దయ్యం

ఎవ్‌గెనీ స్తిపనీదాని వదిలేసి వచ్చాక, తనకి త్వరలో పెళ్ళి అవుతుంది కనక, ఇంక మళ్ళీ ఆవిణ్ణి కలుసుకునే ప్రశ్న ఉండదనుకున్నాడు. అయితే అది తప్పని త్వరలోనే తెలిసివచ్చింది. ఆ వేసవిలో దాదాపు పదీ పన్నెండుసార్లు ఎవ్‌గెనీ స్తిపనీదాని కలిశాడు; ఆవిడ చెప్పినట్టు కాక ప్రతీసారీ డానియల్ ద్వారానే. ఇన్నిసార్లు రహస్యంగా ఇలా కలుసుకుంటున్నా ఒక్కసారి కూడా ఎవ్‌గెనీ ఇది ఎటుపోతోందా అని కానీ తాను చేసేది తప్పు అని కానీ ఆలోచించదల్చుకోలేదు. చేసేది తప్పే. కాని అవసరం వల్లనే కదా చేస్తున్నాడు. తనది అవసరం; ఆవిడకి కావాల్సింది డబ్బులు. తను యవ్వనం కట్టేసుకుని ఆరోగ్యం పాడుచేసుకోకుండా ఉండడానికి ఎవరో ఒకరు అవసరం. తనకి పెళ్లవ్వగానే ఆవిడెవరో తానెవరో. ఏదేమైనా ఇదేమీ కలకాలం సాగేది కాదు కదా. అయితే ఎవ్‌గెనీకి తెలియని విషయం మరోటి ఉంది ఇందులో. స్తిపనీదా ఇలా పెద్ద ఎస్టేట్ ఉన్న ఎవ్‌గెనీతో తిరిగి బాగా డబ్బులు సంపాదిస్తోందని ఆవిడ బంధువులకి ఎలాగోలా తెలిసింది. వాళ్ళకి ఈవిడెలా పోయినా, కావాల్సింది ఈవిడిచ్చే డబ్బులు కనక ఎవ్‌గెనీతో మరింత తిరగమని చెప్తూ వస్తున్నారు. అందువల్ల ఆవిడకూ తప్పు చేస్తున్నానన్న భావన కలగడం లేదు. ఇప్పుడు ఎవ్‌గెనీ పిలవకపోయినా డానియల్ ద్వారా ఆవిడే కబురుపెడుతోంది.

అయితే స్తిపనీదా భర్త గుర్తొచ్చినప్పుడల్లా ఎవ్‌గెనీకి ఇబ్బందిగా ఉంటుంది. ఈవిడ మొగుడు వికారంగా ఉంటాడేమో, అందుకే ఇలా దూరంగా ఉన్నాడు-అనుకున్నాడు ఎవ్‌గెనీ. కానీ ఓ రోజు ఊర్లో కనిపించారు స్తిపనీదా ఆవిడ మొగుడు మిఖాయిల్. ఎవ్‌గెనీ అనుకున్నట్టూ మిఖాయిల్ వికారంగా లేడు సరికదా మంచి హుందాగా ఉన్నాడు. అతనూ యవ్వనంలో ఉన్నవాడే. తనకన్నా బాగా అందగాడు కూడా. అదేమాట స్తిపనీదాతో అన్నాడు ఎవ్‌గెనీ. మిఖాయిల్ లాంటివాడు ఈ ఊర్లో ఇంకొకడు లేడని గర్వంగా చెప్పింది స్తిపనీదా.

ఇదే విషయం ఎవ్‌గెనీ డానియల్‌తో చెప్పేడు. మిఖాయిల్ వీళ్ళిద్దరి సంబంధం గురించి అడిగాడని, తనేమో తెలీదని చెప్పానని, అయినా రైతు కంటే రాజు మేలు కదా అంటే, తను తిరిగి ఊరికొచ్చేస్తున్నాను, తనను ఇక తిరగనియ్యనూ అని మిఖాయిల్ చెప్పాడనీ డానియెల్ వివరం చెప్పాడు. సరే అలాగే. అప్పుడే తనూ ఈ సంబంధం తెగగొట్టేసి ఆ విషయం ఇక పూర్తిగా మర్చిపోతాడు.

కాని, రోజులు గడుస్తూండే కొద్దీ పనిలో తలమునకలైన ఎవ్‌గెనీకి ఎప్పుడో ఓ రోజు అర్ధాంతరంగా స్తిపనీదా గుర్తు రావడం, ఇక మనసు దేనిమీదా లగ్నం కాకపోవడం, కోరిక ఆపుకోలేకపోవడం, వెంటనే మరో సారి ఆవిడకి డానియల్ ద్వారా కబురు పెట్టడం, ఆపైన ఒక వారం పదిరోజులు తన పనిలో తాను పడివుండడం-అలా కొనసాగుతూనే ఉంది ఈ వ్యవహారం.

ఇంతలో పనుల కోసం తరచుగా పట్నం వెళ్ళి వస్తున్న ఎవ్‌గెనీకి అనెస్కీలతో పరిచయం ఏర్పడింది. అలా వాళ్ల కూతురు లిజాతో ప్రేమలో పడ్డాడు ఎవ్‌గెనీ. లిజా అప్పుడే చదువు ముగించుకుని పెళ్ళికి సిద్ధంగా ఉంది. ఇలా ప్రేమలో పడి తనంతట తానే పెళ్ళి చేసుకుంటానని అడిగి ఎవ్‌గెనీ ఇంటి పరువు తక్కువ చేసుకున్నాడని తల్లి గగ్గోలు పెట్టింది. లిజాలో ఏం చూసి ఎవ్‌గెనీ ప్రేమలో పడ్డాడో చెప్పడం కష్టం. ఎవరెప్పుడు ఎవరితో ప్రేమలో పడతారో ఎవరికి తెలుసు? లిజా నాజూగ్గా ఉంటుంది. ఆ కళ్ళల్లో ఎవ్‌గెనీ అంటే ఆరాధన కనిపిస్తుంటుంది. అన్నిటికన్నా ముఖ్యంగా ఎవ్‌గెనీకీ పెళ్ళి ఈడు వచ్చే సమయానికే లిజా ఎదురు పడింది. లిజా గురించి ఆలోచించేకొద్దీ ఆమె అంటే ఎవ్‌గెనీకి ప్రేమ పెరిగిపోయింది.

అలా, ఎవ్‌గెనీకి స్తిపనీదా గుర్తురావడం మానేసింది.


కొన్ని నెలలకు ఊరొచ్చాడు ఎవ్‌గెనీ–ఎస్టేటు విషయాలు, మేనేజర్లకు ఏం చేయాలో చెప్పి వ్యవహారాలు చూసుకునేందుకు. ముఖ్యంగా పెళ్ళి కోసం బాగు చేయిస్తున్న ఇంటి పనులు చూసేందుకు.

తల్లి మేరీకి ఈ పెళ్ళి అంతగా ఇష్టం లేదు. ఈ పెళ్ళి తమ అంతస్తుకు తక్కువని, ముఖ్యంగా వియ్యపురాలు వార్వరా నోరు మంచిది కాదని, మర్యాద తక్కువ మనిషనీ ఆమె అభిప్రాయం. ఐతే లిజా ఆమెకూ చాలా నచ్చింది. అందుకని ఆమె ఆనందంగానే ఉంది. ఎవ్‌గెనీ భార్య ఇంటికి రాగానే తాను వెళ్ళిపోడానికి ఆమె ఏర్పాట్లు చేసుకుంటోంది. ఎవ్‌గెనీ తల్లిని మరికొంత కాలం ఉండమని ఒప్పించడానికి ప్రయత్నించాడు.

పెళ్ళి మరి కొద్ది రోజులుందనగా ఓ రోజు టీ తాగుతున్నప్పుడు తల్లి మొహమాటపడుతూ, ఎలా చెప్పాలో తెలీనట్టుగా, తడబాటుతో ఎవ్‌గెనీతో చెప్పింది, “గేనీ! నీకు ఇప్పుడు పెళ్ళి అవబోతోంది. చూడబోతే నీకు లిజా బాగా నచ్చినట్టే ఉంది. నీకు నచ్చితే నాదేం లేదు మధ్యలో, వియ్యపురాలు నోరు కాస్త పెడసరం అయినానూ. అవన్నీ అటుంచి నీతో ఓ మాట చెప్పాలి. పెళ్ళి కాకముందు ఏ తిరుగుళ్ళు తిరిగినా పెళ్ళయాక అవన్నీ ఒదిలేయాలి. నీకూ నీ భార్యకూ కలతలొచ్చే పనులు చేయద్దు…”

తన తల్లి స్తిపనీదా గురించే మాట్లాడుతోందని ఎవ్‌గెనీకి అర్థమయింది. ముఖం కొంచెం ఎర్రబడింది. అది సిగ్గుతో కాదు. ఆ సంబంధం ఆగిపోయి ఏడాదయింది. ఐనా, ఆ విషయానికి అంత విలువనిచ్చి మాట్లాడ్డం అనవసరం. అమ్మ ఒంటరి కావడంతో ఇలాంటివాటి గురించే ఎక్కువ ఆలోచిస్తున్నట్టుంది. అటువంటిదేమీ లేదనీ తనెప్పుడూ మంచీ చెడూ ఆలోచించే ప్రవర్తించాననీ చెప్పాడు.

“తెలుసనుకో. అయినా చెప్తున్నాను…” అని అర్ధాంతరంగా ఆపేసింది మేరీ. కానీ ఎవ‌గెనీకి అమ్మ ఇంకా ఏదో చెప్పాలనుకుంటున్నట్టుగా అనిపించింది. ఊళ్ళో అందరికీ కొడుకులే పుడుతున్నారట (యుద్ధం ఏదో రాబోతోందని సూచనలాగా). అనుకున్నట్టే పెశ్నికోవ్‌లకు కొడుకు పుట్టాడనీ తనను గాడ్‌మదర్‌గా రమ్మన్నారనీ చెప్పింది. మామూలు విషయంలాగా చెప్పబోయిన మేరీకి కొడుకు ముఖం మళ్ళీ ఎర్రబడటంతో ఇంకెలా చెప్పాలో అర్థంకాలేదు.

“మీ తాత హయాంలో లాగా…”

“అమ్మా!” అరిచినట్టే అన్నాడు ఎవ్‌గెనీ, వణికే చేతులతో కళ్ళజోడు తీసి సిగరెట్ వెలిగించుకుంటూ. “చూడూ… నా వివాహం, నా కుటుంబం నాకు చాలా ముఖ్యం. నేను అవి చెడగొట్టుకునే పనులేమీ చేయను. పెళ్ళి కాకముందు ఏమైనా ఉన్నా వాటిలో నా మెడకు చుట్టుకునేవి ఏవీ లేవు. అవన్నీ ఎప్పుడో తెగిపోయాయి. తిరిగి తీసుకోలేని తప్పులు నేనేమీ చేయలేదు. నన్నెవరూ ఆక్షేపించలేరు. సరేనా?”

ఎవ్‌గెనీ బయటకి బయల్దేరేడు. దారిలో చర్చ్ దగ్గిర జనాలని దాటుతూంటే చిన్న పిల్లాడితో స్తిపనీదా! ఆ పిల్లాడు తన కొడుకేనేమో అనే ఆలోచన ఒక్కసారి ఎవ్‌గెనీ బుర్రలో చొరబడింది. జనాలని దాటుకుంటూ వచ్చి ఎంత తప్పించుకుందామన్నా ఆ ఆలోచన తెగదే! ఏమి దరిద్రం? ఆవిడతో కొన్నిసార్లు కలిస్తే మాత్రం ఆ పిల్లాడు తన కొడుకు ఎలా అవుతాడు? ఆవిడకో మొగుడు లేడా? ఆవిడకి కావాల్సిన డబ్బులు తానిచ్చాడు. తనక్కావాల్సిన సుఖం ఆవిడిచ్చింది. అక్కడితో సరి. తనేమీ తన అంతరాత్మ గొంతు నొక్కేసుకోలేదు. అది తనను ఎప్పుడూ నిలదీయలేదు. అంతే. బుర్ర విదిల్చి ముందుకు సాగిపోయేడు ఎవ్‌గెనీ.

ఒక వారం తర్వాత లిజాతో పెళ్ళి జరిగింది. ఎవ్‌గెనీ కొత్తపెళ్ళికూతురితో కలిసి ఎస్టేటుకు వచ్చేశాడు. కొత్త దంపతుల మధ్య ఉండకుండా తల్లి వేరే చోట ఉంటానంది కానీ ఎవ్‌గెనీ ఒప్పుకోలేదు. ఇంట్లోనే ఆవిడ వేరే చోట పడుకునే ఏర్పాట్లు చేసి, తన కొత్త సంసార జీవితాన్ని మొదలుపెట్టేడు.

అలా ఎవ్‌గెనీకి ఒక కొత్త జీవితం మొదలయింది.


పెళ్ళయిన మొదటి ఏడాది ఎవ్‌గెనీకి రెండు కష్టాలొచ్చిపడ్డాయి. ఒకటి ఆర్థిక ఇబ్బంది. ఎస్టేట్ ఎంత బాగా సాగుతున్నా అన్నకు పంపాల్సిన డబ్బు, తన పెళ్ళి ఖర్చులు, ఫ్యాక్టరీ మూత పడడం బాగా ఇరుకున పెట్టాయి. లిజా తన డబ్బు వాడుకోమని ఎవ్‌గెనీకి నచ్చచెప్పింది. అత్తగారితో మాటపడకుండా ఉండడం కోసం ఎస్టేటులో సగం లిజా పేర రాయాల్సొచ్చింది. ఇది ఇలా ఉంటే, గుర్రం బండిలోంచి పడి గర్భస్రావం అయి అనారోగ్యం పాలయింది లిజా. భార్య ఆరోగ్యం, అటూయిటూగా ఉన్న ఆర్థిక పరిస్థితితో ఎవ్‌గెనీ అతలాకుతలమయిపోయేడు.

ఐతే ఏడాది తిరిగేసరికి ఎవ్‌గెనీకి మెల్లిగా అన్నీ కలిసివచ్చాయి. ఎస్టేట్ వ్యవహారం ఇప్పుడు ముందున్నంత దరిద్రంగా లేదు. అప్పులు ఒక్కొక్కటీ తీరుతున్నాయి. ఫలసాయం బాగానే ఉంది. ఒకప్పటి తాత గౌరవం నిలిపే పరిస్థితి దగ్గిరలోనే ఉంది. కాని, అతని ఆనందానికి అతని పెళ్ళి అసలు కారణం అయింది. దానినుంచి తాను ఆశించినదానికంటే ఎన్నో రెట్లు ఎక్కువగా అతనికి దొరికింది.

లిజాకి ఎవ్‌గెనీ అంటే అదో ఆరాధన. తనని ఏరి కోరి చేసుకున్నాడనో మరోటో కారణం. ఇంట్లో ఎవ్‌గెనీకి ఏది కావలిస్తే అది అమర్చి పెడుతోంది. అతని ఇష్టాయిష్టాల గురించి అతనికంటే ఆమెకే బాగా తెలుసు. తన అత్తగారు వార్వరా ఏదైనా అన్నా సరే ఇప్పుడు లిజా మొగుణ్ణి వెనకేసుకొచ్చి తల్లితో వాదనకి దిగుతోంది. అలా లిజా తన పక్షమే ఎప్పుడూను. సంసారంలో దెబ్బలాటలు వస్తాయంటారు కానీ అవి నిజంగాదు కాబోలు. లిజా లాంటి భార్య ఉంటే దెబ్బలాటలెందుకొస్తాయ్? ఇంటా బయటా తనకెలా కావాలో అలా లిజా తనను తాను తీర్చిదిద్దుకుంది. అంతకన్నా ఏం కావాలి? ప్రేమంటే ఇదే కదూ? తనని అంతగా ప్రేమించే లిజా దొరకడం తన అదృష్టం.

తనను తాను హుందాగా, నాజూకుగా భర్త కోసం దిద్దుకున్న లిజాలో ఆ బంధాన్ని చెడగొట్టగలిగే ఒకే లక్షణం అసూయ. తన భర్తను తను తప్ప ఇంకెవరూ ప్రేమించడానికి అర్హులు కాదనీ (తన అర్హత ఆమె ఎప్పుడూ ప్రశ్నించుకోలేదు) అలానే తన భర్త ఇంకెవరినీ ప్రేమించి ఉండకూడదనీ ఆమె భావన. ఎవ్‌గెనీ జీవితంలో ఇంకో స్త్రీ ఉన్నదేమో అన్న అనుమానం లిజా ఎంతగా దాచుకున్నా ఆ అసూయ ఆమెను బాధిస్తూనే ఉంటుంది అప్పుడప్పుడూ.


ఆ ఏడాది గడిచి మరో ఏడు ముగిసేసరికి లిజా మరోసారి కడుపుతో ఉంది. కొడుకు పుడితే బాగుణ్ణని ఎవ్‌గెనీ తల్లి మేరీ అనుకుంటోంది. వార్వరా అప్పుడప్పుడూ వచ్చి నోటికొచ్చినట్టు వాగి వెళ్తూనే ఉంది. పెళ్ళైపోయింది కనక ఎవ్‌గెనీకి ఇప్పుడు స్తిపనీదాతో గడిపిన రోజులు గుర్తుకు రావట్లేదు. అప్పుడప్పుడూ మేనమామ ఒకడు వచ్చి ఉండి వెళ్తున్నాడు. ఎవ్‌గెనీ పొద్దున్నే బయటకెళ్ళి పదింటికో ఎప్పుడో ఏదో తినడానికి ఓ సారి మళ్ళీ ఇంటికొస్తాడు. అప్పుడు అందరూ కూర్చుని కబుర్లు. అదయ్యాక మళ్ళీ సాయంత్రం అందరూ కల్సి భోజనం. రోజులు బాగానే గడిచిపోతున్నాయి.

లిజాకు క్రితం సారి అయినట్టు గర్భస్రావం అవకుండా అన్ని జాగ్రత్తలూ తీసుకుంటున్నారు. అయిదో నెల జరుగుతూండగా రాబోతున్న ట్రినిటీ సండే పండగకు లిజా ఇల్లంతా కడిగించడానికి పూనుకుంది. ఎవ్‌గెనీని అడిగితే ఈ పనికి ఎవర్నో ఒకర్ని పిలిపించుకోమని చెప్పి వెళ్ళిపోయాడు. అలా స్తిపనీదా మళ్ళీ ఎవ్‌గెనీ ఇంట్లో అడుగుపెట్టింది, ఇల్లు కడగడానికి.

అసలు స్తిపనీదాకి ఇలా ఇల్లు కడిగి డబ్బులు సంపాదించే అవసరం లేదు. ఆవిడ ఒంటరిగా ఉంటోంది. భర్త ఊళ్ళో ఉండట్లేదు. ఎవ్‌గెనీలానే డానియెల్ ద్వారా ఇంకో యువకుడికి దగ్గరయింది. ఆవిడ ఆలోచన్లు వేరు. ఒకప్పుడు తనతో గడిపిన ఎవ్‌గెనీ ఇప్పుడు తనవాడు కాదు. ఆయనకి పెళ్ళయిపోయింది కనక ఆయనో పెద్దమనిషి. ఇప్పుడు స్తిపనీదా ఆలోచన ఏమిటంటే, అసలు ఎవ్‌గెనీ వాళ్ళావిడ ఎలా ఉంటుందో వీళ్ళిద్దరి సంసారం ఎలా ఉందో చూడాలి. ఆ ఆలోచనతోటే డానియల్‌ని ఒప్పించి ఇలా ఇల్లు కడిగే వంకతో పనిలోకి వచ్చింది చూడ్డానికి.

పొద్దున్నే పనిలోకి వెళ్ళిన ఎవ్‌గెనీ ఆకలితో కడుపు మండుతుంటే ఇంటికొచ్చేడు. ఇల్లు కడిగే పనిలో భాగంగా ఇంట్లో సామానంతా బయట పెట్టి ఉంది. భార్య పనితనాన్ని మెచ్చుకుంటూ ఇంట్లోకి అడుగుపెట్టాడు ఎవ్‌గెనీ. తలుపు నెట్టబోతుండగా అదే తెరుచుకుంది. అటునుంచి తెరిచిన పనిమనిషిని తలెత్తి చూసిన ఎవ్‌గెనీకి అవే కళ్ళు, నవ్వుతూ కనిపించాయి.

స్తిపనీదా! ఆవిడ తనని దాటి నడిచి వెళ్తూంటే, కళ్ళు తిప్పుకోలేక ఆవిడ కళ్లకేసీ వంటికేసీ అలా చూశాడు. ఆవిడ కూడా ఒకసారి తలతిప్పి చూసింది. ఎవ్‌గెనీకి ఒక్కసారి ఎవరో వెన్నుమీద చరిచినట్టయి బుర్ర విదిల్చాడు.

జాగ్రత్తగా బూట్లు చేత్తో పట్టుకుని తన గదిలోకి వచ్చాడు ఎవ్‌గెనీ. గచ్చు తుడుస్తున్న ఇంకొక పనిమనిషి అక్కణ్ణుంచి వెళ్ళిపోయింది. ‘ఇప్పుడు స్తిపనీదా ఇక్కడికొస్తుంది ఒంటరిగా’ అని ఎవరో చెప్పినట్టుగా అనిపించింది అతనికి. దేవుడా! ఏం చేస్తున్నాను! ఏం ఆలోచిస్తున్నాను! అనుకుంటూ కంగారుగా గదిలోంచి బైటికి వచ్చాడు ఎవ్‌గెనీ. అదే సమయంలో లిజా నడుస్తూ వచ్చింది అక్కడికి. ఎప్పుడూ వింత వెలుగుతో కళకళ్ళాడే లిజా మొహం ఈ రోజెందుకో పాలిపోయినట్టు కనిపించింది ఎవ్‌గెనీకి.

మరుసటి రోజు పొద్దున్నే పొలం వెళ్ళి మధ్యాహ్నం ఇంటికొచ్చిన ఎవ్‌గెనీ అందరితో కలిసి భోజనం చేస్తూండగా అత్తగారు ప్రతీదీ కల్పించుకోవడం గమనించాడు. తాను లిజాని బాగా నిద్ర పట్టిందా అని అడిగితే, లిజా నోరు తెరిచేలోపల అత్తగారే సమాధానం చెప్పేస్తోంది- ‘ఈ వేడిలో ఇంట్లో నిద్ర ఎలా పడుతుందీ, పట్టకపోయినా తన కూతురు నిద్ర బాగా పట్టినట్టు అబద్ధం ఆడుతోందీ,’ అని. అన్నీ ఆవిడ చెప్పేయగలదు. ఆవిడకి తెలియని విషయాలు లేవు. ఎండ మంచిది కాదు లిజాకు అని అన్నది. పది తర్వాత ఎండ ఉండదు గదా అని మేరీ అన్నది. ఆఁ, ఆ నీడ మంచిది కాదు అన్నది వార్వరా వెంటనే. తన భర్త తనకు ఏ లోటూ లేకుండా చూసుకున్నాడని, లిజా మంచి అమ్మాయి కాబట్టీ ఏమీ అనటం లేదనీ అన్నది.

“నాకు బాగానే ఉంది కదా!” లిజా అంది సమాధానంగా.

“నిజంగానేనా లేకపోతే మీ ఆయన్ని సంతోషపరచడానికంటున్నావా?”

మాట మార్చడానికి లిజా చుట్టూ చూసి అంది, “కాఫీలోకి క్రీమ్ తెచ్చేదా?”

“వద్దు వద్దు.” వార్వరా అంది, తన సంగతి చెప్పుకుంటూ.

“సరే అయితే ఎవ్‌గెనీకి తెస్తాను,” అంటూ లేవబోయింది లిజా.

“అంత త్వరగా లేవడం అన్నీ కంగారుగా చేయడం కడుపులో బిడ్డకు మంచిదికాదు. నిదానంగా వెళ్ళమ్మా.” మేరీ అంది. ఆవిడ ఆత్రం మనవడికేమీ కాకూడదని.

ఎడ్డెం అంటే తెడ్డెం అని తీరాలనే వార్వరా అందుకుని చెప్పింది కటువుగా, “మనసు ప్రశాంతంగా ఉంటే శరీరం ఎలా ఉన్నా ఫర్వాలేదు.”

ఇదంతా వింటూ కూడా ఎవ్‌గెనీ అన్యమనస్కంగా ఉండడం లిజా గమనించింది. ఈ వాదులాటలు అతనికి అలవాటే. కానీ ఈరోజు మరీ పరధ్యానంలో ఉన్నాడు. తన కాఫీ కప్పులో పడిన ఈగని కూడా చూసుకోలేదు. ఎవ్‌గెనీ ఎవరి గురించో గానీ ఆలోచిస్తున్నాడా? ఆ ఆలోచన రాగానే లిజా మనసులో అసూయ మొదలైంది.


మర్నాడూ ఆ పైరోజూ కూడా స్తిపనీదా ఆలోచనలు ఎవ్‌గెనీని వదల్లేదు. ఏవో పనులున్నా అవన్నీ చేస్తున్నా మనసునిండా ఈవిడే. పెళ్ళితో తన పాత జ్ఞాపకాలన్నీ పూర్తిగా పోయాయనే అతననుకున్నాడు. తన గతజీవితంలోని సంబంధాలన్నీ మాయం అయిపోయాయనీ అతని మనసులో ఇప్పుడు కేవలం ఆతని భార్య మాత్రమే ఉందనీ అనుకున్నాడు. కాని, అనుకోకుండా స్తిపనీదా ఎదురుపడడంతో ఇలా కందిరీగల తుట్టెలా అవన్నీ తిరిగివస్తాయని అతనూహించలేదు. స్తిపనీదా పొందు అతనిప్పుడు కోరుకోటల్లేదు కానీ ఆమె పైని వ్యామోహం ఇంకా ఉన్నందుకు అతను మథనపడ్డాడు. మెల్లిగా ఆ పనీ ఈ పనీ చూసుకుంటూ కాసేపు ఆమెను మర్చిపోయాడు. తరవాత గుర్రాల దగ్గరకి నడుస్తుండగా తనను దాటి పరుగెత్తుకుంటూ పోయిన అదే ఎర్ర గౌనూ తలకు చుట్టిన ఎర్ర రుమాలూ అదే ఆరోగ్యవంతమైన శరీరం అతనికి ఆ పొలాన్నీ ఆ గడ్డివామినీ ఆ మధ్యాహ్నాలనూ గుర్తుకు తెచ్చి మళ్ళీ ఇబ్బంది పెట్టాయి.

ఈవిణ్ణి మనసులోంచి బయటకి తోసేయడానికి ఏదో ఒకటి చేయాలి. కానీ ఏం చేయాలో తెలియదు. ఇలా కొట్టుమిట్టాడాక మొత్తానికి తన పాలేరు వాసిలీని కలవడానికి బయటకెళ్ళాడు.

“పెళ్ళవక ముందు ఏదో తిరిగాననుకో, ఇప్పుడు వేరు కదా? అంచేత…”

“స్తిపనీదా గురించేనా?” వాసిలీ జాలిగా నవ్వేడు.

“ఆఁ, నాకు ఆమె ఇక్కడ ఇంట్లో పనిచేయడం, ఆమెను రోజూ చూడాల్సి రావడం ఇబ్బందిగా ఉంది. ఆవిడను పనిలోకి ఇక రావద్దని చెప్పు.”

“అలాగే, వాన్యాకు చెప్తాను. అతనే ఈమెకు పని ఇచ్చింది.”

అమ్మయ్య. ఎంత కష్టంగా ఉన్నా వాసిలీతో మాట్లాడ్డమే మంచిదయింది. ఆమెకు వాన్యా రావద్దని చెప్తాడు. తనకు ఇష్టం లేదని ఆమెకు అర్థమవుతుంది. అలా ఆ విషయం ఇక మళ్ళీ తలెత్తదు. మనసులో ఈ భయంతో, సిగ్గుపడుతూ రోజూ బతకక్కర్లేదు. నిన్నటి అతని కోరిక గుర్తొచ్చి అతను ఒక్కసారిగా జలదరించేడు.

అలా స్తిపనీదా విషయం మరుగున పడిపోయింది. లిజా మళ్ళీ ఎవ్‌గెనీ మొహంలో సంతోషం గమనించింది. పాపం, అమ్మా అత్తల తగాదాలతో విసిగిపోయుంటాడు. తనలాంటి సౌజన్యం ఉన్న మనిషి ఇటువంటి సూటిపోటి మాటలు వింటూ మామూలుగా ఉండడం ఎంతకష్టం అనుకుంది లిజా.