పాఠకుల అభిప్రాయాలు


11034

« 1 ... 3 4 5 6 7 ... 1104 »

  1. రిటర్న్ పాలసీ గురించి Chandranaga Srinivasa Rao Desu గారి అభిప్రాయం:

    05/04/2017 7:04 am

    ఈ అనువాద కథ చాల బాగుంది

  2. మే 2017 గురించి Chandra Naga Srinivasa rao Desu గారి అభిప్రాయం:

    05/04/2017 7:01 am

    చలనచిత్ర చరిత్రలో బార్ట్‌లీ గారి పాత్ర గురించి చక్కగా వివరించారు

  3. In Defence of Freedom గురించి స్వాతికుమారి గారి అభిప్రాయం:

    05/04/2017 6:51 am

    చక్కటి ప్రసంగం. ఇటువంటివి మరిన్ని అందించాలని కోరుతూ…

  4. సుబంధుని వాసవదత్తా కథ: కొన్ని విశేషాంశాలు గురించి రవి గారి అభిప్రాయం:

    05/04/2017 5:06 am

    సంస్కృత సాహిత్యంలో మహోన్నతుడైన కవి గురించి అసమానమైన వ్యుత్పత్తితో వ్రాసిన ఈ వ్యాసం ఈమాటలో వచ్చిన అద్బుతమైన వ్యాసాలలో ఒకటిగా నిలబడుతుంది. ఇప్పుడు సువ్యవస్థితంగా మన ముందుకు వచ్చిన వ్యాసం – రచయిత అలవోకగా రచించినట్టు కనబడుతున్నా, ఈ వ్యాసం వెనుక ఎంతో అంతర్మథనమూ, నిద్రలేని రాత్రులు ఉండి ఉండాలి. ఎంతమంది ఆంధ్రులు ఈ వ్యాసాన్ని ఆసక్తితో కూలంకషంగా చదువుతారో!

    నిస్సందేహంగా ఈ వ్యాసం అద్భుతమైనదే కానీ పావుకేజీ మిఠాయి పొట్లంలో అరకేజీ మిఠాయిలు కూరినట్టుగా ఇందులో అనేక విషయాలు క్రిక్కిరిసి ఉన్నాయి. ఔత్సాహికులు చాలా జాగరూకతతో విషయసంగ్రహం చేయవలసి వస్తోంది. ఈ వ్యాసంలో అంతర్భాగమైన ఆఖ్యాయికా?కథా? అన్న భాగాన్ని మాత్రమే ప్రత్యేకంగా స్వీకరించి దండి, బాణభట్టాదుల కావ్యాలను కూడా పరిగణిస్తూ మరొక్క వ్యాసం వ్రాయవచ్చు.

    వ్యాసంపై కొన్ని అభిప్రాయాలు.

    ౧. సుబంధుడు మాళవ దేశీయుడని ఆధునిక పరిశోధకుల విశ్వాసం.

    అందుకు ఒక ఆకరం ఆర్యమంజుశ్రీమూలకల్పం. ఈ పుస్తకంలో బౌద్ధయుగం నాటి బ్రాహ్మణుల గురించి కొన్ని వివరాలు ఉన్నాయి.

    “తస్యాపరేణ విఖ్యాతః సకారాద్యః ద్విజస్తథా | మంత్రార్థకుశలో యుక్తాత్మా || ”

    ఈ “సకారాద్య” కవి సుబంధుడనీ, ఈతడు మాళవ దేశవాసి, బ్రాహ్మణుడు, రాజకీయవేత్త, అర్థశాస్త్రనిపుణుడు, విష్ణుగుప్తునికి (చాణక్యునికి) తరువాతి వాడని కేపీ జైస్వాల్, రాహుల్ సాంకృత్యాయన్ గారలు పేర్కొంటున్నారు. An imperial history of India in a Sanskrit text – 76, 77 pages. ఈ వివరాల ప్రకారం సుబంధుడు బిందుసారుని కొలువులో ఉన్నాడన్న విషయానికి మరొక ఋజువు లభిస్తోంది. అయితే సుబంధుని “కవి” అని అక్కడ చెప్పలేదు.

    మహాపద్మనందుడు ఓ సందర్భంలో చాలామందికి సంతర్పణ ఇచ్చాడు. అప్పుడు చాణక్యునికి బదులుగా మరొక బ్రాహ్మణ వటువుకు ఉన్నతమైన పీఠం ఇచ్చాడు. అందుకే చాణక్యుడు ఆగ్రహం చెందాడని ఐతిహ్యం. మహాపద్మనందుడు ఉన్నతపీఠంపై కూర్చుండబెట్టిన బ్రాహ్మణవటువు పేరు సుబంధుడట. ఈ సుబంధుడే కవి సుబంధుడా? అన్నది తెలియదు.

    వాసవదత్తలో “మూలదేవుడు/కర్ణీసుతుడు/కలాఙ్కురు”ని ప్రస్తావన ఉందని విన్నాను. ఈతడు శూద్రకుని పద్మప్రాభృతకంలో నాయకుడు. భాసుని రచనలలో ఇతని ప్రస్తావన లేదు. శూద్రకుని తర్వాత అనేక వచనరచనలలో కర్ణీసుతుని ప్రస్తావన కనిపిస్తుంది. కాబట్టి సుబంధుడు భాసుని తర్వాతి కవి అని భావింపవచ్చునేమో!

    ౨. మాతృరాజ ఆనంగ హర్షుని తాపస వత్సరాజములో వాసవదత్త తండ్రి పేరు మహాసేనుడని ఉన్నది. భాసుని రచనలలో (చండ) ప్రద్యోతుడని కనుపిస్తుంది.

    భాసుని ప్రతిజ్ఞాయౌగంధరాయణంలో ప్రద్యోతుని మహాసేనుడనే కవి పేర్కొన్నాడు.

    భాసుని రచనలో వాసవదత్తకు వీణాగురువుగా కుదురుకొన్న ఉదయనుడు, వాసవదత్త పరస్పరం ప్రేమించుకొని, ఒకరోజు భద్రావతి అనే ఏనుగునెక్కి మగధనుంచి కౌశాంబికి పారిపోతారు.

    ఉదయనుడు వాసవదత్తతో బాటు ఉజ్జయిని నుంచి వింధ్యాటవులకు పారిపోతాడనుకుంటాను. ప్రద్యోతుడు (మహాసేనుడు) ఉజ్జయినీ రాజు. అతని కుమార్తె వాసవదత్త. ఆమె ఉజ్జయినీ రాకుమారి కాబట్టి – అవంతిక అన్న మారుపేరుతో పద్మావతికి చెలికత్తె అవుతుంది. (స్వప్నవాసవదత్తం). ఆ అవంతిక అన్న పేరుతో స్వప్నవాసవదత్తం చివరి ఘట్టం అవమర్శ సంధిలో అద్భుతమైన నాటకీయతను మలిచాడు కవి.

    ఇవి చాలా చిన్న నలుసులు. వీటిని ఎత్తిచూపి వ్యాసంలో దోషారోపణ చేయటం నా ఉద్దేశ్యం కాదు. అయితే ప్రద్యోతుడన్న మరొక రాజు మగధను ఏలినట్లు పురాణరాజవంశావళి పేర్కొంటుంది. అదేవిధంగా చంద్రవంశంలో పరీక్షిత్తుకు నాలుగవ తరంలోనూ, అటుపై 23 వ తరంలోనూ ఉదయనుడు అన్న పేరు గల రాజు ఉన్నాడు. దీఘనికాయంలోనూ బుద్ధుడికి సమకాలికుడైన ఉదయనుడు ఒకడున్నాడు. ఈతడు బుద్ధుడికి వ్యతిరేకి. కానీ ఈ ఉదయనుని భార్య మాగంధియ (మరొక భార్య పద్మావతి) బుద్ధుని ఇంటికి పిలిచి ఆతిథ్యం ఇస్తుంది.

    ఉదయనుని చుట్టూ అనేక కథలుండడం వల్ల కాలనిరూపణ దుష్కరంగా మారింది.

    ౩. శీతకాలంలో సుబంధుడు వర్ణించిన కుసుమపురాన్ని, రోచకమైన ఆ వాతావరణాన్ని, ఆంధ్ర కవి నన్నయ సుబంధుని అనుసరణను వ్యాసరచయిత అద్భుతంగా విశదీకరించారు._/\_ ఆహా!

    సంస్కృతకవి ఈశ్వరదత్తుడు తన రచన ధూర్తవిటసంవాదం అనే భాణంలో సమాంతరవర్ణనగా – అదే కుసుమపురాన్ని వర్షాకాల సందర్భంలోవర్ణించాడు. “కుముద-కువలయ-కల్హార-కమల-నిచుల-కేతకీ-కకుభ-కందళీ-షండమండితాయమాన”మైనదట కుసుమపురంలోని ప్రావృట్కాలము. ఈ భాణం నాందిలో వచ్చే కుసుమపుర వర్ణనలకూ సుబంధుడే ఆకరము కావచ్చును.

    ౪. అ క్కమలాక్షిఁ గన్గొనినయప్పటి నుండియు నేమి చెప్ప! నా
    కెక్కడఁ జూచినన్ మదనుఁ, డెక్కడఁ జూచిన…

    ఈ పద్యాన్ని చదువుకున్నప్పుడు చిన్న శంక ఉదయిస్తున్నది. మన్మథుడు, చంద్రుడు, కమ్మగాడ్పులు – ఇవన్నీ విరహోద్దీపనం చేసే వస్తువులే కానీ కవి ఈ వరుసలో “చిలుకలను” ఎందుకు ప్రస్తావించాడో స్పష్టంగా తెలియట్లేదు. సాధారణంగా చక్రవాకములను కదా విరహసందర్భంలో ప్రస్తావించేది? విరహవర్ణన సందర్భంలో చిలుకలను వర్ణించటం వెనుక ఔచిత్యమేమిటి?

    సుబంధకవి మూలాన్ని బట్టి, మీరు వివరించినవిధంగా ఆలోచించినా “క్వథ్యన్త ఇ వేన్ద్రియాణి. భిద్యన్త ఇవ మర్మాణి. నిస్సర న్తీవ ప్రాణాః. ఉన్మూల్యన్త ఇవ వివేకాః. న ష్టేవ స్మృతిః.” – ఈ వరుస

    ఉన్మూల్యన్త ఇవ వివేకాః – చంద్రునికి (చంద్రమా మనసో జాతః కాబట్టి)
    నిస్సరన్తీవ ప్రాణాః/ నష్టేవ స్మృతిః – మన్మథునికి (మనస్సును మథనం చేస్తాడు కావున)
    క్వథ్యన్త ఇవ ఇంద్రియాణి – కమ్మగాడ్పులకు

    సరిగ్గానే సరిపోతుంది కానీ “భిద్యన్త ఇవ మర్మాణి” – చిలుకలకు ఎలా వర్తిస్తోంది? చిలుకలను చూచినందువల్ల/చిలుకపలుకలను విన్నందువల్ల “లోపల నుంచి చీలుస్తున్నట్టు” అనిపించటం విరహోద్దీపనా విశేషమైన కవిసమయంగా ప్రశస్తం కాదు కదా?

    శ్రుతిసుభగాలైన చిలుక పలుకులకు కఠోరత అన్నవి ఉపాలంభనవిషయాలై ఆక్షేపతిరస్కృతాలు కావటం ప్రసిద్ధమే కదా.

    “చిలుక పలుకుల”కు కఠోరత – కొంత దూరాన్వయంగా ఉంది. (ఇలా వ్యంగ్యం సుగమంగా లేని పక్షాన ఇది “అస్ఫుటము” అనబడే గుణీభూతవ్యంగ్య విశేషమవదా?).

    వక్తృప్రౌఢోక్తిసిద్ధ – అర్థమూల – అలంకారధ్వని అన్నారు. పూర్తీగా అర్థం కాలేదు. ఇందులో వాచ్యమైన అలంకారాన్ని, వ్యంగ్యమైన అలంకారాన్ని గురించి దయచేసి వివరించి కొంత చెప్పండి.

    ౫. రేవా నది ఒడ్డున కాటుకపిట్టలు జతకట్టి ఉండటాన్ని చూసి ఆ చోట స్వర్ణనిధికోసం త్రవ్వకాలు సాగించే ఆటవికులను…

    “వదరుబోతు” – అన్న వ్యాసావళిలో ఓ వ్యాసంలో రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మగారు ఈ విషయాన్ని హాస్యస్ఫోరకంగా ప్రస్తావించారు. ఇది సుబంధుని కావ్యంలో ఉందని తెలిసింది.

    ౬. ఈ వ్యాసం ముగించిన పిదప చివరన – Bibliography ఇవ్వండి. శూద్రకుని “వీణావాసవదత్తం” పుస్తకం – వీలైతే వ్యాఖ్యాన సహితంగా ఎక్కడ దొరుకుతుందో చెప్పగలరు. సుబంధుని కృతి కూడా వ్యాఖ్యానసహితంగా ఎక్కడ దొరుకుతుందో చెప్పండి.

  5. సుబంధుని వాసవదత్తా కథ: కొన్ని విశేషాంశాలు గురించి గన్నవరపు నరసింహమూర్తి గారి అభిప్రాయం:

    05/03/2017 11:09 pm

    వాసవదత్త కధను సూక్ష్మముగా చిన్నతనములో చదివినా అది సుబంధ ప్రణీతమని నాకు తెలియదు. ఆధునిక విద్యాభ్యాసము వలన నా సంస్కృతాంధ్ర సాహిత్య పరిచయము లోపభూయిష్ఠమే ! నేడు శ్రీ ఏల్చూరి మురళీధరరావు గారి వ్యాస పఠనము వలన సుబంధుని వివరాలు, వాసవదత్తాఖ్యాయిక పరిమళ విశేషాలు, నన్నయ శ్రీనాథ ప్రభృతుల సుబంధ కవితానుకరుణలు , వారి కవితా మాధుర్యములు తెలిసాయి. శ్రీ ఏల్చూరి వారి వ్యాసము చదివిన వెంటనే , పాండిత్యానికి అవధులు లేవని తెలియడమే కాక సాహిత్య మింత లోతయినదా, భావాంబర వీధి యింత విశాల మైనదా అని సంభ్రమము కలిగింది. శ్రీ మురళీధరరావు గారి పరిశోధన చాలా విస్తృతమైనది. వాసవదత్త ఆఖ్యాయికమా , కధా, కాక చంపూకావ్యమా అనే అంశము పై వివిధ కవివర్యులను, పరిశీలకులను, వ్యాఖ్యాతలను వారు విశేషముగా పేర్కొన్నారు. సుబంధుడి చారిత్రక వివరణ లుత్సాహముగా నున్నాయి.

    వాసవదత్తను చదివి, నన్నయ శ్రీనాథుల భావానుసరణలు చూసి శ్రీ మురళీధరరావు గారు మందహాసమే , చేసారో, కొద్ది పర్యాయములు బిగ్గఱగానే నవ్వుకున్నారో వారికే తెలియాలి. చెప్పే విధానములో నూతనత్వము శోభిల్లు నపుడు , మధుర భావాల ననుకరించడములో తప్పు లేదనే తలుస్తాను. స్వచ్ఛానువాదములైనా, స్వేచ్ఛాను వాదాలైన శ్రీనాథుని అనుసరణలు, నన్నయ, తెనాలి రామకృష్ణుల ఆంధ్రీకరణలు విలక్షణతను పరిపోషించాయి. ప్రత్యక్షముగా సుబంధుని వాసవదత్తను కాని, విస్తృతముగా ఆంధ్రసాహిత్య పఠనమును చెయ్యలేని నావంటి వారికి శ్రీ మురళీధరరావుగారు ఆ కవితా మాధురిమలకు స్వీయ వాక్పటిమ, రచనా చాతుర్యములను చేర్చి చక్కని విందు సమగూర్చారు. వారి రచనలు, వ్యాసావళులు చదివే టప్పుడు చాలా క్రొత్త పదజాలము, విషయపరిజ్ఞానము కలుగుటచే నాలో విద్యార్థి భావన పెల్లుబుకుతుంది. వారికి నమోవాకములు!

  6. బావి దగ్గర: ఒక ఎక్‌ఫ్రాస్టిక్ పోయెమ్ గురించి Anil అట్లూరి గారి అభిప్రాయం:

    05/03/2017 8:59 pm

    Simply lovely.

  7. అదీ నేనే… గురించి స్వాతి యాకసిరి గారి అభిప్రాయం:

    05/03/2017 6:43 pm

    T V Sharma గారు,
    narcsisstic poetry గురించి నాకు సరియైన అవగాహన లేదు. మీ కామెంట్ కి ధన్యవాదాలు!

  8. అదీ నేనే… గురించి స్వాతి యాకసిరి గారి అభిప్రాయం:

    05/03/2017 6:41 pm

    సుపర్ణ మహి థాంక్ యూ సో మచ్!

  9. గడి-నుడి 6 సమాధానాలు గురించి శర్మ దంతుర్తి గారి అభిప్రాయం:

    05/03/2017 2:18 pm

    రవిచంద్ర
    పుల్ల + కూర = పుల్ల కూర అనేది కలిసిన పదమే కావొచ్చు కానీ తెలుగు సంస్కృత సంధులలో ఎందులోకి వస్తుందో? అందువల్ల పుల్లగూర అనే పదం రావడానికి అవకాశం లేదు. “పుల్లకూర” అనేదే సరైనది. ఓ విధంగా చెప్పాలంటే ఈ కింద ఉదాహరణ వాడుకోవచ్చు

    సరళాదేశ సంధి: ద్రుత ప్రకృతికము మీది పరుషములకు సరళములగు.
    ఉదా: పూచెను+కలువలు=పూచెనుగలువలు

    ఈ ఉదాహరణలో పులిసెను + కూర = పులిసెనుగూర :-). అంతేగానీ పుల్లగూర అనడం కుదరదు.

    ఇక్కడ చూడండి.

    https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B0%82%E0%B0%A7%E0%B0%BF

  10. గడి-నుడి 6 సమాధానాలు గురించి Ravichandra Enaganti గారి అభిప్రాయం:

    05/03/2017 8:15 am

    పొరుగింటి పుల్లకూర రుచి
    పొరుగింటి పుల్లగూర రుచి
    ఈ రెండూ సరైనవేనా లేకా మొదటిదే సరైందా?

« 1 ... 3 4 5 6 7 ... 1104 »