మాటకి మాట తెగులు; నీటికి నాచుతెగులు అని మీకు తెలుసు. నాకూ తెలుసు. వాక్యానికీ వాక్యానికీ మధ్యలో చూడటం మొదలుపెడితే రాసినవి కనిపించకపోవచ్చు; చెప్పనివి వినిపించవచ్చు. నేను కార్వర్ కథని గురించి చెపుతూ పాఠకులకి సూచించినది, కొన్ని కథలు (నవలలు, కవితలు, నాటకాలూ కూడా!), చట్రం లోనుంచి బయటికొచ్చి చదవవలసిన అవసరం ఉన్నదని, దానికి ఓర్పు, అభ్యాసం కావాలని. ఈ సూచన డయాస్పోరా రచయితలను చదవడానికి వర్తిస్తుందని అన్నాను. తెలుగు “రచయిత”లకి నేనే సూచనలూ చేయలేదు. తెలుగు దేశంలో ప్రపంచ సాహిత్యం చదువుకున్న వాళ్ళు లేరని నేను అనలేదు. సరే! నీతిబోధలు చెయ్యనూ లేదు. ఇకపోతే, నా ‘ధోరణి’ గురించీ, ఈమాట ‘ధోరణి’ గురించీ మీరు రాసిన విషయాలు మీ వ్యక్తిగత అబిప్రాయాలు. Amen!
హోసే సారమాగో (Jose Saramago) Blindness నవల గురించి మీకు తెలిసే వుంటుంది. ఆ నవల చట్రంలోచి బయటికొచ్చి చదవాల్సిన నవల అని మీకు గుర్తు చేస్తున్నాను. నిజం చెప్పాలంటే, సారమాగో నవలలన్నీ అటువంటివే! అలాగే, అర్జున ‘కథ’ని చదివి ఆనందించడానికి కూడా చట్రం లోనుంచి బయటపడవలసిన అవసరం ఉన్నది కదూ!
మీరు చెప్పే ఆ కవిత్వ మూలాల్లోకి బహుశా నేను పోలేనేవో భూషణ్ గారు. నాకు కవిత్వం కొద్దో గొప్పో తెలుసు. కవిత్వం తెలుసంటే నాకు తెలుగు తెలుసని కాదు, నాకు బతుకు తెలుసని, అంతే. అనుమానం లేదండీ నాకు తెలిసిన తెలుగు పన్నెండో తరగతి వరకు నేను చదువుకున్న తెలుగే, అది కూడా లీలా మహల్ల్లో ఆంగ్ల సినిమా లేకపోతేనే, ఉంటే మా తెలుగు లెక్చరర్లు అదృష్టవంతులు. ఎందుకంటే మేవు క్లాస్ కి వస్తే పాపం వాళ్ళు చాలా దిగులు పడే వాళ్ళు. మా తెలుగు అంతవరకే పరిమితం. కాకపోతే బతుకు చాలా విస్తృతం కదండీ. కొందరు బతుకు ఒక వైపునే చూడగలరు, కానీ ఆ కొండనీ ఆ లోయనీ రెండిటినీ చూడగలగటం అందరకీ కుదరదు కదా.
నేను ఇంతకు ముందు వ్రాసిన కవితలు కానీ, ఒకే ఒక కథ కానీండి, అది నాకు తెలుగు తెలుసు అని వ్రాసింది కాదండీ భూషణ్ గారు. బతుకు తెలుసని వ్రాసినవండీ అవి. అయ్యో నాకు తెలుగులో ఓనమాలు, ఇవి కూడా తప్పుగా వ్రాస్తున్నాను, తెలియవండి. కానీ నాకు తెలిసింత వరకు నేను తప్పు కావచ్చు, కవితగానీ, కథగానీ భాషలోనించి రాదండి, అనుభవంలోనించి వస్తుంది, బతుకులోనించి వస్తుంది.
అమ్మా, కడుపులో ఎండకాస్తున్నట్టుందమ్మా అని వ్రాశాడు నామినీ ఒక కథలో. మిరక్కాయలు (మీరు మిరపకాయలు అంటారేవో) పచ్చడితిని, ఆ పిలగాడు బయట ఎండ కాసినట్టే ఆ కడుపులో మంటని అమ్మా కడుపులో ఎండకాసినట్టుందమ్మా అని చెప్తాడు అమ్మకి. ఇది తెలుగు భాష తెలుసు కాబట్టి రాదు, ఇది అనుభవం నించి వస్తుంది, ఇది బతుకునించి వస్తుంది. నాకు తెలియదండీ నాకు మాత్రం ఇంతగొప్ప వాక్యం, భాష మాత్రమే తెలిసిన వాళ్ళు వ్రాయలేరు, బతుకు తెలిసిన వాళ్ళు మాత్రమే వ్రాయగలరు. అమ్మా కడుపులో ఎండకాస్తున్నట్టుందిమా. కడుపులో ఎండకాస్తున్నట్టుందట. మీరు తప్పు పట్టదలచుకుంటే మొత్తం పచ్చనాకు సాక్షినే తప్పు పట్టేయ్యగలరు మీరు. ఇది ఎందుకు చెబుతున్నానంటే, రచయిత వ్యక్తిగత జీవితం వాళ్ళ రచనలకి మూలం భూషణ్ గారు. తెలిసీ తెలియని అనుభవాల్ని, అనుభవం కాని బతుకుని కవిత్వీకరించడం కన్నా అబద్దం వుందా?
నారాగారిపై ప్రత్యేక సంచిక నందించిన “ఈమాట”కు జోహారులు!
బ్రహ్మానందం గారు, మీ ఆవేదన నాకు అర్థమయినది. సుమారు ఐదేళ్లుగా పాఠకుడుగా, రచయితగా నా అనుభవాలనుగురించి ఒక రెండు మాటలు – పాఠకులు ఎక్కువగా ఇష్టపడేది లలిత సంగీతముపైన, చిత్ర సంగీతముపైన, ప్రముఖ గాయకులపైన రచనలు. ఇవి పాఠకులను ఎక్కువగా ఆకర్షిస్తున్నాయి. దాని తరువాత కథలు. అటుపైన వచన కవితలు. వీటన్నిటిని శ్రమలేకుండ చదివి, విని ఆనందించవచ్చును. పాఠకులకు వ్యాసాలంటే అంత యిష్టము లేదు, ముఖ్యముగా సాహితీ వ్యాసాలు (ఏ కొందరికో తప్ప) కొరకరాని కొయ్యలే. చిట్టచివర పద్య కవితలు. ఈ పరిస్థితిలో వీటి రచయితలు నిరుత్సాహ పడడములో తప్పు లేదు.
రచనలు ప్రచురించబడిన తరువాత అట్టి రచయితలకు mental depression తప్పని సరియే. అసలు ఎందుకు వ్రాయాలి అనే ప్రశ్న ఉదయిస్తుంది. అప్పుడే భగవద్గీత ప్రత్యక్షమవుతుంది, శ్రీ భగవానువాచ – ఓ రచయితా, నీ పని వ్రాయడము మాత్రమే, మెచ్చుకోలు అనే ఫలాన్ని ఎదురుచూడడము సరికాదు, తప్పు పాపము కూడ. ఈ పరిస్థితి ఇప్పటిలో మారదు అనే నా ఉద్దేశము. రాలిపోయే పువ్వులా దొర్లిపోతున్నాయి రోజులు, ఒక నాడు ఈ పువ్వు కూడ రాలిపోతుంది. ఉంటాను.
హలొ తులసి నీ కవితలు మొదటి సారిగ చదివాను. చాల బాగున్నవి అనే మాట చాల చిన్నది. మనసు లోతుల్లోని ఏవో జ్ఞాపకాలను గుర్తుతెస్తున్నవి. నాకు ఇంతవరకు తెలియదు, నీవు కవిత రాస్తావని. 2012 బ్రౌన్ అవార్డ్ కు గాను నీకు నా అభినందనలు. నీ కవితలు చదివిన తరువాత నీ లోని భావుకతకు నేనేమని వర్ణించిన అది వెలవెలపోతుంది. మా అందరి శుభాభినందనలు.
ప్రేమతొ
బుజ్జి వదిన
నారాయణ గారు ,
చాలా ఆనందంగా ఉన్నది “ఈమాట” చూసిన తర్వాత. నేను మీలా మేధావి వర్గానికి చెందిన వాడను కాను. మీలా కవితలు రాయలేను, పద్యాలు రాయలేను, పదాలని కూర్చలేను, నాకు తెలిసినదల్లా తెలుగు భాష నా మాతృభాష. నా తెలుగు తల్లికి నాకు చేతనయినంత చెయ్యాలన్న ఒక్క సంకల్పమే ఈ రోజున నన్ను ఇక్కడ ఉంచింది. మీరు అనుమతి ఇస్తే నేను ఫేస్బుక్ లో మీ ఈ కవితలని, పద్యాలని రచనలని తెలుగు జాతికి మరింత చేరువ చెయ్యటానికి ప్రయత్నం చేస్తాను.
దోసిట్లో నక్షత్రాలు గురించి Phanindra అభిప్రాయం:
03/08/2013 4:38 pm
సుబ్బు గారూ,
చాలా రోజులయ్యింది మీ కవితలు చదివి. ఈ రోజు అనుకోకుండా చూశాను. సుతిమెత్తగా మనసుకి హత్తుకునేలా ఉన్నాయి. అభినందనలు.
ఫణీంద్ర
Cathedral – కథ నచ్చిన కారణం గురించి V R Veluri అభిప్రాయం:
03/07/2013 5:30 pm
జయప్రభా!
మాటకి మాట తెగులు; నీటికి నాచుతెగులు అని మీకు తెలుసు. నాకూ తెలుసు. వాక్యానికీ వాక్యానికీ మధ్యలో చూడటం మొదలుపెడితే రాసినవి కనిపించకపోవచ్చు; చెప్పనివి వినిపించవచ్చు. నేను కార్వర్ కథని గురించి చెపుతూ పాఠకులకి సూచించినది, కొన్ని కథలు (నవలలు, కవితలు, నాటకాలూ కూడా!), చట్రం లోనుంచి బయటికొచ్చి చదవవలసిన అవసరం ఉన్నదని, దానికి ఓర్పు, అభ్యాసం కావాలని. ఈ సూచన డయాస్పోరా రచయితలను చదవడానికి వర్తిస్తుందని అన్నాను. తెలుగు “రచయిత”లకి నేనే సూచనలూ చేయలేదు. తెలుగు దేశంలో ప్రపంచ సాహిత్యం చదువుకున్న వాళ్ళు లేరని నేను అనలేదు. సరే! నీతిబోధలు చెయ్యనూ లేదు. ఇకపోతే, నా ‘ధోరణి’ గురించీ, ఈమాట ‘ధోరణి’ గురించీ మీరు రాసిన విషయాలు మీ వ్యక్తిగత అబిప్రాయాలు. Amen!
హోసే సారమాగో (Jose Saramago) Blindness నవల గురించి మీకు తెలిసే వుంటుంది. ఆ నవల చట్రంలోచి బయటికొచ్చి చదవాల్సిన నవల అని మీకు గుర్తు చేస్తున్నాను. నిజం చెప్పాలంటే, సారమాగో నవలలన్నీ అటువంటివే! అలాగే, అర్జున ‘కథ’ని చదివి ఆనందించడానికి కూడా చట్రం లోనుంచి బయటపడవలసిన అవసరం ఉన్నది కదూ!
విధేయుడు — వేలూరి వేంకటేశ్వర రావు
అడవిదారిలో గాలిపాట – పుస్తక పరిచయం గురించి రవి వీరెల్లి అభిప్రాయం:
03/02/2013 7:27 pm
సమీక్ష బాగుంది.
ఇంద్రాణి గారి కవితలు కొన్ని చదివాను. నచ్చాయి. వెంటనే పుస్తకం కొని మిగతావి చదవాలి.
అడవిదారిలో గాలిపాట – పుస్తక పరిచయం గురించి indrani Palaparthy అభిప్రాయం:
03/02/2013 7:24 pm
ఎంతో దయతో ఈ సమీక్ష రాసిన మోహన రావు గారికి పాదాభివందనాలు.
ఎంతగానో అభిమానించి ఆదరించే పాఠకులకి అనేక నమస్కారాలు.
ఈ పుస్తకంలోని చాలా కవితలు ఈమాటలో ఇదివరకు వచ్చినవే.
ఈమాట వారికి ధన్యవాదాలు.
పాలపర్తి ఇంద్రాణి.
తుఫాను ముగిసింది గురించి ravi అభిప్రాయం:
02/22/2013 8:57 pm
మీరు చెప్పే ఆ కవిత్వ మూలాల్లోకి బహుశా నేను పోలేనేవో భూషణ్ గారు. నాకు కవిత్వం కొద్దో గొప్పో తెలుసు. కవిత్వం తెలుసంటే నాకు తెలుగు తెలుసని కాదు, నాకు బతుకు తెలుసని, అంతే. అనుమానం లేదండీ నాకు తెలిసిన తెలుగు పన్నెండో తరగతి వరకు నేను చదువుకున్న తెలుగే, అది కూడా లీలా మహల్ల్లో ఆంగ్ల సినిమా లేకపోతేనే, ఉంటే మా తెలుగు లెక్చరర్లు అదృష్టవంతులు. ఎందుకంటే మేవు క్లాస్ కి వస్తే పాపం వాళ్ళు చాలా దిగులు పడే వాళ్ళు. మా తెలుగు అంతవరకే పరిమితం. కాకపోతే బతుకు చాలా విస్తృతం కదండీ. కొందరు బతుకు ఒక వైపునే చూడగలరు, కానీ ఆ కొండనీ ఆ లోయనీ రెండిటినీ చూడగలగటం అందరకీ కుదరదు కదా.
నేను ఇంతకు ముందు వ్రాసిన కవితలు కానీ, ఒకే ఒక కథ కానీండి, అది నాకు తెలుగు తెలుసు అని వ్రాసింది కాదండీ భూషణ్ గారు. బతుకు తెలుసని వ్రాసినవండీ అవి. అయ్యో నాకు తెలుగులో ఓనమాలు, ఇవి కూడా తప్పుగా వ్రాస్తున్నాను, తెలియవండి. కానీ నాకు తెలిసింత వరకు నేను తప్పు కావచ్చు, కవితగానీ, కథగానీ భాషలోనించి రాదండి, అనుభవంలోనించి వస్తుంది, బతుకులోనించి వస్తుంది.
అమ్మా, కడుపులో ఎండకాస్తున్నట్టుందమ్మా అని వ్రాశాడు నామినీ ఒక కథలో. మిరక్కాయలు (మీరు మిరపకాయలు అంటారేవో) పచ్చడితిని, ఆ పిలగాడు బయట ఎండ కాసినట్టే ఆ కడుపులో మంటని అమ్మా కడుపులో ఎండకాసినట్టుందమ్మా అని చెప్తాడు అమ్మకి. ఇది తెలుగు భాష తెలుసు కాబట్టి రాదు, ఇది అనుభవం నించి వస్తుంది, ఇది బతుకునించి వస్తుంది. నాకు తెలియదండీ నాకు మాత్రం ఇంతగొప్ప వాక్యం, భాష మాత్రమే తెలిసిన వాళ్ళు వ్రాయలేరు, బతుకు తెలిసిన వాళ్ళు మాత్రమే వ్రాయగలరు. అమ్మా కడుపులో ఎండకాస్తున్నట్టుందిమా. కడుపులో ఎండకాస్తున్నట్టుందట. మీరు తప్పు పట్టదలచుకుంటే మొత్తం పచ్చనాకు సాక్షినే తప్పు పట్టేయ్యగలరు మీరు. ఇది ఎందుకు చెబుతున్నానంటే, రచయిత వ్యక్తిగత జీవితం వాళ్ళ రచనలకి మూలం భూషణ్ గారు. తెలిసీ తెలియని అనుభవాల్ని, అనుభవం కాని బతుకుని కవిత్వీకరించడం కన్నా అబద్దం వుందా?
రవికిరణ్ తిమ్మిరెడ్డి
మృత్యు వృక్షం గురించి గురునాథ రావు దిక్కల అభిప్రాయం:
02/01/2013 12:34 am
అద్భుతమైన కవితలు అందించినందుకు ధన్యవాదాలు.
ఈ సంచిక గురించి… గురించి మోహన అభిప్రాయం:
01/17/2013 12:58 pm
నారాగారిపై ప్రత్యేక సంచిక నందించిన “ఈమాట”కు జోహారులు!
బ్రహ్మానందం గారు, మీ ఆవేదన నాకు అర్థమయినది. సుమారు ఐదేళ్లుగా పాఠకుడుగా, రచయితగా నా అనుభవాలనుగురించి ఒక రెండు మాటలు – పాఠకులు ఎక్కువగా ఇష్టపడేది లలిత సంగీతముపైన, చిత్ర సంగీతముపైన, ప్రముఖ గాయకులపైన రచనలు. ఇవి పాఠకులను ఎక్కువగా ఆకర్షిస్తున్నాయి. దాని తరువాత కథలు. అటుపైన వచన కవితలు. వీటన్నిటిని శ్రమలేకుండ చదివి, విని ఆనందించవచ్చును. పాఠకులకు వ్యాసాలంటే అంత యిష్టము లేదు, ముఖ్యముగా సాహితీ వ్యాసాలు (ఏ కొందరికో తప్ప) కొరకరాని కొయ్యలే. చిట్టచివర పద్య కవితలు. ఈ పరిస్థితిలో వీటి రచయితలు నిరుత్సాహ పడడములో తప్పు లేదు.
రచనలు ప్రచురించబడిన తరువాత అట్టి రచయితలకు mental depression తప్పని సరియే. అసలు ఎందుకు వ్రాయాలి అనే ప్రశ్న ఉదయిస్తుంది. అప్పుడే భగవద్గీత ప్రత్యక్షమవుతుంది, శ్రీ భగవానువాచ – ఓ రచయితా, నీ పని వ్రాయడము మాత్రమే, మెచ్చుకోలు అనే ఫలాన్ని ఎదురుచూడడము సరికాదు, తప్పు పాపము కూడ. ఈ పరిస్థితి ఇప్పటిలో మారదు అనే నా ఉద్దేశము. రాలిపోయే పువ్వులా దొర్లిపోతున్నాయి రోజులు, ఒక నాడు ఈ పువ్వు కూడ రాలిపోతుంది. ఉంటాను.
విధేయుడు – మోహన
శ్రీ శ్రీ గురించి మూడు మాటలు… గురించి lyla yerneni అభిప్రాయం:
11/24/2012 11:36 pm
[This post was edited – Eds.]
కథలు, వ్యాసాలు, కవితలు, ఎడిట్ చేసినప్పుడు పాఠకులకు చెప్పరు కదా! మరి ‘అభిప్రాయాలు’ ఎడిట్ చేసినప్పుడు ఆ విషయం ప్రత్యేకంగా వెల్లడి చెయ్యటానికి కారణం?
లైలా
2012: బ్రౌన్ పురస్కారం, ఇస్మాయిల్ అవార్డ్ గురించి ANJU RAJ అభిప్రాయం:
11/05/2012 5:26 am
హలొ తులసి నీ కవితలు మొదటి సారిగ చదివాను. చాల బాగున్నవి అనే మాట చాల చిన్నది. మనసు లోతుల్లోని ఏవో జ్ఞాపకాలను గుర్తుతెస్తున్నవి. నాకు ఇంతవరకు తెలియదు, నీవు కవిత రాస్తావని. 2012 బ్రౌన్ అవార్డ్ కు గాను నీకు నా అభినందనలు. నీ కవితలు చదివిన తరువాత నీ లోని భావుకతకు నేనేమని వర్ణించిన అది వెలవెలపోతుంది. మా అందరి శుభాభినందనలు.
ప్రేమతొ
బుజ్జి వదిన
ఒక సరళ నిర్వచనం గురించి gouthampullela అభిప్రాయం:
10/01/2012 3:19 am
నారాయణ గారు ,
చాలా ఆనందంగా ఉన్నది “ఈమాట” చూసిన తర్వాత. నేను మీలా మేధావి వర్గానికి చెందిన వాడను కాను. మీలా కవితలు రాయలేను, పద్యాలు రాయలేను, పదాలని కూర్చలేను, నాకు తెలిసినదల్లా తెలుగు భాష నా మాతృభాష. నా తెలుగు తల్లికి నాకు చేతనయినంత చెయ్యాలన్న ఒక్క సంకల్పమే ఈ రోజున నన్ను ఇక్కడ ఉంచింది. మీరు అనుమతి ఇస్తే నేను ఫేస్బుక్ లో మీ ఈ కవితలని, పద్యాలని రచనలని తెలుగు జాతికి మరింత చేరువ చెయ్యటానికి ప్రయత్నం చేస్తాను.