గేయపినవీరభద్రీయము

పినవీరన ఆమెను గాంచి, ఆమె మఱొకసారి నాట్యము చేసిన ఆమెలో సరస్వతిని దర్శించి సరస్వతీప్రసాదముచే కావ్యమును పూర్తి చేతు ననెను. ఆమె అంగీకరించి, సరస్వతిని గూర్చి పాడుచు అద్భుతమగు నాట్యము చేసెను.

పాట:చిన్తయామి శ్రీకరీం, హిందోళరాగం, ఆదితాళం.

పల్లవి:
చిన్తయామి శ్రీకరీం శ్రీసరస్వతీం
బ్రహ్మలోకవాసినీం భారతీం
అనుపల్లవి:
సూరివారశోకభారదూరిణీం
కీరపుస్తకాక్షహారధారిణీం |చిన్తయామి|
చరణం 1:
మందారధవళమంజులగాత్రీం
ఇందీవరసమసుందరనేత్రీం
వందారుసుజనవాంఛితదాత్రీం
మందాత్మగతతమోగుణహర్త్రీం |చిన్తయామి|
చరణం 2:
వందేఽహ మంబుజభవదయితే
వందేఽహ మద్భుతగుణకలితే
వందేఽహమఖిలామరవినుతే
వందేఽహమతులదయాసహితే |చిన్తయామి|

పినవీరన ఇంటికేగి, ఆరాత్రి సరస్వతీసన్నిధిలో తలుపులు మూసికొని కూర్చొని ప్రగాఢసరస్వతీధ్యానమగ్నుడయ్యెను. అప్పుడు క్రమముగా ఆ పూజామందిరము వేయిసూర్యుల కాంతితో వెలుగసాగెను. నూరుగంటము లొకేసారి తాటియాకులపై వ్రాయు సవ్వడి నిరంతరముగా సాగజొచ్చెను. ఇట్లు రాత్రియంతయు జరిగెను. పెదవీరభద్రుని కిదంతయు బహువిచిత్రముగా తోచెను. చివరి కతడు ఉత్కంఠ నాపుకొనలేక తెల్లవారు సమయమున తలుపుసందులోనుండి లోనికి చూచెను. ‘అదిగో! బావగారు చూచుచున్నారు. ఇక విరమింతును’ – అను వాక్యము లత్యంతమధురమైన స్త్రీకంఠస్వరముతో విన్పడెను; గంటముల చప్పు డాగిపోయెను. మందిరప్రకాశము తొలగిపోయెను. ఆ కంఠస్వరమే సరస్వతీ కంఠస్వరము. ఆగంటముల చప్పుడే ఆమె తాటియాకులపై పద్యములు వ్రాసిన సవ్వడి. అప్పటికి అతిస్వల్పభాగముదక్క కావ్యమంతయు పూర్తి యయ్యెను. మిగిలిన స్వల్పభాగమును త్వరగా పినవీరన పూరించి రాజాస్థానమునకు గొనిపోయెను. రాజాస్థానమునందలి పండితులు ఎంత సరస్వతీప్రసాదమున్నను ఇంతటి బృహత్కావ్యము నొక్కరాత్రిలో వ్రాయుట అసాధ్యమని యధిక్షేపించిరి. అందుకు పినవీరన ‘వాణి నారాణి, నాకిది సాధ్యమే’ యనెను. ఆమాటకు మఱింతగ పండితులధిక్షేపించిరి. ఐన ‘సభామండపమున నొక తెరను గట్టింపుడు. నారాణియే మీకు ప్రతివల్కును’ అని పినవీరన యనెను. తెర కట్టింపబడెను. పినవీరన త్రికరణశుద్ధితో సరస్వతిని ప్రార్థించెను. తెరవెనుక గొప్ప ప్రకాశము కన్పడెను. ‘ఔను! ఔను!’ అనుచు సంకేతించుచున్న నొక స్త్రీయొక్క కరచాలనము, కోమలకంఠధ్వని ప్రదర్శితములయ్యెను. పండితులు పినవీరభద్రుని పాదాక్రాంతులైరి. రాజుగారు కావ్యమును స్వీకరించి, కవిని సత్కరించి, మదాలసచే కవికి నాట్యనీరాజనము నిప్పించిరి. పినవీరన కృతార్థుడు, స్థిరప్రఖ్యాతు డయ్యెను.

పాట: మధురము మధురము, ఆరభిరాగం, ఆదితాళం.

పల్లవి:
మధురము మధురము నీకవనము
రంభాధరమధు మధురము కవనము
అనుపల్లవి:
పలుకుల చెలువకు చెలువగు రవణము
పలుకులఁ దేనియ లొలికెడు కవనము |మధురము|
చరణం 1:
మవ్వపు పదముల పువ్వుల నొలికెడు
మధురసవాహిని , మంజుల మతులం |మధురము|
చరణం 2:
తాం తకిట తకతక ధిమి రి స ని ధ
తకఝణు స రి మ గ రి ధ స రి మ ప
తఝణు స రి మ గ రి త ఝం ఝం తకిట
ధిత్తాం కిట ధ ప మ గ రి తధీం ఝణుతాం
మవ్వపు పదముల పువ్వుల నొలికెడు
మధురసవాహిని , మంజుల మతులం |మధురము|
చరణం 3:
సుందరమై సురసుందరి సంస్మితనిభమై
మందారంబుల మకరందంబున కెనయై
ఆస్వాదింపఁగ నమృతంబునకుం దులయై
మది కింపొసగును మృదు మధురంబై |మధురము|
చరణం 4:
తకిట ధిమిత తకతక ధిమి ధీంతక
తకధిత తోంతక తోంతక తకధిత ధిరణా
సుప్రసాద గుణ శోభితంబు
రమ్యశబ్ద గణ రాజితంబు
తక ధిక తోం తక తోం తక ధిరణా
తకధిక తకధిత తోంతక తోంతక ధిరణా
శ్రావ్య పద్య గద్య సంయుతంబు
చంద్ర కాంతి తుల్యసౌఖ్యదంబు |మధురము|