ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਪਾਦੁਕਾ ਵਂਦਨਮ੍
ਐਂਕਾਰ ਹ੍ਰੀਂਕਾਰ ਰਹਸ੍ਯਯੁਕ੍ਤ
ਸ਼੍ਰੀਂਕਾਰ ਗੂਢਾਰ੍ਥ ਮਹਾਵਿਭੂਤ੍ਯਾ ,
ਓਂਕਾਰ ਮਰ੍ਮ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਨੀਭ੍ਯਾਂ
ਨਮੋ ਨਮਃ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਪਾਦੁਕਾਭ੍ਯਾਮ੍ .
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਂਕਰਾਚਾਰ੍ਯ ਵਿਰਚਿਤਾ ਸੌਂਦਰ੍ਯਲਹਰੀ
ਮੂਲਮ੍ - http://acharya.iitm.ac.in/mirrors/vv/literature/sankara/sound.html
ਮੂਲ ਆਂਗ੍ਲ ਅਨੁਵਾਦ ਰਚਯਿਤ੍ਰਿ - ਸ਼੍ਰੀਮਤਿ ਡਾ. ਉਮਾ ਕ੍ਣਸ੍ਵਾਮਿ
Friday 14 March 2008
ਸੌਂਦਰ੍ਯਲਹਰਿ ੧ - ੧੦ (ਆਨਂਦਲਹਰਿ)
ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਯਦਿ ਭਵਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਭਵਿਤੁਂ
ਨ ਚੇਦੇਵਂ ਦੇਵੋ ਨ ਖਲੁ ਕੁਸ਼ਲਃ ਸ੍ਪਂਦਿਤੁਮਪਿ ,
ਅਤਸ੍ਤ੍ਵਾਮਾਰਾਧ੍ਯਾਂ ਹਰਿਹਰ ਵਿਰਿਂਚਾਦਿਭਿਰਪਿ
ਪ੍ਰਣਂਤੁਂ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਵਾ ਕਥਮਕਤ ਪੁਣ੍ਯਃ ਪ੍ਰਭਵਤਿ . ੧ .
ਸ਼ਿਵਃ - Siva
ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ - with Sakti
ਯੁਕ੍ਤਃ ਯਦਿ ਭਵਤਿ - when enjoined
ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਭਵਿਤੁਂ - empowered to create
ਨ ਚੇਤ੍ ਏਵਂ ਦੇਵਃ - if the lord is not thus
ਨ ਖਲੁ ਕੁਸ਼ਲਃ - indeed unable
ਸ੍ਪਂਦਿਤੁਂ ਅਪਿ - to even move
ਅਤਃ - hence
ਤ੍ਵਾਂ ਆਰਾਧ੍ਯਾਂ - you, who is worshipped
ਹਰਿ ਹਰ ਵਿਰਿਂਚਾਦਿਭਿਃ ਅਪਿ - even by Hari (Vishnu), Hara (Siva), Virinchi (Brahma) and others
ਪ੍ਰਣਂਤੁਂ - to salute
ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਵਾ - or praise
ਕਥਂ - how
ਅਕਤ ਪੁਣ੍ਯਃ - one who has not performed meritorious deeds
ਪ੍ਰਭਵਤਿ - capable
When Siva is enjoined with Sakti, he is empowered to create. If the lord is not thus, he is indeed unable to even move. Hence how can one who has not performed meritorious deeds be capable of saluting or praising you, who is worshipped even by Hari, Hara, Virinchi and others ?
(Benedictory invocation to Siva and Sakti, beginning with the word Siva.
Cf Sivanandalahari (SVL) Verse 1 : Benedictory invocation to Siva and Sakti, beginning with the letter ਕ, cryptically symbolising the word Siva.)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤਨੀਯਾਂਸਂ ਪਾਂਸੁਂ ਤਵ ਚਰਣ ਪਂਕੇਰੁਹਭਵਂ
ਵਿਰਿਂਚਿਃ ਸਨ੍ਚਿਨ੍ਵਨ੍ ਵਿਰਚਯਤਿ ਲੋਕਾਨਵਿਕਲਮ੍ ,
ਵਹਤ੍ਯੇਨਂ ਸ਼ੌਰਿਃ ਕਥਮਪਿ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ਼ਿਰਸਾਂ
ਹਰਃ ਸਂਕ੍ੁਦ੍ਯੈਨਂ ਭਜਤਿ ਭਸਿਤੋਦ੍ਧੂਲਨ ਵਿਧਿਮ੍ . ੨
ਤਨੀਯਾਂਸਂ ਪਾਂਸੁ - minute dust
ਤਵ - your
ਚਰਣ ਪਂਕੇਰੁਹ - lotus feet
ਭਵਂ - present in
ਵਿਰਿਂਚਿਃ - Virinchi (Brahma)
ਸਂਚਿਨ੍ਵਨ੍ - gathering
ਵਿਰਚਯਤਿ - makes (Creation)
ਲੋਕਾਨ੍ ਅਵਿਕਲਮ੍ - all the worlds
ਵਹਤਿ ਏਨਂ - carries this (Preservation)
ਸ਼ੌਰਿਃ - Shouri (Vishnu)
ਕਥਂ ਅਪਿ - some how
ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ਼ਿਰਸਾਂ - by a thousand heads (as the serpent Adisesha, the tamasic form of Vishnu, who supports the world with his thousand heads)
ਹਰਃ - Hara (Siva)
ਸਂਕ੍ੁਦ੍ਯ ਏਨਂ - having powdered this (Destruction)
ਭਜਤਿ - observes
ਭਸਿਤ ਉਦ੍ਧੂਲਨ - sprinkling sacred ash
ਵਿਧਿਂ - injunction
Virinchi gathering the minute dust present in your lotus feet makes all the worlds. Shouri somehow carries this by a thousand heads. Hara having powdered this observes the injunction for sprinkling sacred ash.
(The dust of Sakti's feet is the Universe.
Cf SVL Verse 2 : Sivanandalahari washes away the dust of sin.)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਅਵਿਦ੍ਯਾਨਾਮਂਤਸ੍ਤਿਮਿਰ ਮਿਹਿਰ ਦ੍ਵੀਪਨਗਰੀ
ਜਡਾਨਾਂ ਚੈਤਨ੍ਯ ਸ੍ਤਬਕ ਮਕਰਂਦ ਸ੍ਰੁਤਿਝਰੀ ,
ਦਰਿਦ੍ਰਾਣਾਂ ਚਿਂਤਾਮਣਿ ਗੁਣਨਿਕਾ ਜਨ੍ਮਜਲਧੌ
ਨਿਮਗ੍ਨਾਨਾਂ ਦਂ੍ਟ੍ਰਾ ਮੁਰਰਿਪੁ ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਭਵਤਿ . ੩ .
ਅਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ - for the spiritually ignorant
ਅਂਤ: ਤਿਮਿਰ - inner darkness
ਮਿਹਿਰ ਦ੍ਵੀਪ ਨਗਰਿ - the island city of the sun (a division of the terrestrial world from where the sun is said to rise)
ਜਡਾਨਾਂ - for the dull witted
ਚੈਤਨ੍ਯ - pure intelligence
ਸ੍ਤਬਕ ਮਕਰਂਦ - honey of the (Kalpaka flower) cluster (of the wish yeilding Kalpaka tree)
ਸ੍ਰੁਤਿਝਰੀ - flowing stream
ਦਰਿਦ੍ਰਾਣਾਂ - for the impoverished
ਚਿਂਤਾਮਣਿ ਗੁਣਨਿਕਾ - necklace of the Cintamani (the wish yeilding gem)
ਜਨ੍ਮ ਜਲਧੌ - in the ocean of births
ਨਿਮਗ੍ਨਾਨਾਂ - those immersed
ਦਂ੍ਟ੍ਰਾਃ - the tusks
ਮੁਰ ਰਿਪੁ - the enemy of (the demon) Mura
ਵਰਾਹਸ੍ਯ - of the boar (an incarnation of Vishnu)
ਭਵਤਿ - it (the dust in your lotus feet)
For the inner darkness of the spiritually ignorant, it (the dust in your lotus feet) is the island city of the sun. For the dull witted it is the flowing stream of honey of the (Kalpaka flower) cluster of pure intelligence. For the impoverished it is the necklace of the Cintamani. For those immersed in the ocean of births, it is the tusks of the boar (Vishnu), the enemy of Mura.
(Sakti is ਚੈਤਨ੍ਯਂ.
Cf SVL Verse 3 : Siva is the resort of ਚਿਤ੍)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤ੍ਵਦਨ੍ਯਃ ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਮਭਯਵਰਦੋ ਦੈਵਤਗਣਃ
ਤ੍ਵਮੇਕਾ ਨੈਵਾਸਿ ਪ੍ਰਕਟਿਤ ਵਰਾਭੀਤ੍ਯਭਿਨਯਾ ,
ਭਯਾਤ੍ ਤ੍ਰਾਤੁਂ ਦਾਤੁਂ ਫਲਮਪਿ ਚ ਵਾਂਛਾਸਮਧਿਕਂ
ਸ਼ਰਣ੍ਯੇ ਲੋਕਾਨਾਂ ਤਵ ਹਿ ਚਰਣਾਵੇਵ ਨਿਪੁਣੌ . ੪ .
ਤ੍ਵਤ੍ ਅਨ੍ਯਃ - other than you
ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ - by the hands (by empty gesture)
ਅਭਯ ਵਰਦਃ - bestowers of protection from fear and boon
ਦੈਵਤ ਗਣਃ - the assemblage of gods
ਤ੍ਵਂ ਏਕਾ - you alone
ਨ ਏਵ ਅਸਿ - you do not thus
ਪ੍ਰਕਟਿਤ - display
ਵਰ ਅਭੀਤਿ - bestowing of boon and protection from fear
ਅਭਿਨਯਾ - by gesture
ਭਯਾਤ੍ ਤ੍ਰਾਤੁਂ - protecting from fear
ਦਾਤੁਂ ਫਲਂ ਅਪਿ ਚ - and giving reward
ਵਾਂਛਾ ਸਮਧਿਕਂ - in excess of that desired
ਸ਼ਰਣ੍ਯੇ ਲੋਕਾਨਾਂ - Oh refuge of the worlds! (Sakti)
ਤਵ - your
ਹਿ - indeed
ਚਰਣੌ ਏਵ - even feet
ਨਿਪੁਣੌ - are expert
Other than you, the assemblage of gods are the bestowers of protection from fear and boon by the hands (by empty gesture). You alone do not thus display bestowing of boon and protection from fear by gesture. Oh refuge of the worlds! indeed even your feet are expert in protecting from fear and giving reward in excess of that desired.
(Assemblage of gods make empty promises.
Cf SVL Verse 4 : Assemblage of gods bestow trivial boons).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਹਰਿਸ੍ਤ੍ਵਾਮਾਰਾਧ੍ਯ ਪ੍ਰਣਤ ਜਨ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਜਨਨੀਮ੍
ਪੁਰਾ ਨਾਰੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪੁਰਰਿਪੁਮਪਿ ਕ੍ੋਭਮਨਯਤ੍ ,
ਸ੍ਮਰੋਪਿ ਤ੍ਵਾਂ ਨਤ੍ਵਾ ਰਤਿ ਨਯਨ ਲੇਹ੍ਯੇਨ ਵਪੁਾ
ਮੁਨੀਨਾਮਪ੍ਯਂਤਃ ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਹਿ ਮੋਹਾਯ ਮਹਤਾਮ੍ .੫ .
ਹਰਿਃ - Hari (Vishnu)
ਤ੍ਵਾਂ ਆਰਾਧ੍ਯ - having worshipped you
ਪ੍ਰਣਤ ਜਨ - people who bow (to you)
ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਜਨਨੀਂ - the creator of auspiciousness
ਪੁਰਾ - formerly
ਨਾਰੀ ਭੂਤ੍ਵਾ - having become a woman (ਸਾਰੂਪ੍ਯਂ or assimilation with Sakti, one of the four states of Mukti or Liberation)
ਪੁਰ ਰਿਪੁਂ ਅਪਿ - even Puraripu (the enemy of the three cities of the demons or the three bodies of man), (Siva)
ਕ੍ੋਭਂ ਅਨਯਤ੍ - led to agitation
ਸ੍ਮਰਃ ਅਪਿ - Smara (Cupid) too
ਤ੍ਵਾਂ ਨਤ੍ਵਾ - having bowed to you
ਰਤਿ ਨਯਨ - the eyes of Rati
ਲੇਹ੍ਯੇਨ ਵਪੁਾ - with a body like a lambative
ਮੁਨੀਨਾਂ ਅਪਿ - even sages
ਅਂਤਃ - within
ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਹਿ - capable indeed
ਮੋਹਾਯ - (of generating) delusion
ਮਹਤਾਂ - of great
Hari having worshipped you, the creator of auspiciousness to people who bow to you, having become a woman formerly, led even Puraripu to agitation. Having bowed to you, Smara too with a body which is (like) a lambative to the eyes of Rati, is indeed capable (of generating) delusion within great sages.
(Celestials sought the grace of Sakti
Cf SVL Verse 5 : Devotee seeks the grace of Siva)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਧਨੁਃ ਪੌ੍ਪਂ ਮੌਰ੍ਵੀ ਮਧੁਕਰਮਯੀ ਪਂਚ ਵਿਸ਼ਿਖਾਃ
ਵਸਂਤਃ ਸਾਮਂਤੋ ਮਲਯਮਰਦਾਯੋਧਨ ਰਥਃ ,
ਤਥਾਪ੍ਯੇਕਃ ਸਰ੍ਵਂ ਹਿਮਗਿਰਿਸੁਤੇ ਕਾਮਪਿਕਪਾਂ
ਅਪਾਂਗਾਤ੍ਤੇ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਜਗਦਿਦਮਨਂਗੋ ਵਿਜਯਤੇ . ੬ .
ਧਨੁਃ ਪੌ੍ਪਂ - the bow is flowery
ਮੌਰ੍ਵੀ ਮਧੁਕਰਮਯੀ - the bow string is made of bees
ਪਂਚ ਵਿਸ਼ਿਖਾਃ - the five (flowers) are the arrows
ਵਸਂਤਃ - Vasanta (Spring personified)
ਸਾਮਂਤਃ - neighbouring king (the traditional ally of Cupid)
ਮਲਯ ਮਰੁਤ੍ - breeze from the Malaya mountain (laden with the fragrance of sandal wood found there, by poetic convention)
ਆਯੋਧਨ ਰਥਃ - the war chariot
ਤਥਾ ਅਪਿ ਏਕਃ - even thus and alone
ਸਰ੍ਵਂ - all
ਹਿਮ ਗਿਰਿ ਸੁਤੇ - Oh daughter of the snowy mountain ( Himalayas personified as Himavaan,)! (Sakti)
ਕਾਂ ਅਪਿ ਕਪਾਂ - some sort (inexpresseble) of compassion
ਅਪਾਂਗਾਤ੍ ਤੇ - from the corner of your eye
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ - having obtained
ਜਗਤ੍ ਇਦਂ - this world
ਅਨਂਗਃ - Ananga (the bodiless one), (Cupid)
ਵਿਜਯਤੇ - triumphs
The bow is flowery. The bow string is made of bees. The five (flowers) are the arrows. Vasanta is the neighbouring king (ally). The breeze from the Malaya mountain is the war chariot. Even thus and (all) alone, Oh daughter of the snowy mountain! having obtained some sort compassion from the corner of your eye, Ananga triumphs over all this world.
(The eyes of Sakti bestows triumph to Cupid.
Cf SVL Verse 5 : The feet of Siva bestows bliss to the devotee)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਕ੍ਵਣਤ੍ਕਾਂਚੀ ਦਾਮਾ ਕਰਿਕਲਭ ਕੁਂਭਸ੍ਤਨ ਨਤਾ
ਪਰਿਕ੍ੀਣਾ ਮਧ੍ਯੇ ਪਰਿਣਤ ਸ਼ਰਚ੍ਚਂਦ੍ਰ ਵਦਨਾ ,
ਧਨੁਰ੍ਬਾਣਾਨ੍ ਪਾਸ਼ਂ ਸਣਿਮਪਿ ਦਧਨਾ ਕਰਤਲੈਃ
ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਾਸ੍ਤਾਂ ਨਃ ਪੁਰਮਥਿਤੁਰਾਹੋ ਪੁਰੁਿਕਾ . ੭ .
ਕ੍ਵਣਤ੍ ਕਾਂਚੀ ਦਾਮਾ - one who has a tinkling fillet girdle
ਕਰਿ ਕਲਭ - young elephant
ਕੁਂਭ ਸ੍ਤਨ ਨਤਾ - one curved by a bosom like the frontal globes of a young elephant
ਪਰਿਕ੍ੀਣਾ ਮਧ੍ਯੇ - one who is lean in the waist
ਪਰਿਣਤ - fully developed
ਸ਼ਰਚ੍ਚਂਦ੍ਰ ਵਦਨਾ - one with a face like the autumnal moon
ਧਨੁਃ ਬਾਣਾਨ੍ - bow, arrows
ਪਾਸ਼ਂ ਸਣਿਂ ਅਪਿ - noose and goad
ਦਧਾਨਾ ਕਰ ਤਲੈਃ - one who bears in the palm of her hands
ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ - in front
ਆਸ੍ਤਾਂ - let her dwell
ਨਃ - of us
ਪੁਰਂ ਮਥਿਤੁਃ - of the destroyer of the three cities of the demons or the three bodies of man,� (Siva)
ਆਹੋ ਪੁਰੁਿਕਾ - "I" conciousness
Let her dwell in front of us, who has a tinkling fillet girdle, who is curved by a bosom like the frontal globes of a young elephant, who is lean in the waist, who has a face like the fully developed autumnal moon, who bears in the palm of her hands bow, arrows, noose and goad, and who is the ``I" conciousness of Siva.p;
(Worshipping the body of Sakti.
Cf SVL Verse 7 : Worshipping Siva by one's body).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸੁਧਾ ਸਿਂਧੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸੁਰਵਿਟਪਿ ਵਾਟੀ ਪਰਿਵਤੇ
ਮਣਿਦ੍ਵੀਪੇ ਨੀਪੋਪਵਨਵਤੀ ਚਿਂਤਾਮਣਿਗਹੇ ,
ਸ਼ਿਵਾਕਾਰੇ ਮਂਚੇ ਪਰਮਸ਼ਿਵ ਪਰ੍ਯਂਕ ਨਿਲਯਾਂ
ਭਜਂਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਧਨ੍ਯਾਃ ਕਤਿਚਨ ਚਿਦਾਨਂਦਲਹਰੀਮ੍ . ੮ .
ਸੁਧਾ - nectar
ਸਿਂਧੋਃ ਮਧ੍ਯੇ - in the midst of the ocean
ਸੁਰ ਵਿਟਪਿ ਵਾਟੀ - park of divine trees
ਪਰਿਵਤੇ - surrounded by
ਮਣਿ ਦ੍ਵੀਪੇ - in a gem like island
ਨੀਪ ਉਪਵਨਵਤੀ - pocessed of a garden of Kadamba trees
ਚਿਂਤਾਮਣਿ ਗਹੇ - in a house made of the Cintamani (wish yeilding gem)
ਸ਼ਿਵਾ ਆਕਾਰੇ - shaped like Sivaa (the Sakti triangle of the Sricakra)
ਮਂਚੇ - in the bed stead
ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ - Parama Siva (the supremely auspicious one)
ਪਰ੍ਯਂਕ ਨਿਲਯਾਂ - dwelling in the couch
ਭਜਂਤਿ ਤ੍ਵਾਂ - worship you
ਧਨ੍ਯਾਃ ਕਤਿਚਨ - a few blessed ones
ਚਿਤ੍ ਆਨਂਦ ਲਹਰੀਮ੍ - the wave of intellect - bliss
A few blessed ones worship you, the wave of intellect - bliss, dwelling in the couch of Parama Siva (himself), in a bed stead shaped like the Sakti triangle, in a house made of the Cintamani, pocessed of a garden of Kadamba trees, surrounded by a park of divine trees, in the midst of the ocean of nectar.
(The blessed ones worship Sakti.
Cf SVL Verse 8 : The ignorant do not worship Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਮਹੀਂ ਮੂਲਾਧਾਰੇ ਕਮਪਿ ਮਣਿਪੂਰੇ ਹੁਤਵਹਂ
ਸ੍ਥਿਤਂ ਸ੍ਵਾਧਿ੍ਠਾਨੇ ਹਦਿਮਰੁਤਮਾਕਾਸ਼ਮੁਪਰਿ ,
ਮਨੋਪਿ ਭ੍ਰੂਮਧ੍ਯੇ ਸਕਲਮਪਿ ਭਿਤ੍ਵਾ ਕੁਲਪਥਂ
ਸਹਸ੍ਰਾਰੇ ਪਦ੍ਮੇ ਸਹ ਰਹਸਿ ਪਤ੍ਯਾ ਵਿਹਰਸੇ . ੯ .
ਮਹੀਂ ਮੂਲਾਧਾਰੇ - the earth element in the Muladhara, (the 4 petalled lotus yogic cakra, or the level of conciousness corresponding to Bhuloka)
ਕਮਪਿ ਮਣਿਪੂਰੇ - and the water element in the Manipura, (the 10 petalled lotus yogic cakra or the level of conciousness corresponding to Suvarloka).
ਹੁਤਵਹਂ - the fire element
ਸ੍ਥਿਤਂ ਸ੍ਵਾਧਿ੍ਠਾਨੇ - present in the Svadhishthana, (the 9 petalled lotus yogic cakra or the level of conciousness corresponding to Bhuvarloka).
ਹਦਿ ਮਰੁਤ - the air element in the heart, (the 12 petalled lotus yogic Anahata cakra or the level of conciousness corresponding to Maharloka).
ਆਕਾਸ਼ਂ ਉਪਰਿ - above the space element (the 16 petalled lotus yogic Vishuddhi cakra or the level of conciousness corresponding to Taparloka).
ਮਨਃ ਅਪਿ - and the mind element, (the 2 petalled lotus yogic Aagnya cakra or the level of conciousness corresponding to Janarloka)
ਭ੍ਰੂ ਮਧ੍ਯੇ - between the brows
ਸਕਲਂ ਅਪਿ ਭਿਤ੍ਵਾ - having passed through all
ਕੁਲ ਪਥਂ- via the Kulapatha or Sushumna nadi (as the subtle Kundalini Sakti)
ਸਹਸ੍ਰਾਰੇ ਪਦ੍ਮੇ - in the thousand petalled lotus, (the level of conciousness corresponding to Satyaloka)
ਸਹ - with
ਰਹਸਿ - in secret
ਪਤ੍ਯਾ - with (your) husband (Sadasiva)
ਵਿਹਰਸੇ - you sport
Having passed through all via the Kulapatha : the earth element in the Muladhara, the water element in the Manipura, the fire element present in the Svadhishthana, the air element in the heart, (going) above the space element, and the mind element between the brows, you sport in secret with your husband in the thousand petalled lotus.
(The devotee leads Sakti to her lord Sadasiva in the thousand petalled lotus, via the six lotus cakras.
Cf SVL Verse 9 : The devotee submits the lotus of the heart to the lord of Uma).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸੁਧਾਧਾਰਾਸਾਰੈਸ਼੍ਚਰਣ ਯੁਗਲਾਂਤਰ੍ਵਿਗਲਿਤੈਃ
ਪ੍ਰਪਂਚਂ ਸਿਂਚਂਤੀ ਪੁਨਰਪਿ ਰਸਾਮ੍ਨਾਯ ਮਹਸਃ ,
ਅਵਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਾਂ ਭੂਮਿਂ ਭੁਜਗਨਿਭਮਧ੍ਯੁ੍ਟਵਲਯਂ
ਸ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪਿਿ ਕੁਲਕੁਂਡੇ ਕੁਹਰਿਣਿ . ੧੦ .
ਸੁਧਾ - nectar
ਧਾਰਾ ਆਸਾਰੈਃ - with a torrential stream
ਚਰਣ ਯੁਗਲਾਂਤ - from within (your) pair of feet
ਵਿਗਲਿਤੈਃ - trickling
ਪ੍ਰਪਂਚਂ - the body (made of the five elements)
ਸਿਂਚਂਤੀ - infusing
ਪੁਨਃ ਅਪਿ - once again
ਰਸ ਆਮ੍ਨਾਯ ਮਹਸਃ - from the luminous collection of nectar (the internal Moon of the Sahasrara or thousand petalled lotus in the brain)
ਅਵਾਪ੍ਯ - having reached
ਸ੍ਵਾਂ ਭੂਮਿਂ - your territory
ਭੁਜਗ ਨਿਭਂ - similar to a serpent
ਅਧ੍ਯੁ੍ਟ ਵਲਯਂ - three and a half coils
ਸ੍ਵਂ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ - having made yourself
ਸ੍ਵਪਿਿ - you (as the subtle Kundalini Sakti) sleep
ਕੁਲਕੁਂਡੇ - in the Kulakunda or Muladhara cakra
ਕੁਹਰਿਣਿ - pocessed of a hole
You infusing the body with a torrential stream of nectar, trickling from within (your) pair of feet, once again having reached your territory, from the Moon of the Sahasrara, (and) having made yourself into three and a half coils similar to a serpent, you sleep in the Kulakunda (which is) possessed of a hole.
(The body of the devotee is drenched by the nectar of Sakti's feet.
Cf SVL Verse 10 :The devotee is engrossed in the bliss of remembering Siva's feet.
ਸੌਂਦਰ੍ਯਲਹਰਿ ੧੧ - ੨੦ (ਆਨਂਦਲਹਰਿ)
ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸ਼੍ਰੀਕਂਠੈਃ ਸ਼ਿਵਯੁਵਤਿਭਿਃ ਪਂਚਭਿਰਪਿ
ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਾਭਿਃ ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਨਵਭਿਰਪਿ ਮੂਲਪ੍ਰਕਤਿਭਿਃ ,
ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦ੍ ਵਸੁਦਲ ਕਲਾਸ਼੍ਰ ਤ੍ਰਿਵਲਯ
ਤ੍ਰਿਰੇਖਾਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤਵ ਸ਼ਰਣਕੋਣਾਃ ਪਰਿਣਤਾਃ . ੧੧ .
ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸ਼੍ਰੀਕਂਠੈਃ - with the four Srikanta (Siva) cakras
ਸ਼ਿਵ ਯੁਵਤਿਭਿਃ - Sivayuvati (Sakti) cakras
ਪਂਚਭਿਃ ਅਪਿ - and with five
ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਾਭਿਃ - seperate from
ਸ਼ਂਭੋਃ - from those of Sambhu (the Siva) cakras
ਨਵਭਿਃ ਅਪਿ - and with nine
ਮੂਲ ਪ੍ਰਕਤਿਭਿਃ - source materials of the universe
ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ - forty four
ਵਸੁ ਦਲ - eight petalled (lotus)
ਕਲਾ ਅਸ਼੍ਰ - sixteen edged (lotus)
ਤ੍ਰਿ ਵਲਯ - three circles
ਤ੍ਰਿ ਰੇਖਾਭਿਃ - with three lines
ਸਾਰ੍ਧਂ - with
ਤਵ ਸ਼ਰਣ ਕੋਣਾਃ - the angles of your abode
ਪਰਿਣਤਾਃ - come to a close
The angles of your abode come to a close with forty four with four Srikantha (cakras) and five Sivayuvati (cakras), seperate from the Sambhu (Siva) cakras and (hence) with the nine source materials of the universe, along with the eight petalled (lotus), the sixteen edged (lotus), the three circles (and) with three lines.
(The abode of Sakti is the thousand petalled lotus in the brain.
Cf SVL Verse 11 : The devotee worships Siva with the lotus of the heart).
Note : The twelve petalled Anahata cakra, is at the level of the heart, with Rudra as the presiding deity.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤ੍ਵਦੀਯਂ ਸੌਂਦਰ੍ਯਂ ਤੁਹਿਨਗਿਰਿ ਕਨ੍ਯੇ ਤੁਲਯਿਤੁਂ
ਕਵੀਂਦ੍ਰਾਃ ਕਲ੍ਪਂਤੇ ਕਥਮਪਿ ਵਿਰਿਂਚਿ ਪ੍ਰਭਤਯਃ ,
ਯਦਾਲੋਕੌਤ੍ਸੁਕ੍ਯਾਦਮਰਲਲਨਾ ਯਾਂਤਿ ਮਨਸਾ
ਤਪੋਭਿਰ੍ਦੁ੍ਪ੍ਰਾਪਾਮਪਿ ਗਿਰਿਸ਼ ਸਾਯੁਜ੍ਯ ਪਦਵੀਮ੍ . ੧੨ .
ਤ੍ਵਦੀਯਂ - your
ਸੌਂਦਰ੍ਯਂ - beauty
ਤੁਹਿਨ ਗਿਰਿ ਕਨ੍ਯੇ - Oh daughter of the snowy mountain (Himalayas, personified as Himavaan)! (Sakti)
ਤੁਲਯਿਤੁਂ - to compare
ਕਵੀਂਦ੍ਰਾਃ - the best of poets
ਕਲ੍ਪਂਤੇ - are able
ਕਥਂ ਅਪਿ - somehow or other
ਵਿਰਿਂਚਿ ਪ੍ਰਭਤਯਃ - Virinchi (Brahma) and others
ਯਤ੍ ਆਲੋਕ ਔਤ੍ਸੁਕ੍ਯਾਤ੍ - out of ardent desire to see which (your beauty)
ਅਮਰ ਲਲਨਾਃ - celestial women
ਯਾਂਤਿ ਮਨਸਾ - attain through the mind (by imagination)
ਤਪੋਭਿਃ ਦੁ੍ਪ੍ਰਾਪਾਂ ਅਪਿ - though difficult to obtain by penance
ਗਿਰਿਸ਼ - Girisa (Lord of the mountains, (Siva)
ਸਾਯੁਜ੍ਯ ਪਦਵੀਂ - the position of absorption into the deity (one of the states of Mukti or Liberation)
Oh daughter of the snowy mountain! the best of poets (such as) Virinchi and others are able to compare your beauty somehow or other. Out of ardent desire to see which celestial women attain through the mind the position of absorption into Girisa though (it be) difficult to obtain by penance.
(Absorption into Siva by the mind (by imagination).
Cf SVL Verse 12 : The yogin mind is absorbed in meditation of Siva)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਨਰਂ ਵਰ੍ੀਯਾਂਸਂ ਨਯਨਵਿਰਸਂ ਨਰ੍ਮਸੁ ਜਡਂ
ਤਵਾਪਾਂਗਾਲੋਕੇ ਪਤਿਤਮਨੁਧਾਵਂਤਿ ਸ਼ਤਸ਼ਃ
ਗਲਦ੍ਵੇਣੀ ਬਂਧਾਃ ਕੁਚਕਲਸ਼ ਵਿਸ੍ਰਸ੍ਤ ਸਿਚਯਾ
ਹਠਾਤ੍ ਤ੍ਰੁਟਯਤ੍ਕਾਂਚ੍ਯੋ ਵਿਗਲਿਤ ਦੁਕੂਲਾ ਯੁਵਤਯਃ . ੧੩ .
ਨਰਂ - a man
ਵਰ੍ੀਯਾਂਸਂ - very old
ਨਯਨ ਵਿਰਸਂ - unpleasant to the eye
ਨਰ੍ਮਸੁ ਜਡਂ - apathetic in amorous sport
ਤਵ ਅਪਾਂਗ - the corner of your eye
ਆਲੋਕੇ - within range of sight
ਪਤਿਤਂ - falls
ਅਨੁਧਾਵਂਤਿ - pursue
ਸ਼ਤਸ਼ਃ - by the hundreds
ਗਲਤ੍ ਵੇਣੀ ਬਂਧਾਃ - with braided hair loosened
ਕੁਚ ਕਲਸ਼ - the pitcher like breasts (shapely bossom)
ਵਿਸ੍ਰਸ੍ਤ ਸਿਚਯਾ - with cloth slipping
ਹਠਾਤ੍ - suddenly
ਤ੍ਰੁਟਯਤ੍ ਕਾਂਚ੍ਯਃ - waist ornaments snapping
ਵਿਗਲਿਤ ਦੁਕੂਲਾਃ - with silk garments dropping down
ਯੁਵਤਯਃ - young women (personifications of Fame, Wealth, Speech, Intellect, Firmness, Patience etc.)
When a man falls within range of sight of the corner of your eye, (though) very old, unpleasant to the eye, and apathetic in amorous sport, young women pursue him by the hundreds, with braided hair loosened, with cloth slipping from the shapely bosom, with waist ornaments snapping suddenly and with silk garments dropping down.
(The devotee is old, unpleasant, apathetic - unattractive by worldly norms.
Cf SVL Verse 13 : The devotee is dull witted, blind, poor - unattractive by worldly norms).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਕ੍ਿਤੌ ਟ੍ਪਂਚਾਸ਼ਦ੍ ਦ੍ਵਿਸਮਧਿਕ ਪਂਚਾਸ਼ਦੁਦਕੇ
ਹੁਤਾਸ਼ੇ ਦ੍ਵਾ੍ਟਿਸ਼੍ਚਤੁਰਧਿਕ ਪਂਚਾਸ਼ਦਨਿਲੇ ,
ਦਿਵਿ ਦ੍ਵਿਃਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਨ੍ ਮਨਸਿ ਚ ਚਤੁਃ੍ਟਿਰਿਤਿ ਯੇ
ਮਯੂਖਾਸ੍ਤੇਾਮਪ੍ਯੁਪਰਿ ਤਵਪਦਾਂਬੁਜ ਯੁਗਮ੍ . ੧੪ .
ਕ੍ਿਤੌ - in the earth element (of the Muladhara cakra)
ਟ੍ਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ - fifty six
ਦ੍ਵਿਸਮਧਿਕ ਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ - fifty two
ਉਦਕੇ - in the water element (of the Manipura cakra)
ਹੁਤਾਸ਼ੇ - in the fire element (of the Svadhishthana cakra)
ਦ੍ਵਾ੍ਟਿ - sixty two
ਚਤੁਰਧਿਕ ਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ - fifty four
ਅਨਿਲੇ - in the air element (of the Anahata cakra)
ਦਿਵਿ - in the space element (of the Vishuddhi cakra)
ਦ੍ਵਿਃ ਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ - twice thirty six
ਮਨਸਿ ਚ - and in the mind element (of the Aangya cakra)
ਚਤੁਃ ੍ਟਿ - sixty four
ਇਤਿ ਯੇ ਮਯੂਖਾਃ - those rays that are thus (disposed)
ਤੇਾਂ ਅਪਿ ਉਪਰਿ - even above those
ਤਵ - your
ਪਾਦ ਅਂਬੁਜ ਯੁਗਮ੍ - pair of lotus feet
Your pair of lotus feet are even above those rays that are thus (disposed) : fifty six in the earth element, fifty two in the water element, sixty two in the fire element, fifty four in the air element, twice thirty six in the space element, and sixty four in the mind element.
(Sakti is both immanent and transcendent.
Cf SVL Verse 14 : Siva visualised as the relative of the devotee is immanent).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸ਼ਰਜ੍ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਯੁਤ ਜਟਾਜੂਟ ਮਕੁਟਾਂ
ਵਰ ਤ੍ਰਾਸ ਤ੍ਰਾਣ ਸ੍ਫਟਿਕ ਘੁਟਿਕਾ ਪੁਸ੍ਤਕ ਕਰਾਮ੍ ,
ਸਕਨ੍ਨ ਤ੍ਵਾ ਨਤ੍ਵਾ ਕਥਮਿਵ ਸਤਾਂ ਸਨ੍ਨਿਦਧਤੇ
ਮਧੁ ਕ੍ੀਰ ਦ੍ਰਾਕ੍ਾ ਮਧੁਰਿਮ ਧੁਰਿਣਾਃ ਫਣਿਤਯਃ . ੧੫ .
ਸ਼ਰਤ੍ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾ - autumnal moonlight
ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂ - who is pure
ਸ਼ਸ਼ਿਯੁਤ - endowed with the moon
ਜਟਾ ਜੂਟ ਮਕੁਟਾਂ - who has a tiara on the mass of twisted hair
ਵਰ - (gesticulate) granting of boon
ਤ੍ਰਾਸ ਤ੍ਰਾਣ - protection from fear
ਸ੍ਫਟਿਕ ਘੁਟਿਕਾ - crystal beads
ਪੁਸ੍ਤਕ ਕਰਾਂ - whose hand (holds) the book
ਸਕਤ੍ - once
ਨ - not
ਤ੍ਵਾ ਨਤ੍ਵਾ - having bowed to you
ਕਥਂ ਇਵ - how is it
ਸਤਾਂ ਸਨ੍ਨਿਦਧਤੇ - present for good people
ਮਧੁ - honey
ਕ੍ੀਰ - milk
ਦ੍ਰਾਕ੍ਾ - grape
ਮਧੁਰਿਮ ਧੁਰਿਣਾਃ - charged with sweetness
ਫਣੀਤਯਃ - words
How cannot words charged with the sweetness of honey, milk and grape not be present in the words, for good people who have bowed once to you, who is pure as the autumnal moonlight, who has a tiara on the mass of twisted hair endowed with the moon, and whose hands (gesticulate) the granting of boon (and) protection from fear, (and hold) the crystal beads and book.
(Worship of Sakti bestows the grace of Saraswati.
Cf SVL, Verse 15 : Worship of Siva changes the writings of Brahma, the husband of Saraswati).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਕਵੀਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਚੇਤਃ ਕਮਲਵਨ ਬਾਲਾਤਪ ਰੁਚਿਂ
ਭਜਂਤੇ ਯੇ ਸਂਤਃ ਕਤਿਚਿਦਰੁਣਾਮੇਵ ਭਵਤੀਮ੍ ,
ਵਿਰਿਂਚਿ ਪ੍ਰੇਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਰੁਣਤਰ ਸ਼੍ਰਂਗਾਰ ਲਹਰੀ
ਗਭੀਰਾਭਿਰ੍ਵਾਗ੍ਭਿਰ੍ਵਿਦਧਤਿ ਸਤਾਂ ਰਂਜਨਮਮੀ . ੧੬ .
ਕਵੀਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਚੇਤਃ - the minds of the best of poets
ਕਮਲ ਵਨ - lotus cluster
ਬਾਲ ਆਤਪ ਰੁਚਿਂ - light of the morning sun
ਭਜਂਤੇ - (they) worship
ਯੇ ਸਂਤਃ ਕਤਿਚਿਤ੍ - those few good men
ਅਰੁਣਾਂ ਏਵ ਭਵਤੀਮ੍ - you as the red dawn itself
ਵਿਰਿਂਚਿ ਪ੍ਰੇਯਸ੍ਯਾਃ - of the beloved of Virinchi (Saraswati)
ਤਰੁਣਤਰ - fresher (ever fresh)
ਸ਼੍ਰਂਗਾਰ ਲਹਰੀ - wave of the (poetic) sentiment of love
ਗਭੀਰਾਭਿਃ ਵਾਗ੍ਭਿਃ - by profound words
ਵਿਦਧਤਿ - (they) give
ਸਤਾਂ - to good men
ਰਂਜਨਂ - (aesthetic) pleasure
ਅਮੀ - they
To the lotus cluster like minds of the best of poets, you are the light of the morning sun. Those few good men who worship you as the red dawn itself, they give (aesthetic) pleasure to good men, by profound words (like) the fresher wave of the sentiment of love (emnating) from the beloved of Virinchi (herself).
(The poetry of the devotee compares with that of the wife of Virinchi.
Cf SVL Verse 16 : May the heads of Virinchi be protected by Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸਵਿਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਵਾਚਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਮਣਿ ਸ਼ਿਲਾਭਂਗ ਰੁਚਿਭਿਃ
ਵਸ਼ਿਨ੍ਯਾਦ੍ਯਾਭਿਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸਹ ਜਨਨਿ ਸਂਚਿਂਤਯਤਿ ਯਃ ,
ਸ ਕਰ੍ਤਾ ਕਾਵ੍ਯਾਨਾਂ ਭਵਤਿ ਮਹਤਾਂ ਭਂਗਿਰੁਚਿਭਿਃ
ਵਚੋਭਿਰ੍ਵਾਗ੍ਦੇਵੀ ਵਦਨਕਮਲਾਮੋਦ ਮਧੁਰੈਃ . ੧੭ .
ਸਵਿਤ੍ਰੀਭਿਃ ਵਾਚਾਂ - with the generators of speech (Vagdevatas)
ਸ਼ਸ਼ਿਮਣਿ ਸ਼ਿਲਾ - moon stone gem
ਭਂਗ ਰੁਚਿਭਿਃ - lustre of the broken
ਵਸ਼ਿਨੀ ਆਦ੍ਯਾਭਿਃ - with Vasini and others (the 18 Vagdevatas)
ਤ੍ਵਾਂ ਸਹ - together with you
ਜਨਨਿ - Oh Mother! (Sakti)
ਸਂਚਿਂਤਯਤਿ ਯਃ - he who reflects
ਸਃ ਕਰ੍ਤਾ ਕਾਵ੍ਯਾਨਾਂ ਭਵਤਿ - he is the author of poetic composition
ਮਹਤਾਂ - great (poets)
ਭਂਗਿ ਰੁਚਿਭਿਃ - with the beauty of wit
ਵਚੋਭਿਃ - with words
ਵਾਕ੍ ਦੇਵੀ ਵਦਨ ਕਮਲ - the lotus face of the goddess of speech
ਆਮੋਦ ਮਧੁਰੈਃ - sweetly fragrant
Oh Mother! he who reflects on you together with Vasini and others, who are the generators of speech, and who have the lustre of the broken moon stone gem, he is the author of poetic composition with the beauty of wit of the great (poets) and with words that are sweetly fragrant as the lotus face of the goddess of speech.
(Sakti is surrounded by the celestials, the Vagdevatas.
Cf SVL Verse 17 : Siva is surrounded by the worshipping celestials).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤਨੁਚ੍ਛਾਯਾਭਿਸ੍ਤੇ ਤਰੁਣ ਤਰਣਿ ਸ਼੍ਰੀਸਰਣਿਭਿਃ
ਰ੍ਦਿਵਂ ਸਰ੍ਵਾਮੁਰ੍ਵੀਮਰੁਣਿਮਨਿਮਗ੍ਨਾਂ ਸ੍ਮਰਤਿ ਯਃ ,
ਭਵਂਤ੍ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਰਸ੍ਯਦ੍ਵਨਹਰਿਣ ਸ਼ਾਲੀਨ ਨਯਨਾਃ
ਸਹੋਰ੍ਵਸ਼੍ਯਾ ਵਸ਼੍ਯਾਃ ਕਤਿ ਕਤਿ ਨ ਗੀਰ੍ਵਾਣ ਗਣਿਕਾਃ . ੧੮ .
ਤਨੁਚ੍ਛਾਯਾਭਿਃ - by the lustre of body
ਤੇ - your
ਤਰੁਣ ਤਰਣਿ ਸ਼੍ਰੀਃ - the lustre of the newly risen sun
ਸਰਣਿਭਿਃ - with arrangement
ਦਿਵਂ - heaven
ਸਰ੍ਵਾਂ ਉਰ੍ਵੀਂ - all the earth
ਅਰੁਣਿਮਨਿ ਮਗ੍ਨਾਂ - immersed in redness
ਸ੍ਮਰਤਿ ਯਃ - he who thinks
ਭਵਂਤਿ ਅਸ੍ਯ - to him
ਤ੍ਰਸ੍ਯਤ੍ ਵਨ ਹਰਿਣ - frightened forest deer
ਸ਼ਾਲੀਨ ਨਯਨਾਃ - eyes resembling
ਸਹ ਊਰ੍ਵਸ਼੍ਯਾਃ - along with Urvasi (the most beautiful of the
celestial maidens)
ਵਸ਼੍ਯਾਃ - (are) submissive
ਕਤਿ ਕਤਿ - how many
ਨ - not
ਗੀਰ੍ਵਾਣ ਗਣਿਕਾਃ - celestial courtesans
He who thinks all heaven and earth as immersed in redeness by the lustre of your body, with an arrangement like the lustre of the newly risen sun, to him, how many celestial courtesans along with Urvasi, with eyes resembling frightened forest deer are not submissive ? (Indeed all are submissive)
(The celestials submit to Sakti's devotee.
Cf SVL Verse 18 : The celestials worship Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਮੁਖਂ ਬਿਂਦੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕੁਚਯੁਗਮਧਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਦਧੋ
ਹਰਾਰ੍ਧਂ ਧ੍ਯਾਯੇਦ੍ਯੋ ਹਰਮਹਿਿ ਤੇ ਮਨ੍ਮਥਕਲਾਮ੍ ,
ਸ ਸਦ੍ਯਃ ਸਂਕ੍ੋਭਂ ਨਯਤਿ ਵਨਿਤਾ ਇਤ੍ਯਤਿ ਲਘੁ
ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਮਪ੍ਯਾਸ਼ੁ ਭ੍ਰਮਯਤਿ ਰਵੀਂਦੁ ਸ੍ਤਨਯੁਗਾਮ੍ . ੧੯ .
ਮੁਖਂ - face
ਬਿਂਦੁਂ - the central circle of the Sricakra (representing Siva
and Sakti in the causal stage of creation)
ਕਤ੍ਵਾ - having regarded
ਕੁਚ ਯੁਗਂ - the pair of breasts
ਅਧਃ ਤਸ੍ਯ - below that
ਤਤ੍ ਅਧਃ - below that
ਹਰਾਰ੍ਧਂ - the lower half of Siva (Yoni or the female organs of generation)
ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ ਯਃ - he who will meditate
ਹਰਮਹਿਿ - Oh queen of Hara (Siva)! (Sakti)
ਤੇ ਮਨ੍ਮਥਕਲਾਂ - your manifestation of creative will
ਸਃ ਸਦ੍ਯਃ - he immediately
ਸਂਕ੍ੋਭਂ ਨਯਤਿ - reduces (them) to a state of agitation
ਵਨਿਤਾ - women
ਇਤਿ ਅਤਿ ਲਘੁ - as for this, it is very easy
ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਂ ਅਪਿ - even the maiden of the three worlds (personified as a woman)
ਆਸ਼ੁ ਭ੍ਰਮਯਤਿ - quickly deludes
ਰਵਿ ਇਂਦੁ ਸ੍ਤਨ ਯੁਗਾਂ - with the sun and moon for the pair of breasts
Oh queen of Hara! he who meditates on your manifestation of creative will, having regarded the Bindu as (your) face, the bosom (as) below that, and the female organs of generation (as) below that, he immediately reduces women to a state of agitation. As for this, it is very easy. He even deludes quickly, the maiden of the three worlds with the sun and moon for the pair of breasts.
(The devotee of Sakti overcomes the world with ease.
Cf SVL Verse 19 : The devotee seeks Siva's grace to overcome worldly life).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਕਿਰਂਤੀਮਂਗੇਭ੍ਯਃ ਕਿਰਣ ਨਿਕੁਰੁਂਬਾਮਤਰਸਂ
ਹਦਿ ਤ੍ਵਾਮਾਧਤ੍ਤੇ ਹਿਮਕਰਸ਼ਿਲਾ ਮੂਰ੍ਤਿਮਿਵ ਯਃ ,
ਸ ਸਰ੍ਪਾਣਾਂ ਦਰ੍ਪਂ ਸ਼ਮਯਤਿ ਸ਼ਕੁਂਤਾਧਿਪ ਇਵ
ਜ੍ਵਰਪ੍ਲੁ੍ਟਾਨ੍ ਦ੍ਟ੍ਯਾ ਸੁਖਯਤਿ ਸੁਧਾ ਧਾਰਸਿਰਯਾ . ੨੦ .
ਕਿਰਂਤੀਂ - scattering
ਅਂਗੇਭ੍ਯਃ - from the body parts
ਕਿਰਣ ਨਿਕੁਰੁਂਬ - multitude of rays
ਅਮਤ ਰਸਂ - the essence of nectar
ਹਦਿ - in the heart
ਤ੍ਵਾਂ - you
ਆਧਤ੍ਤੇ - he fixes
ਹਿਮਕਰ ਸ਼ਿਲਾ - moon stone
ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਇਵ - like an idol
ਯਃ ਸਃ - he, who
ਸਰ੍ਪਾਣਾਂ ਦਰ੍ਪਂ - the pride of serpents (poison)
ਸ਼ਮਯਤਿ - he destroys
ਸ਼ਕੁਂਤਾਧਿਪਃ ਇਵ - like the lord of birds (Garuda)
ਜ੍ਵਰ ਪ੍ਲੁ੍ਟਾਨ੍ - those scorched by fever
ਦ੍ਟ੍ਯਾ - by a look
ਸੁਖਯਤਿ - he comforts
ਸੁਧਾ ਧਾਰ ਸਿਰਯਾ - endowed with a (blood) vessel (nadi) streaming nectar (and not blood)
He who fixes you in the heart scattering from the body parts, the essence of nectar like the multitude of rays from an idol of moonstone, he destroys the pride of serpents like the lord of birds, (and) comforts those scorched by fever by a (mere) look, endowed (as he is) with the vessel streaming nectar.
(The devotee of Sakti subdues the pride of serpents
Cf SVL Verse 20 : The monkey of the heart is subdued by devotion to Siva).
ਸੌਂਦਰ੍ਯਲਹਰਿ ੨੧ - ੩੦ (ਆਨਂਦਲਹਰਿ)
ਤਟਿਲ੍ਲੇਖਾ ਤਨ੍ਵੀਂ ਤਪਨ ਸ਼ਸ਼ਿ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮਯੀਂ
ਨਿਣ੍ਣਾਂ ਣ੍ਣਾਮਪ੍ਯੁਪਰਿ ਕਮਲਾਨਾਂ ਤਵ ਕਲਾਂ ,
ਮਹਾਪਦ੍ਮਾਟਵ੍ਯਾਂ ਮਦਿਤਮਲਮਾਯੇਨ ਮਨਸਾ
ਮਹਾਂਤਃ ਪਸ਼੍ਯਂਤੋ ਦਧਤਿ ਪਰਮਾਹ੍ਲਾਦ ਲਹਰੀਮ੍ . ੨੧ .
ਤਟਿਲ੍ਲੇਖਾ ਤਨ੍ਵੀਂ - slender as a streak of lightning (Kundalini or coiled up energy or aspect of Sakti within the indiviual, having evolved the twenty five categories within, corresponding to the macrocosm without).
ਤਪਨ - sun
ਸ਼ਸ਼ਿ - moon
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮਯੀਂ - of the nature of fire
ਨਿਣ੍ਣਾਂ - seated
ਣ੍ਣਾਂ - the six
ਅਪਿ - and (the three granthis or knots - Brahma, Vishnu and Rudra, seperating the cakras)
ਉਪਰਿ - above
ਕਮਲਾਨਾਂ - the lotuses (yogic cakras)
ਤਵ ਕਲਾਂ - your aspect (as Sadakhya, from the union of the Kundalini with the Sadasiva tattva and which is the source of the twenty five categories of the universe.
ਮਹਾ ਪਦ੍ਮਾਟਵ੍ਯਾਂ - in the great lotus forest (the Sahasrara)
ਮਦਿਤ ਮਲ ਮਾਯੇਨ - free from sin and illusion
ਮਨਸਾ - by a mind
ਮਹਾਂਤਃ - greatmen
ਪਸ਼੍ਯਂਤਃ - those who perceive
ਦਧਤਿ - pocess
ਪਰਂ ਆਹ੍ਲਾਦ ਲਹਰੀਂ - the wave of supreme joy
Great men who perceive by a mind free from sin and illusion, your aspect (as the Sadakhya kala), seated in the great lotus forest (the Sahasrara), above the six lotuses (yogic cakras) and (the granthis or knots), slender as a streak of lightning, of the nature of the sun, moon and fire, possess the wave of supreme joy.
(The mind of the devotee, free from sin and illusion, perceives Siva - Sakti in the great lotus forest.
Cf SVL, Verse 21 : Siva - Sakti reach the pure, lotus like heart of the devotee).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਭਵਾਨਿ ਤ੍ਵਂ ਦਾਸੇ ਮਯਿ ਵਿਤਰ ਦ੍ਟਿਂ ਸਕਰੁਣਾਂ
ਇਤਿ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਵਾਂਛਨ੍ ਕਥਯਤਿ ਭਵਾਨਿ ਤ੍ਵਮਿਤਿ ਯਃ ,
ਤਦੈਵ ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮੈ ਦਿਸ਼ਸਿ ਨਿਜਸਾਯੁਜ੍ਯ ਪਦਵੀਂ
ਮੁਕੁਂਦ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਂਦ੍ਰ ਸ੍ਫੁਟ ਮਕੁਟ ਨੀਰਾਜਿਤਪਦਾਮ੍ . ੨੨ .
ਭਵਾਨਿ - Oh Bhavani! (Sakti)
ਤ੍ਵਂ ਦਾਸੇ ਮਯਿ - on me your slave
ਵਿਤਰ - you bestow
ਦ੍ਟਿਂ - look
ਸਕਰੁਣਾਂ - endowed with compassion
ਇਤਿ - thus
ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਵਾਂਛਨ੍ - desiring to praise
ਕਥਯਤਿ - says
ਭਵਾਨਿ ਤ੍ਵਂ ਇਤਿ - may I become you, thus (by treating the word "Bhavani" as a verbal declension, one elevates the meaning to that of the aphorisitic declaration : ਅਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਮਿ).
ਯਃ - he
ਤਦਾ ਏਵ - at that moment itself
ਤ੍ਵਂ - you
ਤਸ੍ਮੈ ਦਿਸ਼ਸਿ - you grant to him
ਨਿਜ ਸਾਯੁਜ੍ਯ ਪਦਵੀਂ - the state of perpetual absorption of the self into the deity (one of the four states of Mukti or Liberation)
ਮੁਕੁਂਦ - Mukunda (Hari)
ਬ੍ਰਹ੍ਮ - Brahma
ਇਂਦ੍ਰ - Indra
ਸ੍ਫੁਟ ਮਕੁਟ - bright diadems
ਨੀਰਾਜਿਤ ਪਦਾਂ - feet which receive the oblation of lights
"Oh Bhavani! bestow on me your slave, (your) look endowed with compassion". He who desiring to praise you thus, (and) says thus : "May I become you". At that moment itself, you, whose feet receive the oblation of lights from the bright diadems of Mukunda, Brahma, and Indra, grant to him the state of perpetual absorption into the deity.
(The devotee entreats Sakti to bestow compassion.
Cf SVL Verse 22: The devotee entreats Siva to bestow compassion).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤ੍ਵਯਾ ਹਤ੍ਵਾ ਵਾਮਂ ਵਪੁਰਪਰਿਤਪ੍ਤੇਨ ਮਨਸਾ
ਸ਼ਰੀਰਾਰ੍ਧਂ ਸ਼ਂਭੋਰਪਰਮਪਿ ਸ਼ਂਕੇ ਹਤਮਭੂਤ੍ ,
ਯਦੇਤਤ੍ ਤ੍ਵਦ੍ਰੂਪਂ ਸਕਲਮਰੁਣਾਭਂ ਤ੍ਰਿਨਯਨਂ
ਕੁਚਾਭ੍ਯਾਮਾਨਮ੍ਰਂ ਕੁਟਿਲ ਸ਼ਸ਼ਿ ਚੂਡਾਲ ਮਕੁਟਮ੍ . ੨੩ .
ਤ੍ਵਯਾ - by you
ਹਤ੍ਵਾ - having taken over
ਵਾਮਂ ਵਪੁਃ - the left half of the body
ਅਪਰਿਤਪ੍ਤੇਨ ਮਨਸਾ - with a dissatisfied mind
ਸ਼ਰੀਰਾਰ੍ਧਂ - half of the body
ਸ਼ਂਭੋਃ - of Sambhu (Siva)
ਅਪਰਂ ਅਪਿ - the other (half) also
ਸ਼ਂਕੇ - I think
ਹਤਂ ਅਭੂਤ੍ - was taken
ਯਤ੍ - because
ਏਤਤ੍ ਤ੍ਵਤ੍ ਰੂਪਂ - this your form
ਸਕਲਂ ਅਰੁਣਾਭਂ - entirely red
ਤ੍ਰਿ ਨਯਨਂ - has three eyes
ਕੁਚਾਭ੍ਯਾਂ ਆਨਮ੍ਰਂ - curved by the bosom
ਕੁਟਿਲ ਸ਼ਸ਼ਿ - the crescent moon
ਚੂਡਾਲ ਮਕੁਟਮ੍ - crown crested
I think having taken over the left half of the body of Sambhu, with a (still) dissatisfied mind, the other (half) of the body was also taken over by you. Because, this form of your's is entirely red, has three eyes, is curved by the bosom (and) has a crown crested by the crescent moon.
(Sakti is dissatisfied by anything less than total identity
with Siva. Cf SVL, Verse 23 : The devotee is dissatisfied by anything less than seeing Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਜਗਤ੍ਸੂਤੇ ਧਾਤਾ ਹਰਿਰਵਤਿ ਰੁਦ੍ਰਃ ਕ੍ਪਯਤੇ
ਤਿਰਸ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਏਤਤ੍ ਸ੍ਵਯਮਪਿ ਵਪੁਰੀਸ਼ਸ੍ਤਿਰਯਤਿ ,
ਸਦਾ ਪੂਰ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਂ ਤਦਿਦਮਨੁਗਹ੍ਣਾਤਿ ਚ ਸ਼ਿਵ
ਸ੍ਤਵਾਜ੍ਞਾਮਾਲਂਬ੍ਯ ਕ੍ਣਚਲਿਤਯੋਃ ਭ੍ਰੂਲਤਿਕਯੋਃ . ੨੪ .
ਜਗਤ੍ ਸੂਤੇ - begets the world
ਧਾਤਾ - Dhata (Brahma)
ਹਰਿਃ ਅਵਤਿ - Hari (Vishnu) protects
ਰੁਦ੍ਰਃ ਕ੍ਪਯਤੇ - Rudra destroys
ਤਿਰਸ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ - withdrawing
ਏਤਤ੍ - this (Dhata, Hari and Rudra)
ਸ੍ਵਯਂ ਅਪਿ ਵਪੁਃ - even his own body
ਈਸ਼ਃ - Isa
ਤਿਰਯਤਿ - obscures (Isa withdraws into Sadasiva. ie universal dissolution)
ਸਦਾ ਪੂਰ੍ਵਃ - preceeded by the word "Sada" (perpetual)
ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ ਇਦਂ - in all this
ਅਨੁਗਹ੍ਣਾਤਿ - obliges
ਚ - indeed
ਸ਼ਿਵਃ - Siva (Sadasiva, who is passive and in eternal union with Sakti)
ਤਵ ਆਜ੍ਞਾਂ ਆਲਂਬ੍ਯ - stayed by your order
ਕ੍ਣ ਚਲਿਤਯੋਃ - exhibiting momentary movement
ਭ੍ਰੂ ਲਤਿਕਯੋਃ - of the eyebrows
Dhata begets the world. Hari protects (it). Rudra destroys (it). Isa withdrawing this (Dhata, Hari and Rudra), obscures even his own body (by withdrawing into Sadasiva). Indeed Siva (whose name) is preceded by (the word) Sada, obliges in all this, stayed by your order, exhibited by the momentary movement of (your) eyebrows.
(The cycles of creation are at the behest of Sakti.
Cf SVL, Verse 24 : The devotee wishes to spend the cycles of creation worshipping Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣ ਜਨਿਤਾਨਾਂ ਤਵ ਸ਼ਿਵੇ
ਭਵੇਤ੍ ਪੂਜਾ ਪੂਜਾ ਤਵ ਚਰਣਯੋਰ੍ਯਾ ਵਿਰਚਿਤਾ ,
ਤਥਾ ਹਿ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦੋਦ੍ਵਹਨ ਮਣਿਪੀਠਸ੍ਯ ਨਿਕਟੇ
ਸ੍ਥਿਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸ਼ਸ਼੍ਵਨ੍ਮੁਕੁਲਿਤ ਕਰੋਤ੍ਤਂਸ ਮਕੁਟਾਃ . ੨੫ .
ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ - of the three gods (Brahma, Vishnu and Rudra)
ਤ੍ਰਿ ਗੁਣ ਜਨਿਤਾਨਾਂ - born of the three properties (Sattva, Rajas and Tamas)
ਤਵ - your
ਸ਼ਿਵੇ - Oh Sivaa ! (Sakti)
ਭਵੇਤ੍ ਪੂਜਾ - becomes homage
ਪੂਜਾ - homage
ਤਵ ਚਰਣਯੋਃ - to your feet
ਯਾ ਵਿਰਚਿਤਾ - that made
ਤਥਾ ਹਿ - this is appropriate
ਤ੍ਵਤ੍ ਪਾਦ - your feet
ਉਦ੍ਵਹਨ - supporting
ਮਣਿ ਪੀਠਸ੍ਯ - of the gem (studded) pedestal
ਨਿਕਟੇ - in proximity
ਸ੍ਥਿਤਾਃ - (they) stand
ਹਿ ਏਤੇ - indeed these (gods)
ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ - eternally
ਮੁਕੁਲਿਤ ਕਰਃ - hands held together in the shape of a bud
ਉਤ੍ਤਂਸ ਮਕੁਟਾਃ - cresting (their) crowns
Oh Sivaa ! that homage made to your feet becomes homage to the three gods born of your three properties. This is appropriate (for) indeed these stand in proximity to the gem (studded) pedestal, supporting your feet, with hands held together in the form of a bud, cresting (their) crowns eternally.
(Sakti is worshipped by Brahma and others.
Cf SVL Verse 25 : Siva is worshipped by Brahma and others).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਵਿਰਿਂਚਿਃ ਪਂਚਤ੍ਵਂ ਵ੍ਰਜਤਿ ਹਰਿਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿਰਤਿਂ
ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਕੀਨਾਸ਼ੋ ਭਜਤਿ ਧਨਦੋ ਯਾਤਿ ਨਿਧਨਮ੍ ,
ਵਿਤਂਦ੍ਰੀ ਮਾਹੇਂਦ੍ਰੀ ਵਿਤਤਿਰਪਿ ਸਂਮੀਲਿਤ ਦਸ਼ਾ
ਮਹਾਸਂਹਾਰੇਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਹਰਤਿ ਸਤਿ ਤ੍ਵਤ੍ਪਤਿਰਸੌ . ੨੬ .
ਵਿਰਿਂਚਿਃ - Virinchi (Brahma)
ਪਂਚਤ੍ਵਂ ਵ੍ਰਜਤਿ - proceeds to death (dissolution into the five elements)
ਹਰਿਃ - Hari (Vishnu)
ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿਰਤਿਂ - meets an end
ਵਿਨਾਸ਼ਂ - destruction
ਕੀਨਾਸ਼ਃ - Kinaasa (Yama, the lord of death)
ਭਜਤਿ - obtains
ਧਨਦਃ - Dhanada (Kubera, the lord of wealth)
ਯਾਤਿ ਨਿਧਨਂ - proceeds to death
ਵਿਤਂਦ੍ਰੀ - are in deep sleep (of death)
ਮਾਹੇਂਦ੍ਰੀ ਵਿਤਤਿਃ ਅਪਿ - the group of Mahendras (Indra the lord of gods) also
ਸਂਮੀਲਿਤ ਦਸ਼ਾ - with eyes closed
ਮਹਾ ਸਂਹਾਰੇ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ - in this the great universal destruction
ਵਿਹਰਤਿ - he sports
ਸਤਿ - Oh Sati! (chaste wife) (Sakti)
ਤ੍ਵਤ੍ ਪਤਿਃ ਅਸੌ - this your husband (Sadasiva)
Virinchi proceeds to death. Hari meets an end. Kinaasa obtains destruction. Dhanada proceeds to death. The group of Indras are also in deep sleep (death) with eyes closed. Oh Sati! in this great universal destruction, this (Sadasiva) your husband sports.
(Brahma and others perish at the end of the creative cycle
Cf SVL, verse 26 : The devotee seeks the joy not vouchsafed to Brahma and others).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਜਪੋ ਜਲ੍ਪਃ ਸ਼ਿਲ੍ਪਂ ਸਕਲਮਪਿ ਮੁਦ੍ਰਾ ਵਿਰਚਨਾ
ਗਤਿਃ ਪ੍ਰਾਦਕ੍ਿਣ੍ਯ ਕ੍ਰਮਣਮਸ਼ਨਾਦ੍ਯਾਹੁਤਿ ਵਿਧਿਃ ,
ਪ੍ਰਣਾਮਃ ਸਂਵੇਸ਼ਃ ਸੁਖਮਖਿਲਮਾਤ੍ਮਾਰ੍ਪਣ ਦਸ਼ਾ
ਸਪਰ੍ਯਾ ਪਰ੍ਯਾਯਸ੍ਤਵ ਭਵਤੁ ਯਨ੍ਮੇ ਵਿਲਸਿਤਮ੍ . ੨੭ .
ਜਪਃ - muttered prayers
ਜਲ੍ਪਃ - speech
ਸ਼ਿਲ੍ਪਂ - manual tasks
ਸਕਲਂ ਅਪਿ - and all
ਮੁਦ੍ਰਾ ਵਿਰਚਨਾ - the symbolic arrangement of fingers in worship
ਗਤਿਃ - the gait
ਪ੍ਰਾਦਕ੍ਿਣ੍ਯ ਕ੍ਰਮਣਂ - the steps of circambulation of the deity
ਅਸ਼ਨਾਦਿ - food etc.
ਆਹੁਤਿ ਵਿਧਿਃ - the method of offering oblations
ਪ੍ਰਣਾਮਃ - salutation
ਸਂਵੇਸ਼ਃ - sleep
ਸੁਖਂ ਅਖਿਲਂ - all that is facile
ਆਤ੍ਮਾਰ੍ਪਣ ਦਸ਼ਾ - from the point of view of offering the self
ਸਪਰ੍ਯਾ ਪਰ੍ਯਾਯਃ - synonymous with worship
ਤਵ ਭਵਤੁ - let it be to you
ਯਤ੍ ਮੇ ਵਿਲਸਿਤਮ੍ - that which is manifested in me
Let speech be muttered prayers, and all manual tasks the symbolic arrangement of fingers in worship, let gait be the steps of circambulation of the deity, let food etc. be the method of offering oblations, let sleep be salutation, let all that is facilely manifested in me be synonymous with worship to you
from the point of view of offering the self (in worship).
(The devotee offers all bodily functions to Sakti.
Cf SVL, verse 27 : The devotee offers his mind to Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸੁਧਾਮਪ੍ਯਾਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਭਯ ਜਰਾ ਮਤ੍ਯੁ ਹਰਿਣੀਂ
ਵਿਪਦ੍ਯਂਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਵਿਧਿ ਸ਼ਤਮਖਾਦ੍ਯਾ ਦਿਵਿਦਃ ,
ਕਰਾਲਂ ਯਤ੍ ਕ੍੍ਵੇਲਂ ਕਬਲਿਤਵਤਃ ਕਾਲਕਲਨਾ
ਨ ਸ਼ਂਭੋਸ੍ਤਨ੍ਮੂਲਂ ਤਵ ਜਨਨਿ ਤਾਟਂਕ ਮਹਿਮਾ . ੨੮ .
ਸੁਧਾਂ ਅਪਿ - even ambrosia
ਆਸ੍ਵਾਦ੍ਯ - having eaten
ਪ੍ਰਤਿਭਯ - the fearful
ਜਰਾ ਮਤ੍ਯੁ - old age (and) death
ਹਰਿਣੀਂ - that which removes
ਵਿਪਦ੍ਯਂਤੇ - they die
ਵਿਸ਼੍ਵੇ - all
ਵਿਧਿ - Vidhi (Brahma)
ਸ਼ਤਮਖਃ ਆਦ੍ਯਾਃ - Satamkha (Indra) and others
ਦਿਵਿਦਃ - inhabitants of heaven
ਕਰਾਲਂ - dreadful
ਯਤ੍ - because
ਕ੍੍ਵੇਲਂ - poison
ਕਬਲਿਤਵਤਃ - one who has swallowed a mouthful
ਕਾਲ ਕਲਨਾ - subject to time (does not succumb to death)
ਨ - not
ਸ਼ਂਭੋਃ - for Sambhu (Siva)
ਤਤ੍ ਮੂਲਂ - because of it
ਤਵ ਜਨਨਿ - your Oh Mother! (Sakti)
ਤਾਟਂਕ ਮਹਿਮਾ - the greatness of the earring (the Sricakra)
Having eaten even ambrosia, which removes the fearful old age (and) death, Vidhi, Satamakha and all other inhabitants of heaven die. (But if) Sambhu, who has swallowed a mouthful of the dreadful poison is not subject to time because of it, (it is) because of the greatness of your earring Oh Mother!
(Siva is freed from death by Sakti
Cf SVL, verse 28 : The devotee is freed from the cycle of birth and death by worship of Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਕਿਰੀਟਂ ਵੈਰਿਂਚਂ ਪਰਿਹਰ ਪੁਰਃ ਕੈਟਭਭਿਦਃ
ਕਠੋਰੇ ਕੋਟੀਰੇ ਸ੍ਖਲਸਿ ਜਹਿ ਜਂਭਾਰਿ ਮਕੁਟਮ੍ ,
ਪ੍ਰਣਮ੍ਰੇ੍ਵੇਤੇੁ ਪ੍ਰਸਭਮੁਪਯਾਤਸ੍ਯ ਭਵਨਂ
ਭਵਸ੍ਯਾਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨੇ ਤਵ ਪਰਿਜਨੋਕ੍ਤਿਰ੍ਵਿਜਯਤੇ . ੨੯ .
ਕਿਰੀਟਂ - the crown
ਵੈਰਿਂਚਂ - of Virinchi (Brahma)
ਪਰਿਹਰ - you avoid
ਪੁਰਃ - in front
ਕੈਟਭ ਭਿਦਃ - the destroyer of (the demon) Kaitabha (Vishnu)
ਕਠੋਰੇ ਕੋਟੀਰੇ - the hard crown
ਸ੍ਖਲਸਿ - you (will) trip
ਜਹਿ - avoid
ਜਂਭਾਰਿ ਮਕੁਟਮ੍ - the crown of the enemy of Jambha (Indra)
ਪ੍ਰਣਮ੍ਰੇੁ ਏਤੇੁ - when these (gods) are paying obeissance
ਪ੍ਰਸਭਂ - impetuously
ਉਪਯਾਤਸ੍ਯ ਭਵਨਂ - who approaches (your) abode
ਭਵਸ੍ਯ - of Bhava (Siva)
ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨੇ - when you rise in honour
ਤਵ - your
ਪਰਿਜਨੋਕ੍ਤਿਃ - the words of the retinue
ਵਿਜਯਤੇ - may it triumph
"Avoid the crown of Virinchi in front! You (will) trip on the hard crown of Kaitabhabhida! Avoid the crown of Jambhari!" May (such) words of your retinue triumph, when you impetuously rise in honour of Bhava, who approaches (your) abode, when these (gods) are paying obeissance.
(The celestials pray to Sakti.
Cf SVL, verse 29 : The celestials pray to Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸ੍ਵਦੇਹੋਦ੍ਭੂਤਾਭਿਰ੍ਘਣਿਭਿਰਣਿਮਾਦ੍ਯਾਭਿਰਭਿਤੋ
ਨਿੇਵ੍ਯੇ ਨਿਤ੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਮਹਮਿਤਿ ਸਦਾ ਭਾਵਯਤਿ ਯਃ ,
ਕਿਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਨਯਨ ਸਮਦ੍ਧਿਂ ਤਣਯਤੋ
ਮਹਾਸਂਵਰ੍ਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ਵਿਰਚਯਤਿ ਨੀਰਾਜਨ ਵਿਧਿਮ੍ . ੩੦ .
ਸ੍ਵਦੇਹੋਦ੍ਭੂਤਾਭਿਃ - generated from (your) own body
ਘਣਿਭਿਃ - by the light rays
ਅਣਿਮਾਦ੍ਯਾਭਿਃ - Anima (capacity for atomic reduction) and others
(the eight superhuman powers or Siddhis, personified as godesses)
ਅਭਿਤਃ - surrounded by
ਨਿੇਵ੍ਯੇ - Oh one worthy of adoration! (Sakti)
ਨਿਤ੍ਯੇ - Oh eternal one! (Sakti)
ਤ੍ਵਾਂ ਅਹਂ ਇਤਿ - you as the self (the aphorisitic declaration
ਅਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਮਿ)
ਸਦਾ - always
ਭਾਵਯਤਿ - meditates
ਯਃ - he who
ਕਿਂ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ - Oh how wonderful!
ਤਸ੍ਯ - to him
ਤ੍ਰਿਨਯਨ ਸਮਦ੍ਧਿਂ - the wealth of absorption into the three eyed one (Siva)
ਤਣਯਤਃ - as equivalent to (but a piece of) straw
ਮਹਾ ਸਂਵਰ੍ਤਾਗ੍ਨਿਃ - the great fire of dissolution
ਵਿਰਚਯਤਿ - performs
ਨੀਰਾਜਨ ਵਿਧਿਂ - the ceremony of waving lights (as an act of
adoration to the deity)
Oh one worthy of adoration! Oh eternal one! he who constantly meditates on you, who is surrounded by the light rays of Anima and others generated from your own body, as the self, to him (the devotee) who considers the wealth of absorption into Siva as equivalent to (but) a piece of straw, the great fire of dissolution performs the ceremony of waving lights. Oh how wonderful!
(The devotee of Sakti considers himself superior to Siva.
Cf SVL, verse 30 : The devotee of Siva considers himself inferior to the celestial devotees).
ਨਿਣ੍ਣਾਂ ਣ੍ਣਾਮਪ੍ਯੁਪਰਿ ਕਮਲਾਨਾਂ ਤਵ ਕਲਾਂ ,
ਮਹਾਪਦ੍ਮਾਟਵ੍ਯਾਂ ਮਦਿਤਮਲਮਾਯੇਨ ਮਨਸਾ
ਮਹਾਂਤਃ ਪਸ਼੍ਯਂਤੋ ਦਧਤਿ ਪਰਮਾਹ੍ਲਾਦ ਲਹਰੀਮ੍ . ੨੧ .
ਤਟਿਲ੍ਲੇਖਾ ਤਨ੍ਵੀਂ - slender as a streak of lightning (Kundalini or coiled up energy or aspect of Sakti within the indiviual, having evolved the twenty five categories within, corresponding to the macrocosm without).
ਤਪਨ - sun
ਸ਼ਸ਼ਿ - moon
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮਯੀਂ - of the nature of fire
ਨਿਣ੍ਣਾਂ - seated
ਣ੍ਣਾਂ - the six
ਅਪਿ - and (the three granthis or knots - Brahma, Vishnu and Rudra, seperating the cakras)
ਉਪਰਿ - above
ਕਮਲਾਨਾਂ - the lotuses (yogic cakras)
ਤਵ ਕਲਾਂ - your aspect (as Sadakhya, from the union of the Kundalini with the Sadasiva tattva and which is the source of the twenty five categories of the universe.
ਮਹਾ ਪਦ੍ਮਾਟਵ੍ਯਾਂ - in the great lotus forest (the Sahasrara)
ਮਦਿਤ ਮਲ ਮਾਯੇਨ - free from sin and illusion
ਮਨਸਾ - by a mind
ਮਹਾਂਤਃ - greatmen
ਪਸ਼੍ਯਂਤਃ - those who perceive
ਦਧਤਿ - pocess
ਪਰਂ ਆਹ੍ਲਾਦ ਲਹਰੀਂ - the wave of supreme joy
Great men who perceive by a mind free from sin and illusion, your aspect (as the Sadakhya kala), seated in the great lotus forest (the Sahasrara), above the six lotuses (yogic cakras) and (the granthis or knots), slender as a streak of lightning, of the nature of the sun, moon and fire, possess the wave of supreme joy.
(The mind of the devotee, free from sin and illusion, perceives Siva - Sakti in the great lotus forest.
Cf SVL, Verse 21 : Siva - Sakti reach the pure, lotus like heart of the devotee).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਭਵਾਨਿ ਤ੍ਵਂ ਦਾਸੇ ਮਯਿ ਵਿਤਰ ਦ੍ਟਿਂ ਸਕਰੁਣਾਂ
ਇਤਿ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਵਾਂਛਨ੍ ਕਥਯਤਿ ਭਵਾਨਿ ਤ੍ਵਮਿਤਿ ਯਃ ,
ਤਦੈਵ ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮੈ ਦਿਸ਼ਸਿ ਨਿਜਸਾਯੁਜ੍ਯ ਪਦਵੀਂ
ਮੁਕੁਂਦ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਂਦ੍ਰ ਸ੍ਫੁਟ ਮਕੁਟ ਨੀਰਾਜਿਤਪਦਾਮ੍ . ੨੨ .
ਭਵਾਨਿ - Oh Bhavani! (Sakti)
ਤ੍ਵਂ ਦਾਸੇ ਮਯਿ - on me your slave
ਵਿਤਰ - you bestow
ਦ੍ਟਿਂ - look
ਸਕਰੁਣਾਂ - endowed with compassion
ਇਤਿ - thus
ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਵਾਂਛਨ੍ - desiring to praise
ਕਥਯਤਿ - says
ਭਵਾਨਿ ਤ੍ਵਂ ਇਤਿ - may I become you, thus (by treating the word "Bhavani" as a verbal declension, one elevates the meaning to that of the aphorisitic declaration : ਅਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਮਿ).
ਯਃ - he
ਤਦਾ ਏਵ - at that moment itself
ਤ੍ਵਂ - you
ਤਸ੍ਮੈ ਦਿਸ਼ਸਿ - you grant to him
ਨਿਜ ਸਾਯੁਜ੍ਯ ਪਦਵੀਂ - the state of perpetual absorption of the self into the deity (one of the four states of Mukti or Liberation)
ਮੁਕੁਂਦ - Mukunda (Hari)
ਬ੍ਰਹ੍ਮ - Brahma
ਇਂਦ੍ਰ - Indra
ਸ੍ਫੁਟ ਮਕੁਟ - bright diadems
ਨੀਰਾਜਿਤ ਪਦਾਂ - feet which receive the oblation of lights
"Oh Bhavani! bestow on me your slave, (your) look endowed with compassion". He who desiring to praise you thus, (and) says thus : "May I become you". At that moment itself, you, whose feet receive the oblation of lights from the bright diadems of Mukunda, Brahma, and Indra, grant to him the state of perpetual absorption into the deity.
(The devotee entreats Sakti to bestow compassion.
Cf SVL Verse 22: The devotee entreats Siva to bestow compassion).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤ੍ਵਯਾ ਹਤ੍ਵਾ ਵਾਮਂ ਵਪੁਰਪਰਿਤਪ੍ਤੇਨ ਮਨਸਾ
ਸ਼ਰੀਰਾਰ੍ਧਂ ਸ਼ਂਭੋਰਪਰਮਪਿ ਸ਼ਂਕੇ ਹਤਮਭੂਤ੍ ,
ਯਦੇਤਤ੍ ਤ੍ਵਦ੍ਰੂਪਂ ਸਕਲਮਰੁਣਾਭਂ ਤ੍ਰਿਨਯਨਂ
ਕੁਚਾਭ੍ਯਾਮਾਨਮ੍ਰਂ ਕੁਟਿਲ ਸ਼ਸ਼ਿ ਚੂਡਾਲ ਮਕੁਟਮ੍ . ੨੩ .
ਤ੍ਵਯਾ - by you
ਹਤ੍ਵਾ - having taken over
ਵਾਮਂ ਵਪੁਃ - the left half of the body
ਅਪਰਿਤਪ੍ਤੇਨ ਮਨਸਾ - with a dissatisfied mind
ਸ਼ਰੀਰਾਰ੍ਧਂ - half of the body
ਸ਼ਂਭੋਃ - of Sambhu (Siva)
ਅਪਰਂ ਅਪਿ - the other (half) also
ਸ਼ਂਕੇ - I think
ਹਤਂ ਅਭੂਤ੍ - was taken
ਯਤ੍ - because
ਏਤਤ੍ ਤ੍ਵਤ੍ ਰੂਪਂ - this your form
ਸਕਲਂ ਅਰੁਣਾਭਂ - entirely red
ਤ੍ਰਿ ਨਯਨਂ - has three eyes
ਕੁਚਾਭ੍ਯਾਂ ਆਨਮ੍ਰਂ - curved by the bosom
ਕੁਟਿਲ ਸ਼ਸ਼ਿ - the crescent moon
ਚੂਡਾਲ ਮਕੁਟਮ੍ - crown crested
I think having taken over the left half of the body of Sambhu, with a (still) dissatisfied mind, the other (half) of the body was also taken over by you. Because, this form of your's is entirely red, has three eyes, is curved by the bosom (and) has a crown crested by the crescent moon.
(Sakti is dissatisfied by anything less than total identity
with Siva. Cf SVL, Verse 23 : The devotee is dissatisfied by anything less than seeing Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਜਗਤ੍ਸੂਤੇ ਧਾਤਾ ਹਰਿਰਵਤਿ ਰੁਦ੍ਰਃ ਕ੍ਪਯਤੇ
ਤਿਰਸ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਏਤਤ੍ ਸ੍ਵਯਮਪਿ ਵਪੁਰੀਸ਼ਸ੍ਤਿਰਯਤਿ ,
ਸਦਾ ਪੂਰ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਂ ਤਦਿਦਮਨੁਗਹ੍ਣਾਤਿ ਚ ਸ਼ਿਵ
ਸ੍ਤਵਾਜ੍ਞਾਮਾਲਂਬ੍ਯ ਕ੍ਣਚਲਿਤਯੋਃ ਭ੍ਰੂਲਤਿਕਯੋਃ . ੨੪ .
ਜਗਤ੍ ਸੂਤੇ - begets the world
ਧਾਤਾ - Dhata (Brahma)
ਹਰਿਃ ਅਵਤਿ - Hari (Vishnu) protects
ਰੁਦ੍ਰਃ ਕ੍ਪਯਤੇ - Rudra destroys
ਤਿਰਸ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ - withdrawing
ਏਤਤ੍ - this (Dhata, Hari and Rudra)
ਸ੍ਵਯਂ ਅਪਿ ਵਪੁਃ - even his own body
ਈਸ਼ਃ - Isa
ਤਿਰਯਤਿ - obscures (Isa withdraws into Sadasiva. ie universal dissolution)
ਸਦਾ ਪੂਰ੍ਵਃ - preceeded by the word "Sada" (perpetual)
ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ ਇਦਂ - in all this
ਅਨੁਗਹ੍ਣਾਤਿ - obliges
ਚ - indeed
ਸ਼ਿਵਃ - Siva (Sadasiva, who is passive and in eternal union with Sakti)
ਤਵ ਆਜ੍ਞਾਂ ਆਲਂਬ੍ਯ - stayed by your order
ਕ੍ਣ ਚਲਿਤਯੋਃ - exhibiting momentary movement
ਭ੍ਰੂ ਲਤਿਕਯੋਃ - of the eyebrows
Dhata begets the world. Hari protects (it). Rudra destroys (it). Isa withdrawing this (Dhata, Hari and Rudra), obscures even his own body (by withdrawing into Sadasiva). Indeed Siva (whose name) is preceded by (the word) Sada, obliges in all this, stayed by your order, exhibited by the momentary movement of (your) eyebrows.
(The cycles of creation are at the behest of Sakti.
Cf SVL, Verse 24 : The devotee wishes to spend the cycles of creation worshipping Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣ ਜਨਿਤਾਨਾਂ ਤਵ ਸ਼ਿਵੇ
ਭਵੇਤ੍ ਪੂਜਾ ਪੂਜਾ ਤਵ ਚਰਣਯੋਰ੍ਯਾ ਵਿਰਚਿਤਾ ,
ਤਥਾ ਹਿ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦੋਦ੍ਵਹਨ ਮਣਿਪੀਠਸ੍ਯ ਨਿਕਟੇ
ਸ੍ਥਿਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸ਼ਸ਼੍ਵਨ੍ਮੁਕੁਲਿਤ ਕਰੋਤ੍ਤਂਸ ਮਕੁਟਾਃ . ੨੫ .
ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ - of the three gods (Brahma, Vishnu and Rudra)
ਤ੍ਰਿ ਗੁਣ ਜਨਿਤਾਨਾਂ - born of the three properties (Sattva, Rajas and Tamas)
ਤਵ - your
ਸ਼ਿਵੇ - Oh Sivaa ! (Sakti)
ਭਵੇਤ੍ ਪੂਜਾ - becomes homage
ਪੂਜਾ - homage
ਤਵ ਚਰਣਯੋਃ - to your feet
ਯਾ ਵਿਰਚਿਤਾ - that made
ਤਥਾ ਹਿ - this is appropriate
ਤ੍ਵਤ੍ ਪਾਦ - your feet
ਉਦ੍ਵਹਨ - supporting
ਮਣਿ ਪੀਠਸ੍ਯ - of the gem (studded) pedestal
ਨਿਕਟੇ - in proximity
ਸ੍ਥਿਤਾਃ - (they) stand
ਹਿ ਏਤੇ - indeed these (gods)
ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ - eternally
ਮੁਕੁਲਿਤ ਕਰਃ - hands held together in the shape of a bud
ਉਤ੍ਤਂਸ ਮਕੁਟਾਃ - cresting (their) crowns
Oh Sivaa ! that homage made to your feet becomes homage to the three gods born of your three properties. This is appropriate (for) indeed these stand in proximity to the gem (studded) pedestal, supporting your feet, with hands held together in the form of a bud, cresting (their) crowns eternally.
(Sakti is worshipped by Brahma and others.
Cf SVL Verse 25 : Siva is worshipped by Brahma and others).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਵਿਰਿਂਚਿਃ ਪਂਚਤ੍ਵਂ ਵ੍ਰਜਤਿ ਹਰਿਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿਰਤਿਂ
ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਕੀਨਾਸ਼ੋ ਭਜਤਿ ਧਨਦੋ ਯਾਤਿ ਨਿਧਨਮ੍ ,
ਵਿਤਂਦ੍ਰੀ ਮਾਹੇਂਦ੍ਰੀ ਵਿਤਤਿਰਪਿ ਸਂਮੀਲਿਤ ਦਸ਼ਾ
ਮਹਾਸਂਹਾਰੇਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਹਰਤਿ ਸਤਿ ਤ੍ਵਤ੍ਪਤਿਰਸੌ . ੨੬ .
ਵਿਰਿਂਚਿਃ - Virinchi (Brahma)
ਪਂਚਤ੍ਵਂ ਵ੍ਰਜਤਿ - proceeds to death (dissolution into the five elements)
ਹਰਿਃ - Hari (Vishnu)
ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿਰਤਿਂ - meets an end
ਵਿਨਾਸ਼ਂ - destruction
ਕੀਨਾਸ਼ਃ - Kinaasa (Yama, the lord of death)
ਭਜਤਿ - obtains
ਧਨਦਃ - Dhanada (Kubera, the lord of wealth)
ਯਾਤਿ ਨਿਧਨਂ - proceeds to death
ਵਿਤਂਦ੍ਰੀ - are in deep sleep (of death)
ਮਾਹੇਂਦ੍ਰੀ ਵਿਤਤਿਃ ਅਪਿ - the group of Mahendras (Indra the lord of gods) also
ਸਂਮੀਲਿਤ ਦਸ਼ਾ - with eyes closed
ਮਹਾ ਸਂਹਾਰੇ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ - in this the great universal destruction
ਵਿਹਰਤਿ - he sports
ਸਤਿ - Oh Sati! (chaste wife) (Sakti)
ਤ੍ਵਤ੍ ਪਤਿਃ ਅਸੌ - this your husband (Sadasiva)
Virinchi proceeds to death. Hari meets an end. Kinaasa obtains destruction. Dhanada proceeds to death. The group of Indras are also in deep sleep (death) with eyes closed. Oh Sati! in this great universal destruction, this (Sadasiva) your husband sports.
(Brahma and others perish at the end of the creative cycle
Cf SVL, verse 26 : The devotee seeks the joy not vouchsafed to Brahma and others).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਜਪੋ ਜਲ੍ਪਃ ਸ਼ਿਲ੍ਪਂ ਸਕਲਮਪਿ ਮੁਦ੍ਰਾ ਵਿਰਚਨਾ
ਗਤਿਃ ਪ੍ਰਾਦਕ੍ਿਣ੍ਯ ਕ੍ਰਮਣਮਸ਼ਨਾਦ੍ਯਾਹੁਤਿ ਵਿਧਿਃ ,
ਪ੍ਰਣਾਮਃ ਸਂਵੇਸ਼ਃ ਸੁਖਮਖਿਲਮਾਤ੍ਮਾਰ੍ਪਣ ਦਸ਼ਾ
ਸਪਰ੍ਯਾ ਪਰ੍ਯਾਯਸ੍ਤਵ ਭਵਤੁ ਯਨ੍ਮੇ ਵਿਲਸਿਤਮ੍ . ੨੭ .
ਜਪਃ - muttered prayers
ਜਲ੍ਪਃ - speech
ਸ਼ਿਲ੍ਪਂ - manual tasks
ਸਕਲਂ ਅਪਿ - and all
ਮੁਦ੍ਰਾ ਵਿਰਚਨਾ - the symbolic arrangement of fingers in worship
ਗਤਿਃ - the gait
ਪ੍ਰਾਦਕ੍ਿਣ੍ਯ ਕ੍ਰਮਣਂ - the steps of circambulation of the deity
ਅਸ਼ਨਾਦਿ - food etc.
ਆਹੁਤਿ ਵਿਧਿਃ - the method of offering oblations
ਪ੍ਰਣਾਮਃ - salutation
ਸਂਵੇਸ਼ਃ - sleep
ਸੁਖਂ ਅਖਿਲਂ - all that is facile
ਆਤ੍ਮਾਰ੍ਪਣ ਦਸ਼ਾ - from the point of view of offering the self
ਸਪਰ੍ਯਾ ਪਰ੍ਯਾਯਃ - synonymous with worship
ਤਵ ਭਵਤੁ - let it be to you
ਯਤ੍ ਮੇ ਵਿਲਸਿਤਮ੍ - that which is manifested in me
Let speech be muttered prayers, and all manual tasks the symbolic arrangement of fingers in worship, let gait be the steps of circambulation of the deity, let food etc. be the method of offering oblations, let sleep be salutation, let all that is facilely manifested in me be synonymous with worship to you
from the point of view of offering the self (in worship).
(The devotee offers all bodily functions to Sakti.
Cf SVL, verse 27 : The devotee offers his mind to Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸੁਧਾਮਪ੍ਯਾਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਭਯ ਜਰਾ ਮਤ੍ਯੁ ਹਰਿਣੀਂ
ਵਿਪਦ੍ਯਂਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਵਿਧਿ ਸ਼ਤਮਖਾਦ੍ਯਾ ਦਿਵਿਦਃ ,
ਕਰਾਲਂ ਯਤ੍ ਕ੍੍ਵੇਲਂ ਕਬਲਿਤਵਤਃ ਕਾਲਕਲਨਾ
ਨ ਸ਼ਂਭੋਸ੍ਤਨ੍ਮੂਲਂ ਤਵ ਜਨਨਿ ਤਾਟਂਕ ਮਹਿਮਾ . ੨੮ .
ਸੁਧਾਂ ਅਪਿ - even ambrosia
ਆਸ੍ਵਾਦ੍ਯ - having eaten
ਪ੍ਰਤਿਭਯ - the fearful
ਜਰਾ ਮਤ੍ਯੁ - old age (and) death
ਹਰਿਣੀਂ - that which removes
ਵਿਪਦ੍ਯਂਤੇ - they die
ਵਿਸ਼੍ਵੇ - all
ਵਿਧਿ - Vidhi (Brahma)
ਸ਼ਤਮਖਃ ਆਦ੍ਯਾਃ - Satamkha (Indra) and others
ਦਿਵਿਦਃ - inhabitants of heaven
ਕਰਾਲਂ - dreadful
ਯਤ੍ - because
ਕ੍੍ਵੇਲਂ - poison
ਕਬਲਿਤਵਤਃ - one who has swallowed a mouthful
ਕਾਲ ਕਲਨਾ - subject to time (does not succumb to death)
ਨ - not
ਸ਼ਂਭੋਃ - for Sambhu (Siva)
ਤਤ੍ ਮੂਲਂ - because of it
ਤਵ ਜਨਨਿ - your Oh Mother! (Sakti)
ਤਾਟਂਕ ਮਹਿਮਾ - the greatness of the earring (the Sricakra)
Having eaten even ambrosia, which removes the fearful old age (and) death, Vidhi, Satamakha and all other inhabitants of heaven die. (But if) Sambhu, who has swallowed a mouthful of the dreadful poison is not subject to time because of it, (it is) because of the greatness of your earring Oh Mother!
(Siva is freed from death by Sakti
Cf SVL, verse 28 : The devotee is freed from the cycle of birth and death by worship of Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਕਿਰੀਟਂ ਵੈਰਿਂਚਂ ਪਰਿਹਰ ਪੁਰਃ ਕੈਟਭਭਿਦਃ
ਕਠੋਰੇ ਕੋਟੀਰੇ ਸ੍ਖਲਸਿ ਜਹਿ ਜਂਭਾਰਿ ਮਕੁਟਮ੍ ,
ਪ੍ਰਣਮ੍ਰੇ੍ਵੇਤੇੁ ਪ੍ਰਸਭਮੁਪਯਾਤਸ੍ਯ ਭਵਨਂ
ਭਵਸ੍ਯਾਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨੇ ਤਵ ਪਰਿਜਨੋਕ੍ਤਿਰ੍ਵਿਜਯਤੇ . ੨੯ .
ਕਿਰੀਟਂ - the crown
ਵੈਰਿਂਚਂ - of Virinchi (Brahma)
ਪਰਿਹਰ - you avoid
ਪੁਰਃ - in front
ਕੈਟਭ ਭਿਦਃ - the destroyer of (the demon) Kaitabha (Vishnu)
ਕਠੋਰੇ ਕੋਟੀਰੇ - the hard crown
ਸ੍ਖਲਸਿ - you (will) trip
ਜਹਿ - avoid
ਜਂਭਾਰਿ ਮਕੁਟਮ੍ - the crown of the enemy of Jambha (Indra)
ਪ੍ਰਣਮ੍ਰੇੁ ਏਤੇੁ - when these (gods) are paying obeissance
ਪ੍ਰਸਭਂ - impetuously
ਉਪਯਾਤਸ੍ਯ ਭਵਨਂ - who approaches (your) abode
ਭਵਸ੍ਯ - of Bhava (Siva)
ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨੇ - when you rise in honour
ਤਵ - your
ਪਰਿਜਨੋਕ੍ਤਿਃ - the words of the retinue
ਵਿਜਯਤੇ - may it triumph
"Avoid the crown of Virinchi in front! You (will) trip on the hard crown of Kaitabhabhida! Avoid the crown of Jambhari!" May (such) words of your retinue triumph, when you impetuously rise in honour of Bhava, who approaches (your) abode, when these (gods) are paying obeissance.
(The celestials pray to Sakti.
Cf SVL, verse 29 : The celestials pray to Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸ੍ਵਦੇਹੋਦ੍ਭੂਤਾਭਿਰ੍ਘਣਿਭਿਰਣਿਮਾਦ੍ਯਾਭਿਰਭਿਤੋ
ਨਿੇਵ੍ਯੇ ਨਿਤ੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਮਹਮਿਤਿ ਸਦਾ ਭਾਵਯਤਿ ਯਃ ,
ਕਿਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਨਯਨ ਸਮਦ੍ਧਿਂ ਤਣਯਤੋ
ਮਹਾਸਂਵਰ੍ਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ਵਿਰਚਯਤਿ ਨੀਰਾਜਨ ਵਿਧਿਮ੍ . ੩੦ .
ਸ੍ਵਦੇਹੋਦ੍ਭੂਤਾਭਿਃ - generated from (your) own body
ਘਣਿਭਿਃ - by the light rays
ਅਣਿਮਾਦ੍ਯਾਭਿਃ - Anima (capacity for atomic reduction) and others
(the eight superhuman powers or Siddhis, personified as godesses)
ਅਭਿਤਃ - surrounded by
ਨਿੇਵ੍ਯੇ - Oh one worthy of adoration! (Sakti)
ਨਿਤ੍ਯੇ - Oh eternal one! (Sakti)
ਤ੍ਵਾਂ ਅਹਂ ਇਤਿ - you as the self (the aphorisitic declaration
ਅਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਮਿ)
ਸਦਾ - always
ਭਾਵਯਤਿ - meditates
ਯਃ - he who
ਕਿਂ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ - Oh how wonderful!
ਤਸ੍ਯ - to him
ਤ੍ਰਿਨਯਨ ਸਮਦ੍ਧਿਂ - the wealth of absorption into the three eyed one (Siva)
ਤਣਯਤਃ - as equivalent to (but a piece of) straw
ਮਹਾ ਸਂਵਰ੍ਤਾਗ੍ਨਿਃ - the great fire of dissolution
ਵਿਰਚਯਤਿ - performs
ਨੀਰਾਜਨ ਵਿਧਿਂ - the ceremony of waving lights (as an act of
adoration to the deity)
Oh one worthy of adoration! Oh eternal one! he who constantly meditates on you, who is surrounded by the light rays of Anima and others generated from your own body, as the self, to him (the devotee) who considers the wealth of absorption into Siva as equivalent to (but) a piece of straw, the great fire of dissolution performs the ceremony of waving lights. Oh how wonderful!
(The devotee of Sakti considers himself superior to Siva.
Cf SVL, verse 30 : The devotee of Siva considers himself inferior to the celestial devotees).
ਸੌਂਦਰ੍ਯਲਹਰਿ ੩੧ - ੪੧ (ਆਨਂਦਲਹਰਿ)
ਚਤੁਃ ੍ਟ੍ਯਾ ਤਂਤ੍ਰੈਃ ਸਕਲਮਤਿਸਂਧਾਯ ਭੁਵਨਂ
ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਤਤ੍ ਸਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਸਵ ਪਰਤਂਤ੍ਰੈਃ ਪਸ਼ੁਪਤਿਃ ,
ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਨਿਰ੍ਬਂਧਾਦਖਿਲ ਪੁਰੁਾਰ੍ਥੈਕ ਘਟਨਾ
ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰਂ ਤੇ ਤਂਤ੍ਰਂ ਕ੍ਿਤਿਤਲਮਵਾਤੀਤਰਦਿਦਮ੍ . ੩੧ .
ਚਤੁਃ ੍ਟ੍ਯਾ ਤਂਤ੍ਰੈਃ - with the sixty four spiritual disciplines (which do not follow the Vedic path and aim at Artha and Kama only)
ਸਕਲਂ - all
ਅਤਿਸਂਧਾਯ - having deceived
ਭੁਵਨਂ - the world
ਸ੍ਥਿਤਃ - desisted
ਤਤ੍ ਤਤ੍ - that, that (to each individually)
ਸਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਸਵ - capable of generating a result
ਪਰ ਤਂਤ੍ਰੈਃ - restricted to
ਪਸ਼ੁਪਤਿਃ - Pasupati (Siva)
ਪੁਨਃ - but
ਤ੍ਵਤ੍ ਨਿਰ੍ਬਂਧਾਤ੍ - importuned by you
ਅਖਿਲ ਪੁਰੁਾਰ੍ਥ - all the principal objects of life (Dharma, Artha, Kama and Moksha)
ਏਕ ਘਟਨਾ - brings together as one
ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰਂ - independently
ਤੇ ਤਂਤ੍ਰਂ - your spiritual discipline (the SriVidya expounded in the Subhagamapancakam, following the Vedic path and aiming at Moksha)
ਕ੍ਿਤਿਤਲਂ - the surface of the earth
ਅਵਾਤੀਤਰਤ੍ - caused to descend
ਇਦਮ੍ - this
Pasupati desisted, having deceived all the world, with the sixty four spiritual disciplines, which are capable of generating a result, restricted to each individually. But, importuned by you, he caused this, your spiritual discipline which independently brings together as one, all the principal objects of human life, to descend to the surface of the earth.
(Pasupati deceived all the world.
Cf SVL, verse 31 : Pasupati rendered the greatest of help to the world).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਕਾਮਃ ਕ੍ਿਤਿਰਥ ਰਵਿਃ ਸ਼ੀਤਕਿਰਣਃ
ਸ੍ਮਰੋ ਹਂਸਃ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤਦਨੁ ਚ ਪਰਾ ਮਾਰ ਹਰਯਃ ,
ਅਮੀ ਹਲ੍ਲੇਖਾਭਿਸ੍ਤਿਸਭਿਰਵਸਾਨੇੁ ਘਟਿਤਾ
ਭਜਂਤੇ ਵਰ੍ਣਾਸ੍ਤੇ ਤਵ ਜਨਨਿ ਨਾਮਾਵਯਵਤਾਮ੍ . ੩੨ .
ਸ਼ਿਵਃ - the word Siva standing for the syllable `ka'
ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ - the word Sakti standing for the syllable `e'
ਕਾਮਃ - the word Kama (Cupid) standing for the syllable `i'
ਕ੍ਿਤਿਃ - the word Kshiti (Earth) standing for the syllable `la'
ਅਥਃ - then
ਰਵਿਃ - the word Ravi (Sun) standing for the syllable `ha'
ਸ਼ੀਤਕਿਰਣਃ - the word Sitakirana (Moon) standing for the syllable `sa'
ਸ੍ਮਰਃ - the word Smara (Cupid) standing for the syllable `ka'
ਹਂਸਃ - the word Hamsa standing for the syllable `ha'
ਸ਼ਕ੍ਰਃ - the word Shakra (Indra) standing for the syllable `la'
ਤਤ੍ ਅਨੁ ਚ - and following that
ਪਰਾ - the word Paraa standing for the syllable `sa'
ਮਾਰਃ - the word Maara (Cupid) standing for the syllable `ka'
ਹਰਯਃ - the word Hari standing for the syllable `la'
ਅਮੀ - these
ਹਲ੍ਲੇਖਾਭਿਃ ਤਿਸਭਿਃ - with the three Hrimkaras
ਅਵਸਾਣੇੁ ਘਟਿਤਾਃ - joined at the end
ਭਜਂਤੇ - they become
ਵਰ੍ਣਾਃ ਤੇ - your syllables
ਤਵ ਜਨਨਿ - your Oh Mother! (Sakti)
ਨਾਮ ਅਵਯਵਤਾਂ - parts of (your) name
Siva, Sakti, Kama, Kshiti (the words standing for the syllables `ka', `e', `i', `la'), then Ravi, Sitakirana, Smara, Hamsa, Sakra (the words standing for the syllables `ha', `sa', `ka', `ha', `la'), and following that Paraa, Maara, Hari (the words standing for the syllables `sa', `ka', `la'). Oh Mother! with the three Hrimkaras joined to the ends of these your syllables, they become parts of your name (the fifteen syllabled mantra with the sixteenth secret syllable `Srim' becomes the SriVidya mantra)
(The SriVidya containing the syllable `Sri' and the most sacred mantra for worship of Sakti.
Cf SVL, verse 32 : Siva's consumption of poison or `Sri', and the time of it's incident the most sacred for worship of Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸ੍ਮਰਂ ਯੋਨਿਂ ਲਕ੍੍ਮੀਂ ਤ੍ਰਿਤਯਮਿਦਮਾਦੌ ਤਵ ਮਨੋ
ਰ੍ਨਿਧਾਯੈਕੇ ਨਿਤ੍ਯੇ ਨਿਰਵਧਿ ਮਹਾਭੋਗ ਰਸਿਕਾਃ ,
ਭਜਂਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਚਿਂਤਾਮਣਿ ਗੁਣਨਿਬਦ੍ਧਾਕ੍ ਵਲਯਾਃ
ਸ਼ਿਵਾਗ੍ਨੌ ਜੁਹ੍ਵਂਤਃ ਸੁਰਭਿਘਤ ਧਾਰਾਹੁਤਿ ਸ਼ਤੈਃ . ੩੩ .
ਸ੍ਮਰਂ - the word Smara (Cupid) standing for the syllable `klim'
ਯੋਨਿਂ - the word Yoni standing for the syllable `hrim'
ਲਕ੍੍ਮੀਂ - the word Lakshmi standing for the syllable `Srim'
ਤ੍ਰਿਤਯਂ ਇਦਂ - these three
ਆਦੌ - in the beginning
ਤਵ ਮਨੋਃ ਨਿਧਾਯ - having placed in your mantra
ਏਕੇ - a few
ਨਿਤ੍ਯੇ - Oh Eternal one! (Sakti)
ਨਿਰਵਧਿ - endless
ਮਹਾਭੋਗ - great sacrifice (food offered to God)
ਰਸਿਕਾਃ - connoiseurs
ਭਜਂਤਿ ਤ੍ਵਾਂ - they worship you
ਚਿਂਤਾਮਣਿ - the wish yeilding gem
ਗੁਣ ਨਿਬਦ੍ਧ ਅਕ੍ ਵਲਯਾਃ - the circles of the rosary tied by thread
ਸ਼ਿਵਾਗ੍ਨੌ - in the fire of Sivaa (Sakti)
ਜੁਹ੍ਵਂਤਃ - pouring oblations into the sacrificial fire
ਸੁਰਭਿ ਘਤ - fragrant clarified butter
ਧਾਰਾ - stream
ਆਹੁਤਿ ਸ਼ਤੈਃ - with hundreds of oblations
Having placed these three : Smara, Yoni, Lakshmi (standing for the syllables `klim', `hrim' and `srim') in the beginning of your mantra, Oh Eternal one !, a few conoisseurs of endless great sacrifice worship you with the circles of the rosary with Cintamani gems tied by thread (and) by pouring oblations into the fire of Sivaa, with hundreds of oblations of fragrant streams of clarified butter.
(The devotees of Sakti perform endless sacrifice.
Cf SVL, verse 33 : The devotee of Siva worships only once).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸ਼ਰੀਰਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਂਭੋਃ ਸ਼ਸ਼ਿ ਮਿਹਿਰ ਵਕ੍ੋਰੁਹ ਯੁਗਂ
ਤਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯੇ ਭਗਵਤਿ ਨਵਾਤ੍ਮਾਨਮਨਘਮ੍ ,
ਅਤਃ ਸ਼ੇਃ ਸ਼ੇੀਤ੍ਯਯਮੁਭਯ ਸਾਧਾਰਣਤਯਾ
ਸ੍ਥਿਤਃ ਸਂਬਂਧੋ ਵਾਂ ਸਮਰਸ ਪਰਾਨਂਦਪਰਯੋਃ . ੩੪ .
ਸ਼ਰੀਰਂ - the body
ਤ੍ਵਂ - you (Sakti as Paraa at the time of Creation)
ਸ਼ਂਭੋਃ - of Sambhu (Siva as Parananda at the time of Creation)
ਸ਼ਸ਼ਿ ਮਿਹਿਰ - moon, sun
ਵਕ੍ੋ ਰੁਹ - the bosom
ਯੁਗਂ - endowed with
ਤਵ ਆਤ੍ਮਾਨਂ - your body
ਮਨ੍ਯੇ - I consider
ਭਗਵਤਿ - Oh Bhagavati! (Oh glorious one!) (Sakti)
ਨਵ ਆਤ੍ਮਾਨਂ - one having nine parts (Kala, Kula,Naman, Jnana
Citta, Nada, Bindu, Kalaa and Jiva) (Siva)
ਅਨਘਂ - sinless
ਅਤਃ - therefore
ਸ਼ੇਃ ਸ਼ੇੀ - the Accessory - Principal
ਇਤਿ - of the nature of
ਅਯਂ - this
ਉਭਯ ਸਾਧਾਰਣਤਯਾ - being common to both
ਸ੍ਥਿਤਃ - exists
ਸਂਬਂਧਃ - relationship
ਵਾਂ - in you (two)
ਸਮਰਸ - who are equipoised
ਪਰਾਨਂਦ - Parananda (transcendent bliss or Siva)
ਪਰਯੋਃ - Paraa (conciousness or Sakti)
Oh Bhagavati! you are the body of Sambhu, endowed with the sun - moon for the bosom. (Sakti is Accessory to Siva the Principal at the time of dissolution). I consider the sinless one with nine parts (Siva) as your body. (Siva is Accessory to Sakti the Principal at the time of creation). Therefore, this relationship of the nature of Accessory - Principal exists being common to both, who are Parananda and Paraa equipoised.
Note : This is the view of the Purvakaulas : the relative dominance of Sakti.
(At the time of dissolution Siva is the Principal and Sakti is the Accessory and vice versa at creation.
Cf SVL, verse 34 : Sambhu rejoices at the time of dissolution).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਮਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯੋਮ ਤ੍ਵਂ ਮਰੁਦਸਿ ਮਰੁਤ੍ਸਾਰਥਿਰਸਿ
ਤ੍ਵਮਾਪਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭੂਮਿਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਪਰਿਣਤਾਯਾਂ ਨ ਹਿ ਪਰਮ੍ ,
ਤ੍ਵਮੇਵ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਰਿਣਮਯਿਤੁਂ ਵਿਸ਼੍ਵ ਵਪੁਾ
ਚਿਦਾਨਂਦਾਕਾਰਂ ਸ਼ਿਵਯੁਵਤਿ ਭਾਵੇਨ ਬਿਭੇ . ੩੫ .
ਮਨਃ ਤ੍ਵਂ - you are the mind (element in the Angya cakra)
ਵ੍ਯੋਮ ਤ੍ਵਂ - you are the space (element in the Vishuddhi cakra)
ਮਰੁਤ੍ ਅਸਿ - you are the air (element in the Anahata cakra)
ਮਰੁਤ੍ ਸਾਰਥਿਃ ਅਸਿ - you are the fire (element in the Svadhishtana cakra)
ਤ੍ਵਂ ਆਪਃ - you are the water (element in the Manipura cakra)
ਤ੍ਵਂ ਭੂਮਿਃ - you are the earth (element in the Muladhara cakra)
ਤ੍ਵਯਿ ਪਰਿਣਯਤਾਂ - when you have trasformed (thus)
ਨ ਹਿ ਪਰਮ੍ - there is nothing else indeed
ਤ੍ਵਂ ਏਵ - you yourself
ਸ੍ਵ ਆਤ੍ਮਾਨਂ - own self
ਪਰਿਣਮਯਿਤੁਂ - to transform
ਵਿਸ਼੍ਵ ਵਪੁਾ - the universe
ਚਿਤ੍ ਆਨਂਦ ਆਕਾਰਂ - the form of conciousness and bliss (Cit Sakti and Ananda Bhairava or the form of Brahman preceeding creation)
ਸ਼ਿਵਯੁਵਤਿ - Oh wife of Siva! (Sakti)
ਭਾਵੇਨ - by intention
ਬਿਭੇ - you bear
You are mind, you are space, you are air, you are fire, you are water (and) you are earth. When you have transformed (thus), there is nothing else indeed. You yourself to transform your own self into the universe, bear the form of conciousness - bliss by intention, Oh wife of Siva!
Note : This is the view of the Uttarakaulas : the absolute dominance of Sakti.
(Sakti is the micro and macrocosmic universe.
Cf SVL, verse 35 : Siva is all pervasive, within and without).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤਵਾਜ੍ਞਾਚਕ੍ਰਸ੍ਥਂ ਤਪਨ ਸ਼ਸ਼ਿ ਕੋਟਿ ਦ੍ਯੁਤਿਧਰਂ
ਪਰਂ ਸ਼ਂਭੁਂ ਵਂਦੇ ਪਰਿਮਿਲਿਤ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਪਰਚਿਤਾ ,
ਯਮਾਰਾਧ੍ਯਨ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਰਵਿ ਸ਼ਸ਼ਿ ਸ਼ੁਚੀਨਾਮਵਿਯੇ
ਨਿਰਾਲੋਕੇਲੋਕੇ ਨਿਵਸਤਿ ਹਿ ਭਾਲੋਕ ਭੁਵਨੇ . ੩੬ .
ਤਵ - your
ਆਜ੍ਞਾਚਕ੍ਰਸ੍ਥਂ - who is present in the Angya cakra (of the devotee or alternatively the four Siva cakras in the internal Sricakra in between the brows)
ਤਪਨ ਸ਼ਸ਼ਿ ਕੋਟਿ - ten million suns and moons
ਦ੍ਯੁਤਿ ਧਰਂ - who bears the lustre of
ਪਰਂ ਸ਼ਂਭੁਂ - Sambhu called Para (Supreme bliss, Siva)
ਵਂਦੇ - I salute
ਪਰਿਮਿਲਿਤ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂਂ - who is touched on both sides
ਪਰਚਿਤਾ - by Paraa Cit (Supreme conciousness, Sakti)
ਯਂ ਆਰਾਧ੍ਯਨ੍ - worshipping whom (Para Sambhu)
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ - with devotion
ਰਵਿ ਸ਼ਸ਼ਿ ਸ਼ੁਚੀਨਾਂ ਅਵਿਯੇ - that is beyond the sun, moon and fire
ਨਿਰਾਲੋਕੇ - in the invisible
ਅਲੋਕੇ - unlike the (visible) world
ਨਿਵਸਤਿ ਹਿ - he indeed lives
ਭਾਲੋਕ ਭੁਵਨੇ - in the luminous plane (the Sahasrara cakra)
I salute the Para Sambhu who is present in your Angya cakra, who bears the lustre of ten million suns and moons, (and) who is touched on both sides by Paraa Cit. He, worshipping whom (Para Sambhu) with devotion, certainly lives in the luminous plane, that is beyond the sun, moon and fire, which is invisible and unlike the (visible) world.
Note : The arrangement of the verses 36 - 41 is according to the order of origin of the five elements, one from the other : mind, space, air, fire, water and earth and corresponds to the respective cakras mentioned in verses 36 - 41.
(The devotee worships Siva and Sakti in the Sricakra within the body.
Cf SVL, verse 36 :The devotee worships Siva within the body).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਫਟਿਕ ਵਿਸ਼ਦਂ ਵ੍ਯੋਮ ਜਨਕਮ੍
ਸ਼ਿਵਂ ਸੇਵੇ ਦੇਵੀਮਪਿ ਸ਼ਿਵਸਮਾਨ ਵ੍ਯਵਸਿਤਾਮ੍ ,
ਯਯੋਃ ਕਾਂਤ੍ਯਾ ਯਾਂਤ੍ਯਾਃ ਸ਼ਸ਼ਿਕਿਰਣ ਸਾਰੂਪ੍ਯ ਸਰਣੇਃ
ਵਿਧੂਤਾਂਤਰ੍ਧ੍ਵਾਂਤਾ ਵਿਲਸਤਿ ਚਕੋਰੀਵ ਜਗਤੀ . ੩੭ .
ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਤੇ - in your Vishuddhi cakra
ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਸ੍ਫਟਿਕ - flawless crystal
ਵਿਸ਼ਦਂ - pure
ਵ੍ਯੋਮ ਜਨਕਮ੍ - the originator of the space element
ਸ਼ਿਵਂ ਸੇਵੇ - I worship Siva
ਦੇਵੀਂ ਅਪਿ - along with Devi (Sakti)
ਸ਼ਿਵ ਸਮਾਨ ਵ੍ਯਵਸਿਤਾਂ - whose functions are equal to Siva
ਯਯੋਃ ਕਾਂਤ੍ਯਾਃ - whose (Siva and Sakti) lustre
ਯਾਂਤ੍ਯਾਃ - emerging
ਸ਼ਸ਼ਿ ਕਿਰਣ - moon beams
ਸਾਰੂਪ੍ਯ ਸਰਣੇਃ - arranged similar to
ਵਿਧੂਤ - dispelled
ਅਂਤਃ ਧ੍ਵਾਂਤਾ - inner darkness
ਵਿਲਸਤਿ - shines
ਚਕੋਰੀ ਇਵ - like the Cakora bird (a mythological bird which subsists on moon beams, and hence rejoices, as per poetic convention)
ਜਗਤੀ - the worlds (heaven, earth and the nether worlds)
I worship Siva, in your Vishuddhi cakra, who is pure as flawless crystal, who is the originator of the space element, along with Devi, whose functions are equal to Siva; by whose emerging lustre arranged similar to moon beams, the worlds shine like the Cakora bird, with the inner darkness dispelled.
(The devotee worshipping Siva and Sakti, rejoices with his ignorance dispelled.
Cf SVL, verse 37 : The wise devotees of Siva obtain the joy of Siva who is with Uma).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸਮੁਨ੍ਮੀਲਤ੍ ਸਂਵਿਤ੍ਕਮਲ ਮਕਰਂਦੈਕ ਰਸਿਕਂ
ਭਜੇ ਹਂਸਦ੍ਵਂਦ੍ਵਂ ਕਿਮਪਿ ਮਹਤਾਂ ਮਾਨਸਚਰਮ੍ ,
ਯਦਾਲਾਪਾਦ੍ਟਾਸ਼ ਗੁਣਿਤ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪਰਿਣਤਿਃ
ਯਦਾਦਤ੍ਤੇ ਦੋਾਦ੍ ਗੁਣਮਖਿਲਮਦ੍ਭ੍ਯਃ ਪਯ ਇਵ . ੩੮ .
ਸਮੁਨ੍ਮੀਲਤ੍ - fully bloomed
ਸਂਵਿਤ੍ ਕਮਲਂ - lotus of knowledge
ਮਕਰਂਦਃ ਏਕ ਰਸਿਕਂ - which relish only the honey
ਭਜੇ - I adore
ਹਂਸ ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਂ - the pair of swans, Ham (Siva) and Sa (Sakti)
ਕਿਂ ਅਪਿ - which are indescribable
ਮਹਤਾਂ - of great men
ਮਾਨਸ ਚਰਂ - which move in the Manasa lake of the heart (swans permanently reside in the Manasa lake as per poetic convention)
ਯਤ੍ ਆਲਾਪਾਤ੍ - from whose conversation
ਅ੍ਟਾਦਸ਼ ਗੁਣਿਤ - enumerated as eighteen (Vedas, Vedangas etc)
ਵਿਦ੍ਯਾਃ - systems of knowledge
ਪਰਿਣਤਿਃ - developed
ਯਤ੍ ਆਦਤ੍ਤੇ - which accept
ਦੋਾਤ੍ - from sin
ਗੁਣਂ ਅਖਿਲਂ - all virtue
ਅਦ੍ਭ੍ਯਃ ਪਯ ਇਵ - like milk from water (as per poetic convention swans can seperate milk from water)
I adore the indescribable pair of swans (Siva and Sakti), which relish only the honey of the fully bloomed lotus of knowledge, which move in the Manasa lake of the hearts of great men, from whose conversation the systems of knowledge enumerated as eighteen developed (and) which accept all virtue from sin, like (seperating) milk from water.
(Siva and Sakti are in the Manasa lake of the heart.
Cf SVL, verse 38 : Siva and Sakti are in the lake of the heart).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤਵ ਸ੍ਵਾਧਿ੍ਠਾਨੇ ਹੁਤਵਹਮਧਿ੍ਠਾਯ ਨਿਰਤਂ
ਤਮੀਡੇ ਸਂਵਰ੍ਤਂ ਜਨਨਿ ਮਹਤੀਂ ਤਾਂ ਚ ਸਮਯਾਮ੍ ,
ਯਦਾਲੋਕੇ ਲੋਕਾਨ੍ ਦਹਤਿ ਮਹਤਿ ਕ੍ਰੋਧ ਕਲਿਤੇ
ਦਯਾਰ੍ਦ੍ਰਾ ਯਾ ਦ੍ਟਿਃ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਮੁਪਚਾਰਂ ਰਚਯਤਿ . ੩੯ .
ਤਵ ਸ੍ਵਾਧਿ੍ਠਾਨੇ - in your Svadhishthana cakra
ਤਵਹਂ - the fire element
ਅਧਿ੍ਠਾਯ - having stationed
ਨਿਰਤਂ - uninterruptedly
ਤਂ ਈਡੇ - I praise
ਸਂਵਰ੍ਤਂ - fire of dissolution (Siva as Rudra, the lord of dissolution or Sakti conceived as the fire of dissolution)
ਜਨਨਿ - Oh Mother! (Sakti)
ਮਹਤੀਂ ਤਾਂ ਚ ਸਮਯਾਂ - and that great Samayaa (Sakti)
ਯਤ੍ ਆਲੋਕੇ - the sight of which (the fire)
ਲੋਕਾਨ੍ ਦਹਤਿ - burns the worlds
ਮਹਤਿ - great
ਕ੍ਰੋਧ ਕਲਿਤੇ - impelled by anger (of Rudra)
ਦਯਾ ਆਰ੍ਦ੍ਰਾ - tender with compassion
ਯਾ ਦ੍ਟਿਃ - that look
ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਂ ਉਪਚਾਰਂ - cooling remedy
ਰਚਯਤਿ - effects
Oh Mother! having stationed the fire element in your Svadhishthana cakra, I praise uninterruptedly that fire of dissolution (Siva as Rudra) and that great Samayaa. The sight of which, (the fire) impelled by the great anger (of Rudra) burns the worlds, (while) that look (of your's), tender with compassion effects a cooling remedy.
(Sakti's look effects a cooling remedy.
Cf SVL, verse 39 : Siva causes the sovereign remedy of knowledge - bliss to fructify).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤਟਿਤ੍ਵਂਤਂ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਿਮਿਰ ਪਰਿਪਂਥਿ ਸ੍ਫੁਰਣਯਾ
ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਨਾਨਾ ਰਤ੍ਨਾਭਰਣ ਪਰਿਣਦ੍ਧੇਂਦ੍ਰਧਨੁਮ੍ ,
ਤਵ ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਮੇਘਂ ਕਮਪਿ ਮਣਿਪੂਰੈਕ ਸ਼ਰਣਂ
ਨਿੇਵੇ ਵਰ੍ਂਤਂ ਹਰਮਿਹਿਰ ਤਪ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਮ੍ . ੪੦ .
ਤਟਿਤ੍ਵਂਤਂ - as lightning
ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ - with Sakti
ਤਿਮਿਰ ਪਰਿਪਂਥਿ - foe of darkness
ਰਣਯਾ - flashing
ਰਨ੍ - shining
ਨਾਨਾ ਰਤ੍ਨ ਆਭਰਣ - variegated gem studded ornaments
ਪਰਿਣਦ੍ਧ - formed
ਇਂਦ੍ਰ ਧਨੁਂ - rainbow
ਤਵ - your
ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਮੇਘਂ - dark cloud
ਕਂ ਅਪਿ - indescribable
ਮਣਿਪੂਰ - the Manipura cakra
ਏਕ ਸ਼ਰਣਂ - sole resort
ਨਿੇਵੇ - I worship
ਵਰ੍ਂਤਂ - which showers
ਹਰ ਮਿਹਿਰਃ - the fire of dissolution
ਤਪ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਂ - the burnt three worlds (heaven, earth and nether worlds)
I worship that indescribable dark cloud which showers on the three worlds burnt by the fire of dissolution, which has your Manipura cakra as the sole resort, with Sakti as lightning flashing as the foe of darkness, (and) with a rainbow formed by (your) shining variegated gem studded ornaments.
(The rain water of Sakti as the cloud cools the burnt worlds.
Cf SVL, verse 40 : The nectarean water of Siva's tale causes the crop of devotion to fructify).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤਵਾਧਾਰੇ ਮੂਲੇ ਸਹ ਸਮਯਯਾ ਲਾਸ੍ਯਪਰਯਾ
ਨਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯੇ ਨਵਰਸ ਮਹਾਤਾਂਡਵ ਨਟਂ ,
ਉਭਾਭ੍ਯਾਮੇਤਾਭ੍ਯਾਮੁਦਯ ਵਿਧਿਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦਯਯਾ
ਸਨਾਥਾਭ੍ਯਾਂ ਜਜ੍ਞੇ ਜਨਕ ਜਨਨੀਮਤ੍ ਜਗਦਿਦਮ੍ . ੪੧ .
ਤਵ ਆਧਾਰੇ ਮੂਲੇ - in your Muladhara cakra
ਸਹ ਸਮਯਯਾ - with Samayaa (Sakti)
ਲਾਸ੍ਯ ਪਰਯਾ - intent on the Lasya dance (dance of women)
ਨਵ ਆਤ੍ਮਾਨਂ - one having nine parts (Siva)
ਮਨ੍ਯੇ - I worship
ਨਵ ਰਸ - the nine sentiments (of poetics)
ਮਹਾ ਤਾਂਡਵ - the wonderful Tandava dance (dance of men)
ਨਟਂ - dancing
ਉਭਾਭ੍ਯਾਂ ਏਤਾਭ੍ਯਾਂ - in these two
ਉਦਯ ਵਿਧਿਂ ਉਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ - having creation as the object
ਦਯਯਾ ਸਨਾਥਾਭ੍ਯਾਂ - who are endowed with compassion
ਜਜ੍ਞੇ - acquired
ਜਨਕ ਜਨਨੀਮਤ੍ - a father and mother
ਜਗਤ੍ ਇਦਮ੍ - this world
In your Muladhara cakra, I worship Samayaa (Sakti) intent on the Lasya dance, with Navatman (Siva) dancing the wonderful Tandava dance (with it's) nine sentiments. This world has acquired a father and mother in these two, having creation as the object, (and) who are endowed with compassion.
(Worship of Samayaa, the name of Sakti assigned by the Samayacarins who worship mentally and Navatman, the name of Siva assigned by the Kaulas who worship externally.
Cf SVL, verse 41 : The mind (for internal worship) and the sense and motor organs (for external worship) engage in the worship of Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸੌਂਦਰ੍ਯਲਹਰ੍ਯਾਂ ਆਨਂਦਲਹਰ੍ਯਾਖ੍ਯਃ ਪ੍ਰਥਮੋਭਾਗਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ
Here ends Anandalahari, the first part of Soundaryalahari.
ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਤਤ੍ ਸਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਸਵ ਪਰਤਂਤ੍ਰੈਃ ਪਸ਼ੁਪਤਿਃ ,
ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਨਿਰ੍ਬਂਧਾਦਖਿਲ ਪੁਰੁਾਰ੍ਥੈਕ ਘਟਨਾ
ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰਂ ਤੇ ਤਂਤ੍ਰਂ ਕ੍ਿਤਿਤਲਮਵਾਤੀਤਰਦਿਦਮ੍ . ੩੧ .
ਚਤੁਃ ੍ਟ੍ਯਾ ਤਂਤ੍ਰੈਃ - with the sixty four spiritual disciplines (which do not follow the Vedic path and aim at Artha and Kama only)
ਸਕਲਂ - all
ਅਤਿਸਂਧਾਯ - having deceived
ਭੁਵਨਂ - the world
ਸ੍ਥਿਤਃ - desisted
ਤਤ੍ ਤਤ੍ - that, that (to each individually)
ਸਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਸਵ - capable of generating a result
ਪਰ ਤਂਤ੍ਰੈਃ - restricted to
ਪਸ਼ੁਪਤਿਃ - Pasupati (Siva)
ਪੁਨਃ - but
ਤ੍ਵਤ੍ ਨਿਰ੍ਬਂਧਾਤ੍ - importuned by you
ਅਖਿਲ ਪੁਰੁਾਰ੍ਥ - all the principal objects of life (Dharma, Artha, Kama and Moksha)
ਏਕ ਘਟਨਾ - brings together as one
ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰਂ - independently
ਤੇ ਤਂਤ੍ਰਂ - your spiritual discipline (the SriVidya expounded in the Subhagamapancakam, following the Vedic path and aiming at Moksha)
ਕ੍ਿਤਿਤਲਂ - the surface of the earth
ਅਵਾਤੀਤਰਤ੍ - caused to descend
ਇਦਮ੍ - this
Pasupati desisted, having deceived all the world, with the sixty four spiritual disciplines, which are capable of generating a result, restricted to each individually. But, importuned by you, he caused this, your spiritual discipline which independently brings together as one, all the principal objects of human life, to descend to the surface of the earth.
(Pasupati deceived all the world.
Cf SVL, verse 31 : Pasupati rendered the greatest of help to the world).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਕਾਮਃ ਕ੍ਿਤਿਰਥ ਰਵਿਃ ਸ਼ੀਤਕਿਰਣਃ
ਸ੍ਮਰੋ ਹਂਸਃ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤਦਨੁ ਚ ਪਰਾ ਮਾਰ ਹਰਯਃ ,
ਅਮੀ ਹਲ੍ਲੇਖਾਭਿਸ੍ਤਿਸਭਿਰਵਸਾਨੇੁ ਘਟਿਤਾ
ਭਜਂਤੇ ਵਰ੍ਣਾਸ੍ਤੇ ਤਵ ਜਨਨਿ ਨਾਮਾਵਯਵਤਾਮ੍ . ੩੨ .
ਸ਼ਿਵਃ - the word Siva standing for the syllable `ka'
ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ - the word Sakti standing for the syllable `e'
ਕਾਮਃ - the word Kama (Cupid) standing for the syllable `i'
ਕ੍ਿਤਿਃ - the word Kshiti (Earth) standing for the syllable `la'
ਅਥਃ - then
ਰਵਿਃ - the word Ravi (Sun) standing for the syllable `ha'
ਸ਼ੀਤਕਿਰਣਃ - the word Sitakirana (Moon) standing for the syllable `sa'
ਸ੍ਮਰਃ - the word Smara (Cupid) standing for the syllable `ka'
ਹਂਸਃ - the word Hamsa standing for the syllable `ha'
ਸ਼ਕ੍ਰਃ - the word Shakra (Indra) standing for the syllable `la'
ਤਤ੍ ਅਨੁ ਚ - and following that
ਪਰਾ - the word Paraa standing for the syllable `sa'
ਮਾਰਃ - the word Maara (Cupid) standing for the syllable `ka'
ਹਰਯਃ - the word Hari standing for the syllable `la'
ਅਮੀ - these
ਹਲ੍ਲੇਖਾਭਿਃ ਤਿਸਭਿਃ - with the three Hrimkaras
ਅਵਸਾਣੇੁ ਘਟਿਤਾਃ - joined at the end
ਭਜਂਤੇ - they become
ਵਰ੍ਣਾਃ ਤੇ - your syllables
ਤਵ ਜਨਨਿ - your Oh Mother! (Sakti)
ਨਾਮ ਅਵਯਵਤਾਂ - parts of (your) name
Siva, Sakti, Kama, Kshiti (the words standing for the syllables `ka', `e', `i', `la'), then Ravi, Sitakirana, Smara, Hamsa, Sakra (the words standing for the syllables `ha', `sa', `ka', `ha', `la'), and following that Paraa, Maara, Hari (the words standing for the syllables `sa', `ka', `la'). Oh Mother! with the three Hrimkaras joined to the ends of these your syllables, they become parts of your name (the fifteen syllabled mantra with the sixteenth secret syllable `Srim' becomes the SriVidya mantra)
(The SriVidya containing the syllable `Sri' and the most sacred mantra for worship of Sakti.
Cf SVL, verse 32 : Siva's consumption of poison or `Sri', and the time of it's incident the most sacred for worship of Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸ੍ਮਰਂ ਯੋਨਿਂ ਲਕ੍੍ਮੀਂ ਤ੍ਰਿਤਯਮਿਦਮਾਦੌ ਤਵ ਮਨੋ
ਰ੍ਨਿਧਾਯੈਕੇ ਨਿਤ੍ਯੇ ਨਿਰਵਧਿ ਮਹਾਭੋਗ ਰਸਿਕਾਃ ,
ਭਜਂਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਚਿਂਤਾਮਣਿ ਗੁਣਨਿਬਦ੍ਧਾਕ੍ ਵਲਯਾਃ
ਸ਼ਿਵਾਗ੍ਨੌ ਜੁਹ੍ਵਂਤਃ ਸੁਰਭਿਘਤ ਧਾਰਾਹੁਤਿ ਸ਼ਤੈਃ . ੩੩ .
ਸ੍ਮਰਂ - the word Smara (Cupid) standing for the syllable `klim'
ਯੋਨਿਂ - the word Yoni standing for the syllable `hrim'
ਲਕ੍੍ਮੀਂ - the word Lakshmi standing for the syllable `Srim'
ਤ੍ਰਿਤਯਂ ਇਦਂ - these three
ਆਦੌ - in the beginning
ਤਵ ਮਨੋਃ ਨਿਧਾਯ - having placed in your mantra
ਏਕੇ - a few
ਨਿਤ੍ਯੇ - Oh Eternal one! (Sakti)
ਨਿਰਵਧਿ - endless
ਮਹਾਭੋਗ - great sacrifice (food offered to God)
ਰਸਿਕਾਃ - connoiseurs
ਭਜਂਤਿ ਤ੍ਵਾਂ - they worship you
ਚਿਂਤਾਮਣਿ - the wish yeilding gem
ਗੁਣ ਨਿਬਦ੍ਧ ਅਕ੍ ਵਲਯਾਃ - the circles of the rosary tied by thread
ਸ਼ਿਵਾਗ੍ਨੌ - in the fire of Sivaa (Sakti)
ਜੁਹ੍ਵਂਤਃ - pouring oblations into the sacrificial fire
ਸੁਰਭਿ ਘਤ - fragrant clarified butter
ਧਾਰਾ - stream
ਆਹੁਤਿ ਸ਼ਤੈਃ - with hundreds of oblations
Having placed these three : Smara, Yoni, Lakshmi (standing for the syllables `klim', `hrim' and `srim') in the beginning of your mantra, Oh Eternal one !, a few conoisseurs of endless great sacrifice worship you with the circles of the rosary with Cintamani gems tied by thread (and) by pouring oblations into the fire of Sivaa, with hundreds of oblations of fragrant streams of clarified butter.
(The devotees of Sakti perform endless sacrifice.
Cf SVL, verse 33 : The devotee of Siva worships only once).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸ਼ਰੀਰਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਂਭੋਃ ਸ਼ਸ਼ਿ ਮਿਹਿਰ ਵਕ੍ੋਰੁਹ ਯੁਗਂ
ਤਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯੇ ਭਗਵਤਿ ਨਵਾਤ੍ਮਾਨਮਨਘਮ੍ ,
ਅਤਃ ਸ਼ੇਃ ਸ਼ੇੀਤ੍ਯਯਮੁਭਯ ਸਾਧਾਰਣਤਯਾ
ਸ੍ਥਿਤਃ ਸਂਬਂਧੋ ਵਾਂ ਸਮਰਸ ਪਰਾਨਂਦਪਰਯੋਃ . ੩੪ .
ਸ਼ਰੀਰਂ - the body
ਤ੍ਵਂ - you (Sakti as Paraa at the time of Creation)
ਸ਼ਂਭੋਃ - of Sambhu (Siva as Parananda at the time of Creation)
ਸ਼ਸ਼ਿ ਮਿਹਿਰ - moon, sun
ਵਕ੍ੋ ਰੁਹ - the bosom
ਯੁਗਂ - endowed with
ਤਵ ਆਤ੍ਮਾਨਂ - your body
ਮਨ੍ਯੇ - I consider
ਭਗਵਤਿ - Oh Bhagavati! (Oh glorious one!) (Sakti)
ਨਵ ਆਤ੍ਮਾਨਂ - one having nine parts (Kala, Kula,Naman, Jnana
Citta, Nada, Bindu, Kalaa and Jiva) (Siva)
ਅਨਘਂ - sinless
ਅਤਃ - therefore
ਸ਼ੇਃ ਸ਼ੇੀ - the Accessory - Principal
ਇਤਿ - of the nature of
ਅਯਂ - this
ਉਭਯ ਸਾਧਾਰਣਤਯਾ - being common to both
ਸ੍ਥਿਤਃ - exists
ਸਂਬਂਧਃ - relationship
ਵਾਂ - in you (two)
ਸਮਰਸ - who are equipoised
ਪਰਾਨਂਦ - Parananda (transcendent bliss or Siva)
ਪਰਯੋਃ - Paraa (conciousness or Sakti)
Oh Bhagavati! you are the body of Sambhu, endowed with the sun - moon for the bosom. (Sakti is Accessory to Siva the Principal at the time of dissolution). I consider the sinless one with nine parts (Siva) as your body. (Siva is Accessory to Sakti the Principal at the time of creation). Therefore, this relationship of the nature of Accessory - Principal exists being common to both, who are Parananda and Paraa equipoised.
Note : This is the view of the Purvakaulas : the relative dominance of Sakti.
(At the time of dissolution Siva is the Principal and Sakti is the Accessory and vice versa at creation.
Cf SVL, verse 34 : Sambhu rejoices at the time of dissolution).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਮਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯੋਮ ਤ੍ਵਂ ਮਰੁਦਸਿ ਮਰੁਤ੍ਸਾਰਥਿਰਸਿ
ਤ੍ਵਮਾਪਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭੂਮਿਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਪਰਿਣਤਾਯਾਂ ਨ ਹਿ ਪਰਮ੍ ,
ਤ੍ਵਮੇਵ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਰਿਣਮਯਿਤੁਂ ਵਿਸ਼੍ਵ ਵਪੁਾ
ਚਿਦਾਨਂਦਾਕਾਰਂ ਸ਼ਿਵਯੁਵਤਿ ਭਾਵੇਨ ਬਿਭੇ . ੩੫ .
ਮਨਃ ਤ੍ਵਂ - you are the mind (element in the Angya cakra)
ਵ੍ਯੋਮ ਤ੍ਵਂ - you are the space (element in the Vishuddhi cakra)
ਮਰੁਤ੍ ਅਸਿ - you are the air (element in the Anahata cakra)
ਮਰੁਤ੍ ਸਾਰਥਿਃ ਅਸਿ - you are the fire (element in the Svadhishtana cakra)
ਤ੍ਵਂ ਆਪਃ - you are the water (element in the Manipura cakra)
ਤ੍ਵਂ ਭੂਮਿਃ - you are the earth (element in the Muladhara cakra)
ਤ੍ਵਯਿ ਪਰਿਣਯਤਾਂ - when you have trasformed (thus)
ਨ ਹਿ ਪਰਮ੍ - there is nothing else indeed
ਤ੍ਵਂ ਏਵ - you yourself
ਸ੍ਵ ਆਤ੍ਮਾਨਂ - own self
ਪਰਿਣਮਯਿਤੁਂ - to transform
ਵਿਸ਼੍ਵ ਵਪੁਾ - the universe
ਚਿਤ੍ ਆਨਂਦ ਆਕਾਰਂ - the form of conciousness and bliss (Cit Sakti and Ananda Bhairava or the form of Brahman preceeding creation)
ਸ਼ਿਵਯੁਵਤਿ - Oh wife of Siva! (Sakti)
ਭਾਵੇਨ - by intention
ਬਿਭੇ - you bear
You are mind, you are space, you are air, you are fire, you are water (and) you are earth. When you have transformed (thus), there is nothing else indeed. You yourself to transform your own self into the universe, bear the form of conciousness - bliss by intention, Oh wife of Siva!
Note : This is the view of the Uttarakaulas : the absolute dominance of Sakti.
(Sakti is the micro and macrocosmic universe.
Cf SVL, verse 35 : Siva is all pervasive, within and without).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤਵਾਜ੍ਞਾਚਕ੍ਰਸ੍ਥਂ ਤਪਨ ਸ਼ਸ਼ਿ ਕੋਟਿ ਦ੍ਯੁਤਿਧਰਂ
ਪਰਂ ਸ਼ਂਭੁਂ ਵਂਦੇ ਪਰਿਮਿਲਿਤ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਪਰਚਿਤਾ ,
ਯਮਾਰਾਧ੍ਯਨ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਰਵਿ ਸ਼ਸ਼ਿ ਸ਼ੁਚੀਨਾਮਵਿਯੇ
ਨਿਰਾਲੋਕੇਲੋਕੇ ਨਿਵਸਤਿ ਹਿ ਭਾਲੋਕ ਭੁਵਨੇ . ੩੬ .
ਤਵ - your
ਆਜ੍ਞਾਚਕ੍ਰਸ੍ਥਂ - who is present in the Angya cakra (of the devotee or alternatively the four Siva cakras in the internal Sricakra in between the brows)
ਤਪਨ ਸ਼ਸ਼ਿ ਕੋਟਿ - ten million suns and moons
ਦ੍ਯੁਤਿ ਧਰਂ - who bears the lustre of
ਪਰਂ ਸ਼ਂਭੁਂ - Sambhu called Para (Supreme bliss, Siva)
ਵਂਦੇ - I salute
ਪਰਿਮਿਲਿਤ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂਂ - who is touched on both sides
ਪਰਚਿਤਾ - by Paraa Cit (Supreme conciousness, Sakti)
ਯਂ ਆਰਾਧ੍ਯਨ੍ - worshipping whom (Para Sambhu)
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ - with devotion
ਰਵਿ ਸ਼ਸ਼ਿ ਸ਼ੁਚੀਨਾਂ ਅਵਿਯੇ - that is beyond the sun, moon and fire
ਨਿਰਾਲੋਕੇ - in the invisible
ਅਲੋਕੇ - unlike the (visible) world
ਨਿਵਸਤਿ ਹਿ - he indeed lives
ਭਾਲੋਕ ਭੁਵਨੇ - in the luminous plane (the Sahasrara cakra)
I salute the Para Sambhu who is present in your Angya cakra, who bears the lustre of ten million suns and moons, (and) who is touched on both sides by Paraa Cit. He, worshipping whom (Para Sambhu) with devotion, certainly lives in the luminous plane, that is beyond the sun, moon and fire, which is invisible and unlike the (visible) world.
Note : The arrangement of the verses 36 - 41 is according to the order of origin of the five elements, one from the other : mind, space, air, fire, water and earth and corresponds to the respective cakras mentioned in verses 36 - 41.
(The devotee worships Siva and Sakti in the Sricakra within the body.
Cf SVL, verse 36 :The devotee worships Siva within the body).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਫਟਿਕ ਵਿਸ਼ਦਂ ਵ੍ਯੋਮ ਜਨਕਮ੍
ਸ਼ਿਵਂ ਸੇਵੇ ਦੇਵੀਮਪਿ ਸ਼ਿਵਸਮਾਨ ਵ੍ਯਵਸਿਤਾਮ੍ ,
ਯਯੋਃ ਕਾਂਤ੍ਯਾ ਯਾਂਤ੍ਯਾਃ ਸ਼ਸ਼ਿਕਿਰਣ ਸਾਰੂਪ੍ਯ ਸਰਣੇਃ
ਵਿਧੂਤਾਂਤਰ੍ਧ੍ਵਾਂਤਾ ਵਿਲਸਤਿ ਚਕੋਰੀਵ ਜਗਤੀ . ੩੭ .
ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਤੇ - in your Vishuddhi cakra
ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਸ੍ਫਟਿਕ - flawless crystal
ਵਿਸ਼ਦਂ - pure
ਵ੍ਯੋਮ ਜਨਕਮ੍ - the originator of the space element
ਸ਼ਿਵਂ ਸੇਵੇ - I worship Siva
ਦੇਵੀਂ ਅਪਿ - along with Devi (Sakti)
ਸ਼ਿਵ ਸਮਾਨ ਵ੍ਯਵਸਿਤਾਂ - whose functions are equal to Siva
ਯਯੋਃ ਕਾਂਤ੍ਯਾਃ - whose (Siva and Sakti) lustre
ਯਾਂਤ੍ਯਾਃ - emerging
ਸ਼ਸ਼ਿ ਕਿਰਣ - moon beams
ਸਾਰੂਪ੍ਯ ਸਰਣੇਃ - arranged similar to
ਵਿਧੂਤ - dispelled
ਅਂਤਃ ਧ੍ਵਾਂਤਾ - inner darkness
ਵਿਲਸਤਿ - shines
ਚਕੋਰੀ ਇਵ - like the Cakora bird (a mythological bird which subsists on moon beams, and hence rejoices, as per poetic convention)
ਜਗਤੀ - the worlds (heaven, earth and the nether worlds)
I worship Siva, in your Vishuddhi cakra, who is pure as flawless crystal, who is the originator of the space element, along with Devi, whose functions are equal to Siva; by whose emerging lustre arranged similar to moon beams, the worlds shine like the Cakora bird, with the inner darkness dispelled.
(The devotee worshipping Siva and Sakti, rejoices with his ignorance dispelled.
Cf SVL, verse 37 : The wise devotees of Siva obtain the joy of Siva who is with Uma).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸਮੁਨ੍ਮੀਲਤ੍ ਸਂਵਿਤ੍ਕਮਲ ਮਕਰਂਦੈਕ ਰਸਿਕਂ
ਭਜੇ ਹਂਸਦ੍ਵਂਦ੍ਵਂ ਕਿਮਪਿ ਮਹਤਾਂ ਮਾਨਸਚਰਮ੍ ,
ਯਦਾਲਾਪਾਦ੍ਟਾਸ਼ ਗੁਣਿਤ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪਰਿਣਤਿਃ
ਯਦਾਦਤ੍ਤੇ ਦੋਾਦ੍ ਗੁਣਮਖਿਲਮਦ੍ਭ੍ਯਃ ਪਯ ਇਵ . ੩੮ .
ਸਮੁਨ੍ਮੀਲਤ੍ - fully bloomed
ਸਂਵਿਤ੍ ਕਮਲਂ - lotus of knowledge
ਮਕਰਂਦਃ ਏਕ ਰਸਿਕਂ - which relish only the honey
ਭਜੇ - I adore
ਹਂਸ ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਂ - the pair of swans, Ham (Siva) and Sa (Sakti)
ਕਿਂ ਅਪਿ - which are indescribable
ਮਹਤਾਂ - of great men
ਮਾਨਸ ਚਰਂ - which move in the Manasa lake of the heart (swans permanently reside in the Manasa lake as per poetic convention)
ਯਤ੍ ਆਲਾਪਾਤ੍ - from whose conversation
ਅ੍ਟਾਦਸ਼ ਗੁਣਿਤ - enumerated as eighteen (Vedas, Vedangas etc)
ਵਿਦ੍ਯਾਃ - systems of knowledge
ਪਰਿਣਤਿਃ - developed
ਯਤ੍ ਆਦਤ੍ਤੇ - which accept
ਦੋਾਤ੍ - from sin
ਗੁਣਂ ਅਖਿਲਂ - all virtue
ਅਦ੍ਭ੍ਯਃ ਪਯ ਇਵ - like milk from water (as per poetic convention swans can seperate milk from water)
I adore the indescribable pair of swans (Siva and Sakti), which relish only the honey of the fully bloomed lotus of knowledge, which move in the Manasa lake of the hearts of great men, from whose conversation the systems of knowledge enumerated as eighteen developed (and) which accept all virtue from sin, like (seperating) milk from water.
(Siva and Sakti are in the Manasa lake of the heart.
Cf SVL, verse 38 : Siva and Sakti are in the lake of the heart).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤਵ ਸ੍ਵਾਧਿ੍ਠਾਨੇ ਹੁਤਵਹਮਧਿ੍ਠਾਯ ਨਿਰਤਂ
ਤਮੀਡੇ ਸਂਵਰ੍ਤਂ ਜਨਨਿ ਮਹਤੀਂ ਤਾਂ ਚ ਸਮਯਾਮ੍ ,
ਯਦਾਲੋਕੇ ਲੋਕਾਨ੍ ਦਹਤਿ ਮਹਤਿ ਕ੍ਰੋਧ ਕਲਿਤੇ
ਦਯਾਰ੍ਦ੍ਰਾ ਯਾ ਦ੍ਟਿਃ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਮੁਪਚਾਰਂ ਰਚਯਤਿ . ੩੯ .
ਤਵ ਸ੍ਵਾਧਿ੍ਠਾਨੇ - in your Svadhishthana cakra
ਤਵਹਂ - the fire element
ਅਧਿ੍ਠਾਯ - having stationed
ਨਿਰਤਂ - uninterruptedly
ਤਂ ਈਡੇ - I praise
ਸਂਵਰ੍ਤਂ - fire of dissolution (Siva as Rudra, the lord of dissolution or Sakti conceived as the fire of dissolution)
ਜਨਨਿ - Oh Mother! (Sakti)
ਮਹਤੀਂ ਤਾਂ ਚ ਸਮਯਾਂ - and that great Samayaa (Sakti)
ਯਤ੍ ਆਲੋਕੇ - the sight of which (the fire)
ਲੋਕਾਨ੍ ਦਹਤਿ - burns the worlds
ਮਹਤਿ - great
ਕ੍ਰੋਧ ਕਲਿਤੇ - impelled by anger (of Rudra)
ਦਯਾ ਆਰ੍ਦ੍ਰਾ - tender with compassion
ਯਾ ਦ੍ਟਿਃ - that look
ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਂ ਉਪਚਾਰਂ - cooling remedy
ਰਚਯਤਿ - effects
Oh Mother! having stationed the fire element in your Svadhishthana cakra, I praise uninterruptedly that fire of dissolution (Siva as Rudra) and that great Samayaa. The sight of which, (the fire) impelled by the great anger (of Rudra) burns the worlds, (while) that look (of your's), tender with compassion effects a cooling remedy.
(Sakti's look effects a cooling remedy.
Cf SVL, verse 39 : Siva causes the sovereign remedy of knowledge - bliss to fructify).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤਟਿਤ੍ਵਂਤਂ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਿਮਿਰ ਪਰਿਪਂਥਿ ਸ੍ਫੁਰਣਯਾ
ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਨਾਨਾ ਰਤ੍ਨਾਭਰਣ ਪਰਿਣਦ੍ਧੇਂਦ੍ਰਧਨੁਮ੍ ,
ਤਵ ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਮੇਘਂ ਕਮਪਿ ਮਣਿਪੂਰੈਕ ਸ਼ਰਣਂ
ਨਿੇਵੇ ਵਰ੍ਂਤਂ ਹਰਮਿਹਿਰ ਤਪ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਮ੍ . ੪੦ .
ਤਟਿਤ੍ਵਂਤਂ - as lightning
ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ - with Sakti
ਤਿਮਿਰ ਪਰਿਪਂਥਿ - foe of darkness
ਰਣਯਾ - flashing
ਰਨ੍ - shining
ਨਾਨਾ ਰਤ੍ਨ ਆਭਰਣ - variegated gem studded ornaments
ਪਰਿਣਦ੍ਧ - formed
ਇਂਦ੍ਰ ਧਨੁਂ - rainbow
ਤਵ - your
ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਮੇਘਂ - dark cloud
ਕਂ ਅਪਿ - indescribable
ਮਣਿਪੂਰ - the Manipura cakra
ਏਕ ਸ਼ਰਣਂ - sole resort
ਨਿੇਵੇ - I worship
ਵਰ੍ਂਤਂ - which showers
ਹਰ ਮਿਹਿਰਃ - the fire of dissolution
ਤਪ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਂ - the burnt three worlds (heaven, earth and nether worlds)
I worship that indescribable dark cloud which showers on the three worlds burnt by the fire of dissolution, which has your Manipura cakra as the sole resort, with Sakti as lightning flashing as the foe of darkness, (and) with a rainbow formed by (your) shining variegated gem studded ornaments.
(The rain water of Sakti as the cloud cools the burnt worlds.
Cf SVL, verse 40 : The nectarean water of Siva's tale causes the crop of devotion to fructify).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤਵਾਧਾਰੇ ਮੂਲੇ ਸਹ ਸਮਯਯਾ ਲਾਸ੍ਯਪਰਯਾ
ਨਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯੇ ਨਵਰਸ ਮਹਾਤਾਂਡਵ ਨਟਂ ,
ਉਭਾਭ੍ਯਾਮੇਤਾਭ੍ਯਾਮੁਦਯ ਵਿਧਿਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦਯਯਾ
ਸਨਾਥਾਭ੍ਯਾਂ ਜਜ੍ਞੇ ਜਨਕ ਜਨਨੀਮਤ੍ ਜਗਦਿਦਮ੍ . ੪੧ .
ਤਵ ਆਧਾਰੇ ਮੂਲੇ - in your Muladhara cakra
ਸਹ ਸਮਯਯਾ - with Samayaa (Sakti)
ਲਾਸ੍ਯ ਪਰਯਾ - intent on the Lasya dance (dance of women)
ਨਵ ਆਤ੍ਮਾਨਂ - one having nine parts (Siva)
ਮਨ੍ਯੇ - I worship
ਨਵ ਰਸ - the nine sentiments (of poetics)
ਮਹਾ ਤਾਂਡਵ - the wonderful Tandava dance (dance of men)
ਨਟਂ - dancing
ਉਭਾਭ੍ਯਾਂ ਏਤਾਭ੍ਯਾਂ - in these two
ਉਦਯ ਵਿਧਿਂ ਉਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ - having creation as the object
ਦਯਯਾ ਸਨਾਥਾਭ੍ਯਾਂ - who are endowed with compassion
ਜਜ੍ਞੇ - acquired
ਜਨਕ ਜਨਨੀਮਤ੍ - a father and mother
ਜਗਤ੍ ਇਦਮ੍ - this world
In your Muladhara cakra, I worship Samayaa (Sakti) intent on the Lasya dance, with Navatman (Siva) dancing the wonderful Tandava dance (with it's) nine sentiments. This world has acquired a father and mother in these two, having creation as the object, (and) who are endowed with compassion.
(Worship of Samayaa, the name of Sakti assigned by the Samayacarins who worship mentally and Navatman, the name of Siva assigned by the Kaulas who worship externally.
Cf SVL, verse 41 : The mind (for internal worship) and the sense and motor organs (for external worship) engage in the worship of Siva).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸੌਂਦਰ੍ਯਲਹਰ੍ਯਾਂ ਆਨਂਦਲਹਰ੍ਯਾਖ੍ਯਃ ਪ੍ਰਥਮੋਭਾਗਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ
Here ends Anandalahari, the first part of Soundaryalahari.
ਸੌਂਦਰ੍ਯਲਹਰਿ ੪੨ - ੫੦
ਗਤੈਰ੍ਮਾਣਿਕ੍ਯਤ੍ਵਂ ਗਗਨਮਣਿਭਿਃ ਸਾਂਦ੍ਰਘਟਿਤਂ
ਕਿਰੀਟਂ ਤੇ ਹੈਮਂ ਹਿਮਗਿਰਿਸੁਤੇ ਕੀਰ੍ਤਯਤਿ ਯਃ ,
ਸ ਨੀਡੇਯਚ੍ਛਾਯਾਚ੍ਛੁਰਣਸ਼ਬਲਂ ਚਂਦ੍ਰ ਸ਼ਕਲਂ
ਧਨੁਃ ਸ਼ੌਨਾਸੀਰਂ ਕਿਮਿਤਿ ਨ ਨਿਬਧ੍ਨਾਤਿ ਧਿਣਾਮ੍ . ੪੨ .
ਗਤੈਃ ਮਾਣਿਕ੍ਯਤ੍ਵਂ - which have become gems
ਗਗਨ ਮਣਿਭਿਃ - with the twelve Adityas (suns)
ਸਾਂਦ੍ਰ ਘਟਿਤਂ - densely combined
ਕਿਰੀਟਂ ਤੇ - your crown
ਹੈਮਂ - golden
ਹਿਮ ਗਿਰਿ ਸੁਤੇ - Oh daughter of the snowy mountain! (Sakti)
ਕੀਰ੍ਤਯਤਿ ਯਃ - he who narrates
ਨੀਡੇਯਚ੍ਛਾਯਾ - lustre of the celestial orbs
ਛੁਰਣ ਸ਼ਬਲਂ - enveloped by variegated colour
ਚਂਦ੍ਰ ਸ਼ਕਲਂ - the fragment of the moon (crescent moon)
ਧਨੁਃ ਸ਼ੌਨਾਸੀਰਂ - bow of Indra (rainbow)
ਕਿਂ ਇਤਿ - is it?
ਨ ਨਿਬਧ੍ਨਾਤਿ - will he not compose?
ਧਿਣਾਮ੍ - in the hymn
Oh daughter of the snowy mountain! he who narrates of your golden crown with the twelve suns which have become gems that are densely combined, will he not compose in the hymn that the fragment of the moon is the rainbow, enveloped as it is by variegated colour from the lustre of the celestial orbs (the suns)?
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਧੁਨੋਤੁ ਧ੍ਵਾਂਤਂ ਨਸ੍ਤੁਲਿਤਦਲਿਤੇਂਦੀਵਰ ਵਨਂ
ਘਨਸ੍ਨਿਗ੍ਧ ਸ਼੍ਲਕ੍੍ਣਂ ਚਿਕੁਰ ਨਿਕੁਰੁਂਬਂ ਤਵ ਸ਼ਿਵੇ ,
ਯਦੀਯਂ ਸੌਰਭ੍ਯਂ ਸਹਜਮੁਪਲਬ੍ਧੁਂ ਸੁਮਨਸੋ
ਵਸਂਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਨ੍ਯੇ ਵਲਮਥਨ ਵਾਟੀ ਵਿਟਪਿਨਾਮ੍ . ੪੩ .
ਧੁਨੋਤੁ - let it remove
ਧ੍ਵਾਂਤਂ ਨਃ - our darkness (ignorance)
ਤੁਲਿਤ - resembles
ਦਲਿਤ ਇਂਦੀਵਰ ਵਨਂ - the full bloomed blue lotus cluster
ਘਨ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧ - which is dense, glossy
ਸ਼੍ਲਕ੍੍ਣਂ - soft
ਚਿਕੁਰ ਨਿਕੁਰੁਂਬਂ - mass of hair
ਤਵ ਸ਼ਿਵੇ - your Oh Sivaa! (Sakti)
ਯਤ੍ ਇਯਂ - of which (this hair)
ਸੌਰਭ੍ਯਂ - fragrance
ਸਹਜਂ - natural
ਉਪਲਬ੍ਧੁਂ - to obtain
ਸੁਮਨਸਃ - the flowers
ਵਸਂਤਿ - dwell
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ - in this (it)
ਮਨ੍ਯੇ - I think
ਵਲ ਮਥਨ - the enemy of Vala (Indra)
ਵਾਟੀ ਵਿਟਪਿਨਾਮ੍ - the trees of the garden
Oh Sivaa! let your mass of hair which is dense, glossy (and) soft, which resembles the full bloomed blue lotus cluster remove our darkness. I think, to obtain the natural fragrance of which, the flowers of the trees of the garden of Indra dwell in it.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤਨੋਤੁ ਕ੍ੇਮਂ ਨਸ੍ਤਵ ਵਦਨਸੌਂਦਰ੍ਯ ਲਹਰੀ
ਪਰੀਵਾਹਸ੍ਰੋਤਃ ਸਰਣਿਰਿਵ ਸੀਮਂਤਸਰਣਿਃ ,
ਵਹਂਤੀ ਸਿਂਦੂਰਂ ਪ੍ਰਬਲਕਬਰੀ ਭਾਰ ਤਿਮਿਰ
ਦ੍ਵਿਾਂ ਬਂਦੈਰ੍ਬਂਦੀਕਤਮਿਵ ਨਵੀਨਾਰ੍ਕ ਕਿਰਣਮ੍ . ੪੪ .
ਤਨੋਤੁ - let it grant
ਕ੍ੇਮਂ ਨਃ - our well being
ਤਵ - your
ਵਦਨ ਸੌਂਦਰ੍ਯ ਲਹਰੀ - wave of facial beauty
ਪਰੀਵਾਹ ਸ੍ਰੋਤਃ - overflowing stream
ਸਰਣਿਃ ਇਵ - like the path
ਸੀਮਂਤ ਸਰਣਿਃ - the line of hair parting
ਵਹਂਤੀ - which bears
ਸਿਂਦੂਰਂ - vermillion powder (worn by married women as an auspicious symbol)
ਪ੍ਰਬਲ - the very great
ਕਬਰੀ ਭਾਰ - mass of hair
ਤਿਮਿਰ - darkness
ਦ੍ਵਿਾਂ ਬਂਦੈਃ - multitude of foes
ਬਂਦੀ ਕਤਂ ਇਵ - as if captured by
ਨਵੀਨ - newly (risen)
ਅਰ੍ਕ ਕਿਰਣਂ - ray of the sun
Let (your) line of hair parting, which is like the path of an overflowing stream from the wave of your facial beauty, which bears the vermillion powder, (like) the ray of the newly (risen) sun, (and) which is as if captured by the very great mass of hair, like the multitude of foes (in the form of) darkness, grant our well being.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਅਰਾਲੈਃ ਸ੍ਵਭਾਵ੍ਯਾਦਲਿ ਕਲਭ ਸਸ਼੍ਰੀਭਿਰਲਕੈਃ
ਪਰੀਤਂ ਤੇ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਪਰਿਹਸਤਿ ਪਂਕੇਰੁਹ ਰੁਚਿਮ੍ ,
ਦਰਸ੍ਮੇਰੇ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਦਸ਼ਨਰੁਚਿ ਕਿਂਜਲ੍ਕ ਰੁਚਿਰੇ
ਸੁਗਂਧੌ ਮਾਦ੍ਯਂਤਿ ਸ੍ਮਰ ਦਹਨ ਚਕ੍ੁਰ੍ਮਧੁਲਿਹਃ . ੪੫ .
ਅਰਾਲੈਃ - curly
ਸ੍ਵਭਾਵ੍ਯਾਤ੍ - naturally
ਅਲਿ ਕਲਭ - young bees
ਸਸ਼੍ਰੀਭਿਃ - with the beauty
ਅਲਕੈਃ - by hair
ਪਰੀਤਂ - surrounded
ਤੇ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ - your face
ਪਰਿਹਸਤਿ - ridicules
ਪਂਕੇਰੁਹ ਰੁਚਿਂ - the beauty of the lotus
ਦਰਸ੍ਮੇਰੇ - slight smile
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ - in which (your face)
ਦਸ਼ਨ ਰੁਚਿ - the lustrous teeth
ਕਿਂਜਲ੍ਕ ਰੁਚਿਰੇ - the beautiful lotus filaments
ਗਂਧੌ - which is fragrant
ਮਾਦ੍ਯਂਤਿ - they rejoice
ਸ੍ਮਰ ਦਹਨ - the scorcher of Cupid (Siva)
ਚਕ੍ੁਃ - the eyes
ਮਧੁਲਿਹਃ - the bees
Your face surrounded by naturally curly hair with the beauty of young bees, ridicules the beauty of the lotus. In which (face), there is a slight smile, the lustrous teeth are the beautiful lotus filaments, which is fragrant, and in which the honey bees of the eyes of Siva rejoice.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਲਲਾਟਂ ਲਾਵਣ੍ਯ ਦ੍ਯੁਤਿ ਵਿਮਲਮਾਭਾਤਿ ਤਵ ਯਤ੍
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਤਨ੍ਮਨ੍ਯੇ ਮਕੁਟਘਟਿਤਂ ਚਂਦ੍ਰਸ਼ਕਲਮ੍ ,
ਵਿਪਰ੍ਯਾਸ ਨ੍ਯਾਸਾਦੁਭਯਮਪਿ ਸਂਭੂਯ ਚ ਮਿਥਃ
ਸੁਧਾਲੇਪਸ੍ਯੂਤਿਃ ਪਰਿਣਮਤਿ ਰਾਕਾ ਹਿਮਕਰਃ . ੪੬ .
ਲਲਾਟਂ - forehead
ਲਾਵਣ੍ਯ ਦ੍ਯੁਤਿ - lustrous beauty
ਵਿਮਲਂ - pure
ਆਭਾਤਿ - shines
ਤਵ - of your's
ਯਤ੍ - that
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ - the second
ਤਤ੍ ਮਨ੍ਯੇ - I think, it
ਮਕੁਟ ਘਟਿਤਂ - enjoined to the crown
ਚਂਦ੍ਰ ਸ਼ਕਲਂ - fragment of moon (crescent moon)
ਵਿਪਰ੍ਯਾਸ ਨ੍ਯਾਸਾਤ੍ - on placing in reverse
ਉਭਯਂ - the two
ਅਪਿ - and
ਸਂਭੂਯ ਚ ਮਿਥਃ - and combined mutually
ਸੁਧਾ ਲੇਪ ਸ੍ਯੂਤਿਃ - with the seam plastered by nectar
ਪਰਿਣਮਤਿ - transforms
ਰਾਕਾ ਹਿਮਕਰਃ - the moon on a full moon night
That forehead of yours which shines with pure lustrous beauty, I think it to be the second fragment of moon, enjoined to (your) crown. And the two on placing in reverse, and combined mutually, with the seam plastered by nectar, transforms into the moon on a full moon night.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਭ੍ਰੁਵੌ ਭੁਗ੍ਨੇ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਭੁਵਨ ਭਯ ਭਂਗ ਵ੍ਯਸਨਿਨਿ
ਤ੍ਵਦੀਯੇ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਮਧੁਕਰ ਰੁਚਿਭ੍ਯਾਂ ਧਤਗੁਣਮ੍ ,
ਧਨੁਰ੍ਮਨ੍ਯੇ ਸਵ੍ਯੇਤਰਕਰ ਗਹੀਤਂ ਰਤਿਪਤੇਃ
ਪ੍ਰਕੋ੍ਠੇ ਮੁ੍ਟੌ ਚ ਸ੍ਥਗਯਤਿ ਨਿਗੂਢਾਂਤਰਮੁਮੇ . ੪੭ .
ਭ੍ਰੁਵੌ - eyebrows
ਭੁਗ੍ਨੇ ਕਿਂਚਿਤ੍ - slightly curved
ਭੁਵਨ ਭਯ ਭਂਗ ਵ੍ਯਸਨਿਨਿ - Oh one devoted to defeating fear of the world! (Sakti)
ਤ੍ਵਦੀਯੇ - your
ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ - with (your) eyes
ਮਧੁਕਰ ਰੁਚਿਭ੍ਯਾਂ - beautiful as bees
ਧਤ ਗੁਣਂ ਧਨੁਃ - the bow with (bow) string fixed
ਮਨ੍ਯੇ - I think
ਸਵ੍ਯੇਤਰਕਰ ਗਹੀਤਂ - grasped by the left hand
ਰਤਿ ਪਤੇਃ - of the husband of Rati (Cupid)
ਪ੍ਰਕੋ੍ਠੇ ਮੁ੍ਟੌ ਚ - the elbows and fist
ਸ੍ਥਗਯਤਿ - conceals
ਨਿਗੂਢਾਂਤਰਂ - hidden middle
ਉਮੇ - Oh Uma! (Sakti)
Oh Uma! Oh one devoted to destroying fear of the world ! I think your slightly curved eyebrows are (like) the bow of Cupid, with (your eyes), beautiful as bees, the fixed bow string, grasped by the left hand, with the middle hidden by the elbow and the fist which conceals (it).
Note : For a description of the bow of Cupid, see verse 6.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਅਹਃ ਸੂਤੇ ਸਵ੍ਯ ਤਵ ਨਯਨਮਰ੍ਕਾਤ੍ਮਕਤਯਾ
ਤ੍ਰਿਯਾਮਂ ਵਾਮਂ ਤੇ ਸਜਤਿ ਰਜਨੀਨਾਯਕਤਯਾ ,
ਤਤੀਯਾ ਤੇ ਦ੍ਟਿਰ੍ਦਰਦਲਿਤ ਹੇਮਾਂਬੁਜ ਰੁਚਿਃ
ਸਮਾਧਤ੍ਤੇ ਸਂਧ੍ਯਾਂ ਦਿਵਸ ਨਿਸ਼ਯੋਰਂਤਰਚਰੀਮ੍ . ੪੮ .
ਅਹਃ - the day
ਸੂਤੇ - begets
ਸਵ੍ਯ ਤਵ ਨਯਨਂ - your right eye
ਅਰ੍ਕਾਤ੍ਮਕਤਯਾ - being of the nature of the sun
ਤ੍ਰਿਯਾਮਂ - night
ਵਾਮਂ ਤੇ - your left
ਸਜਤਿ - creates
ਰਜਨੀ ਨਾਯਕਤਯਾ - being of the nature of the moon
ਤਤੀਯਾ - third
ਤੇ ਦ੍ਟਿਃ - your eye
ਦਰ ਦਲਿਤ - slightly blossomed
ਹੇਮਾਂਬੁਜ - golden lotus
ਰੁਚਿਃ - lustre
ਸਮਾਧਤ੍ਤੇ - produces well
ਸਂਧ੍ਯਾਂ - twilight
ਦਿਵਸ ਨਿਸ਼ਯੋਃ - day and night
ਅਂਤਰ ਚਰੀਮ੍ - abiding in between
Your right eye being of the nature of the sun, begets the day, your left (eye) being of the nature of the moon creates the night. Your third eye with the lustre of a slightly blossomed golden lotus produces well the twilight, abiding inbetween the day and night.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਸ੍ਫੁਟਰੁਚਿਰਯੋਧ੍ਯਾ ਕੁਵਲਯੈਃ
ਕਪਾਧਾਰਾਧਾਰਾ ਕਿਮਪਿ ਮਧੁਰਾਭੋਗਵਤਿਕਾ ,
ਅਵਂਤੀ ਦ੍ਟਿਸ੍ਤੇ ਬਹੁਨਗਰ ਵਿਸ੍ਤਾਰ ਵਿਜਯਾ
ਧ੍ਰੁਵਂ ਤਤ੍ਤਨ੍ਨਾਮ ਵ੍ਯਵਹਰਣ ਯੋਗ੍ਯਾ ਵਿਜਯਤੇ . ੪੯ .
ਵਿਸ਼ਾਲਾ - wide
ਕਲ੍ਯਾਣੀ - auspicious
ਸ੍ਫੁਟ ਰੁਚਿਃ - full bloomed beauty
ਅਯੋਧ੍ਯਾ - unassailable (in beauty)
ਕੁਵਲਯੈਃ - by blue water lilies
ਕਪਾ ਧਾਰਾ - stream of compassion
ਆਧਾਰਾ - reservoir
ਕਿਂ ਅਪਿ ਮਧੁਰਾ - indescribably sweet
ਆਭੋਗਵਤਿਕਾ - long
ਅਵਂਤੀ - protecting
ਦ੍ਟਿਃ ਤੇ - your eyes
ਬਹੁ ਨਗਰ - many cities
ਵਿਸ੍ਤਾਰ ਵਿਜਯਾ - surpassing the expanse
ਧ੍ਰੁਵਂ - certainly
ਤਤ੍ ਤਤ੍ ਨਾਮ - by their respective names (the cities named Visala, Kalyani, Ayodhya, Dhara, Madhura, Bhogavati, Avanti and Vijaya)
ਵ੍ਯਵਹਰਣ ਯੋਗ੍ਯਾ - deserving of usage
ਵਿਜਯਤੇ - victorious
Wide, auspicious, of full bloomed beauty, unassailable by blue water lilies, the reservoir of a stream of compassion, indescribably sweet, long, protecting, surpassing the expanse of many cities and deserving of usage by their respective names (Visala, Kalyani etc.), your eyes are certainly victorious.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਕਵੀਨਾਂ ਸਂਦਰ੍ਭ ਸ੍ਤਬਕ ਮਕਰਂਦੈਕ ਰਸਿਕਂ
ਕਟਾਕ੍ ਵ੍ਯਾਕ੍ੇਪ ਭ੍ਰਮਰਕਲਭੌ ਕਰ੍ਣਯੁਗਲਮ੍ ,
ਅਮੁਂਚਂਤੌ ਦ੍ਟ੍ਵਾ ਤਵ ਨਵਰਸਾਸ੍ਵਾਦ ਤਰਲੌ
ਅਸੂਯਾ ਸਂਸਰ੍ਗਾਦਲਿਕ ਨਯਨਂ ਕਿਂਚਿਦਰੁਣਮ੍ . ੫੦.
ਕਵੀਨਾਂ - of poets
ਸਂਦਰ੍ਭਃ - composition
ਸ੍ਤਬਕ - flower cluster
ਮਕਰਂਦ - honey (of flowers)
ਏਕ ਰਸਿਕਂ - solely relishing
ਕਟਾਕ੍ ਵ੍ਯਾਕ੍ੇਪ - distracted glance
ਭ੍ਰਮਰ ਕਲਭੌ - young bees
ਕਰ੍ਣ ਯੁਗਲਂ - pair of ears (listening to the composition)
ਅਮੁਂਚਂਤੌ - not releasing
ਦ੍ਟ੍ਵਾ - having seen
ਤਵ - your
ਨਵ ਰਸ - nine (poetic) sentiments (Sringara, Raudra, Vira, Bhayanaka, Hasya, Karuna, Adbhuta, Bibhatsa and Santa)
ਆਸ੍ਵਾਦ ਤਰਲੌ - wanton in the relish
ਅਸੂਯਾ - envy
ਸਂਸਰ੍ਗਾਤ੍ - by contact with
ਅਲਿਕ ਨਯਨਂ - the eye on the forehead
ਕਿਂਚਿਤ੍ ਅਰੁਣਮ੍ - is a little red
Having seen your distracted glance (resembling) young bees solely relishing the honey of the flower cluster of the composition of poets, wanton in the relish of the nine sentiments (Sringara etc.) not releasing (your) pair of ears, the eye on (your) forehead is a little red by contact with envy.
ਕਿਰੀਟਂ ਤੇ ਹੈਮਂ ਹਿਮਗਿਰਿਸੁਤੇ ਕੀਰ੍ਤਯਤਿ ਯਃ ,
ਸ ਨੀਡੇਯਚ੍ਛਾਯਾਚ੍ਛੁਰਣਸ਼ਬਲਂ ਚਂਦ੍ਰ ਸ਼ਕਲਂ
ਧਨੁਃ ਸ਼ੌਨਾਸੀਰਂ ਕਿਮਿਤਿ ਨ ਨਿਬਧ੍ਨਾਤਿ ਧਿਣਾਮ੍ . ੪੨ .
ਗਤੈਃ ਮਾਣਿਕ੍ਯਤ੍ਵਂ - which have become gems
ਗਗਨ ਮਣਿਭਿਃ - with the twelve Adityas (suns)
ਸਾਂਦ੍ਰ ਘਟਿਤਂ - densely combined
ਕਿਰੀਟਂ ਤੇ - your crown
ਹੈਮਂ - golden
ਹਿਮ ਗਿਰਿ ਸੁਤੇ - Oh daughter of the snowy mountain! (Sakti)
ਕੀਰ੍ਤਯਤਿ ਯਃ - he who narrates
ਨੀਡੇਯਚ੍ਛਾਯਾ - lustre of the celestial orbs
ਛੁਰਣ ਸ਼ਬਲਂ - enveloped by variegated colour
ਚਂਦ੍ਰ ਸ਼ਕਲਂ - the fragment of the moon (crescent moon)
ਧਨੁਃ ਸ਼ੌਨਾਸੀਰਂ - bow of Indra (rainbow)
ਕਿਂ ਇਤਿ - is it?
ਨ ਨਿਬਧ੍ਨਾਤਿ - will he not compose?
ਧਿਣਾਮ੍ - in the hymn
Oh daughter of the snowy mountain! he who narrates of your golden crown with the twelve suns which have become gems that are densely combined, will he not compose in the hymn that the fragment of the moon is the rainbow, enveloped as it is by variegated colour from the lustre of the celestial orbs (the suns)?
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਧੁਨੋਤੁ ਧ੍ਵਾਂਤਂ ਨਸ੍ਤੁਲਿਤਦਲਿਤੇਂਦੀਵਰ ਵਨਂ
ਘਨਸ੍ਨਿਗ੍ਧ ਸ਼੍ਲਕ੍੍ਣਂ ਚਿਕੁਰ ਨਿਕੁਰੁਂਬਂ ਤਵ ਸ਼ਿਵੇ ,
ਯਦੀਯਂ ਸੌਰਭ੍ਯਂ ਸਹਜਮੁਪਲਬ੍ਧੁਂ ਸੁਮਨਸੋ
ਵਸਂਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਨ੍ਯੇ ਵਲਮਥਨ ਵਾਟੀ ਵਿਟਪਿਨਾਮ੍ . ੪੩ .
ਧੁਨੋਤੁ - let it remove
ਧ੍ਵਾਂਤਂ ਨਃ - our darkness (ignorance)
ਤੁਲਿਤ - resembles
ਦਲਿਤ ਇਂਦੀਵਰ ਵਨਂ - the full bloomed blue lotus cluster
ਘਨ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧ - which is dense, glossy
ਸ਼੍ਲਕ੍੍ਣਂ - soft
ਚਿਕੁਰ ਨਿਕੁਰੁਂਬਂ - mass of hair
ਤਵ ਸ਼ਿਵੇ - your Oh Sivaa! (Sakti)
ਯਤ੍ ਇਯਂ - of which (this hair)
ਸੌਰਭ੍ਯਂ - fragrance
ਸਹਜਂ - natural
ਉਪਲਬ੍ਧੁਂ - to obtain
ਸੁਮਨਸਃ - the flowers
ਵਸਂਤਿ - dwell
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ - in this (it)
ਮਨ੍ਯੇ - I think
ਵਲ ਮਥਨ - the enemy of Vala (Indra)
ਵਾਟੀ ਵਿਟਪਿਨਾਮ੍ - the trees of the garden
Oh Sivaa! let your mass of hair which is dense, glossy (and) soft, which resembles the full bloomed blue lotus cluster remove our darkness. I think, to obtain the natural fragrance of which, the flowers of the trees of the garden of Indra dwell in it.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤਨੋਤੁ ਕ੍ੇਮਂ ਨਸ੍ਤਵ ਵਦਨਸੌਂਦਰ੍ਯ ਲਹਰੀ
ਪਰੀਵਾਹਸ੍ਰੋਤਃ ਸਰਣਿਰਿਵ ਸੀਮਂਤਸਰਣਿਃ ,
ਵਹਂਤੀ ਸਿਂਦੂਰਂ ਪ੍ਰਬਲਕਬਰੀ ਭਾਰ ਤਿਮਿਰ
ਦ੍ਵਿਾਂ ਬਂਦੈਰ੍ਬਂਦੀਕਤਮਿਵ ਨਵੀਨਾਰ੍ਕ ਕਿਰਣਮ੍ . ੪੪ .
ਤਨੋਤੁ - let it grant
ਕ੍ੇਮਂ ਨਃ - our well being
ਤਵ - your
ਵਦਨ ਸੌਂਦਰ੍ਯ ਲਹਰੀ - wave of facial beauty
ਪਰੀਵਾਹ ਸ੍ਰੋਤਃ - overflowing stream
ਸਰਣਿਃ ਇਵ - like the path
ਸੀਮਂਤ ਸਰਣਿਃ - the line of hair parting
ਵਹਂਤੀ - which bears
ਸਿਂਦੂਰਂ - vermillion powder (worn by married women as an auspicious symbol)
ਪ੍ਰਬਲ - the very great
ਕਬਰੀ ਭਾਰ - mass of hair
ਤਿਮਿਰ - darkness
ਦ੍ਵਿਾਂ ਬਂਦੈਃ - multitude of foes
ਬਂਦੀ ਕਤਂ ਇਵ - as if captured by
ਨਵੀਨ - newly (risen)
ਅਰ੍ਕ ਕਿਰਣਂ - ray of the sun
Let (your) line of hair parting, which is like the path of an overflowing stream from the wave of your facial beauty, which bears the vermillion powder, (like) the ray of the newly (risen) sun, (and) which is as if captured by the very great mass of hair, like the multitude of foes (in the form of) darkness, grant our well being.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਅਰਾਲੈਃ ਸ੍ਵਭਾਵ੍ਯਾਦਲਿ ਕਲਭ ਸਸ਼੍ਰੀਭਿਰਲਕੈਃ
ਪਰੀਤਂ ਤੇ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਪਰਿਹਸਤਿ ਪਂਕੇਰੁਹ ਰੁਚਿਮ੍ ,
ਦਰਸ੍ਮੇਰੇ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਦਸ਼ਨਰੁਚਿ ਕਿਂਜਲ੍ਕ ਰੁਚਿਰੇ
ਸੁਗਂਧੌ ਮਾਦ੍ਯਂਤਿ ਸ੍ਮਰ ਦਹਨ ਚਕ੍ੁਰ੍ਮਧੁਲਿਹਃ . ੪੫ .
ਅਰਾਲੈਃ - curly
ਸ੍ਵਭਾਵ੍ਯਾਤ੍ - naturally
ਅਲਿ ਕਲਭ - young bees
ਸਸ਼੍ਰੀਭਿਃ - with the beauty
ਅਲਕੈਃ - by hair
ਪਰੀਤਂ - surrounded
ਤੇ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ - your face
ਪਰਿਹਸਤਿ - ridicules
ਪਂਕੇਰੁਹ ਰੁਚਿਂ - the beauty of the lotus
ਦਰਸ੍ਮੇਰੇ - slight smile
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ - in which (your face)
ਦਸ਼ਨ ਰੁਚਿ - the lustrous teeth
ਕਿਂਜਲ੍ਕ ਰੁਚਿਰੇ - the beautiful lotus filaments
ਗਂਧੌ - which is fragrant
ਮਾਦ੍ਯਂਤਿ - they rejoice
ਸ੍ਮਰ ਦਹਨ - the scorcher of Cupid (Siva)
ਚਕ੍ੁਃ - the eyes
ਮਧੁਲਿਹਃ - the bees
Your face surrounded by naturally curly hair with the beauty of young bees, ridicules the beauty of the lotus. In which (face), there is a slight smile, the lustrous teeth are the beautiful lotus filaments, which is fragrant, and in which the honey bees of the eyes of Siva rejoice.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਲਲਾਟਂ ਲਾਵਣ੍ਯ ਦ੍ਯੁਤਿ ਵਿਮਲਮਾਭਾਤਿ ਤਵ ਯਤ੍
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਤਨ੍ਮਨ੍ਯੇ ਮਕੁਟਘਟਿਤਂ ਚਂਦ੍ਰਸ਼ਕਲਮ੍ ,
ਵਿਪਰ੍ਯਾਸ ਨ੍ਯਾਸਾਦੁਭਯਮਪਿ ਸਂਭੂਯ ਚ ਮਿਥਃ
ਸੁਧਾਲੇਪਸ੍ਯੂਤਿਃ ਪਰਿਣਮਤਿ ਰਾਕਾ ਹਿਮਕਰਃ . ੪੬ .
ਲਲਾਟਂ - forehead
ਲਾਵਣ੍ਯ ਦ੍ਯੁਤਿ - lustrous beauty
ਵਿਮਲਂ - pure
ਆਭਾਤਿ - shines
ਤਵ - of your's
ਯਤ੍ - that
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ - the second
ਤਤ੍ ਮਨ੍ਯੇ - I think, it
ਮਕੁਟ ਘਟਿਤਂ - enjoined to the crown
ਚਂਦ੍ਰ ਸ਼ਕਲਂ - fragment of moon (crescent moon)
ਵਿਪਰ੍ਯਾਸ ਨ੍ਯਾਸਾਤ੍ - on placing in reverse
ਉਭਯਂ - the two
ਅਪਿ - and
ਸਂਭੂਯ ਚ ਮਿਥਃ - and combined mutually
ਸੁਧਾ ਲੇਪ ਸ੍ਯੂਤਿਃ - with the seam plastered by nectar
ਪਰਿਣਮਤਿ - transforms
ਰਾਕਾ ਹਿਮਕਰਃ - the moon on a full moon night
That forehead of yours which shines with pure lustrous beauty, I think it to be the second fragment of moon, enjoined to (your) crown. And the two on placing in reverse, and combined mutually, with the seam plastered by nectar, transforms into the moon on a full moon night.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਭ੍ਰੁਵੌ ਭੁਗ੍ਨੇ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਭੁਵਨ ਭਯ ਭਂਗ ਵ੍ਯਸਨਿਨਿ
ਤ੍ਵਦੀਯੇ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਮਧੁਕਰ ਰੁਚਿਭ੍ਯਾਂ ਧਤਗੁਣਮ੍ ,
ਧਨੁਰ੍ਮਨ੍ਯੇ ਸਵ੍ਯੇਤਰਕਰ ਗਹੀਤਂ ਰਤਿਪਤੇਃ
ਪ੍ਰਕੋ੍ਠੇ ਮੁ੍ਟੌ ਚ ਸ੍ਥਗਯਤਿ ਨਿਗੂਢਾਂਤਰਮੁਮੇ . ੪੭ .
ਭ੍ਰੁਵੌ - eyebrows
ਭੁਗ੍ਨੇ ਕਿਂਚਿਤ੍ - slightly curved
ਭੁਵਨ ਭਯ ਭਂਗ ਵ੍ਯਸਨਿਨਿ - Oh one devoted to defeating fear of the world! (Sakti)
ਤ੍ਵਦੀਯੇ - your
ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ - with (your) eyes
ਮਧੁਕਰ ਰੁਚਿਭ੍ਯਾਂ - beautiful as bees
ਧਤ ਗੁਣਂ ਧਨੁਃ - the bow with (bow) string fixed
ਮਨ੍ਯੇ - I think
ਸਵ੍ਯੇਤਰਕਰ ਗਹੀਤਂ - grasped by the left hand
ਰਤਿ ਪਤੇਃ - of the husband of Rati (Cupid)
ਪ੍ਰਕੋ੍ਠੇ ਮੁ੍ਟੌ ਚ - the elbows and fist
ਸ੍ਥਗਯਤਿ - conceals
ਨਿਗੂਢਾਂਤਰਂ - hidden middle
ਉਮੇ - Oh Uma! (Sakti)
Oh Uma! Oh one devoted to destroying fear of the world ! I think your slightly curved eyebrows are (like) the bow of Cupid, with (your eyes), beautiful as bees, the fixed bow string, grasped by the left hand, with the middle hidden by the elbow and the fist which conceals (it).
Note : For a description of the bow of Cupid, see verse 6.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਅਹਃ ਸੂਤੇ ਸਵ੍ਯ ਤਵ ਨਯਨਮਰ੍ਕਾਤ੍ਮਕਤਯਾ
ਤ੍ਰਿਯਾਮਂ ਵਾਮਂ ਤੇ ਸਜਤਿ ਰਜਨੀਨਾਯਕਤਯਾ ,
ਤਤੀਯਾ ਤੇ ਦ੍ਟਿਰ੍ਦਰਦਲਿਤ ਹੇਮਾਂਬੁਜ ਰੁਚਿਃ
ਸਮਾਧਤ੍ਤੇ ਸਂਧ੍ਯਾਂ ਦਿਵਸ ਨਿਸ਼ਯੋਰਂਤਰਚਰੀਮ੍ . ੪੮ .
ਅਹਃ - the day
ਸੂਤੇ - begets
ਸਵ੍ਯ ਤਵ ਨਯਨਂ - your right eye
ਅਰ੍ਕਾਤ੍ਮਕਤਯਾ - being of the nature of the sun
ਤ੍ਰਿਯਾਮਂ - night
ਵਾਮਂ ਤੇ - your left
ਸਜਤਿ - creates
ਰਜਨੀ ਨਾਯਕਤਯਾ - being of the nature of the moon
ਤਤੀਯਾ - third
ਤੇ ਦ੍ਟਿਃ - your eye
ਦਰ ਦਲਿਤ - slightly blossomed
ਹੇਮਾਂਬੁਜ - golden lotus
ਰੁਚਿਃ - lustre
ਸਮਾਧਤ੍ਤੇ - produces well
ਸਂਧ੍ਯਾਂ - twilight
ਦਿਵਸ ਨਿਸ਼ਯੋਃ - day and night
ਅਂਤਰ ਚਰੀਮ੍ - abiding in between
Your right eye being of the nature of the sun, begets the day, your left (eye) being of the nature of the moon creates the night. Your third eye with the lustre of a slightly blossomed golden lotus produces well the twilight, abiding inbetween the day and night.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਸ੍ਫੁਟਰੁਚਿਰਯੋਧ੍ਯਾ ਕੁਵਲਯੈਃ
ਕਪਾਧਾਰਾਧਾਰਾ ਕਿਮਪਿ ਮਧੁਰਾਭੋਗਵਤਿਕਾ ,
ਅਵਂਤੀ ਦ੍ਟਿਸ੍ਤੇ ਬਹੁਨਗਰ ਵਿਸ੍ਤਾਰ ਵਿਜਯਾ
ਧ੍ਰੁਵਂ ਤਤ੍ਤਨ੍ਨਾਮ ਵ੍ਯਵਹਰਣ ਯੋਗ੍ਯਾ ਵਿਜਯਤੇ . ੪੯ .
ਵਿਸ਼ਾਲਾ - wide
ਕਲ੍ਯਾਣੀ - auspicious
ਸ੍ਫੁਟ ਰੁਚਿਃ - full bloomed beauty
ਅਯੋਧ੍ਯਾ - unassailable (in beauty)
ਕੁਵਲਯੈਃ - by blue water lilies
ਕਪਾ ਧਾਰਾ - stream of compassion
ਆਧਾਰਾ - reservoir
ਕਿਂ ਅਪਿ ਮਧੁਰਾ - indescribably sweet
ਆਭੋਗਵਤਿਕਾ - long
ਅਵਂਤੀ - protecting
ਦ੍ਟਿਃ ਤੇ - your eyes
ਬਹੁ ਨਗਰ - many cities
ਵਿਸ੍ਤਾਰ ਵਿਜਯਾ - surpassing the expanse
ਧ੍ਰੁਵਂ - certainly
ਤਤ੍ ਤਤ੍ ਨਾਮ - by their respective names (the cities named Visala, Kalyani, Ayodhya, Dhara, Madhura, Bhogavati, Avanti and Vijaya)
ਵ੍ਯਵਹਰਣ ਯੋਗ੍ਯਾ - deserving of usage
ਵਿਜਯਤੇ - victorious
Wide, auspicious, of full bloomed beauty, unassailable by blue water lilies, the reservoir of a stream of compassion, indescribably sweet, long, protecting, surpassing the expanse of many cities and deserving of usage by their respective names (Visala, Kalyani etc.), your eyes are certainly victorious.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਕਵੀਨਾਂ ਸਂਦਰ੍ਭ ਸ੍ਤਬਕ ਮਕਰਂਦੈਕ ਰਸਿਕਂ
ਕਟਾਕ੍ ਵ੍ਯਾਕ੍ੇਪ ਭ੍ਰਮਰਕਲਭੌ ਕਰ੍ਣਯੁਗਲਮ੍ ,
ਅਮੁਂਚਂਤੌ ਦ੍ਟ੍ਵਾ ਤਵ ਨਵਰਸਾਸ੍ਵਾਦ ਤਰਲੌ
ਅਸੂਯਾ ਸਂਸਰ੍ਗਾਦਲਿਕ ਨਯਨਂ ਕਿਂਚਿਦਰੁਣਮ੍ . ੫੦.
ਕਵੀਨਾਂ - of poets
ਸਂਦਰ੍ਭਃ - composition
ਸ੍ਤਬਕ - flower cluster
ਮਕਰਂਦ - honey (of flowers)
ਏਕ ਰਸਿਕਂ - solely relishing
ਕਟਾਕ੍ ਵ੍ਯਾਕ੍ੇਪ - distracted glance
ਭ੍ਰਮਰ ਕਲਭੌ - young bees
ਕਰ੍ਣ ਯੁਗਲਂ - pair of ears (listening to the composition)
ਅਮੁਂਚਂਤੌ - not releasing
ਦ੍ਟ੍ਵਾ - having seen
ਤਵ - your
ਨਵ ਰਸ - nine (poetic) sentiments (Sringara, Raudra, Vira, Bhayanaka, Hasya, Karuna, Adbhuta, Bibhatsa and Santa)
ਆਸ੍ਵਾਦ ਤਰਲੌ - wanton in the relish
ਅਸੂਯਾ - envy
ਸਂਸਰ੍ਗਾਤ੍ - by contact with
ਅਲਿਕ ਨਯਨਂ - the eye on the forehead
ਕਿਂਚਿਤ੍ ਅਰੁਣਮ੍ - is a little red
Having seen your distracted glance (resembling) young bees solely relishing the honey of the flower cluster of the composition of poets, wanton in the relish of the nine sentiments (Sringara etc.) not releasing (your) pair of ears, the eye on (your) forehead is a little red by contact with envy.
ਸੌਂਦਰ੍ਯਲਹਰਿ ੫੧ - ੬੦
ਸ਼ਿਵੇ ਸ਼ਂਗਾਰਾਰ੍ਦ੍ਰਾ ਤਦਿਤਰਜਨੇ ਕਤ੍ਸ੍ਨਪਰਾ
ਸਰੋਾ ਗਂਗਾਯਾਂ ਗਿਰਿਸ਼ਚਰਿਤੇ ਵਿਸ੍ਮਯਵਤੀ ,
ਹਰਾਹਿਭ੍ਯੋ ਭੀਤਾ ਸਰਸਿਰੁਹ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਜਨਨੀ
ਸਖੀੁ ਸ੍ਮੇਰਾ ਤੇ ਮਯਿ ਜਨਨਿ ਦ੍ਟਿਃ ਸਕਰੁਣਾ . ੫੧ .
ਸ਼ਿਵੇ - upon Siva
ਸ਼ਂਗਾਰ ਆਰ੍ਦ੍ਰਾ - melts with love (Sringara)
ਤਤ੍ ਇਤਰ ਜਨੇ - upon other men
ਕਤ੍ਸ੍ਨਪਰਾ - exceedingly contemptuos (Bibhatsa)
ਸਰੋਾ - with anger (Raudra)
ਗਂਗਾਯਾਂ - upon Ganga
ਗਿਰਿਸ਼ ਚਰਿਤੇ - at the story of Girisa (Siva)
ਵਿਸ੍ਮਯਵਤੀ - astonished (Adbhuta)
ਹਰ ਅਹਿਭ੍ਯੋ - upon the serpents of Hara (Siva)
ਭੀਤਾ - frightened (Bhayanaka)
ਸਰਸਿਰੁਹ - lotuses
ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਜਨਨੀ - producer of beauty (redness), (Vira)
ਸਖੀੁ - upon friends
ਸ੍ਮੇਰਾ - smiling
ਤੇ - your
ਮਯਿ ਜਨਨਿ - on me Oh Mother!
ਦ੍ਟਿਃ - eye
ਸਕਰੁਣਾ - with compassion (Karuna)
Oh Mother! your eye melts with love (looking) upon Siva, is exceedingly contemptuos (while looking) on other men, is with anger (when looking) upon Ganga, is astonished at the story of Girisa, is frightened (when looking) upon the serpents of Hara, (it) is the producer of beauty in lotuses, smiling (when) looking upon friends and is with compassion (when looking) upon me.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਗਤੇ ਕਰ੍ਣਾਭ੍ਯਰ੍ਣਂ ਗਰੁਤ ਇਵ ਪਕ੍੍ਮਾਣਿ ਦਧਤੀ
ਪੁਰਾਂ ਭੇਤ੍ਤੁਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਸ਼ਮ ਰਸ ਵਿਦ੍ਰਾਵਣ ਫਲੇ ,
ਇਮੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਗੋਤ੍ਰਾਧਰਪਤਿ ਕੁਲੋਤ੍ਤਂਸ ਕਲਿਕੇ
ਤਵਾਕਰ੍ਣਾਕ੍ਟ ਸ੍ਮਰਸ਼ਰ ਵਿਲਾਸਂ ਕਲਯਤਃ . ੫੨ .
ਗਤੇ - which have approached
ਕਰ੍ਣ ਅਭ੍ਯਰ੍ਣਂ - the proximity of the ear
ਗਰੁਤ ਇਵ - like feathers
ਪਕ੍੍ਮਾਣਿ - eyelashes
ਦਧਤੀ - which bear
ਪੁਰਾਂ ਭੇਤ੍ਤੁਃ - the destroyer of the bodies (physical, causal and astral), (Siva)
ਚਿਤ੍ਤ - the mind
ਪ੍ਰਸ਼ਮ ਰਸ - the sentiment of quietism
ਵਿਦ੍ਰਾਵਣ - the defeat
ਫਲੇ - which have as the object
ਇਮੇ ਨੇਤ੍ਰੇ - these two eyes
ਗੋਤ੍ਰਾਧਰਪਤਿ - the lord of the mountains (Himavan)
ਕੁਲ ਉਤ੍ਤਂਸ ਕਲਿਕੇ - Oh bud on the family crest! (Sakti)
ਤਵ ਆਕਰ੍ਣ ਆਕ੍ਟ - drawn upto your ear
ਸ੍ਮਰ ਸ਼ਰ - the arrow of Cupid
ਵਿਲਾਸਂ ਕਲਯਤਃ - they pocess the grace
Oh bud on the family crest of Himavan! these eyes of yours, which have approached the proximity of the ear, which bear eyelashes like feathers, which have the defeat of the sentiment of quietism of the mind of Siva as the object, drawn upto the ear, they pocess the grace of the arrow of Cupid.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਵਿਭਕ੍ਤ ਤ੍ਰੈਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਵ੍ਯਤਿਕਰਿਤ ਲੀਲਾਂਜਨਤਯਾ
ਵਿਭਾਤਿ ਤ੍ਵਨ੍ਨੇਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਤਯਮਿਦਮੀਸ਼ਾਨ ਦਯਿਤੇ ,
ਪੁਨਃ ਸ੍ਰ੍ਟੁਂ ਦੇਵਾਨ੍ ਦ੍ਰੁਹਿਣਹਰਿਰੁਦ੍ਰਾਨੁਪਰਤਾਨ੍
ਰਜਃ ਸਤ੍ਵਂ ਬਿਭ੍ਰਤ੍ ਤਮ ਇਤਿ ਗੁਣਾਨਾਂ ਤ੍ਰਯਮਿਵ . ੫੩ .
ਵਿਭਕ੍ਤ - seperate
ਤ੍ਰੈਵਰ੍ਣ੍ਯਂ - three colours (red, white and blue)
ਵ੍ਯਤਿਕਰਿਤ - in combination
ਲੀਲਾਂਜਨਤਯਾ - with beautifying collyrium
ਵਿਭਾਤਿ - shines
ਤ੍ਵਤ੍ ਨੇਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਤਯਂ - your three eyes
ਇਦਂ - this (these eyes)
ਈਸ਼ਾਨ ਦਯਿਤੇ - Oh beloved of Isana (Siva)
ਪੁਨਃ ਸ੍ਰ੍ਟੁਂ - to recreate
ਦੇਵਾਨ੍ - the gods
ਦ੍ਰੁਹੀਣ ਹਰਿ ਰੁਦ੍ਰਾਨ੍ - Druhina (Brahma), Hari (Vishnu) and Rudra (arising from rajas, satva and tamas respectively)
ਉਪਰਤਾਨ੍ - who have ceased to exist (in universal dissolution)
ਰਜਃ - the property of rajas (red as per poetic convention)
ਸਤ੍ਵਂ - the property of satvam (white as per poetic convention)
ਬਿਭ੍ਰਤ੍ - bearing
ਤਮ - the property of tamas (blue as per poetic convention)
ਇਤਿ ਗੁਣਾਨਾਂ - the properties which are
ਤ੍ਰਯਂ ਇਵ - the three, as if
Oh beloved of Isana ! these your three eyes shine with the three seperate colours (red, white and blue) in combination with beautifying collyrium, as if bearing the three properties which are : rajas, satva and tamas, to recreate the gods Druhina, Hari and Rudra, who have ceased to exist.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਪਵਿਤ੍ਰੀਕਰ੍ਤੁਂ ਨਃ ਪਸ਼ੁਪਤਿ ਪਰਾਧੀਨ ਹਦਯੇ
ਦਯਾ ਮਿਤ੍ਰੈਰ੍ਨੇਤ੍ਰੈਰਰੁਣ ਧਵਲ ਸ਼੍ਯਾਮ ਰੁਚਿਭਿਃ ,
ਨਦਃ ਸ਼ੋਣੋ ਗਂਗਾ ਤਪਨਤਨਯੇਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮਮੁਮ੍
ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮੁਪਨਯਸਿ ਸਂਭੇਦਮਨਘਮ੍ . ੫੪ .
ਪਵਿਤ੍ਰੀ ਕਰ੍ਤੁਂ - in order to purify
ਨਃ - us
ਪਸ਼ੁਪਤਿ ਪਰਾਧੀਨ ਹਦਯੇ - Oh one with a heart subservient to Pasupati (Siva)!
ਦਯਾ ਮਿਤ੍ਰੈਃ ਨੇਤ੍ਰੈਃ - with eyes allied to compassion
ਅਰੁਣ - red
ਧਵਲ - white
ਸ਼੍ਯਾਮ ਰੁਚਿਭਿਃ - (and) dark blue colours
ਨਦਃ ਸ਼ੋਣੋ - the river Sona (red in colour)
ਗਂਗਾ - the river Ganga (white in colour)
ਤਪਨ ਤਨਯਾ ਇਤਿ - the river Kalindi or Yamuna (dark in colour), which are
ਧ੍ਰੁਵਂ - it is certain
ਅਮੁਂ - this
ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ - the three holy rivers
ਉਪਨਯਸਿ - you bring near
ਸਂਭੇਦਂ ਅਨਘਮ੍ - pure confluence
Oh one with a heart subservient to Pasupati! with eyes allied to compassion, (and) with red, white and dark blue colours, it is certain that you bring near (us) this pure confluence of the three holy rivers which are : the river Sona, the Ganga and the Yamuna in order to purify us.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਨਿਮੇੋਨ੍ਮੇਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਲਯਮੁਦਯਂ ਯਾਤਿ ਜਗਤੀ
ਤਵੇਤ੍ਯਾਹੁਃ ਸਂਤੋ ਧਰਣਿਧਰ ਰਾਜਨ੍ਯਤਨਯੇ ,
ਤ੍ਵਦੁਨ੍ਮੇਾਜ੍ਜਾਤਂ ਜਗਦਿਦਮਸ਼ੇਂ ਪ੍ਰਲਯਤਃ
ਪਰਿਤ੍ਰਾਤੁਂ ਸ਼ਂਕੇ ਪਰਿਹਤ ਨਿਮੇਾਸ੍ਤਵ ਦਸ਼ਃ . ੫੫ .
ਨਿਮੇ - closing of the eye lids
ਉਨ੍ਮੇਾਭ੍ਯਾਂ - opening of the eye lids
ਪ੍ਰਲਯਂ ਉਦਯਂ - annihilation (and) creation
ਯਾਤਿ ਜਗਤੀ - the world proceeds to
ਤਵ - your
ਇਤਿ ਆਹੁਃ ਸਂਤਃ - thus say good men
ਧਰਣਿਧਰ ਰਾਜਨ੍ਯ ਤਨਯੇ - Oh daughter of the royal mountain! (Sakti)
ਤ੍ਵਤ੍ ਉਨ੍ਮੇਾਤ੍ ਜਾਤਂ - born of the opening of your eye lids
ਜਗਤ੍ ਇਦਂ - this world
ਅਸ਼ੇਂ - entire
ਪ੍ਰਲਯਤਃ - from annihilation
ਪਰਿਤ੍ਰਾਤੁਂ - to protect
ਸ਼ਂਕੇ - I think
ਪਰਿਹਤ - abandoned
ਨਿਮੇਾਃ - closing the eye lids
ਤਵ ਦਸ਼ਃ - your eye
Oh daughter of the royal mountain! good men say thus: "the world proceeds to annihilation (and) creation on the closing and opening of your eye lids". I suspect that your eye has abandoned closing the eye lids to protect this entire world born of the opening of your eye lids, from annihilation.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਤਵਾਪਰ੍ਣੇ ਕਰ੍ਣੇ ਜਪਨਯਨ ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯ ਚਕਿਤਾ
ਨਿਲੀਯਂਤੇ ਤੋਯੇ ਨਿਯਤਮਨਿਮੇਾਃ ਸ਼ਫਰਿਕਾਃ ,
ਇਯਂ ਚ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਬਦ੍ਧਚ੍ਛਦ ਪੁਟਕਵਾਟਂ ਕੁਵਲਯਂ
ਜਹਾਤਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂੇ ਨਿਸ਼ਿ ਚ ਵਿਘਟਯ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤਿ . ੫੬ .
ਤਵ - your
ਅਪਰ੍ਣੇ - Oh Aparna! (Sakti)
ਕਰ੍ਣੇ - in the ear
ਜਪ ਨਯਨ - whispering eyes
ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯ ਚਕਿਤਾਃ -afraid of slander
ਨਿਲੀਯਂਤੇ - they hide
ਤੋਯੇ - in the water
ਨਿਯਤਂ - it is certain
ਅਨਿਮੇਾਃ - with unblinking (eyes)
ਸ਼ਫਰਿਕਾਃ - glittering female fish
ਇਯਂ ਚ ਸ਼੍ਰੀਃ - and this, the goddess of beauty
ਬਦ੍ਧ ਛਦਃ - closed petal
ਪੁਟਕਵਾਟਂ - fastened like a door
ਕੁਵਲਯਂ - blue water lily
ਜਹਾਤਿ - abandons
ਪ੍ਰਤ੍ਯੂੇ - at dawn
ਨਿਸ਼ਿ ਚ - and at night
ਵਿਘਟਯ੍ਯ - having opened
ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤਿ - enters
Oh Aparna! it is certain that the glittering female fish hide in the water with unblinking (eyes) afraid of slander by your eyes whispering in (your) ear. And this, the goddess of beauty abandons the blue water lily with closed petal(s) fastened like a door at dawn, and enters having opened (it) at night (so as to reside in Sakti's eyes during the day and in the lily at night).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਦਸ਼ਾ ਦ੍ਰਾਘੀਯਸ੍ਯਾ ਦਰਦਲਿਤ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲ ਰੁਚਾ
ਦਵੀਯਾਂਸਂ ਦੀਨਂ ਸ੍ਨਪਯ ਕਪਯਾ ਮਾਮਪਿ ਸ਼ਿਵੇ ,
ਅਨੇਨਾਯਂ ਧਨ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਨ ਚ ਤੇ ਹਾਨਿਰਿਯਤਾ
ਵਨੇ ਵਾ ਹਰ੍ਮ੍ਯੇ ਵਾ ਸਮਕਰ ਨਿਪਾਤੋ ਹਿਮਕਰਃ . ੫੭ .
ਦਸ਼ਾ - by (your) look
ਦ੍ਰਾਘੀਯਸ੍ਯਾ - which is farsighted
ਦਰ ਦਲਿਤ - slightly blossomed
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲ ਰੁਚਾ - with the beauty of the blue lotus
ਦਵੀਯਾਂਸਂ - the far removed one
ਦੀਨਂ - the poor one
ਸ੍ਨਪਯ - you bathe (me)
ਕਪਯਾ - compassion
ਮਾਂ ਅਪਿ - me also
ਸ਼ਿਵੇ - Oh Sivaa! (Sakti)
ਅਨੇਨ ਅਯਂ - by this, this one (the devotee)
ਧਨ੍ਯਃ ਭਵਤਿ - becomes blessed
ਨ ਚ - and no
ਤੇ - to you
ਹਾਨਿਃ ਇਯਤਾ - loss by this
ਵਨੇ ਵਾ ਹਰ੍ਮ੍ਯੇ ਵਾ - on the forest as well as the palace
ਸਮਕਰ ਨਿਪਾਤਃ - falls equally
ਹਿਮਕਰਃ - the moon
Oh Sivaa! bathe me also the far removed, poor one with compassion by (your) look which is far sighted and is with the beauty of a slightly blossomed blue lotus. By this (look), this one (the devotee) becomes blessed, and there is no loss by this to you. The moon falls (shines) equally on the forest as well as the palace.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਅਰਾਲਂ ਤੇ ਪਾਲੀਯੁਗਲਮਗਰਾਜਨ੍ਯ ਤਨਯੇ
ਨ ਕੇਾਮਾਧਤ੍ਤੇ ਕੁਸੁਮਸ਼ਰ ਕੋਦਂਡਕੁਤੁਕਮ੍ ,
ਤਿਰਸ਼੍ਚੀਨੋ ਯਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਵਣਪਥਮੁਲ੍ਲਂਘ੍ਯ ਵਿਲਸਨ੍
ਅਪਾਂਗ ਵ੍ਯਾਸਂਗੋ ਦਿਸ਼ਤਿ ਸ਼ਰਸਂਧਾਨ ਧਿਣਾਮ੍ . ੫੮ .
ਅਰਾਲਂ - curved
ਤੇ ਪਾਲੀਯੁਗਲਂ - the margins of your pair of ears
ਅਗ ਰਾਜਨ੍ਯ ਤਨਯੇ - Oh daughter of the royal mountain ! (Sakti)
ਨ ਕੇਾਂ ਆਧਤ੍ਤੇ - in whom will it not create
ਕੁਸੁਮ ਸ਼ਰ - one with the flower arrow (Cupid)
ਕੋਦਂਡ - the bow
ਕੁਤੁਕਂ - the vehement (belief)
ਤਿਰਸ਼੍ਚੀਨਃ - oblique
ਯਤ੍ਰ - wherein
ਸ਼੍ਰਵਣਪਥਂ - the reach of the ear
ਉਲ੍ਲਂਘ੍ਯ - having passed through
ਵਿਲਸਨ੍ - glittering
ਅਪਾਂਗ - the corner of the eye
ਵ੍ਯਾਸਂਗਃ - the attention
ਦਿਸ਼ਤਿ - produces
ਸ਼ਰ ਸਂਧਾਨ - fixed arrow
ਧਿਣਾਂ - the understanding
Oh daughter of the royal mountain! the curved margins of your pair of ears, in whom will it not create the vehement (belief of being) the bow of Cupid? Wherein the attention of the corner of the eye, having passed through the reach of the ear, glittering, produces the understanding of (being) an arrow fixed (to the bow string).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸ੍ਫੁਰਦ੍ਗਂਡਾਭੋਗ ਪ੍ਰਤਿਫਲਿਤ ਤਾਟਂਕਯੁਗਲਂ
ਚਤੁਸ਼੍ਚਕ੍ਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਤਵ ਮੁਖਮਿਦਂ ਮਨ੍ਮਥ ਰਥਮ੍ ,
ਯਮਾਰੂਹ੍ਯ ਦ੍ਰੁਹ੍ਯਤ੍ਯਵਨਿਰਥਮਰ੍ਕੇਂਦੁ ਚਰਣਂ
ਮਹਾਵੀਰੋ ਮਾਰਃ ਪ੍ਰਮਥਪਤਯੇ ਸਜ੍ਜਿਤਵਤੇ . ੫੯ .
ਸ੍ਫੁਰਤ੍ - shining
ਗਂਡਾਭੋਗ - cheeks
ਪ੍ਰਤਿਫਲਿਤ - reflectd
ਤਾਟਂਕ ਯੁਗਲਂ - pair of ear rings
ਚਤੁਸ਼੍ਚਕ੍ਰਂ - four wheeled
ਮਨ੍ਯੇ - I think
ਤਵ ਮੁਖਂ ਇਦਂ - this your face
ਮਨ੍ਮਥ ਰਥਂ - the chariot of Cupid
ਯਮ੍ ਆਰੁਹ੍ਯ - having mounted which
ਦ੍ਰੁਹ੍ਯਤਿ - seeks to assail
ਅਵਨਿ ਰਥਂ - the earth as a chariot
ਅਰ੍ਕ ਇਂਦੁ ਚਰਣਂ - with the sun and moon for wheels
ਮਹਾਵੀਰਃ ਮਾਰਃ - the great warrior Mara (Cupid)
ਪ੍ਰਮਥਪਤਯੇ - the lord of the Pramathas (attendents of Siva),
ਸਜ੍ਜਿਤਵਤੇ - armed with
I think this face of yours with the pair of ear rings reflected on the shining cheeks is the four wheeled chariot of Cupid. Having mounted which, the great warrior Cupid, seeks to assail Siva armed with the earth as a chariot with the sun and moon for wheels.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਃ ਸੂਕ੍ਤਿਰਮਤਲਹਰੀ ਕੌਸ਼ਲਹਰੀਃ
ਪਿਬਂਤ੍ਯਾਃ ਸ਼ਰ੍ਵਾਣਿ ਸ਼੍ਰਵਣ ਚੁਲੁਕਾਭ੍ਯਾਮਵਿਰਲਮ੍ ,
ਚਮਤ੍ਕਾਰ ਸ਼੍ਲਾਘਾਚਲਿਤ ਸ਼ਿਰਸਃ ਕੁਂਡਲ ਗਣੋ
ਝਣਤ੍ਕਾਰੈਸ੍ਤਾਰੈਃ ਪ੍ਰਤਿਵਚਨਮਾਚ੍ਟ ਇਵ ਤੇ . ੬੦ .
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਃ - of Saraswati
ਸੂਕ੍ਤਿਃ - excellent speech
ਅਮਤ ਲਹਰੀ - the wave of nectar
ਕੌਸ਼ਲਹਰੀਃ - capable of depriving the felicity
ਪਿਬਂਤ੍ਯਾਃ - while drinking
ਸ਼ਰ੍ਵਾਣਿ - Oh Sarvani! (Sakti)
ਸ਼੍ਰਵਣ ਚੁਲੁਕਾਭ੍ਯਾਂ - by the cups of the ears
ਅਵਿਰਲਂ - continuously
ਚਮਤ੍ਕਾਰ - poetical charm
ਸ਼੍ਲਾਘਾ - in praise
ਚਲਿਤ ਸ਼ਿਰਸਃ - nodding the head
ਕੁਂਡਲ ਗਣਃ - collection of ear rings
ਝਣਤ੍ਕਾਰੈਃ ਤਾਰੈਃ - by loud jingling
ਪ੍ਰਤਿਵਚਨਂ - reply
ਆਚ੍ਟ ਇਵ - as if endeavouring
ਤੇ - your
Oh Sarvani!, while continuously drinking by the cups of the ears your excellent speech, capable of depriving the felicity of the wave of nectar (and) nodding the head in praise of (it's) poetical charm, the collection of ear rings of Saraswati are as if endeavouring to reply by (their) loud jingling.
ਸੌਂਦਰ੍ਯਲਹਰਿ ੬੧ - ੭੦
ਅਸੌ ਨਾਸਾਵਂਸ਼ਸ੍ਤੁਹਿਨ ਗਿਰਿ ਵਂਸ਼ ਧ੍ਵਜਪਟਿ
ਤ੍ਵਦੀਯੋ ਨੇਦੀਯਃ ਫਲਤੁ ਫਲਮਸ੍ਮਾਕਮੁਚਿਤਮ੍ ,
ਵਹਤ੍ਯਂਤਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਕਰ ਨਿਸ਼੍ਵਾਸ ਗਲਿਤਂ
ਸਮਦ੍ਧ੍ਯਾ ਯਤ੍ਤਾਸਾਂ ਬਹਿਰਪਿ ਚ ਮੁਕ੍ਤਾਮਣਿਧਰਃ . ੬੧ .
ਅਸੌ - this
ਨਾਸਾਵਂਸ਼ਃ - the bamboo like bridge of the nose
ਤੁਹਿਨ ਗਿਰਿ - the snowy mountain (Himavan)
ਵਂਸ਼ ਧ੍ਵਜ ਪਟਿ - the banner of the race! (Sakti)
ਤ੍ਵਦੀਯਃ - your
ਨੇਦੀਯਃ - which is imminent
ਫਲਤੁ ਫਲਂ - let the reward fructify
ਅਸ੍ਮਾਕਂ - for us
ਉਚਿਤਂ - appropriate
ਵਹਤਿ - bears
ਅਂਤਃ ਮੁਕ੍ਤਾਃ - the pearls within (Bamboo bears pearls within by poetic convention)
ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਕਰ ਨਿਸ਼੍ਵਾਸਃ - the cool exhalation (out of the left nostril controlled by the moon, and hence cool)
ਗਲਿਤਂ - flowing
ਸਮਦ੍ਧ੍ਯਾ ਯਤ੍ - from the profusion of which
ਤਾਸਾਂ ਬਹਿਃ ਅਪਿ ਚ - and on the outside also
ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਣਿ ਧਰਃ - bears the pearl (nose ornament)
Oh banner of the race of the snowy mountain! let this bamboo like bridge of your nose, fructify for us the reward which is imminent and appropriate. It (the nose) bears pearls within, and flowing from the profusion of which, by the cool exhalation (through the nostril), it bears the pearl (nose ornament) on the outside also.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਪ੍ਰਕਤ੍ਯਾਰਕ੍ਤਾਯਾਸ੍ਤਵ ਸੁਦਤਿ ਦਂਤਚ੍ਛਦਰੁਚੇਃ
ਪ੍ਰਵਕ੍੍ਯੇ ਸਾਦਸ਼੍ਯਂ ਜਨਯਤੁ ਫਲਂ ਵਿਦ੍ਰੁਮਲਤਾ ,
ਨ ਬਿਂਬਂ ਤਦ੍ਬਿਂਬ ਪ੍ਰਤਿਫਲਨ ਰਾਗਾਦਰੁਣਿਤਂ
ਤੁਲਾਮਧ੍ਯਾਰੋਢੁਂ ਕਥਮਿਵ ਵਿਲਜ੍ਜੇਤ ਕਲਯਾ . ੬੨ .
ਪ੍ਰਕਤ੍ਯਾ - naturally
ਆਰਕ੍ਤਾਯਾਃ - which is red
ਤਵ - your
ਸੁਦਤਿ - Oh one with beautiful teeth! (Sakti)
ਦਂਤ ਛਦ ਰੁਚੇਃ - to the beauty of the lips
ਪ੍ਰਵਕ੍੍ਯੇ - I speak
ਸਾਦਸ਼੍ਯਂ - of that which is similar
ਜਨਯਤੁ ਫਲਂ - let it bear fruit
ਵਿਦ੍ਰੁਮ ਲਤਾ - the coral creeper
ਨ - not
ਬਿਂਬਂ - the Bimba fruit (which is red is commonly used by poets for comparing with a woman's lips)
ਤਤ੍ ਬਿਂਬ - that image (the red lips)
ਪ੍ਰਤਿ ਫਲਨ ਰਾਗਾਤ੍ - out of desire to reflect
ਅਰੁਣਿਤਂ - is red
ਤੁਲਾਂ - the balance
ਅਧ੍ਯਾਰੋਢੁਂ - to ascend
ਕਥਂ ਇਵ - how will it (not be)
ਵਿਲਜ੍ਜੇਤ - bashful
ਕਲਯਾ - by a little bit
Oh one with beautiful teeth! I speak of that which is similar to the beauty of your lips, which is naturally red. Let the coral creeper bear fruit! The Bimba fruit out of desire to reflect that image (the red lips) is red. (Hence) how will it not be bashful to ascend the balance (for being weighed against the red lips) by even a little bit?
Note: The Bimba fruit compared to red lips by poets is inadequate in this case. Hence an imaginary fruit, namely the coral fruit is suggested as a possible standard of comparison.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਸ੍ਮਿਤਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾ ਜਾਲਂ ਤਵ ਵਦਨ ਚਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਿਬਤਾਂ
ਚਕੋਰਾਣਾਮਾਸੀਦਤਿ ਰਸਤਯਾ ਚਂਚੁ ਜਡਿਮਾ ,
ਅਤਸ੍ਤੇ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੋਰਮਤ ਲਹਰੀਮਾਮ੍ਲ ਰੁਚਯਃ
ਪਿਬਂਤਿ ਸ੍ਵਚ੍ਛਂਦਂ ਨਿਸ਼ਿ ਨਿਸ਼ਿ ਭਸ਼ਂ ਕਾਂਜਿਕਧਿਯਾ . ੬੩ .
ਸ੍ਮਿਤ - smile
ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾ ਜਾਲਂ - mass of moon light
ਤਵ ਵਦਨ ਚਂਦ੍ਰਸ੍ਯ - of the moon of your face
ਪਿਬਤਾਂ -drinking
ਚਕੋਰਾਣਾਂ - for the Cakora birds (the Greek partridge by poetic convention feeds on moon beams)
ਆਸੀਤ੍ - became
ਅਤਿ ਰਸਤਯਾ - from excessive (sweet) taste
ਚਂਚੁ ਜਡਿਮਾ - dull in the beak
ਅਤਃ ਤੇ - therefore they
ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੋਃ - of the moon
ਅਮਤ ਲਹਰੀਂ - the wave of nectar
ਆਮ੍ਲ ਰੁਚਯਃ - desiring sour taste
ਪਿਬਂਤਿ - they drink
ਸ੍ਵਚ੍ਛਂਦਂ - of their own free will
ਨਿਸ਼ਿ ਨਿਸ਼ਿ - every night
ਭਸ਼ਂ - excessively
ਕਾਂਜਿਕ ਧਿਯਾ - thinking it to be sour gruel
The Cakora birds drinking the mass of moonlight of (your) smile, of the moon of your face became dull in the beak, from excesive (sweet) taste. Desiring sour taste, therefore, they drink of their own free will, excessively every night, the wave of nectar of the moon, thinking it to be sour gruel.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਅਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਂ ਪਤ੍ਯੁਰ੍ਗੁਣਗਣ ਕਥਾਮ੍ਰੇਡਨਜਪਾ
ਜਪਾਪੁ੍ਪਚ੍ਛਾਯਾ ਤਵ ਜਨਨਿ ਜਿਹ੍ਵਾ ਜਯਤਿ ਸਾ ,
ਯਦਗ੍ਰਾਸੀਨਾਯਾਃ ਸ੍ਫਟਿਕ ਦਦਚ੍ਛਚ੍ਛਵਿਮਯੀ
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾ ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪਰਿਣਮਤਿ ਮਾਣਿਕ੍ਯ ਵਪੁਾ . ੬੪ .
ਅਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਂ - unceasingly
ਪਤ੍ਯੁਃ - of the husband (Siva)
ਗੁਣ ਗਣ ਕਥਾ - stories enumerating the virtues
ਆਮ੍ਰੇਡਨ ਜਪਾ - by repeated prayer
ਜਪਾ ਪੁ੍ਪ ਛਾਯਾ - the colour of the hibiscus flower (red)
ਤਵ ਜਨਨਿ - your Oh Mother! (Sakti)
ਜਿਹ੍ਵਾ - tongue
ਜਯਤਿ ਸਾ - that (tongue) is victorious
ਯਤ੍ - of which
ਅਗ੍ਰ ਆਸੀਨਾਯਾਃ - seated on the tip
ਸ੍ਫਟਿਕਦਦ੍ - crystal stone
ਅਚ੍ਛ ਛਵਿਮਯੀ - clearly brilliant
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਃ - of Saraswati
ਮੂਰ੍ਤਿਃ - form
ਪਰਿਣਮਤਿ - is transformed
ਮਾਣਿਕ੍ਯ - ruby
ਵਪੁਾ - appearence
Oh Mother! that tongue of your's (which) is the colour of the hibiscus flower, by unceasingly repeated prayer of stories enumerating the virtues of (your) husband, is victorious. Seated on the tip of which the crystal stone (like) clearly brilliant form of Saraswati is transformed into a ruby (like) appearence.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਰਣੇ ਜਿਤ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਾਨਪਹਤ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤ੍ਰੈਃ ਕਵਚਿਭਿਃ
ਨਿਵਤ੍ਤੈਸ਼੍ਚਂਡਾਂਸ਼ ਤ੍ਰਿਪੁਰਹਰ ਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯ ਵਿਮੁਖੈਃ ,
ਵਿਸ਼ਾਖੇਂਦ੍ਰੋਪੇਂਦ੍ਰੈਃ ਸ਼ਸ਼ਿਵਿਸ਼ਦ ਕਰ੍ਪੂਰਸ਼ਕਲਾ
ਵਿਲੀਯਂਤੇ ਮਾਤਸ੍ਤਵ ਵਦਨ ਤਾਂਬੂਲ ਕਬਲਾਃ . ੬੫ .
ਰਣੇ - in battle
ਜਿਤ੍ਵਾ - having won
ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ - the Daityas (the demons)
ਅਪਹਤ - who have removed
ਸ਼ਿਰਸ੍ਤ੍ਰੈਃ - with helmets
ਕਵਚਿਭਿਃ - with armours
ਨਿਵਤ੍ਤੈਃ - who have returned
ਚਂਡਾਂਸ਼ - the share of Chanda (a demi god attendent of Siva)
ਤ੍ਰਿਪੁਰਹਰ ਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯ - the remnants of offerings to the Destroyer of the three bodies (physical, causal and astral), (Siva)
ਵਿਮੁਖੈਃ - who are averse to
ਵਿਸ਼ਾਖ - Kartikeya (son of Siva and Sakti, and the commander of the gods in battle)
ਇਂਦ੍ਰ - Indra (the lord of the gods)
ਉਪੇਂਦ੍ਰੈਃ - by Vishnu (the elder brother of Indra)
ਸ਼ਸ਼ਿ ਵਿਸ਼ਦ - white as the moon
ਕਰ੍ਪੂਰ ਸ਼ਕਲਾ - fragments of camphor
ਵਿਲੀਯਂਤੇ - they are dissolved (by chewing)
ਮਾਤਃ - Oh Mother! (Sakti)
ਤਵ ਵਦਨ - your mouth
ਤਾਂਬੂਲ - the betel leaf and areca nut (chewed after a meal)
ਕਬਲਾਃ - mouthfuls
Oh Mother! the mouthfuls of betel leaf and areca nut with fragments of camphor white as the moon, from your mouth, are dissolved (by chewing) by Visakha, Indra and Upendra, who have returned, having won the Daityas in battle, who have removed the helmets and armour and who are averse to the remnants of offerings to Siva, which is the share of Chanda (alone).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਵਿਪਂਚ੍ਯਾ ਗਾਯਂਤੀ ਵਿਵਿਧਮਪਦਾਨਂ ਪਸ਼ੁਪਤੇ
ਸ੍ਤ੍ਵਯਾਰਬ੍ਧੇ ਵਕ੍ਤੁਂ ਚਲਿਤਸ਼ਿਰਸਾ ਸਾਧੁਵਚਨੇ ,
ਤਦੀਯੈਰ੍ਮਾਧੁਰ੍ਯੈਰਪਲਪਿਤ ਤਂਤ੍ਰੀਕਲਰਵਾਂ
ਨਿਜਾਂ ਵੀਣਾਂ ਵਾਣੀ ਨਿਚੁਲਯਤਿ ਚੋਲੇਨ ਨਿਭਤਮ੍ . ੬੬ .
ਵਿਪਂਚ੍ਯਾ - with the lute
ਗਾਯਂਤੀ - singing
ਵਿਵਿਧ - varied
ਅਪਦਾਨਂ - noble work
ਪਸ਼ੁਪਤੇਃ - of Pasupati (Siva)
ਤ੍ਵਯਾ ਆਰਬ੍ਧੇ - when you began
ਵਕ੍ਤੁਂ - to speak
ਚਲਿਤ ਸ਼ਿਰਸਾ - with the nodding of the head (in appreciation)
ਸਾਧੁ ਵਚਨੇ - words of approbation
ਤਦੀਯੈਃ - by their
ਮਾਧੁਰ੍ਯੈਃ - sweetness (of the words)
ਅਪਲਪਿਤ - detracted
ਤਂਤ੍ਰੀ ਕਲ ਰਵਾਂ - the low sweet tones of the strings (of the lute)
ਨਿਜਾਂ ਵੀਣਾਂ - own lute
ਵਾਣੀ - Saraswati (the goddess of speech, learning, music etc)
ਨਿਚੁਲਯਤਿ - covers
ਚੋਲੇਨ - by the wrapper
ਨਿਭਤਮ੍ - out of sight
When Saraswati was singing with the lute of the varied noble work(s) of Pasupati, (and) when you began to speak words of approbation with the nodding of (your) head, (thinking) the low sweet tones of the strings of her own lute as detracted by their sweetness, she covers (it) out of sight with the wrapper.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਕਰਾਗ੍ਰੇਣ ਸ੍ਪ੍ਟਂ ਤੁਹਿਨਗਿਰਿਣਾ ਵਤ੍ਸਲਤਯਾ
ਗਿਰਿਸ਼ੇਨੋਦਸ੍ਤਂ ਮੁਹੁਰਧਰਪਾਨਾਕੁਲਤਯਾ ,
ਕਰਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਮੁਖਮੁਕੁਰਵਂਤਂ ਗਿਰਿਸੁਤੇ
ਕਥਂਕਾਰਂ ਬ੍ਰੂਮਸ੍ਤਵ ਚੁਬੁਕਮੌਪਮ੍ਯ ਰਹਿਤਮ੍ . ੬੭ .
ਕਰਾਗ੍ਰੇਣ - by the tips of the hand
ਸ੍ਪ੍ਟਂ - touched
ਤੁਹਿਨ ਗਿਰਿਣਾ - by the snowy mountain (Himavan, the father)
ਵਤ੍ਸਲਤਯਾ - with paternal affection
ਗਿਰਿਸ਼ੇਨ - by Girisa (Siva)
ਉਦਸ੍ਤਂ - raised
ਮੁਹੁਃ - repeatedly
ਅਧਰ ਪਾਨ ਆਕੁਲਤਯਾ - intent on kissing
ਕਰ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ - worthy of being held by the hand
ਸ਼ਂਭੋਃ - of Sambhu (Siva)
ਮੁਖ ਮੁਕੁਰ ਵਂਤਂ - the handle for the mirror of the face
ਗਿਰਿ ਸੁਤੇ - Oh daughter of the mountain! (Sakti)
ਕਥਂਕਾਰਂ ਬ੍ਰੂਮਃ - in what manner will we speak
ਤਵ - of your
ਚੁਬੁਕਂ - chin
ਔਪਮ੍ਯ ਰਹਿਤਮ੍ - beyond compare
Oh daughter of the mountain! in what manner will we speak of your chin touched by the tips of the hand by Himavan with paternal affection, which was repeatedly raised by Girisa intent on kissing, which is worthy of being held by the hand of Sambhu, which is the handle for the mirror of the face nd which is beyond compare?
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਭੁਜਾਸ਼੍ਲੇਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੁਰਦਮਯਿਤੁਃ ਕਂਟਕਵਤੀ
ਤਵ ਗ੍ਰੀਵਾ ਧਤ੍ਤੇ ਮੁਖਕਮਲਨਾਲ ਸ਼੍ਰਿਯਮਿਯਮ੍ ,
ਸ੍ਵਤਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਕਾਲਾਗਰੁ ਬਹੁਲ ਜਂਬਾਲਮਲਿਨਾ
ਮਣਾਲੀਲਾਲਿਤ੍ਯਂ ਵਹਤਿ ਯਦਧੋ ਹਾਰਲਤਿਕਾ .੬੮ .
ਭੁਜ ਆਸ਼੍ਲੇਾਤ੍ - from the embrace of the arms
ਨਿਤ੍ਯਂ - always
ਪੁਰਦਮਯਿਤੁਃ - of the subduer of the (three) bodies (Siva)
ਕਂਟਕਵਤੀ - with horripilation
ਤਵ ਗ੍ਰੀਵਾ - your throat
ਧਤ੍ਤੇ - bears
ਮੁਖ ਕਮਲ - the lotus of the face
ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ - the beauty of the stalk
ਇਯਂ - this
ਸ੍ਵਤਃ - innately
ਸ਼੍ਵੇਤਾ - white
ਕਾਲ ਅਗਰੁ - black sandal
ਬਹੁਲ - copious
ਜਂਬਾਲ ਮਲਿਨਾ - mud soiled
ਮਣਾਲੀ - root of the lotus
ਲਾਲਿਤ੍ਯਂ - loveliness
ਵਹਤਿ - bears
ਯਤ੍ ਅਧਃ - below which
ਹਾਰ ਲਤਿਕਾ - the necklace of pearls
This your throat which is with horripilation always from the embrace of the arms of Siva, bears the beauty of the stalk of the lotus of the face. Below which the necklace of pearls, innately white (and) soiled by the copious mud of the black sandal bears the loveliness of the root of the lotus.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਗਲੇ ਰੇਖਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ ਗਤਿ ਗਮਕ ਗੀਤੈਕ ਨਿਪੁਣੇ
ਵਿਵਾਹ ਵ੍ਯਾਨਦ੍ਧ ਪ੍ਰਗੁਣਗੁਣ ਸਂਖ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤਿਭੁਵਃ ,
ਵਿਰਾਜਂਤੇ ਨਾਨਾਵਿਧ ਮਧੁਰ ਰਾਗਾਕਰ ਭੁਵਾਂ
ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਗ੍ਰਾਮਾਣਾਂ ਸ੍ਥਿਤਿ ਨਿਯਮ ਸੀਮਾਨ ਇਵ ਤੇ . ੬੯ .
ਗਲੇ - in the neck
ਰੇਖਾਃ ਤਿਸ੍ਰਃ - three lines
ਗਤਿ - musical modes
ਗਮਕ - musical modulations
ਗੀਤ - songs
ਏਕ ਨਿਪੁਣੇ - Oh sole expert!
ਵਿਵਾਹ ਵ੍ਯਾਨਦ੍ਧ - tied well at the wedding
ਪ੍ਰਗੁਣ ਗੁਣ ਸਂਖ੍ਯਾ - the number of the many stranded thread
ਪ੍ਰਤਿਭੁਵਃ - a reminder
ਵਿਰਾਜਂਤੇ - they shine
ਨਾਨਾ ਵਿਧ - many varieties
ਮਧੁਰ ਰਾਗ - sweet musical modes
ਆਕਾਰ - the forms of
ਭੁਵਾਂ - produced from
ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ - the three
ਗ੍ਰਾਮਾਣਾਂ - scales of music
ਸ੍ਥਿਤਿ - fixity
ਨਿਯਮ - restricting
ਸੀਮਾਨ - boundary
ਇਵ - like
ਤੇ - your
Oh sole expert of musical modes, musical modulations and songs! The three lines in your neck which are like a reminder of the number of the many stranded thread tied well at the wedding, which are like the boundary restricting the fixity of the three scales of music, from which the forms of many varieties of sweet musical modes are produced, shine.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ਮਣਾਲੀ ਮਦ੍ਵੀਨਾਂ ਤਵ ਭੁਜਲਤਾਨਾਂ ਚਤਸਣਾਂ
ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸੌਂਦਰ੍ਯਂ ਸਰਸਿਜਭਵਃ ਸ੍ਤੌਤਿ ਵਦਨੈਃ ,
ਨਖੇਭ੍ਯਃ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਯਨ੍ ਪ੍ਰਥਮ ਮਥਨਾਦਂਧਕਰਿਪੋਃ
ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਸ਼ੀਰ੍ਾਣਾਂ ਸਮਮਭਯ ਹਸ੍ਤਾਰ੍ਪਣ ਧਿਯਾ . ੭੦ .
ਮਣਾਲੀ - lotus stalk
ਮਦ੍ਵੀਨਾਂ - soft as
ਤਵ ਭੁਜ ਲਤਾਨਾਂ - your creeper like hands
ਚਤਸਣਾਂ - four (hands)
ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ - with the four (mouths)
ਸੌਂਦਰ੍ਯਂ - beauty
ਸਰਸਿਜ ਭਵਃ - the lotus born (Brahma)
ਸ੍ਤੌਤਿ - praises
ਵਦਨੈਃ - with (his) mouths (in the four remaining heads out of the original five)
ਨਖੇਭ੍ਯਃ - of the nails
ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਯਨ੍ - being afraid
ਪ੍ਰਥਮ ਮਥਨਾਤ੍ - from the destruction of the first (head)
ਅਂਧਕ ਰਿਪੋਃ - of the enemy of (the demon) Andhaka, (Siva)
ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ - the four (heads)
ਸ਼ੀਰ੍ਾਣਾਂ - (remaining) heads
ਸਮਂ - simultaneous
ਅਭਯ ਹਸ੍ਤ - the hand offering refuge from fear
ਅਰ੍ਪਣ ਧਿਯਾ - with the mind to placing
Brahma praises the beauty of your four creeper like hands, soft as the lotus stalk with (his) four (remaining) mouths, being afraid of the nails of Siva from the destruction of the first (head, by them), with the mind to the simultaneous placing of the four (remaining) heads in the hand offering refuge from fear.
Subscribe to:Posts (Atom)
