శ్రీశ్రీ అంటే ప్రాణం. అర్ధం అయిన వాటి నుంచి ఏదో తెలుసుకోవాలని, అలా నేను నాలుగు మాటలు చెప్పాలని అనిపించేది, కానీ అర్ధం కానీ పదాలు వచ్చినప్పుడు కవిత ప్రవాహం అయితే సాగిపోయేది కానీ ఎక్కడో చిన్న అసౌకర్యం ఉండేది. నాకు తెలిసిన భాషలో చెప్తాను. మనకు నచ్చిన ముద్దపప్పుతో గోంగూర పచ్చడి నంజుకుని తింటునేటప్పుడు ఎక్కడో అన్నములో మట్టి బెడ్డ తగిలినట్లు.
చిన్నప్పుడు తెలుగు పాఠ్య పుస్తకాలూ చదువుకునేటప్పుడు పాఠం మొత్తము అయిన తరువాత అర్ధాలు ఉన్నట్లే, ఈ కవితల్లో ఉన్న తెలియని, క్లిష్టంగా ఉన్నాయి. అనుకున్న పదాలకు అర్ధాలు సమకూరిస్తే ఈ కవుల కవిత్వం మరింత కాలం సజీవంగా ఉంటాది.
ఎందుకంటే మా క్లాసులో ఉన్న 60 మందిలో, ఒక 6 గురికి మాత్రమే తెలుగు చదవాలని చిన్న ఆశ, అందులో ఇద్దరికీ మాత్రమే ఇలాంటి కవితలు చదవాలని, రాయాలని ఆశ, మరి ఇలాగే ఉంటే ఆ పాఠకులను కూడా కోల్పోతారు.
‘అలతి అలతి పదాలతో లోతైన కవితలు’ రాసిన చామర్తి మానస గారి కవిత్వం కూడా పుస్తకం రూపంలో పాఠకులకు అందుబాటులోకి రావాలని ఆశిస్తున్న వారు … వారి సమకాలీన ప్రతిభావంతులైన కవయిత్రులే కాక, మాలాంటి సామాన్య పాఠకులు కూడా.
శివరామరావుగారు మా బాబయ్యగారు. వారు రాసిన రామయణం నేను యు ట్యూబ్ లో upload చేశాను. అది పాడింది బొడ్డుపల్లి సుబ్బలక్ష్మి గారు. సుబ్బలక్ష్మి గారు మాసోదరి బాల మురళి ప్రియ శిష్యురాలు. ఆవిడ పాడిన మరి కొన్ని పాటలు కూడా నాచాన్నేల్లో చూడవచ్చు. కృష్ణశాస్త్రి గారి కవితలు కూడా అప్లోడ్ చేసాను.
“ఇక్కడ ఒక తెలుగు చిత్రకారుడి పదహారణాల తెలుగు బొమ్మని తెలుగులో చిత్రించిన కవిత. చాలా చక్కగా ఉంది. ముఖ్యంగా పైన నేను మళ్ళా ఎత్తి రాసిన వాక్యాల్లో కవి అంతరంగమంతా బావిలో నీళ్ళల్లా లోతుగా, చల్లగా కనిపిస్తున్నది. … ఆయనిట్లాంటి కవితలు మరిన్ని రాయాలని కోరుకుంటున్నాను,” అని శ్రీ వీరభద్రుడు రాసారు.
వా.చి.వీ కి నా కృతజ్ఞతలు.
‘ప్రార్థన’ పద్యంలో సౌభాగ్య కుమార మిశ్ర అంటాడు: ‘ నా అహంకారం పెరిగి పెరిగి పైపైకి పోతోంది, ఎంతోఎత్తుకి’ అని. నేను కూడా ‘కవి’ నే నన్న భ్రమలో పడి నా #ego# పెరగకముందే, సంజాయిషీ ఇచ్చుకుంటున్నాను.
వా.చి.వీ ఎత్తిరాసిన ’వాక్యాలు’ నావి కావు. మరొక ప్రఖ్యాత కవివి. ఆ కవి ఎవరో చెప్పడం, ఈమాట పాఠకుల సాహిత్య పటిమను కించపరచడమే అవుతుంది.
Eliot expert కన్నెగంటి రామారావు రాసాడు: ‘అద్భుతంగా ఉంది. బాగా ఉంది,’ అని. అందుకు కారణం ఎలియట్ కొటేషన్ ఒక్కటే కారణం కాదని అనుకుంటున్నాను. Thanks again, Ramarao!
శ్రీ ఏల్చూరి మురళీధరరావు ఇచ్చిన ‘మెప్పుల కుప్పల’కి ధన్యవాదాలు. ‘దృశ్యవర్ణనాత్మకమైన సెట్టి లక్ష్మీనరసింహకవి గారి ‘చిత్రమాలికలు’ నేను చదవలేదు. అసలు అటువంటి పుస్తకం ఉన్నదనే తెలియదు. It is my loss.
Thank you very much, JKM! శ్రీ మోహన రావు ఆ పాతబొమ్మలపై రాసిన కవితలు ప్రచురిస్తే, అందరం చూసి, చదివి ఆనందిస్తాం కదా!
Sri PRK Rao raises several interesting questions and his comments are very incisive.
Yes. I attempted to map my perceptions on seeing Damerla Ramarao’s painting “ baavi daggira.” I went back in time and I split the painting into three segments to emphasize my impression/imagination of the different people in the painting. I used my insipid prosaic lines, with a pretension of creating the effect of a ‘poem’ by simply breaking the lines artificially. It should have been evident to the well versed poets that frequent this journal. I wish the three segments could be zoomed at will for a better feel.
In the second half of the “poem” I have inserted lines borrowed from several well-known poets in between my broken prosaic lines only to give the entire experiment a viable credence of a poem. And also, I believed that these borrowed lines could somehow mask my incompetence and inability at versification.
Suddenly, you have reminded me of our joint-reading of the ‘Doors of Perception,’ and ‘Heaven and Hell,’ by Aldous Huxley. That was almost sixty years ago. I still remember us writing to Huxley on how to obtain ‘Mescaline’ in India, and his disappointing response to us. Reading Heaven and Hell later, has completely subdued our enthusiasm.
You hit the nail right on its head. Each and everyone will have a different perception at a painting, a poem, a short story, or what ever, depending on the individual’s training and ‘mental make up.’ There is nothing inherent in the work of art to prompt others to see my perceptions in it. But, I can try to persuade them to see my way by suggestion.
In the end I implored at some of the contemporary painters (they know who they are!) to paint a new picture that reflects more closely the present realities of ‘waiting for drinking water,’ in the third world countries.
Invoking Oscar Wilde a la Dorian Gray in the end, you might say, is a my “convoluted” way of looking at the aestheticism of Damerla Ramarao’s painting ‘baavi daggira,’
Finally, thanks again to each and everyone that reacted to the ekphrastic poem.
నూతిచుట్టూరా చెట్లు.
పాతవానల రహస్య నిద్రల్ని తట్టి
పాతస్మృతుల సుడిగుండాల్ని గాలించి
ఆ తపించే వర్తమానం కోసం
శైతల్యాన్ని తెస్తాయి, చెట్టూ, బావీ.
ఈ మధ్య సూర్యలంకలో కొందరు తెలుగు కథకులు ఒక శిబిరం ఏర్పాటు చేసుకున్నప్పుడు వాళ్ళకి నేను ఈ ఎక్ ఫ్రాసిస్ ని పరిచయం చెయ్యవలసి వచ్చింది. డొనాల్డ్ బార్తెల్మి రాసిన ‘టాల్ స్టాయి మ్యూజియం దగ్గర ‘అనే కథని పరిచయం చేసినప్పుడు. ఈ పదాన్ని తనంతట తనుగా మొదటిసారి వాడిన తెలుగు కవి ఇదుగో వేలూరి వారే కనిపిస్తున్నారు. చిత్రలేఖనాన్ని, సంగీతాన్ని , శిల్పాన్ని కవిత్వంతో వివరైంచే ప్రయత్నం యూరోపియన్ కవులు చాలా తరచు చేసే పని. తెలుగు లో తక్కువ. ఒకరూ అరా రాసినా యూరోపియన్ చిత్రలేఖనాల్నో, కళాకృతుల్నో ఉద్దేశించి మటుకే చేసి ఉంటారు. కాని ఇక్కడ ఒక తెలుగు చిత్రకారుడి పదహారణాల తెలుగు బొమ్మని తెలుగులో చిత్రించిన కవిత. చాలా చక్కగా ఉంది. ముఖ్యంగా పైన నేను మళ్ళా ఎత్తి రాసిన వాక్యాల్లో కవి అంతరంగమంతా బావిలో నీళ్ళల్లా లోతుగా, చల్లగా కనిపిస్తున్నది. వెంకటేశ్వరరావుగారు గొప్ప చిత్రరహస్యవేత్త కాబట్టి ఆయనిట్లాంటి కవితలు మరిన్ని రాయాలని కోరుకుంటున్నాను.
అర్థంకాని మాటలు – అర్థమవని కవితలు – గురించి B J S REDDY (శ్రీ) అభిప్రాయం:
01/16/2018 8:04 pm
శ్రీశ్రీ అంటే ప్రాణం. అర్ధం అయిన వాటి నుంచి ఏదో తెలుసుకోవాలని, అలా నేను నాలుగు మాటలు చెప్పాలని అనిపించేది, కానీ అర్ధం కానీ పదాలు వచ్చినప్పుడు కవిత ప్రవాహం అయితే సాగిపోయేది కానీ ఎక్కడో చిన్న అసౌకర్యం ఉండేది. నాకు తెలిసిన భాషలో చెప్తాను. మనకు నచ్చిన ముద్దపప్పుతో గోంగూర పచ్చడి నంజుకుని తింటునేటప్పుడు ఎక్కడో అన్నములో మట్టి బెడ్డ తగిలినట్లు.
చిన్నప్పుడు తెలుగు పాఠ్య పుస్తకాలూ చదువుకునేటప్పుడు పాఠం మొత్తము అయిన తరువాత అర్ధాలు ఉన్నట్లే, ఈ కవితల్లో ఉన్న తెలియని, క్లిష్టంగా ఉన్నాయి. అనుకున్న పదాలకు అర్ధాలు సమకూరిస్తే ఈ కవుల కవిత్వం మరింత కాలం సజీవంగా ఉంటాది.
ఎందుకంటే మా క్లాసులో ఉన్న 60 మందిలో, ఒక 6 గురికి మాత్రమే తెలుగు చదవాలని చిన్న ఆశ, అందులో ఇద్దరికీ మాత్రమే ఇలాంటి కవితలు చదవాలని, రాయాలని ఆశ, మరి ఇలాగే ఉంటే ఆ పాఠకులను కూడా కోల్పోతారు.
అలా జరగకూడదని ఆశిస్తూ….
ఉడుత గురించి దడాల వెంకటేశ్వరరావు అభిప్రాయం:
01/02/2018 10:53 pm
మీరు అక్షరాలను పదాలుగా పదాలను కవితలుగా అలవోకగా చిత్రీకరించగలరు
ఐదు కవితలు: కుందాపన – రవి వీరెల్లి గురించి కె.కె. రామయ్య అభిప్రాయం:
12/13/2017 8:01 am
‘అలతి అలతి పదాలతో లోతైన కవితలు’ రాసిన చామర్తి మానస గారి కవిత్వం కూడా పుస్తకం రూపంలో పాఠకులకు అందుబాటులోకి రావాలని ఆశిస్తున్న వారు … వారి సమకాలీన ప్రతిభావంతులైన కవయిత్రులే కాక, మాలాంటి సామాన్య పాఠకులు కూడా.
ఇస్మాయిల్ అవార్డు-2015 గురించి వేణు గోపాల్ అభిప్రాయం:
11/03/2017 9:21 am
ఆ కవితలుకూడా ప్రచురిస్తే బాగుండేది
వలసపోతున్న మందహాసం గురించి పురాణం రామప్రసాద్ అభిప్రాయం:
08/30/2017 10:37 pm
కవిత చక్కగా కుదిరింది. అలల గుడ్డ బదులు, అలల వలువ బాగా కుదురుతుంది.
ఈ రోజే కాకతాళీయంగా చదవడం జరిగింది.
నేను ••••లో చేరాను, ఓ మోపెడు…అనలేను గాని నేనూ కవితలు రాస్తుంటాను.
క్రమం తప్పకుండా సంపర్కంలో ఉంటాను.
ఈ మాట నిజం.
భవదీయుడు,
పురాణం రామప్రసాద్
అత్తాపూర్, హైదరాబాద్.
హస్తభూషణం : 9505255100
వింజమూరి శివరామారావు లలితగీతాలు గురించి Vinjamuri Venkata apparao. అభిప్రాయం:
04/22/2017 9:39 am
శివరామరావుగారు మా బాబయ్యగారు. వారు రాసిన రామయణం నేను యు ట్యూబ్ లో upload చేశాను. అది పాడింది బొడ్డుపల్లి సుబ్బలక్ష్మి గారు. సుబ్బలక్ష్మి గారు మాసోదరి బాల మురళి ప్రియ శిష్యురాలు. ఆవిడ పాడిన మరి కొన్ని పాటలు కూడా నాచాన్నేల్లో చూడవచ్చు. కృష్ణశాస్త్రి గారి కవితలు కూడా అప్లోడ్ చేసాను.
బావి దగ్గర: ఒక ఎక్ఫ్రాస్టిక్ పోయెమ్ గురించి వేలూరి వేంకటేశ్వర రావు అభిప్రాయం:
04/05/2017 2:55 pm
“ఇక్కడ ఒక తెలుగు చిత్రకారుడి పదహారణాల తెలుగు బొమ్మని తెలుగులో చిత్రించిన కవిత. చాలా చక్కగా ఉంది. ముఖ్యంగా పైన నేను మళ్ళా ఎత్తి రాసిన వాక్యాల్లో కవి అంతరంగమంతా బావిలో నీళ్ళల్లా లోతుగా, చల్లగా కనిపిస్తున్నది. … ఆయనిట్లాంటి కవితలు మరిన్ని రాయాలని కోరుకుంటున్నాను,” అని శ్రీ వీరభద్రుడు రాసారు.
వా.చి.వీ కి నా కృతజ్ఞతలు.
‘ప్రార్థన’ పద్యంలో సౌభాగ్య కుమార మిశ్ర అంటాడు: ‘ నా అహంకారం పెరిగి పెరిగి పైపైకి పోతోంది, ఎంతోఎత్తుకి’ అని. నేను కూడా ‘కవి’ నే నన్న భ్రమలో పడి నా #ego# పెరగకముందే, సంజాయిషీ ఇచ్చుకుంటున్నాను.
వా.చి.వీ ఎత్తిరాసిన ’వాక్యాలు’ నావి కావు. మరొక ప్రఖ్యాత కవివి. ఆ కవి ఎవరో చెప్పడం, ఈమాట పాఠకుల సాహిత్య పటిమను కించపరచడమే అవుతుంది.
Eliot expert కన్నెగంటి రామారావు రాసాడు: ‘అద్భుతంగా ఉంది. బాగా ఉంది,’ అని. అందుకు కారణం ఎలియట్ కొటేషన్ ఒక్కటే కారణం కాదని అనుకుంటున్నాను. Thanks again, Ramarao!
శ్రీ ఏల్చూరి మురళీధరరావు ఇచ్చిన ‘మెప్పుల కుప్పల’కి ధన్యవాదాలు. ‘దృశ్యవర్ణనాత్మకమైన సెట్టి లక్ష్మీనరసింహకవి గారి ‘చిత్రమాలికలు’ నేను చదవలేదు. అసలు అటువంటి పుస్తకం ఉన్నదనే తెలియదు. It is my loss.
Thank you very much, JKM! శ్రీ మోహన రావు ఆ పాతబొమ్మలపై రాసిన కవితలు ప్రచురిస్తే, అందరం చూసి, చదివి ఆనందిస్తాం కదా!
Sri PRK Rao raises several interesting questions and his comments are very incisive.
Yes. I attempted to map my perceptions on seeing Damerla Ramarao’s painting “ baavi daggira.” I went back in time and I split the painting into three segments to emphasize my impression/imagination of the different people in the painting. I used my insipid prosaic lines, with a pretension of creating the effect of a ‘poem’ by simply breaking the lines artificially. It should have been evident to the well versed poets that frequent this journal. I wish the three segments could be zoomed at will for a better feel.
In the second half of the “poem” I have inserted lines borrowed from several well-known poets in between my broken prosaic lines only to give the entire experiment a viable credence of a poem. And also, I believed that these borrowed lines could somehow mask my incompetence and inability at versification.
Suddenly, you have reminded me of our joint-reading of the ‘Doors of Perception,’ and ‘Heaven and Hell,’ by Aldous Huxley. That was almost sixty years ago. I still remember us writing to Huxley on how to obtain ‘Mescaline’ in India, and his disappointing response to us. Reading Heaven and Hell later, has completely subdued our enthusiasm.
You hit the nail right on its head. Each and everyone will have a different perception at a painting, a poem, a short story, or what ever, depending on the individual’s training and ‘mental make up.’ There is nothing inherent in the work of art to prompt others to see my perceptions in it. But, I can try to persuade them to see my way by suggestion.
In the end I implored at some of the contemporary painters (they know who they are!) to paint a new picture that reflects more closely the present realities of ‘waiting for drinking water,’ in the third world countries.
Invoking Oscar Wilde a la Dorian Gray in the end, you might say, is a my “convoluted” way of looking at the aestheticism of Damerla Ramarao’s painting ‘baavi daggira,’
Finally, thanks again to each and everyone that reacted to the ekphrastic poem.
Regards.
Veluri Venkateswara Rao
బావి దగ్గర: ఒక ఎక్ఫ్రాస్టిక్ పోయెమ్ గురించి vaadrevu chinaveerabhadrudu అభిప్రాయం:
04/01/2017 9:33 pm
నూతిచుట్టూరా చెట్లు.
పాతవానల రహస్య నిద్రల్ని తట్టి
పాతస్మృతుల సుడిగుండాల్ని గాలించి
ఆ తపించే వర్తమానం కోసం
శైతల్యాన్ని తెస్తాయి, చెట్టూ, బావీ.
ఈ మధ్య సూర్యలంకలో కొందరు తెలుగు కథకులు ఒక శిబిరం ఏర్పాటు చేసుకున్నప్పుడు వాళ్ళకి నేను ఈ ఎక్ ఫ్రాసిస్ ని పరిచయం చెయ్యవలసి వచ్చింది. డొనాల్డ్ బార్తెల్మి రాసిన ‘టాల్ స్టాయి మ్యూజియం దగ్గర ‘అనే కథని పరిచయం చేసినప్పుడు. ఈ పదాన్ని తనంతట తనుగా మొదటిసారి వాడిన తెలుగు కవి ఇదుగో వేలూరి వారే కనిపిస్తున్నారు. చిత్రలేఖనాన్ని, సంగీతాన్ని , శిల్పాన్ని కవిత్వంతో వివరైంచే ప్రయత్నం యూరోపియన్ కవులు చాలా తరచు చేసే పని. తెలుగు లో తక్కువ. ఒకరూ అరా రాసినా యూరోపియన్ చిత్రలేఖనాల్నో, కళాకృతుల్నో ఉద్దేశించి మటుకే చేసి ఉంటారు. కాని ఇక్కడ ఒక తెలుగు చిత్రకారుడి పదహారణాల తెలుగు బొమ్మని తెలుగులో చిత్రించిన కవిత. చాలా చక్కగా ఉంది. ముఖ్యంగా పైన నేను మళ్ళా ఎత్తి రాసిన వాక్యాల్లో కవి అంతరంగమంతా బావిలో నీళ్ళల్లా లోతుగా, చల్లగా కనిపిస్తున్నది. వెంకటేశ్వరరావుగారు గొప్ప చిత్రరహస్యవేత్త కాబట్టి ఆయనిట్లాంటి కవితలు మరిన్ని రాయాలని కోరుకుంటున్నాను.
గులకరాళ్ళు గురించి S A RAHMAN,CHITTOOR అభిప్రాయం:
02/24/2017 9:48 am
చక్కటి కవితలు. నిజంగా గులక రాళ్ళు కాదు, గులక రత్నాలు.
es.e.rahamaan,chittUru.
గులకరాళ్ళు గురించి శ్రీహరి అభిప్రాయం:
02/01/2017 7:37 am
చక్కటి కవితలు. సరళమైన పదాలు.