారు;– ఇస్మాయిల్గారి చెట్టు నా ఆదర్శం అనే ప్రసిద్ధ కవిత ఫక్కీలో అట్టు నా అదర్శం అద్భుతంగా ఉన్నది! పేరడీలంటే చెవికోసుకునే నేను మిమ్మల్ని అభినందించకండా ఉండలేను! (కొంతమంది శ్రోత్రియ పరులు మిమ్మల్ని అబి నిందించకండా ఉండలేరు లెండి! ఎవరి భాగ్యానికి ఎవరు బాధ్యులు, చెప్పండి!)

    I whole heartedly envy you!

    మనకి నచ్చిన, మనం మెచ్చిన రచయితల రచనలనే పేరడీ చెయ్యగలం. అది, వారిపై మనకున్న అభిమానానికి, గౌరవానికీ గుర్తు. ఎవడో ‘ కోన్ కిస్సా గొట్టం,’ గాడి రచనలు ఎన్ని ఉన్నా, వాటిపై పేరడీలు ఎవరూ రాయరు. ఎందుకు రాయరో చెప్పటం, ఈమాట మెజారిటీ పాఠకులని అవమానించడం అవుతుంది.

    పేరడీ మనసాహిత్యంలో చాలా పాత ప్రక్రియ. కూచిమంచి జగ్గకవి (18 వ శతాబ్దం)ఆంధ్ర వాఙ్మయం లో పేరడీకి నిర్దుష్ట రూపం కల్పించాడని మాచిరాజు దేవీప్రసాద్(1922-1974)రాసాడు. దేవీ ప్రసాద్ పేరడీలకి పెట్టిన పేరని వేరే చెప్పక్కరలేదు. అతను రాసిన ‘ఏరోడ్డు చరిత్ర చూసినా ఏమున్నది గర్వకారణం,’ చదవంగానే మళ్ళీ మరొకసారి శ్రీశ్రీని చదవాలనిపిస్తుంది. అది పేరడికున్న ఒక గొప్పలక్షణం. మద్రాసులో చదువుకునే రోజుల్లో ఆంధ్రా మెస్సు మీద రాసిన ఈ పేరడీ చూడండి:

    ‘నిజంగానే నిఖిల ఆంధ్రం, నిండు హర్షం వహిస్తుందా?
    భోజనానికి నిజంగానే భోగకాలం రహిస్తుందా?’

    చదవంగానే, శ్రీశ్రీ గుర్తుకి రాకపోతే మనం తెలుగు వాళ్ళమని చెప్పుకోవటం నామర్దా అని నా అభిప్రాయం.

    విశ్వనాథ సత్యనారాయణగారి శైలి మీద జలసూత్రం రుక్మిణీ నాథ శాస్త్రి గారు చెప్పిన పేరడీ పద్యం, సత్యనారాయణగారినే కవ్వించి నవ్వించిందని చెప్తారు.

    కించిత్ తిక్త కషాయ బాడబ రస క్షే పాతిరే కాతి వా, అని మొదలై, నాలుగవ పాదంచివర, పాషాణపాక ప్రభూ! అని ముగుస్తుంది, ఆపద్యం.
    (స్థలాభావం వలన పూర్తిపాఠం కామెంట్ల శిర్షికలో ఇవ్వదలచుకోలేదు.)

    ఈ పేరడీ చూడండి:

    ‘గుండు గొంతుకలోన కొట్లాడుతాది
    గుటకేయనీదురా కూసిన్ని కూడ,’ వినంగానే ఎవరి పాట గుర్తుకొస్తుంది?

    అలాగే మరొకటి:

    ‘తొక్కిన వదలని సైకిలు
    పక్కింటి మిటారిపైన పగటి భ్రమయున్
    ఎక్కకె పారెడు గుర్రము
    గ్రక్కున విడువంగవలయు గదరా ….’, చిన్నప్పటి పజ్యం గుర్తుకి రావటల్లేదూ?

    శ్రీరమణ ప్రసిద్ధ రచయితల వచనానికి చక్కని పేరడీలు రాసాడు. మచ్చుకి:

    ‘అది ధూమశకటము. అభిముఖముగ పోవుచున్నది. అతడు మొదటి తరగతి పెట్టెలో నాసీనుడయ్యెను. ప్రథమశ్రేణి మంజూషము సువిశాలముగానున్నది… ‘ ఎవరి శైలిని పేరడీ చేస్తున్నాడు, చెప్మా?

    ఈమాట వ్యవస్థాపకుడు కె.వి.యస్. రామారావు, జాషువ శ్మశాన పద్యాలపై శ్మశాన వాటిక అని పేరడీ ( చూ: ఈమాట, మే 2000) రాసాడు. అలాగే శ్రీశ్రీ కవితలకి కూడా పేరడీలు ( చూ: ఈమాట, సెప్టెంబర్, 2002) రాసాడు.

    ఈ మాట ప్రస్తుత సంపాదకులు స్వోత్కర్షని సెన్సారు చెయ్యరనుకుంటాను. వెల్చేరు నారాయణ రావుగారు వెయ్యేళ్ళ తెలుగు సాహిత్యంలో మెరికల్లాంటి కొన్ని పుస్తకాలకి ఇంగ్లీషు అనువాదాలే కాకుండా, ఆముఖాలు, ఆఃముఖాలు(అంటే వెనుక మాట అని నేను పెట్టిన పేరు) రాసారని మీలో చాలామందికి తెలుసు. వాటిపై ‘ఎమితిని సెపితివె నారా?’ (నారా అన్న పదం మాధవ్ చెరిపేసి అచ్చు వేసాడు!) అని నేను ఈమాటలోనే రాసాను ( చూ: ఈ మాట మార్చి 2012). నారాయణరావు గారు దానిని చదువుకొని, పొట్టచెక్కలయ్యేట్టు నవ్వి, నవ్వి, నవ్వి ఆయాసపడ్డారని విన్నాను. నవ్వుకి నాబాధ్యత; ఆయాసం ఆయన బాధ!

    ఇంతగా ఎందుకు చెప్పాల్సి వచ్చిందో మళ్ళీ మరొకసారి చెప్పాలా?

    ఈ సంచికలో సంపాదకుని తిరస్కరణ లేఖమీద వచ్చిన కామెంట్లు కొన్ని చదివితే, అవి పేరడిలంటే ఏహ్యభావం ఉండబట్టో, పేరడీ అర్థం కాకపోబట్టో రాసిన కామెంట్ల లా కనపడుతున్నాయి. ఆ వ్యాసం చదివింతరువాత, కుక్కచెవుల్లా ముడుచుకొపోయిన పేజీలతో కుట్లూడి చిరిగిపోతూ శిధిలావస్థలో ఉన్న మహాప్రస్థానం పుస్తకం మళ్ళీమరొకసారి మరిచిపోకుండా ఆప్యాయంగా తెరిచి చూద్దామని అనిపించటల్లేదూ! అది పేరడీ మహత్తు.

    ఆఖరిగా మరొక మాట. ఈ మాట స్థాయి దిగజారిపోయింది అన్న వ్యాఖ్య అనుచిత వ్యాఖ్య. It is unfortunate.

    పేరడీలు గొప్పరచయితలపైనే రాయటం ఆచారం. ఈ ఆచారం క్రొత్తదేమీ కాది. రెండు శతాబ్దాలుగా తెలుగు సాహిత్యంలో పేరడీ ఒక చక్కని ప్రక్రియగా గుర్తించబడిందని విన్నవించుకుంటున్నాను.

    వేలూరి వేంకటేశ్వర రావు

  2. 2
    మాగంటి వంశీ January 4, 2016 1:35 pm

    శ్రీ వేలూరి

    ఆప్తవాక్యాలకు మున్నూరు కృతజ్ఞతలు.
    మీకు నచ్చినందుకు చాలా సంతోషం.
    ఇస్మాయిలు గారికి ఆదర్శం చెట్టు, నాకు ఆదర్శం అట్టు.
    అలాగునే, కొంతమందికి ఆదర్శం తిట్టు కావొచ్చును.
    ఆ కొంతమంది నుండి వచ్చు తిట్టుకు, నేను అట్టుతో సిద్ధమైనాను.
    వారి నోట అట్లు కుక్కిన, తిట్లు ఆగును.
    అక్కడికీ ఆగని ఎడల గరిట పట్టుట చేతిలో పనే!

    మీరు ప్రస్తావించిన పేరడీ సంక్షిప్త సమాచారవివరణ చదవగానే శ్రీ వెలుదండ నిత్యానందరావుగారి “తెలుగు సాహిత్యంలో పేరడీలు” సిద్ధాంత గ్రంథం గుర్తుకు వచ్చినది. ఆ గ్రంథం పేరడీ వ్యవస్థాపన, వ్యవహారాలకు, విధి విధానాలకు, పేరడీ చరిత్రకు – తెలుసుకునే జిజ్ఞాసువులకు తులసి తీర్థము వంటిది. ఆసక్తి ఉన్నవారు చదువుకొనవచ్చును.

    You are a very well read and a very wise man and a pat from you is thrilling!

    Really thrilling.

    Thank you from the bottom of my heart.

    I envy all the wise men, all the well read men – for one day I hope to become one!

    Hopefully that hope will become true one day! One day!

    Yours sincerely

    శిష్య పరమాణువు
    మాగంటి వంశీ

  3. 3
    చంద్ర December 5, 2018 4:05 pm

    హహ. ఇస్మాయిలు గారి చెట్టుకు ఈ అట్టు పేరడీ బాగుంది.

    మీ పత్రికలో “ఇటువంటివే” ఫీచరు మటుకు అదరహ. ద.హా. చెట్టు నా ఆదర్శం లింకు నుంచి చెట్టుకూలిన వేళ, క్లబ్బులో చెట్టు కథ, జపనీస్ పైన్ చెట్టు వ్యాసాలు చదవగలిగితిని.

    థాంక్యూ

    చంద్ర

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండిCancel reply

మీ అభిప్రాయం తెలియచేయండి

  

   ( సహాయం తొలగించండి)

s h L ksh ~r j~n ph b bh m y r l v S sh p n dh d th t N ~m ch Ch j jh ~n T Th D Dh o O au M @H @M k kh g gh Ru ~l ~lu e E ai aa i ee u oo R a

ఈమాట పాఠకులకు సూచనలు చదివాను. వాటికి కట్టుబడి ఉంటానని హామీ ఇస్తున్నాను.

ఈ రచయిత నుంచే...

  • కవితాకన్యక మానసంరక్షణము
  • వచనానికి ఒక జాబు
  • అట్టు నా ఆదర్శం

ఇటువంటివే…

  1. చెట్టు నా ఆదర్శం
  2. చెట్టు నా ఆదర్శం
  3. ఫాల్
  4. సంగమం
  5. చెట్టు కూలిన వేళ

జనవరి 2016 సంచికలో ...

  • అక్కరలు
  • అజంతా రెండు కవితలు
  • అట్టు నా ఆదర్శం
  • కోటిగాని కతలు: వీర భద్రుడి తల
  • గేయపినవీరభద్రీయము
  • జనవరి 2016
  • ద్వైతం
  • ధీర
  • ధూర్జటి కవిత్వంలో మాధురీమహిమ: తెనాలి రామకృష్ణుని మధురపూరణ
  • నాకు నచ్చిన పద్యం: లీలామోహనుని ముగ్ధ సౌందర్యం
  • ప్రాకృతకవనము: సేతు బంధ కావ్యము
  • ఫాల్
  • ఫ్యూగ్ (Fugue)
  • బ్రౌన్ పురస్కారం – 2015
  • మనుషులపై మదుపు
  • మా ఆవిడ – మంగళసూత్రం
  • మా మహారాజుతో దూరతీరాలు – పుస్తక పరిచయం
  • రాంగ్ నంబర్!
  • రెండు కవితలు
  • వారఫలాలు
  • వెంపరాల వారి సాహిత్య యాత్ర
  • సంపాదకుని తిరస్కరణ లేఖ
  • సాహిత్యంలో వేశ్యా వృత్తి
© ఈమాట
అడుగు మెన్యూ గమనము
  • ఈమాట రచయితలు
  • About eemaata
గౌణ జాబితా
  • ఈమాట – ఫేస్బుక్
  • ఈమాట యూట్యూబ్
  • మీ రచనలు పంపించండి
  • సంపాదకులను సంప్రదించండి
  • RSS ఫీడ్
  • వెతుకు

రచనల జాబితా

సాహిత్యంలో వేశ్యా వృత్తి
ఫాల్

ఈమాటలో శోధించడానికి మీ కీలకపదాలను టైప్ చేసి రిటర్న్ బొత్తామును నొక్కండి. వెనక్కి వెళ్లడానికి Esc బొత్తామును నొక్కవచ్చు.