સૌંદર્યલહરિ ૧ - ૧૦ (આનંદલહરિ)

શિવઃ શક્ત્યા યુક્તો યદિ ભવતિ શક્તઃ પ્રભવિતું
ન ચેદેવં દેવો ન ખલુ કુશલઃ સ્પંદિતુમપિ ,
અતસ્ત્વામારાધ્યાં હરિહર વિરિંચાદિભિરપિ
પ્રણંતું સ્તોતું વા કથમકૃત પુણ્યઃ પ્રભવતિ . ૧ .

શિવઃ - Siva
શક્ત્યા - with Sakti
યુક્તઃ યદિ ભવતિ - when enjoined
શક્તઃ પ્રભવિતું - empowered to create
ન ચેત્ એવં દેવઃ - if the lord is not thus
ન ખલુ કુશલઃ - indeed unable
સ્પંદિતું અપિ - to even move
અતઃ - hence
ત્વાં આરાધ્યાં - you, who is worshipped
હરિ હર વિરિંચાદિભિઃ અપિ - even by Hari (Vishnu), Hara (Siva), Virinchi (Brahma) and others
પ્રણંતું - to salute
સ્તોતું વા - or praise
કથં - how
અકૃત પુણ્યઃ - one who has not performed meritorious deeds
પ્રભવતિ - capable

When Siva is enjoined with Sakti, he is empowered to create. If the lord is not thus, he is indeed unable to even move. Hence how can one who has not performed meritorious deeds be capable of saluting or praising you, who is worshipped even by Hari, Hara, Virinchi and others ?
(Benedictory invocation to Siva and Sakti, beginning with the word Siva.
Cf Sivanandalahari (SVL) Verse 1 : Benedictory invocation to Siva and Sakti, beginning with the letter ક, cryptically symbolising the word Siva.)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

તનીયાંસં પાંસું તવ ચરણ પંકેરુહભવં
વિરિંચિઃ સન્ચિન્વન્ વિરચયતિ લોકાનવિકલમ્ ,
વહત્યેનં શૌરિઃ કથમપિ સહસ્રેણ શિરસાં
હરઃ સંક્ષુદ્યૈનં ભજતિ ભસિતોદ્ધૂલન વિધિમ્ . ૨

તનીયાંસં પાંસુ - minute dust
તવ - your
ચરણ પંકેરુહ - lotus feet
ભવં - present in
વિરિંચિઃ - Virinchi (Brahma)
સંચિન્વન્ - gathering
વિરચયતિ - makes (Creation)
લોકાન્ અવિકલમ્ - all the worlds
વહતિ એનં - carries this (Preservation)
શૌરિઃ - Shouri (Vishnu)
કથં અપિ - some how
સહસ્રેણ શિરસાં - by a thousand heads (as the serpent Adisesha, the tamasic form of Vishnu, who supports the world with his thousand heads)
હરઃ - Hara (Siva)
સંક્ષુદ્ય એનં - having powdered this (Destruction)
ભજતિ - observes
ભસિત ઉદ્ધૂલન - sprinkling sacred ash
વિધિં - injunction

Virinchi gathering the minute dust present in your lotus feet makes all the worlds. Shouri somehow carries this by a thousand heads. Hara having powdered this observes the injunction for sprinkling sacred ash.
(The dust of Sakti's feet is the Universe.
Cf SVL Verse 2 : Sivanandalahari washes away the dust of sin.)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

અવિદ્યાનામંતસ્તિમિર મિહિર દ્વીપનગરી
જડાનાં ચૈતન્ય સ્તબક મકરંદ સ્રુતિઝરી ,
દરિદ્રાણાં ચિંતામણિ ગુણનિકા જન્મજલધૌ
નિમગ્નાનાં દંષ્ટ્રા મુરરિપુ વરાહસ્ય ભવતિ . ૩ .

અવિદ્યાનાં - for the spiritually ignorant
અંત: તિમિર - inner darkness
મિહિર દ્વીપ નગરિ - the island city of the sun (a division of the terrestrial world from where the sun is said to rise)
જડાનાં - for the dull witted
ચૈતન્ય - pure intelligence
સ્તબક મકરંદ - honey of the (Kalpaka flower) cluster (of the wish yeilding Kalpaka tree)
સ્રુતિઝરી - flowing stream
દરિદ્રાણાં - for the impoverished
ચિંતામણિ ગુણનિકા - necklace of the Cintamani (the wish yeilding gem)
જન્મ જલધૌ - in the ocean of births
નિમગ્નાનાં - those immersed
દંષ્ટ્રાઃ - the tusks
મુર રિપુ - the enemy of (the demon) Mura
વરાહસ્ય - of the boar (an incarnation of Vishnu)
ભવતિ - it (the dust in your lotus feet)

For the inner darkness of the spiritually ignorant, it (the dust in your lotus feet) is the island city of the sun. For the dull witted it is the flowing stream of honey of the (Kalpaka flower) cluster of pure intelligence. For the impoverished it is the necklace of the Cintamani. For those immersed in the ocean of births, it is the tusks of the boar (Vishnu), the enemy of Mura.
(Sakti is ચૈતન્યં.
Cf SVL Verse 3 : Siva is the resort of ચિત્)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ત્વદન્યઃ પાણિભ્યામભયવરદો દૈવતગણઃ
ત્વમેકા નૈવાસિ પ્રકટિત વરાભીત્યભિનયા ,
ભયાત્ ત્રાતું દાતું ફલમપિ ચ વાંછાસમધિકં
શરણ્યે લોકાનાં તવ હિ ચરણાવેવ નિપુણૌ . ૪ .

ત્વત્ અન્યઃ - other than you
પાણિભ્યાં - by the hands (by empty gesture)
અભય વરદઃ - bestowers of protection from fear and boon
દૈવત ગણઃ - the assemblage of gods
ત્વં એકા - you alone
ન એવ અસિ - you do not thus
પ્રકટિત - display
વર અભીતિ - bestowing of boon and protection from fear
અભિનયા - by gesture
ભયાત્ ત્રાતું - protecting from fear
દાતું ફલં અપિ ચ - and giving reward
વાંછા સમધિકં - in excess of that desired
શરણ્યે લોકાનાં - Oh refuge of the worlds! (Sakti)
તવ - your
હિ - indeed
ચરણૌ એવ - even feet
નિપુણૌ - are expert

Other than you, the assemblage of gods are the bestowers of protection from fear and boon by the hands (by empty gesture). You alone do not thus display bestowing of boon and protection from fear by gesture. Oh refuge of the worlds! indeed even your feet are expert in protecting from fear and giving reward in excess of that desired.
(Assemblage of gods make empty promises.
Cf SVL Verse 4 : Assemblage of gods bestow trivial boons).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

હરિસ્ત્વામારાધ્ય પ્રણત જન સૌભાગ્ય જનનીમ્
પુરા નારી ભૂત્વા પુરરિપુમપિ ક્ષોભમનયત્ ,
સ્મરોઽપિ ત્વાં નત્વા રતિ નયન લેહ્યેન વપુષા
મુનીનામપ્યંતઃ પ્રભવતિ હિ મોહાય મહતામ્ .૫ .

હરિઃ - Hari (Vishnu)
ત્વાં આરાધ્ય - having worshipped you
પ્રણત જન - people who bow (to you)
સૌભાગ્ય જનનીં - the creator of auspiciousness
પુરા - formerly
નારી ભૂત્વા - having become a woman (સારૂપ્યં or assimilation with Sakti, one of the four states of Mukti or Liberation)
પુર રિપું અપિ - even Puraripu (the enemy of the three cities of the demons or the three bodies of man), (Siva)
ક્ષોભં અનયત્ - led to agitation
સ્મરઃ અપિ - Smara (Cupid) too
ત્વાં નત્વા - having bowed to you
રતિ નયન - the eyes of Rati
લેહ્યેન વપુષા - with a body like a lambative
મુનીનાં અપિ - even sages
અંતઃ - within
પ્રભવતિ હિ - capable indeed
મોહાય - (of generating) delusion
મહતાં - of great

Hari having worshipped you, the creator of auspiciousness to people who bow to you, having become a woman formerly, led even Puraripu to agitation. Having bowed to you, Smara too with a body which is (like) a lambative to the eyes of Rati, is indeed capable (of generating) delusion within great sages.
(Celestials sought the grace of Sakti
Cf SVL Verse 5 : Devotee seeks the grace of Siva)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ધનુઃ પૌષ્પં મૌર્વી મધુકરમયી પંચ વિશિખાઃ
વસંતઃ સામંતો મલયમરદાયોધન રથઃ ,
તથાપ્યેકઃ સર્વં હિમગિરિસુતે કામપિકૃપાં
અપાંગાત્તે લબ્ધ્વા જગદિદમનંગો વિજયતે . ૬ .

ધનુઃ પૌષ્પં - the bow is flowery
મૌર્વી મધુકરમયી - the bow string is made of bees
પંચ વિશિખાઃ - the five (flowers) are the arrows
વસંતઃ - Vasanta (Spring personified)
સામંતઃ - neighbouring king (the traditional ally of Cupid)
મલય મરુત્ - breeze from the Malaya mountain (laden with the fragrance of sandal wood found there, by poetic convention)
આયોધન રથઃ - the war chariot
તથા અપિ એકઃ - even thus and alone
સર્વં - all
હિમ ગિરિ સુતે - Oh daughter of the snowy mountain ( Himalayas personified as Himavaan,)! (Sakti)
કાં અપિ કૃપાં - some sort (inexpresseble) of compassion
અપાંગાત્ તે - from the corner of your eye
લબ્ધ્વા - having obtained
જગત્ ઇદં - this world
અનંગઃ - Ananga (the bodiless one), (Cupid)
વિજયતે - triumphs

The bow is flowery. The bow string is made of bees. The five (flowers) are the arrows. Vasanta is the neighbouring king (ally). The breeze from the Malaya mountain is the war chariot. Even thus and (all) alone, Oh daughter of the snowy mountain! having obtained some sort compassion from the corner of your eye, Ananga triumphs over all this world.
(The eyes of Sakti bestows triumph to Cupid.
Cf SVL Verse 5 : The feet of Siva bestows bliss to the devotee)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ક્વણત્કાંચી દામા કરિકલભ કુંભસ્તન નતા
પરિક્ષીણા મધ્યે પરિણત શરચ્ચંદ્ર વદના ,
ધનુર્બાણાન્ પાશં સૃણિમપિ દધના કરતલૈઃ
પુરસ્તાદાસ્તાં નઃ પુરમથિતુરાહો પુરુષિકા . ૭ .

ક્વણત્ કાંચી દામા - one who has a tinkling fillet girdle
કરિ કલભ - young elephant
કુંભ સ્તન નતા - one curved by a bosom like the frontal globes of a young elephant
પરિક્ષીણા મધ્યે - one who is lean in the waist
પરિણત - fully developed
શરચ્ચંદ્ર વદના - one with a face like the autumnal moon
ધનુઃ બાણાન્ - bow, arrows
પાશં સૃણિં અપિ - noose and goad
દધાના કર તલૈઃ - one who bears in the palm of her hands
પુરસ્તાત્ - in front
આસ્તાં - let her dwell
નઃ - of us
પુરં મથિતુઃ - of the destroyer of the three cities of the demons or the three bodies of man,� (Siva)
આહો પુરુષિકા - "I" conciousness

Let her dwell in front of us, who has a tinkling fillet girdle, who is curved by a bosom like the frontal globes of a young elephant, who is lean in the waist, who has a face like the fully developed autumnal moon, who bears in the palm of her hands bow, arrows, noose and goad, and who is the ``I" conciousness of Siva.p;
(Worshipping the body of Sakti.
Cf SVL Verse 7 : Worshipping Siva by one's body).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

સુધા સિંધોર્મધ્યે સુરવિટપિ વાટી પરિવૃતે
મણિદ્વીપે નીપોપવનવતી ચિંતામણિગૃહે ,
શિવાકારે મંચે પરમશિવ પર્યંક નિલયાં
ભજંતિ ત્વાં ધન્યાઃ કતિચન ચિદાનંદલહરીમ્ . ૮ .

સુધા - nectar
સિંધોઃ મધ્યે - in the midst of the ocean
સુર વિટપિ વાટી - park of divine trees
પરિવૃતે - surrounded by
મણિ દ્વીપે - in a gem like island
નીપ ઉપવનવતી - pocessed of a garden of Kadamba trees
ચિંતામણિ ગૃહે - in a house made of the Cintamani (wish yeilding gem)
શિવા આકારે - shaped like Sivaa (the Sakti triangle of the Sricakra)
મંચે - in the bed stead
પરમ શિવ - Parama Siva (the supremely auspicious one)
પર્યંક નિલયાં - dwelling in the couch
ભજંતિ ત્વાં - worship you
ધન્યાઃ કતિચન - a few blessed ones
ચિત્ આનંદ લહરીમ્ - the wave of intellect - bliss

A few blessed ones worship you, the wave of intellect - bliss, dwelling in the couch of Parama Siva (himself), in a bed stead shaped like the Sakti triangle, in a house made of the Cintamani, pocessed of a garden of Kadamba trees, surrounded by a park of divine trees, in the midst of the ocean of nectar.
(The blessed ones worship Sakti.
Cf SVL Verse 8 : The ignorant do not worship Siva).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

મહીં મૂલાધારે કમપિ મણિપૂરે હુતવહં
સ્થિતં સ્વાધિષ્ઠાને હૃદિમરુતમાકાશમુપરિ ,
મનોઽપિ ભ્રૂમધ્યે સકલમપિ ભિત્વા કુલપથં
સહસ્રારે પદ્મે સહ રહસિ પત્યા વિહરસે . ૯ .

મહીં મૂલાધારે - the earth element in the Muladhara, (the 4 petalled lotus yogic cakra, or the level of conciousness corresponding to Bhuloka)
કમપિ મણિપૂરે - and the water element in the Manipura, (the 10 petalled lotus yogic cakra or the level of conciousness corresponding to Suvarloka).
હુતવહં - the fire element
સ્થિતં સ્વાધિષ્ઠાને - present in the Svadhishthana, (the 9 petalled lotus yogic cakra or the level of conciousness corresponding to Bhuvarloka).
હૃદિ મરુત - the air element in the heart, (the 12 petalled lotus yogic Anahata cakra or the level of conciousness corresponding to Maharloka).
આકાશં ઉપરિ - above the space element (the 16 petalled lotus yogic Vishuddhi cakra or the level of conciousness corresponding to Taparloka).
મનઃ અપિ - and the mind element, (the 2 petalled lotus yogic Aagnya cakra or the level of conciousness corresponding to Janarloka)
ભ્રૂ મધ્યે - between the brows
સકલં અપિ ભિત્વા - having passed through all
કુલ પથં- via the Kulapatha or Sushumna nadi (as the subtle Kundalini Sakti)
સહસ્રારે પદ્મે - in the thousand petalled lotus, (the level of conciousness corresponding to Satyaloka)
સહ - with
રહસિ - in secret
પત્યા - with (your) husband (Sadasiva)
વિહરસે - you sport

Having passed through all via the Kulapatha : the earth element in the Muladhara, the water element in the Manipura, the fire element present in the Svadhishthana, the air element in the heart, (going) above the space element, and the mind element between the brows, you sport in secret with your husband in the thousand petalled lotus.
(The devotee leads Sakti to her lord Sadasiva in the thousand petalled lotus, via the six lotus cakras.
Cf SVL Verse 9 : The devotee submits the lotus of the heart to the lord of Uma).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

સુધાધારાસારૈશ્ચરણ યુગલાંતર્વિગલિતૈઃ
પ્રપંચં સિંચંતી પુનરપિ રસામ્નાય મહસઃ ,
અવાપ્ય સ્વાં ભૂમિં ભુજગનિભમધ્યુષ્ટવલયં
સ્વમાત્માનં કૃત્વા સ્વપિષિ કુલકુંડે કુહરિણિ . ૧૦ .

સુધા - nectar
ધારા આસારૈઃ - with a torrential stream
ચરણ યુગલાંત - from within (your) pair of feet
વિગલિતૈઃ - trickling
પ્રપંચં - the body (made of the five elements)
સિંચંતી - infusing
પુનઃ અપિ - once again
રસ આમ્નાય મહસઃ - from the luminous collection of nectar (the internal Moon of the Sahasrara or thousand petalled lotus in the brain)
અવાપ્ય - having reached
સ્વાં ભૂમિં - your territory
ભુજગ નિભં - similar to a serpent
અધ્યુષ્ટ વલયં - three and a half coils
સ્વં આત્માનં કૃત્વા - having made yourself
સ્વપિષિ - you (as the subtle Kundalini Sakti) sleep
કુલકુંડે - in the Kulakunda or Muladhara cakra
કુહરિણિ - pocessed of a hole

You infusing the body with a torrential stream of nectar, trickling from within (your) pair of feet, once again having reached your territory, from the Moon of the Sahasrara, (and) having made yourself into three and a half coils similar to a serpent, you sleep in the Kulakunda (which is) possessed of a hole.
(The body of the devotee is drenched by the nectar of Sakti's feet.
Cf SVL Verse 10 :The devotee is engrossed in the bliss of remembering Siva's feet.

સૌંદર્યલહરિ ૧૧ - ૨૦ (આનંદલહરિ)

ચતુર્ભિઃ શ્રીકંઠૈઃ શિવયુવતિભિઃ પંચભિરપિ
પ્રભિન્નાભિઃ શંભોર્નવભિરપિ મૂલપ્રકૃતિભિઃ ,
ચતુશ્ચત્વારિંશદ્ વસુદલ કલાશ્ર ત્રિવલય
ત્રિરેખાભિઃ સાર્ધં તવ શરણકોણાઃ પરિણતાઃ . ૧૧ .

ચતુર્ભિઃ શ્રીકંઠૈઃ - with the four Srikanta (Siva) cakras
શિવ યુવતિભિઃ - Sivayuvati (Sakti) cakras
પંચભિઃ અપિ - and with five
પ્રભિન્નાભિઃ - seperate from
શંભોઃ - from those of Sambhu (the Siva) cakras
નવભિઃ અપિ - and with nine
મૂલ પ્રકૃતિભિઃ - source materials of the universe
ચતુશ્ચત્વારિંશત્ - forty four
વસુ દલ - eight petalled (lotus)
કલા અશ્ર - sixteen edged (lotus)
ત્રિ વલય - three circles
ત્રિ રેખાભિઃ - with three lines
સાર્ધં - with
તવ શરણ કોણાઃ - the angles of your abode
પરિણતાઃ - come to a close

The angles of your abode come to a close with forty four with four Srikantha (cakras) and five Sivayuvati (cakras), seperate from the Sambhu (Siva) cakras and (hence) with the nine source materials of the universe, along with the eight petalled (lotus), the sixteen edged (lotus), the three circles (and) with three lines.
(The abode of Sakti is the thousand petalled lotus in the brain.
Cf SVL Verse 11 : The devotee worships Siva with the lotus of the heart).
Note : The twelve petalled Anahata cakra, is at the level of the heart, with Rudra as the presiding deity.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ત્વદીયં સૌંદર્યં તુહિનગિરિ કન્યે તુલયિતું
કવીંદ્રાઃ કલ્પંતે કથમપિ વિરિંચિ પ્રભૃતયઃ ,
યદાલોકૌત્સુક્યાદમરલલના યાંતિ મનસા
તપોભિર્દુષ્પ્રાપામપિ ગિરિશ સાયુજ્ય પદવીમ્ . ૧૨ .

ત્વદીયં - your
સૌંદર્યં - beauty
તુહિન ગિરિ કન્યે - Oh daughter of the snowy mountain (Himalayas, personified as Himavaan)! (Sakti)
તુલયિતું - to compare
કવીંદ્રાઃ - the best of poets
કલ્પંતે - are able
કથં અપિ - somehow or other
વિરિંચિ પ્રભૃતયઃ - Virinchi (Brahma) and others
યત્ આલોક ઔત્સુક્યાત્ - out of ardent desire to see which (your beauty)
અમર લલનાઃ - celestial women
યાંતિ મનસા - attain through the mind (by imagination)
તપોભિઃ દુષ્પ્રાપાં અપિ - though difficult to obtain by penance
ગિરિશ - Girisa (Lord of the mountains, (Siva)
સાયુજ્ય પદવીં - the position of absorption into the deity (one of the states of Mukti or Liberation)

Oh daughter of the snowy mountain! the best of poets (such as) Virinchi and others are able to compare your beauty somehow or other. Out of ardent desire to see which celestial women attain through the mind the position of absorption into Girisa though (it be) difficult to obtain by penance.
(Absorption into Siva by the mind (by imagination).
Cf SVL Verse 12 : The yogin mind is absorbed in meditation of Siva)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

નરં વર્ષીયાંસં નયનવિરસં નર્મસુ જડં
તવાપાંગાલોકે પતિતમનુધાવંતિ શતશઃ
ગલદ્વેણી બંધાઃ કુચકલશ વિસ્રસ્ત સિચયા
હઠાત્ ત્રુટયત્કાંચ્યો વિગલિત દુકૂલા યુવતયઃ . ૧૩ .

નરં - a man
વર્ષીયાંસં - very old
નયન વિરસં - unpleasant to the eye
નર્મસુ જડં - apathetic in amorous sport
તવ અપાંગ - the corner of your eye
આલોકે - within range of sight
પતિતં - falls
અનુધાવંતિ - pursue
શતશઃ - by the hundreds
ગલત્ વેણી બંધાઃ - with braided hair loosened
કુચ કલશ - the pitcher like breasts (shapely bossom)
વિસ્રસ્ત સિચયા - with cloth slipping
હઠાત્ - suddenly
ત્રુટયત્ કાંચ્યઃ - waist ornaments snapping
વિગલિત દુકૂલાઃ - with silk garments dropping down
યુવતયઃ - young women (personifications of Fame, Wealth, Speech, Intellect, Firmness, Patience etc.)

When a man falls within range of sight of the corner of your eye, (though) very old, unpleasant to the eye, and apathetic in amorous sport, young women pursue him by the hundreds, with braided hair loosened, with cloth slipping from the shapely bosom, with waist ornaments snapping suddenly and with silk garments dropping down.
(The devotee is old, unpleasant, apathetic - unattractive by worldly norms.
Cf SVL Verse 13 : The devotee is dull witted, blind, poor - unattractive by worldly norms).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ક્ષિતૌ ષટ્પંચાશદ્ દ્વિસમધિક પંચાશદુદકે
હુતાશે દ્વાષષ્ટિશ્ચતુરધિક પંચાશદનિલે ,
દિવિ દ્વિઃષટ્ત્રિંશન્ મનસિ ચ ચતુઃષષ્ટિરિતિ યે
મયૂખાસ્તેષામપ્યુપરિ તવપદાંબુજ યુગમ્ . ૧૪ .

ક્ષિતૌ - in the earth element (of the Muladhara cakra)
ષટ્પંચાશત્ - fifty six
દ્વિસમધિક પંચાશત્ - fifty two
ઉદકે - in the water element (of the Manipura cakra)
હુતાશે - in the fire element (of the Svadhishthana cakra)
દ્વાષષ્ટિ - sixty two
ચતુરધિક પંચાશત્ - fifty four
અનિલે - in the air element (of the Anahata cakra)
દિવિ - in the space element (of the Vishuddhi cakra)
દ્વિઃ ષટ્ત્રિંશત્ - twice thirty six
મનસિ ચ - and in the mind element (of the Aangya cakra)
ચતુઃ ષષ્ટિ - sixty four
ઇતિ યે મયૂખાઃ - those rays that are thus (disposed)
તેષાં અપિ ઉપરિ - even above those
તવ - your
પાદ અંબુજ યુગમ્ - pair of lotus feet

Your pair of lotus feet are even above those rays that are thus (disposed) : fifty six in the earth element, fifty two in the water element, sixty two in the fire element, fifty four in the air element, twice thirty six in the space element, and sixty four in the mind element.
(Sakti is both immanent and transcendent.
Cf SVL Verse 14 : Siva visualised as the relative of the devotee is immanent).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

શરજ્જ્યોત્સ્ના શુદ્ધાં શશિયુત જટાજૂટ મકુટાં
વર ત્રાસ ત્રાણ સ્ફટિક ઘુટિકા પુસ્તક કરામ્ ,
સકૃન્ન ત્વા નત્વા કથમિવ સતાં સન્નિદધતે
મધુ ક્ષીર દ્રાક્ષા મધુરિમ ધુરિણાઃ ફણિતયઃ . ૧૫ .

શરત્ જ્યોત્સ્ના - autumnal moonlight
શુદ્ધાં - who is pure
શશિયુત - endowed with the moon
જટા જૂટ મકુટાં - who has a tiara on the mass of twisted hair
વર - (gesticulate) granting of boon
ત્રાસ ત્રાણ - protection from fear
સ્ફટિક ઘુટિકા - crystal beads
પુસ્તક કરાં - whose hand (holds) the book
સકૃત્ - once
ન - not
ત્વા નત્વા - having bowed to you
કથં ઇવ - how is it
સતાં સન્નિદધતે - present for good people
મધુ - honey
ક્ષીર - milk
દ્રાક્ષા - grape
મધુરિમ ધુરિણાઃ - charged with sweetness
ફણીતયઃ - words

How cannot words charged with the sweetness of honey, milk and grape not be present in the words, for good people who have bowed once to you, who is pure as the autumnal moonlight, who has a tiara on the mass of twisted hair endowed with the moon, and whose hands (gesticulate) the granting of boon (and) protection from fear, (and hold) the crystal beads and book.
(Worship of Sakti bestows the grace of Saraswati.
Cf SVL, Verse 15 : Worship of Siva changes the writings of Brahma, the husband of Saraswati).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

કવીંદ્રાણાં ચેતઃ કમલવન બાલાતપ રુચિં
ભજંતે યે સંતઃ કતિચિદરુણામેવ ભવતીમ્ ,
વિરિંચિ પ્રેયસ્યાસ્તરુણતર શ્રૃંગાર લહરી
ગભીરાભિર્વાગ્ભિર્વિદધતિ સતાં રંજનમમી . ૧૬ .

કવીંદ્રાણાં ચેતઃ - the minds of the best of poets
કમલ વન - lotus cluster
બાલ આતપ રુચિં - light of the morning sun
ભજંતે - (they) worship
યે સંતઃ કતિચિત્ - those few good men
અરુણાં એવ ભવતીમ્ - you as the red dawn itself
વિરિંચિ પ્રેયસ્યાઃ - of the beloved of Virinchi (Saraswati)
તરુણતર - fresher (ever fresh)
શ્રૃંગાર લહરી - wave of the (poetic) sentiment of love
ગભીરાભિઃ વાગ્ભિઃ - by profound words
વિદધતિ - (they) give
સતાં - to good men
રંજનં - (aesthetic) pleasure
અમી - they

To the lotus cluster like minds of the best of poets, you are the light of the morning sun. Those few good men who worship you as the red dawn itself, they give (aesthetic) pleasure to good men, by profound words (like) the fresher wave of the sentiment of love (emnating) from the beloved of Virinchi (herself).
(The poetry of the devotee compares with that of the wife of Virinchi.
Cf SVL Verse 16 : May the heads of Virinchi be protected by Siva).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

સવિત્રીભિર્વાચાં શશિમણિ શિલાભંગ રુચિભિઃ
વશિન્યાદ્યાભિસ્ત્વાં સહ જનનિ સંચિંતયતિ યઃ ,
સ કર્તા કાવ્યાનાં ભવતિ મહતાં ભંગિરુચિભિઃ
વચોભિર્વાગ્દેવી વદનકમલામોદ મધુરૈઃ . ૧૭ .

સવિત્રીભિઃ વાચાં - with the generators of speech (Vagdevatas)
શશિમણિ શિલા - moon stone gem
ભંગ રુચિભિઃ - lustre of the broken
વશિની આદ્યાભિઃ - with Vasini and others (the 18 Vagdevatas)
ત્વાં સહ - together with you
જનનિ - Oh Mother! (Sakti)
સંચિંતયતિ યઃ - he who reflects
સઃ કર્તા કાવ્યાનાં ભવતિ - he is the author of poetic composition
મહતાં - great (poets)
ભંગિ રુચિભિઃ - with the beauty of wit
વચોભિઃ - with words
વાક્ દેવી વદન કમલ - the lotus face of the goddess of speech
આમોદ મધુરૈઃ - sweetly fragrant

Oh Mother! he who reflects on you together with Vasini and others, who are the generators of speech, and who have the lustre of the broken moon stone gem, he is the author of poetic composition with the beauty of wit of the great (poets) and with words that are sweetly fragrant as the lotus face of the goddess of speech.
(Sakti is surrounded by the celestials, the Vagdevatas.
Cf SVL Verse 17 : Siva is surrounded by the worshipping celestials).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

તનુચ્છાયાભિસ્તે તરુણ તરણિ શ્રીસરણિભિઃ
ર્દિવં સર્વામુર્વીમરુણિમનિમગ્નાં સ્મરતિ યઃ ,
ભવંત્યસ્ય ત્રસ્યદ્વનહરિણ શાલીન નયનાઃ
સહોર્વશ્યા વશ્યાઃ કતિ કતિ ન ગીર્વાણ ગણિકાઃ . ૧૮ .

તનુચ્છાયાભિઃ - by the lustre of body
તે - your
તરુણ તરણિ શ્રીઃ - the lustre of the newly risen sun
સરણિભિઃ - with arrangement
દિવં - heaven
સર્વાં ઉર્વીં - all the earth
અરુણિમનિ મગ્નાં - immersed in redness
સ્મરતિ યઃ - he who thinks
ભવંતિ અસ્ય - to him
ત્રસ્યત્ વન હરિણ - frightened forest deer
શાલીન નયનાઃ - eyes resembling
સહ ઊર્વશ્યાઃ - along with Urvasi (the most beautiful of the
celestial maidens)
વશ્યાઃ - (are) submissive
કતિ કતિ - how many
ન - not
ગીર્વાણ ગણિકાઃ - celestial courtesans

He who thinks all heaven and earth as immersed in redeness by the lustre of your body, with an arrangement like the lustre of the newly risen sun, to him, how many celestial courtesans along with Urvasi, with eyes resembling frightened forest deer are not submissive ? (Indeed all are submissive)
(The celestials submit to Sakti's devotee.
Cf SVL Verse 18 : The celestials worship Siva).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

મુખં બિંદું કૃત્વા કુચયુગમધસ્તસ્ય તદધો
હરાર્ધં ધ્યાયેદ્યો હરમહિષિ તે મન્મથકલામ્ ,
સ સદ્યઃ સંક્ષોભં નયતિ વનિતા ઇત્યતિ લઘુ
ત્રિલોકીમપ્યાશુ ભ્રમયતિ રવીંદુ સ્તનયુગામ્ . ૧૯ .

મુખં - face
બિંદું - the central circle of the Sricakra (representing Siva
and Sakti in the causal stage of creation)
કૃત્વા - having regarded
કુચ યુગં - the pair of breasts
અધઃ તસ્ય - below that
તત્ અધઃ - below that
હરાર્ધં - the lower half of Siva (Yoni or the female organs of generation)
ધ્યાયેત્ યઃ - he who will meditate
હરમહિષિ - Oh queen of Hara (Siva)! (Sakti)
તે મન્મથકલાં - your manifestation of creative will
સઃ સદ્યઃ - he immediately
સંક્ષોભં નયતિ - reduces (them) to a state of agitation
વનિતા - women
ઇતિ અતિ લઘુ - as for this, it is very easy
ત્રિલોકીં અપિ - even the maiden of the three worlds (personified as a woman)
આશુ ભ્રમયતિ - quickly deludes
રવિ ઇંદુ સ્તન યુગાં - with the sun and moon for the pair of breasts

Oh queen of Hara! he who meditates on your manifestation of creative will, having regarded the Bindu as (your) face, the bosom (as) below that, and the female organs of generation (as) below that, he immediately reduces women to a state of agitation. As for this, it is very easy. He even deludes quickly, the maiden of the three worlds with the sun and moon for the pair of breasts.
(The devotee of Sakti overcomes the world with ease.
Cf SVL Verse 19 : The devotee seeks Siva's grace to overcome worldly life).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

કિરંતીમંગેભ્યઃ કિરણ નિકુરુંબામૃતરસં
હૃદિ ત્વામાધત્તે હિમકરશિલા મૂર્તિમિવ યઃ ,
સ સર્પાણાં દર્પં શમયતિ શકુંતાધિપ ઇવ
જ્વરપ્લુષ્ટાન્ દૃષ્ટ્યા સુખયતિ સુધા ધારસિરયા . ૨૦ .

કિરંતીં - scattering
અંગેભ્યઃ - from the body parts
કિરણ નિકુરુંબ - multitude of rays
અમૃત રસં - the essence of nectar
હૃદિ - in the heart
ત્વાં - you
આધત્તે - he fixes
હિમકર શિલા - moon stone
મૂર્તિં ઇવ - like an idol
યઃ સઃ - he, who
સર્પાણાં દર્પં - the pride of serpents (poison)
શમયતિ - he destroys
શકુંતાધિપઃ ઇવ - like the lord of birds (Garuda)
જ્વર પ્લુષ્ટાન્ - those scorched by fever
દૃષ્ટ્યા - by a look
સુખયતિ - he comforts
સુધા ધાર સિરયા - endowed with a (blood) vessel (nadi) streaming nectar (and not blood)

He who fixes you in the heart scattering from the body parts, the essence of nectar like the multitude of rays from an idol of moonstone, he destroys the pride of serpents like the lord of birds, (and) comforts those scorched by fever by a (mere) look, endowed (as he is) with the vessel streaming nectar.
(The devotee of Sakti subdues the pride of serpents
Cf SVL Verse 20 : The monkey of the heart is subdued by devotion to Siva).

સૌંદર્યલહરિ ૨૧ - ૩૦ (આનંદલહરિ)

તટિલ્લેખા તન્વીં તપન શશિ વૈશ્વાનરમયીં
નિષણ્ણાં ષણ્ણામપ્યુપરિ કમલાનાં તવ કલાં ,
મહાપદ્માટવ્યાં મૃદિતમલમાયેન મનસા
મહાંતઃ પશ્યંતો દધતિ પરમાહ્લાદ લહરીમ્ . ૨૧ .

તટિલ્લેખા તન્વીં - slender as a streak of lightning (Kundalini or coiled up energy or aspect of Sakti within the indiviual, having evolved the twenty five categories within, corresponding to the macrocosm without).
તપન - sun
શશિ - moon
વૈશ્વાનરમયીં - of the nature of fire
નિષણ્ણાં - seated
ષણ્ણાં - the six
અપિ - and (the three granthis or knots - Brahma, Vishnu and Rudra, seperating the cakras)
ઉપરિ - above
કમલાનાં - the lotuses (yogic cakras)
તવ કલાં - your aspect (as Sadakhya, from the union of the Kundalini with the Sadasiva tattva and which is the source of the twenty five categories of the universe.
મહા પદ્માટવ્યાં - in the great lotus forest (the Sahasrara)
મૃદિત મલ માયેન - free from sin and illusion
મનસા - by a mind
મહાંતઃ - greatmen
પશ્યંતઃ - those who perceive
દધતિ - pocess
પરં આહ્લાદ લહરીં - the wave of supreme joy

Great men who perceive by a mind free from sin and illusion, your aspect (as the Sadakhya kala), seated in the great lotus forest (the Sahasrara), above the six lotuses (yogic cakras) and (the granthis or knots), slender as a streak of lightning, of the nature of the sun, moon and fire, possess the wave of supreme joy.
(The mind of the devotee, free from sin and illusion, perceives Siva - Sakti in the great lotus forest.
Cf SVL, Verse 21 : Siva - Sakti reach the pure, lotus like heart of the devotee).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ભવાનિ ત્વં દાસે મયિ વિતર દૃષ્ટિં સકરુણાં
ઇતિ સ્તોતું વાંછન્ કથયતિ ભવાનિ ત્વમિતિ યઃ ,
તદૈવ ત્વં તસ્મૈ દિશસિ નિજસાયુજ્ય પદવીં
મુકુંદ બ્રહ્મેંદ્ર સ્ફુટ મકુટ નીરાજિતપદામ્ . ૨૨ .

ભવાનિ - Oh Bhavani! (Sakti)
ત્વં દાસે મયિ - on me your slave
વિતર - you bestow
દૃષ્ટિં - look
સકરુણાં - endowed with compassion
ઇતિ - thus
સ્તોતું વાંછન્ - desiring to praise
કથયતિ - says
ભવાનિ ત્વં ઇતિ - may I become you, thus (by treating the word "Bhavani" as a verbal declension, one elevates the meaning to that of the aphorisitic declaration : અહં બ્રહ્માસ્મિ).
યઃ - he
તદા એવ - at that moment itself
ત્વં - you
તસ્મૈ દિશસિ - you grant to him
નિજ સાયુજ્ય પદવીં - the state of perpetual absorption of the self into the deity (one of the four states of Mukti or Liberation)
મુકુંદ - Mukunda (Hari)
બ્રહ્મ - Brahma
ઇંદ્ર - Indra
સ્ફુટ મકુટ - bright diadems
નીરાજિત પદાં - feet which receive the oblation of lights

"Oh Bhavani! bestow on me your slave, (your) look endowed with compassion". He who desiring to praise you thus, (and) says thus : "May I become you". At that moment itself, you, whose feet receive the oblation of lights from the bright diadems of Mukunda, Brahma, and Indra, grant to him the state of perpetual absorption into the deity.
(The devotee entreats Sakti to bestow compassion.
Cf SVL Verse 22: The devotee entreats Siva to bestow compassion).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ત્વયા હૃત્વા વામં વપુરપરિતૃપ્તેન મનસા
શરીરાર્ધં શંભોરપરમપિ શંકે હૃતમભૂત્ ,
યદેતત્ ત્વદ્રૂપં સકલમરુણાભં ત્રિનયનં
કુચાભ્યામાનમ્રં કુટિલ શશિ ચૂડાલ મકુટમ્ . ૨૩ .

ત્વયા - by you
હૃત્વા - having taken over
વામં વપુઃ - the left half of the body
અપરિતૃપ્તેન મનસા - with a dissatisfied mind
શરીરાર્ધં - half of the body
શંભોઃ - of Sambhu (Siva)
અપરં અપિ - the other (half) also
શંકે - I think
હૃતં અભૂત્ - was taken
યત્ - because
એતત્ ત્વત્ રૂપં - this your form
સકલં અરુણાભં - entirely red
ત્રિ નયનં - has three eyes
કુચાભ્યાં આનમ્રં - curved by the bosom
કુટિલ શશિ - the crescent moon
ચૂડાલ મકુટમ્ - crown crested

I think having taken over the left half of the body of Sambhu, with a (still) dissatisfied mind, the other (half) of the body was also taken over by you. Because, this form of your's is entirely red, has three eyes, is curved by the bosom (and) has a crown crested by the crescent moon.
(Sakti is dissatisfied by anything less than total identity
with Siva. Cf SVL, Verse 23 : The devotee is dissatisfied by anything less than seeing Siva).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

જગત્સૂતે ધાતા હરિરવતિ રુદ્રઃ ક્ષપયતે
તિરસ્કુર્વન્ એતત્ સ્વયમપિ વપુરીશસ્તિરયતિ ,
સદા પૂર્વઃ સર્વં તદિદમનુગૃહ્ણાતિ ચ શિવ
સ્તવાજ્ઞામાલંબ્ય ક્ષણચલિતયોઃ ભ્રૂલતિકયોઃ . ૨૪ .

જગત્ સૂતે - begets the world
ધાતા - Dhata (Brahma)
હરિઃ અવતિ - Hari (Vishnu) protects
રુદ્રઃ ક્ષપયતે - Rudra destroys
તિરસ્કુર્વન્ - withdrawing
એતત્ - this (Dhata, Hari and Rudra)
સ્વયં અપિ વપુઃ - even his own body
ઈશઃ - Isa
તિરયતિ - obscures (Isa withdraws into Sadasiva. ie universal dissolution)
સદા પૂર્વઃ - preceeded by the word "Sada" (perpetual)
સર્વં તત્ ઇદં - in all this
અનુગૃહ્ણાતિ - obliges
ચ - indeed
શિવઃ - Siva (Sadasiva, who is passive and in eternal union with Sakti)
તવ આજ્ઞાં આલંબ્ય - stayed by your order
ક્ષણ ચલિતયોઃ - exhibiting momentary movement
ભ્રૂ લતિકયોઃ - of the eyebrows

Dhata begets the world. Hari protects (it). Rudra destroys (it). Isa withdrawing this (Dhata, Hari and Rudra), obscures even his own body (by withdrawing into Sadasiva). Indeed Siva (whose name) is preceded by (the word) Sada, obliges in all this, stayed by your order, exhibited by the momentary movement of (your) eyebrows.
(The cycles of creation are at the behest of Sakti.
Cf SVL, Verse 24 : The devotee wishes to spend the cycles of creation worshipping Siva).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ત્રયાણાં દેવાનાં ત્રિગુણ જનિતાનાં તવ શિવે
ભવેત્ પૂજા પૂજા તવ ચરણયોર્યા વિરચિતા ,
તથા હિ ત્વત્પાદોદ્વહન મણિપીઠસ્ય નિકટે
સ્થિતા હ્યેતે શશ્વન્મુકુલિત કરોત્તંસ મકુટાઃ . ૨૫ .

ત્રયાણાં દેવાનાં - of the three gods (Brahma, Vishnu and Rudra)
ત્રિ ગુણ જનિતાનાં - born of the three properties (Sattva, Rajas and Tamas)
તવ - your
શિવે - Oh Sivaa ! (Sakti)
ભવેત્ પૂજા - becomes homage
પૂજા - homage
તવ ચરણયોઃ - to your feet
યા વિરચિતા - that made
તથા હિ - this is appropriate
ત્વત્ પાદ - your feet
ઉદ્વહન - supporting
મણિ પીઠસ્ય - of the gem (studded) pedestal
નિકટે - in proximity
સ્થિતાઃ - (they) stand
હિ એતે - indeed these (gods)
શશ્વત્ - eternally
મુકુલિત કરઃ - hands held together in the shape of a bud
ઉત્તંસ મકુટાઃ - cresting (their) crowns

Oh Sivaa ! that homage made to your feet becomes homage to the three gods born of your three properties. This is appropriate (for) indeed these stand in proximity to the gem (studded) pedestal, supporting your feet, with hands held together in the form of a bud, cresting (their) crowns eternally.
(Sakti is worshipped by Brahma and others.
Cf SVL Verse 25 : Siva is worshipped by Brahma and others).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

વિરિંચિઃ પંચત્વં વ્રજતિ હરિરાપ્નોતિ વિરતિં
વિનાશં કીનાશો ભજતિ ધનદો યાતિ નિધનમ્ ,
વિતંદ્રી માહેંદ્રી વિતતિરપિ સંમીલિત દૃશા
મહાસંહારેઽસ્મિન્ વિહરતિ સતિ ત્વત્પતિરસૌ . ૨૬ .

વિરિંચિઃ - Virinchi (Brahma)
પંચત્વં વ્રજતિ - proceeds to death (dissolution into the five elements)
હરિઃ - Hari (Vishnu)
આપ્નોતિ વિરતિં - meets an end
વિનાશં - destruction
કીનાશઃ - Kinaasa (Yama, the lord of death)
ભજતિ - obtains
ધનદઃ - Dhanada (Kubera, the lord of wealth)
યાતિ નિધનં - proceeds to death
વિતંદ્રી - are in deep sleep (of death)
માહેંદ્રી વિતતિઃ અપિ - the group of Mahendras (Indra the lord of gods) also
સંમીલિત દૃશા - with eyes closed
મહા સંહારે અસ્મિન્ - in this the great universal destruction
વિહરતિ - he sports
સતિ - Oh Sati! (chaste wife) (Sakti)
ત્વત્ પતિઃ અસૌ - this your husband (Sadasiva)

Virinchi proceeds to death. Hari meets an end. Kinaasa obtains destruction. Dhanada proceeds to death. The group of Indras are also in deep sleep (death) with eyes closed. Oh Sati! in this great universal destruction, this (Sadasiva) your husband sports.
(Brahma and others perish at the end of the creative cycle
Cf SVL, verse 26 : The devotee seeks the joy not vouchsafed to Brahma and others).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

જપો જલ્પઃ શિલ્પં સકલમપિ મુદ્રા વિરચના
ગતિઃ પ્રાદક્ષિણ્ય ક્રમણમશનાદ્યાહુતિ વિધિઃ ,
પ્રણામઃ સંવેશઃ સુખમખિલમાત્માર્પણ દૃશા
સપર્યા પર્યાયસ્તવ ભવતુ યન્મે વિલસિતમ્ . ૨૭ .

જપઃ - muttered prayers
જલ્પઃ - speech
શિલ્પં - manual tasks
સકલં અપિ - and all
મુદ્રા વિરચના - the symbolic arrangement of fingers in worship
ગતિઃ - the gait
પ્રાદક્ષિણ્ય ક્રમણં - the steps of circambulation of the deity
અશનાદિ - food etc.
આહુતિ વિધિઃ - the method of offering oblations
પ્રણામઃ - salutation
સંવેશઃ - sleep
સુખં અખિલં - all that is facile
આત્માર્પણ દૃશા - from the point of view of offering the self
સપર્યા પર્યાયઃ - synonymous with worship
તવ ભવતુ - let it be to you
યત્ મે વિલસિતમ્ - that which is manifested in me

Let speech be muttered prayers, and all manual tasks the symbolic arrangement of fingers in worship, let gait be the steps of circambulation of the deity, let food etc. be the method of offering oblations, let sleep be salutation, let all that is facilely manifested in me be synonymous with worship to you
from the point of view of offering the self (in worship).
(The devotee offers all bodily functions to Sakti.
Cf SVL, verse 27 : The devotee offers his mind to Siva).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

સુધામપ્યાસ્વાદ્ય પ્રતિભય જરા મૃત્યુ હરિણીં
વિપદ્યંતે વિશ્વે વિધિ શતમખાદ્યા દિવિષદઃ ,
કરાલં યત્ ક્ષ્વેલં કબલિતવતઃ કાલકલના
ન શંભોસ્તન્મૂલં તવ જનનિ તાટંક મહિમા . ૨૮ .

સુધાં અપિ - even ambrosia
આસ્વાદ્ય - having eaten
પ્રતિભય - the fearful
જરા મૃત્યુ - old age (and) death
હરિણીં - that which removes
વિપદ્યંતે - they die
વિશ્વે - all
વિધિ - Vidhi (Brahma)
શતમખઃ આદ્યાઃ - Satamkha (Indra) and others
દિવિષદઃ - inhabitants of heaven
કરાલં - dreadful
યત્ - because
ક્ષ્વેલં - poison
કબલિતવતઃ - one who has swallowed a mouthful
કાલ કલના - subject to time (does not succumb to death)
ન - not
શંભોઃ - for Sambhu (Siva)
તત્ મૂલં - because of it
તવ જનનિ - your Oh Mother! (Sakti)
તાટંક મહિમા - the greatness of the earring (the Sricakra)

Having eaten even ambrosia, which removes the fearful old age (and) death, Vidhi, Satamakha and all other inhabitants of heaven die. (But if) Sambhu, who has swallowed a mouthful of the dreadful poison is not subject to time because of it, (it is) because of the greatness of your earring Oh Mother!
(Siva is freed from death by Sakti
Cf SVL, verse 28 : The devotee is freed from the cycle of birth and death by worship of Siva).


~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

કિરીટં વૈરિંચં પરિહર પુરઃ કૈટભભિદઃ
કઠોરે કોટીરે સ્ખલસિ જહિ જંભારિ મકુટમ્ ,
પ્રણમ્રેષ્વેતેષુ પ્રસભમુપયાતસ્ય ભવનં
ભવસ્યાભ્યુત્થાને તવ પરિજનોક્તિર્વિજયતે . ૨૯ .

કિરીટં - the crown
વૈરિંચં - of Virinchi (Brahma)
પરિહર - you avoid
પુરઃ - in front
કૈટભ ભિદઃ - the destroyer of (the demon) Kaitabha (Vishnu)
કઠોરે કોટીરે - the hard crown
સ્ખલસિ - you (will) trip
જહિ - avoid
જંભારિ મકુટમ્ - the crown of the enemy of Jambha (Indra)
પ્રણમ્રેષુ એતેષુ - when these (gods) are paying obeissance
પ્રસભં - impetuously
ઉપયાતસ્ય ભવનં - who approaches (your) abode
ભવસ્ય - of Bhava (Siva)
અભ્યુત્થાને - when you rise in honour
તવ - your
પરિજનોક્તિઃ - the words of the retinue
વિજયતે - may it triumph

"Avoid the crown of Virinchi in front! You (will) trip on the hard crown of Kaitabhabhida! Avoid the crown of Jambhari!" May (such) words of your retinue triumph, when you impetuously rise in honour of Bhava, who approaches (your) abode, when these (gods) are paying obeissance.
(The celestials pray to Sakti.
Cf SVL, verse 29 : The celestials pray to Siva).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

સ્વદેહોદ્ભૂતાભિર્‌ઘૃણિભિરણિમાદ્યાભિરભિતો
નિષેવ્યે નિત્યે ત્વામહમિતિ સદા ભાવયતિ યઃ ,
કિમાશ્ચર્યં તસ્ય ત્રિનયન સમૃદ્ધિં તૃણયતો
મહાસંવર્તાગ્નિર્વિરચયતિ નીરાજન વિધિમ્ . ૩૦ .

સ્વદેહોદ્ભૂતાભિઃ - generated from (your) own body
ઘૃણિભિઃ - by the light rays
અણિમાદ્યાભિઃ - Anima (capacity for atomic reduction) and others
(the eight superhuman powers or Siddhis, personified as godesses)
અભિતઃ - surrounded by
નિષેવ્યે - Oh one worthy of adoration! (Sakti)
નિત્યે - Oh eternal one! (Sakti)
ત્વાં અહં ઇતિ - you as the self (the aphorisitic declaration
અહં બ્રહ્માસ્મિ)
સદા - always
ભાવયતિ - meditates
યઃ - he who
કિં આશ્ચર્યં - Oh how wonderful!
તસ્ય - to him
ત્રિનયન સમૃદ્ધિં - the wealth of absorption into the three eyed one (Siva)
તૃણયતઃ - as equivalent to (but a piece of) straw
મહા સંવર્તાગ્નિઃ - the great fire of dissolution
વિરચયતિ - performs
નીરાજન વિધિં - the ceremony of waving lights (as an act of
adoration to the deity)

Oh one worthy of adoration! Oh eternal one! he who constantly meditates on you, who is surrounded by the light rays of Anima and others generated from your own body, as the self, to him (the devotee) who considers the wealth of absorption into Siva as equivalent to (but) a piece of straw, the great fire of dissolution performs the ceremony of waving lights. Oh how wonderful!
(The devotee of Sakti considers himself superior to Siva.
Cf SVL, verse 30 : The devotee of Siva considers himself inferior to the celestial devotees).

સૌંદર્યલહરિ ૩૧ - ૪૧ (આનંદલહરિ)

ચતુઃ ષષ્ટ્યા તંત્રૈઃ સકલમતિસંધાય ભુવનં
સ્થિતસ્તત્તત્ સિદ્ધિ પ્રસવ પરતંત્રૈઃ પશુપતિઃ ,
પુનસ્ત્વન્નિર્બંધાદખિલ પુરુષાર્થૈક ઘટના
સ્વતંત્રં તે તંત્રં ક્ષિતિતલમવાતીતરદિદમ્ . ૩૧ .

ચતુઃ ષષ્ટ્યા તંત્રૈઃ - with the sixty four spiritual disciplines (which do not follow the Vedic path and aim at Artha and Kama only)
સકલં - all
અતિસંધાય - having deceived
ભુવનં - the world
સ્થિતઃ - desisted
તત્ તત્ - that, that (to each individually)
સિદ્ધિ પ્રસવ - capable of generating a result
પર તંત્રૈઃ - restricted to
પશુપતિઃ - Pasupati (Siva)
પુનઃ - but
ત્વત્ નિર્બંધાત્ - importuned by you
અખિલ પુરુષાર્થ - all the principal objects of life (Dharma, Artha, Kama and Moksha)
એક ઘટના - brings together as one
સ્વતંત્રં - independently
તે તંત્રં - your spiritual discipline (the SriVidya expounded in the Subhagamapancakam, following the Vedic path and aiming at Moksha)
ક્ષિતિતલં - the surface of the earth
અવાતીતરત્ - caused to descend
ઇદમ્ - this

Pasupati desisted, having deceived all the world, with the sixty four spiritual disciplines, which are capable of generating a result, restricted to each individually. But, importuned by you, he caused this, your spiritual discipline which independently brings together as one, all the principal objects of human life, to descend to the surface of the earth.
(Pasupati deceived all the world.
Cf SVL, verse 31 : Pasupati rendered the greatest of help to the world).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

શિવઃ શક્તિઃ કામઃ ક્ષિતિરથ રવિઃ શીતકિરણઃ
સ્મરો હંસઃ શક્રસ્તદનુ ચ પરા માર હરયઃ ,
અમી હૃલ્લેખાભિસ્તિસૃભિરવસાનેષુ ઘટિતા
ભજંતે વર્ણાસ્તે તવ જનનિ નામાવયવતામ્ . ૩૨ .

શિવઃ - the word Siva standing for the syllable `ka'
શક્તિઃ - the word Sakti standing for the syllable `e'
કામઃ - the word Kama (Cupid) standing for the syllable `i'
ક્ષિતિઃ - the word Kshiti (Earth) standing for the syllable `la'
અથઃ - then
રવિઃ - the word Ravi (Sun) standing for the syllable `ha'
શીતકિરણઃ - the word Sitakirana (Moon) standing for the syllable `sa'
સ્મરઃ - the word Smara (Cupid) standing for the syllable `ka'
હંસઃ - the word Hamsa standing for the syllable `ha'
શક્રઃ - the word Shakra (Indra) standing for the syllable `la'
તત્ અનુ ચ - and following that
પરા - the word Paraa standing for the syllable `sa'
મારઃ - the word Maara (Cupid) standing for the syllable `ka'
હરયઃ - the word Hari standing for the syllable `la'
અમી - these
હૃલ્લેખાભિઃ તિસૃભિઃ - with the three Hrimkaras
અવસાણેષુ ઘટિતાઃ - joined at the end
ભજંતે - they become
વર્ણાઃ તે - your syllables
તવ જનનિ - your Oh Mother! (Sakti)
નામ અવયવતાં - parts of (your) name

Siva, Sakti, Kama, Kshiti (the words standing for the syllables `ka', `e', `i', `la'), then Ravi, Sitakirana, Smara, Hamsa, Sakra (the words standing for the syllables `ha', `sa', `ka', `ha', `la'), and following that Paraa, Maara, Hari (the words standing for the syllables `sa', `ka', `la'). Oh Mother! with the three Hrimkaras joined to the ends of these your syllables, they become parts of your name (the fifteen syllabled mantra with the sixteenth secret syllable `Srim' becomes the SriVidya mantra)
(The SriVidya containing the syllable `Sri' and the most sacred mantra for worship of Sakti.
Cf SVL, verse 32 : Siva's consumption of poison or `Sri', and the time of it's incident the most sacred for worship of Siva).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

સ્મરં યોનિં લક્ષ્મીં ત્રિતયમિદમાદૌ તવ મનો
ર્નિધાયૈકે નિત્યે નિરવધિ મહાભોગ રસિકાઃ ,
ભજંતિ ત્વાં ચિંતામણિ ગુણનિબદ્ધાક્ષ વલયાઃ
શિવાગ્નૌ જુહ્વંતઃ સુરભિઘૃત ધારાહુતિ શતૈઃ . ૩૩ .

સ્મરં - the word Smara (Cupid) standing for the syllable `klim'
યોનિં - the word Yoni standing for the syllable `hrim'
લક્ષ્મીં - the word Lakshmi standing for the syllable `Srim'
ત્રિતયં ઇદં - these three
આદૌ - in the beginning
તવ મનોઃ નિધાય - having placed in your mantra
એકે - a few
નિત્યે - Oh Eternal one! (Sakti)
નિરવધિ - endless
મહાભોગ - great sacrifice (food offered to God)
રસિકાઃ - connoiseurs
ભજંતિ ત્વાં - they worship you
ચિંતામણિ - the wish yeilding gem
ગુણ નિબદ્ધ અક્ષ વલયાઃ - the circles of the rosary tied by thread
શિવાગ્નૌ - in the fire of Sivaa (Sakti)
જુહ્વંતઃ - pouring oblations into the sacrificial fire
સુરભિ ઘૃત - fragrant clarified butter
ધારા - stream
આહુતિ શતૈઃ - with hundreds of oblations

Having placed these three : Smara, Yoni, Lakshmi (standing for the syllables `klim', `hrim' and `srim') in the beginning of your mantra, Oh Eternal one !, a few conoisseurs of endless great sacrifice worship you with the circles of the rosary with Cintamani gems tied by thread (and) by pouring oblations into the fire of Sivaa, with hundreds of oblations of fragrant streams of clarified butter.
(The devotees of Sakti perform endless sacrifice.
Cf SVL, verse 33 : The devotee of Siva worships only once).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

શરીરં ત્વં શંભોઃ શશિ મિહિર વક્ષોરુહ યુગં
તવાત્માનં મન્યે ભગવતિ નવાત્માનમનઘમ્ ,
અતઃ શેષઃ શેષીત્યયમુભય સાધારણતયા
સ્થિતઃ સંબંધો વાં સમરસ પરાનંદપરયોઃ . ૩૪ .

શરીરં - the body
ત્વં - you (Sakti as Paraa at the time of Creation)
શંભોઃ - of Sambhu (Siva as Parananda at the time of Creation)
શશિ મિહિર - moon, sun
વક્ષો રુહ - the bosom
યુગં - endowed with
તવ આત્માનં - your body
મન્યે - I consider
ભગવતિ - Oh Bhagavati! (Oh glorious one!) (Sakti)
નવ આત્માનં - one having nine parts (Kala, Kula,Naman, Jnana
Citta, Nada, Bindu, Kalaa and Jiva) (Siva)
અનઘં - sinless
અતઃ - therefore
શેષઃ શેષી - the Accessory - Principal
ઇતિ - of the nature of
અયં - this
ઉભય સાધારણતયા - being common to both
સ્થિતઃ - exists
સંબંધઃ - relationship
વાં - in you (two)
સમરસ - who are equipoised
પરાનંદ - Parananda (transcendent bliss or Siva)
પરયોઃ - Paraa (conciousness or Sakti)

Oh Bhagavati! you are the body of Sambhu, endowed with the sun - moon for the bosom. (Sakti is Accessory to Siva the Principal at the time of dissolution). I consider the sinless one with nine parts (Siva) as your body. (Siva is Accessory to Sakti the Principal at the time of creation). Therefore, this relationship of the nature of Accessory - Principal exists being common to both, who are Parananda and Paraa equipoised.
Note : This is the view of the Purvakaulas : the relative dominance of Sakti.
(At the time of dissolution Siva is the Principal and Sakti is the Accessory and vice versa at creation.
Cf SVL, verse 34 : Sambhu rejoices at the time of dissolution).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

મનસ્ત્વં વ્યોમ ત્વં મરુદસિ મરુત્સારથિરસિ
ત્વમાપસ્ત્વં ભૂમિસ્ત્વયિ પરિણતાયાં ન હિ પરમ્ ,
ત્વમેવ સ્વાત્માનં પરિણમયિતું વિશ્વ વપુષા
ચિદાનંદાકારં શિવયુવતિ ભાવેન બિભૃષે . ૩૫ .

મનઃ ત્વં - you are the mind (element in the Angya cakra)
વ્યોમ ત્વં - you are the space (element in the Vishuddhi cakra)
મરુત્ અસિ - you are the air (element in the Anahata cakra)
મરુત્ સારથિઃ અસિ - you are the fire (element in the Svadhishtana cakra)
ત્વં આપઃ - you are the water (element in the Manipura cakra)
ત્વં ભૂમિઃ - you are the earth (element in the Muladhara cakra)
ત્વયિ પરિણયતાં - when you have trasformed (thus)
ન હિ પરમ્ - there is nothing else indeed
ત્વં એવ - you yourself
સ્વ આત્માનં - own self
પરિણમયિતું - to transform
વિશ્વ વપુષા - the universe
ચિત્ આનંદ આકારં - the form of conciousness and bliss (Cit Sakti and Ananda Bhairava or the form of Brahman preceeding creation)
શિવયુવતિ - Oh wife of Siva! (Sakti)
ભાવેન - by intention
બિભૃષે - you bear

You are mind, you are space, you are air, you are fire, you are water (and) you are earth. When you have transformed (thus), there is nothing else indeed. You yourself to transform your own self into the universe, bear the form of conciousness - bliss by intention, Oh wife of Siva!

Note : This is the view of the Uttarakaulas : the absolute dominance of Sakti.
(Sakti is the micro and macrocosmic universe.
Cf SVL, verse 35 : Siva is all pervasive, within and without).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

તવાજ્ઞાચક્રસ્થં તપન શશિ કોટિ દ્યુતિધરં
પરં શંભું વંદે પરિમિલિત પાર્શ્વં પરચિતા ,
યમારાધ્યન્ ભક્ત્યા રવિ શશિ શુચીનામવિષયે
નિરાલોકેઽલોકે નિવસતિ હિ ભાલોક ભુવને . ૩૬ .

તવ - your
આજ્ઞાચક્રસ્થં - who is present in the Angya cakra (of the devotee or alternatively the four Siva cakras in the internal Sricakra in between the brows)
તપન શશિ કોટિ - ten million suns and moons
દ્યુતિ ધરં - who bears the lustre of
પરં શંભું - Sambhu called Para (Supreme bliss, Siva)
વંદે - I salute
પરિમિલિત પાર્શ્વંં - who is touched on both sides
પરચિતા - by Paraa Cit (Supreme conciousness, Sakti)
યં આરાધ્યન્ - worshipping whom (Para Sambhu)
ભક્ત્યા - with devotion
રવિ શશિ શુચીનાં અવિષયે - that is beyond the sun, moon and fire
નિરાલોકે - in the invisible
અલોકે - unlike the (visible) world
નિવસતિ હિ - he indeed lives
ભાલોક ભુવને - in the luminous plane (the Sahasrara cakra)

I salute the Para Sambhu who is present in your Angya cakra, who bears the lustre of ten million suns and moons, (and) who is touched on both sides by Paraa Cit. He, worshipping whom (Para Sambhu) with devotion, certainly lives in the luminous plane, that is beyond the sun, moon and fire, which is invisible and unlike the (visible) world.
Note : The arrangement of the verses 36 - 41 is according to the order of origin of the five elements, one from the other : mind, space, air, fire, water and earth and corresponds to the respective cakras mentioned in verses 36 - 41.
(The devotee worships Siva and Sakti in the Sricakra within the body.
Cf SVL, verse 36 :The devotee worships Siva within the body).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

વિશુદ્ધૌ તે શુદ્ધસ્ફટિક વિશદં વ્યોમ જનકમ્
શિવં સેવે દેવીમપિ શિવસમાન વ્યવસિતામ્ ,
યયોઃ કાંત્યા યાંત્યાઃ શશિકિરણ સારૂપ્ય સરણેઃ
વિધૂતાંતર્ધ્વાંતા વિલસતિ ચકોરીવ જગતી . ૩૭ .

વિશુદ્ધૌ તે - in your Vishuddhi cakra
શુદ્ધ સ્ફટિક - flawless crystal
વિશદં - pure
વ્યોમ જનકમ્ - the originator of the space element
શિવં સેવે - I worship Siva
દેવીં અપિ - along with Devi (Sakti)
શિવ સમાન વ્યવસિતાં - whose functions are equal to Siva
યયોઃ કાંત્યાઃ - whose (Siva and Sakti) lustre
યાંત્યાઃ - emerging
શશિ કિરણ - moon beams
સારૂપ્ય સરણેઃ - arranged similar to
વિધૂત - dispelled
અંતઃ ધ્વાંતા - inner darkness
વિલસતિ - shines
ચકોરી ઇવ - like the Cakora bird (a mythological bird which subsists on moon beams, and hence rejoices, as per poetic convention)
જગતી - the worlds (heaven, earth and the nether worlds)

I worship Siva, in your Vishuddhi cakra, who is pure as flawless crystal, who is the originator of the space element, along with Devi, whose functions are equal to Siva; by whose emerging lustre arranged similar to moon beams, the worlds shine like the Cakora bird, with the inner darkness dispelled.
(The devotee worshipping Siva and Sakti, rejoices with his ignorance dispelled.
Cf SVL, verse 37 : The wise devotees of Siva obtain the joy of Siva who is with Uma).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

સમુન્મીલત્ સંવિત્કમલ મકરંદૈક રસિકં
ભજે હંસદ્વંદ્વં કિમપિ મહતાં માનસચરમ્ ,
યદાલાપાદષ્ટાશ ગુણિત વિદ્યા પરિણતિઃ
યદાદત્તે દોષાદ્ ગુણમખિલમદ્ભ્યઃ પય ઇવ . ૩૮ .

સમુન્મીલત્ - fully bloomed
સંવિત્ કમલં - lotus of knowledge
મકરંદઃ એક રસિકં - which relish only the honey
ભજે - I adore
હંસ દ્વંદ્વં - the pair of swans, Ham (Siva) and Sa (Sakti)
કિં અપિ - which are indescribable
મહતાં - of great men
માનસ ચરં - which move in the Manasa lake of the heart (swans permanently reside in the Manasa lake as per poetic convention)
યત્ આલાપાત્ - from whose conversation
અષ્ટાદશ ગુણિત - enumerated as eighteen (Vedas, Vedangas etc)
વિદ્યાઃ - systems of knowledge
પરિણતિઃ - developed
યત્ આદત્તે - which accept
દોષાત્ - from sin
ગુણં અખિલં - all virtue
અદ્ભ્યઃ પય ઇવ - like milk from water (as per poetic convention swans can seperate milk from water)

I adore the indescribable pair of swans (Siva and Sakti), which relish only the honey of the fully bloomed lotus of knowledge, which move in the Manasa lake of the hearts of great men, from whose conversation the systems of knowledge enumerated as eighteen developed (and) which accept all virtue from sin, like (seperating) milk from water.
(Siva and Sakti are in the Manasa lake of the heart.
Cf SVL, verse 38 : Siva and Sakti are in the lake of the heart).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

તવ સ્વાધિષ્ઠાને હુતવહમધિષ્ઠાય નિરતં
તમીડે સંવર્તં જનનિ મહતીં તાં ચ સમયામ્ ,
યદાલોકે લોકાન્ દહતિ મહતિ ક્રોધ કલિતે
દયાર્દ્રા યા દૃષ્ટિઃ શિશિરમુપચારં રચયતિ . ૩૯ .

તવ સ્વાધિષ્ઠાને - in your Svadhishthana cakra
તવહં - the fire element
અધિષ્ઠાય - having stationed
નિરતં - uninterruptedly
તં ઈડે - I praise
સંવર્તં - fire of dissolution (Siva as Rudra, the lord of dissolution or Sakti conceived as the fire of dissolution)
જનનિ - Oh Mother! (Sakti)
મહતીં તાં ચ સમયાં - and that great Samayaa (Sakti)
યત્ આલોકે - the sight of which (the fire)
લોકાન્ દહતિ - burns the worlds
મહતિ - great
ક્રોધ કલિતે - impelled by anger (of Rudra)
દયા આર્દ્રા - tender with compassion
યા દૃષ્ટિઃ - that look
શિશિરં ઉપચારં - cooling remedy
રચયતિ - effects

Oh Mother! having stationed the fire element in your Svadhishthana cakra, I praise uninterruptedly that fire of dissolution (Siva as Rudra) and that great Samayaa. The sight of which, (the fire) impelled by the great anger (of Rudra) burns the worlds, (while) that look (of your's), tender with compassion effects a cooling remedy.
(Sakti's look effects a cooling remedy.
Cf SVL, verse 39 : Siva causes the sovereign remedy of knowledge - bliss to fructify).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

તટિત્વંતં શક્ત્યા તિમિર પરિપંથિ સ્ફુરણયા
સ્ફુરન્નાના રત્નાભરણ પરિણદ્ધેંદ્રધનુષમ્ ,
તવ શ્યામં મેઘં કમપિ મણિપૂરૈક શરણં
નિષેવે વર્ષંતં હરમિહિર તપ્તં ત્રિભુવનમ્ . ૪૦ .

તટિત્વંતં - as lightning
શક્ત્યા - with Sakti
તિમિર પરિપંથિ - foe of darkness
રણયા - flashing
રન્ - shining
નાના રત્ન આભરણ - variegated gem studded ornaments
પરિણદ્ધ - formed
ઇંદ્ર ધનુષં - rainbow
તવ - your
શ્યામં મેઘં - dark cloud
કં અપિ - indescribable
મણિપૂર - the Manipura cakra
એક શરણં - sole resort
નિષેવે - I worship
વર્ષંતં - which showers
હર મિહિરઃ - the fire of dissolution
તપ્તં ત્રિભુવનં - the burnt three worlds (heaven, earth and nether worlds)

I worship that indescribable dark cloud which showers on the three worlds burnt by the fire of dissolution, which has your Manipura cakra as the sole resort, with Sakti as lightning flashing as the foe of darkness, (and) with a rainbow formed by (your) shining variegated gem studded ornaments.
(The rain water of Sakti as the cloud cools the burnt worlds.
Cf SVL, verse 40 : The nectarean water of Siva's tale causes the crop of devotion to fructify).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

તવાધારે મૂલે સહ સમયયા લાસ્યપરયા
નવાત્માનં મન્યે નવરસ મહાતાંડવ નટં ,
ઉભાભ્યામેતાભ્યામુદય વિધિમુદ્દિશ્ય દયયા
સનાથાભ્યાં જજ્ઞે જનક જનનીમત્ જગદિદમ્ . ૪૧ .

તવ આધારે મૂલે - in your Muladhara cakra
સહ સમયયા - with Samayaa (Sakti)
લાસ્ય પરયા - intent on the Lasya dance (dance of women)
નવ આત્માનં - one having nine parts (Siva)
મન્યે - I worship
નવ રસ - the nine sentiments (of poetics)
મહા તાંડવ - the wonderful Tandava dance (dance of men)
નટં - dancing
ઉભાભ્યાં એતાભ્યાં - in these two
ઉદય વિધિં ઉદ્દિશ્ય - having creation as the object
દયયા સનાથાભ્યાં - who are endowed with compassion
જજ્ઞે - acquired
જનક જનનીમત્ - a father and mother
જગત્ ઇદમ્ - this world

In your Muladhara cakra, I worship Samayaa (Sakti) intent on the Lasya dance, with Navatman (Siva) dancing the wonderful Tandava dance (with it's) nine sentiments. This world has acquired a father and mother in these two, having creation as the object, (and) who are endowed with compassion.
(Worship of Samayaa, the name of Sakti assigned by the Samayacarins who worship mentally and Navatman, the name of Siva assigned by the Kaulas who worship externally.
Cf SVL, verse 41 : The mind (for internal worship) and the sense and motor organs (for external worship) engage in the worship of Siva).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ઇતિ શ્રીસૌંદર્યલહર્યાં આનંદલહર્યાખ્યઃ પ્રથમોભાગઃ સમાપ્તઃ
Here ends Anandalahari, the first part of Soundaryalahari.