బింబం

“ఇది మామిడి పండా? లేక మామిడి కాయనా?” నాన్నగారి గొంతు కోపంగా ధ్వనించింది.

“ఏమైయింది? పుల్లగా ఉందా? వీధి బండిలో అమ్మకానికి వచ్చింది. మామిడి పండు మీకు ఇష్టం కదా అని పరిగెత్తుకుంటూ వెళ్లి కొనుక్కొచ్చాను. మంచి పసుపురంగులో, మామిడి పళ్ళు మగ్గిన వాసనతో ఉన్నాయనే కొన్నాను. బాగా లేదా?” అమ్మ జవాబు.

“నీ ముఖంలా ఉన్నాయి. ఇంట్లో చింతపండు లేకపోతే దీన్ని వాడుకోవచ్చు. మామిడిపండు కొన్నదట. దేభ్యం మొహానికి ఏమీ కొనడం చేతకాక పోతే నోర్మూసుకుని ఉండొచ్చుగా. ఎందుకు డబ్బుల్ని చిల్ల పెంకుల్లా వృధా ఖర్చు చేయడం? నాకు మామిడి పండు కొని ఇవ్వు అని నేనేమైనా నిన్ను పురమాయించానా? తీసుకెళ్ళి పెంట కుప్పలో పారేయి.”

నాన్న ఎందుకు ఇలా ఉన్నారు? పుల్లగానే ఉండనీ. అయినా కూడా “నా కోసం పళ్ళు కొని తెచ్చావుకదా. చాలా సంతోషం” అని ఊరికే ఒక మాట చెప్పి ఉంటే అమ్మ ఎంత పొంగి పోయేది?

రాత్రి ప్రొద్దు పోయిన తర్వాత చదువుతూ కూర్చున్నప్పుడు అమ్మ లోపలికి వచ్చింది.

“ఇంకా నిద్ర పోలేదా మీనా? టైం రెండు అవుతోందే?”

“నువ్వు కూడా ఎందుకు పడుకోలేదే అమ్మా ఇప్పటిదాకా?”

“ఏమిటోనమ్మా. నిద్ర పట్టలేదు. నువ్వు ఇలా పొద్దుపోయేదాకా మేల్కొని ఉండకు. మళ్ళీ పొద్దున్నే లేచి బ్యాంకుకు వెళ్ళాలి. అదీ గాక కాబోయే పెళ్లి కూతురు ఇలా రాత్రుళ్ళు మేలుకొని ఉంటే కళ్ళ క్రింద నల్లచారలు వస్తాయి. అందం చెడిపోతుంది. వేళ పట్టున తిని, కంటినిండా నిద్రపోయి సంతోషంగా, ఆరోగ్యంగా గడపాల్సిన పరువం ఇది.”

“అదంతా సరేలే అమ్మా. ఏంటో, పుస్తకం చేతిలో ఉంటే నిద్దర రాదు”

“అవును. ఆ సంగతి నాకూ తెలుసు.”

ఉన్నట్లుండి మీనాకి గుర్తుకు వచ్చింది. “అమ్మా! నువ్వు ఇప్పుడంతా సంస్కృతం పుస్తకాలు చదవడం లేదేమిటీ? తీరిక దొరక లేదా? నువ్వు చదివితే వినాలని చాలా కోరికగా ఉందమ్మా. నువ్వు ఇంత పండితురాలివని నాకు చెప్పలేదేమే? తాతగారు నీకు ఇచ్చిన పుస్తకాలు అన్నీ ఎక్కడ ఉన్నాయి?”

“పాత పుస్తకాల వాడి దగ్గర ఉన్నాయి.”

“ఎందుకు?”

“మీ నాన్నగారి ఆజ్ఞ. ఆయనకి నేను సంస్కృతం చదవడం నచ్చలేదు. ఆయనకి ఆ భాష తెలియదు. ‘నువ్వు పెద్ద పండితురాలివని చాటి చెప్పుకుంటున్నావా? ఇకపై ముట్టు కోవడానికి వీల్లేదు. అన్నిటిని మూట గట్టి పాత పుస్తకాల వాడికి వేసి రా’ అని అన్నారు, ఇరవై ఐదేళ్ల క్రితమే. నా సంస్కృత భాషకి సమాధి కట్టబడి రజతోత్సవం కూడా అయిపోయింది.”

అమ్మ ముఖంలో ఏ భావమూ కనబడలేదు. ఉన్నట్లుండి మీనా తల్లిని వాటేసుకొంది.

“ఏంటే ఇది చిన్న పిల్లలాగా. పుస్తకం మూసి పెట్టి పడుకొని నిద్ర పో.” అమ్మ గారాబంగా మీనా తలని నిమురుతూ తనని విడిపించుకుంది. ఆరోజు రాత్రి నిద్ర పోయేటప్పుడు మీనా మళ్ళీ విద్యార్థినిగా మారింది.

“ఎస్. మీనాక్షీ! ఎస్. మీనాక్షి! హాజరు పలకడం లేదేం? ఆబ్సెంటా?”

“లేదు మిస్. ఇక్కడే ఉన్నాను. కానీ నా పేరు ఎస్. మీనాక్షి కాదు. నా పేరు మరియా మాంటిసోరి. నా పేరు మదర్ తెరెసా. నాపేరు బాల సరస్వతి. నా పేరు సరోజినీ నాయుడు.”

పెళ్లి రోజు దగ్గర పడుతోంది. ఆ రోజు వియ్యాల వారి దగ్గర నుంచి ఇంకో ఉత్తరం.

“మీనా! పెళ్లి వారింటి నుంచి ఉత్తరం వచ్చింది. అబ్బాయికి అంతా నచ్చిందట. కానీ వాళ్ల అమ్మ పాత కాలం మనిషట. నువ్వు ముక్కు కుట్టించుకోవాలని ఆవిడ చెప్పిందట. ‘మా అమ్మగారి ఇష్ట ప్రకారం కాస్త ఆ పని మాత్రం చేయించండి. నాకూ సంతోషంగా ఉంటుంది’ అని అబ్బాయి స్వయంగా రాసాడు. రేపే కంసాలిని ఇంటికి పిలిపించి ముక్కు కుట్టించి అతనికి జవాబు రాసేస్తాను.” నాన్నగారు హడావిడిగా; అమ్మతో “రేపు ఉదయం తమలపాకులు, వక్కలు, అరటి పళ్ళు, దక్షిణ అంతా రెడీగా ఉంచు” అన్నారు.

మీనా గయ్యిమని లేచింది. “‘ఏమిటి నాన్నా ఈ పిచ్చి ప్రేలాపన? ముక్కు కుట్టించుకోవడం ఏమిటీ? నాలుక కుట్టించుకోవడం ఏమిటీ? నాకు అదంతా నచ్చలేదు. నేను కుట్టించుకోను.”

“ముక్కు కుట్టించుకోవడంలో తప్పేముంది? మంగళకరంగా, అందంగా ఉంటుంది. వాళ్ళే నీకు వజ్రపు ముక్కు పుడక, బేసరి చేయిస్తారు.”

“నాకు వద్దు నాన్నా. నన్ను వచ్చి చూసినప్పుడు వాళ్లకి నేను ముక్కు కుట్టించుకోలేదని తెలుసు కదా? మరి ఎలా ఒప్పుకున్నారు? ముక్కు పుడక పెట్టుకోని పిల్ల మాకు వద్దు అని చెప్పడానికి ఏమైయ్యింది?”

“ముక్కు వంకరగా ఉంటే వద్దని చెప్పొచ్చు. ముక్కు కుట్టించుకోవడం అనేది చిన్న విషయమే కదా? మరి ఎందుకు వద్దని అంటారు? నువ్వు వాళ్లకి మరీ మరీ నచ్చడం వల్లనే వాళ్ళు ఇంత ఇదిగా వ్రాసారు. ఇంత చిన్న విషయానికి మంచి సంబంధాన్ని వదులుకోవడం జరగదు. రేపే కంసాలిని ఇంటికి పిలుచుకొని వస్తాను. తయారుగా ఉండు.”

మీనాకి కోపమూ ఆవేశమూ తగ్గడానికి చాలా సేపయ్యింది. అమ్మ వచ్చి “పోనీలే మీనా! రాద్ధాంతం చెయ్యకు. పట్టుదల కాస్త సడలించుకో” అన్న తరువాత ఆమెకి కాస్త శాంతిగా అనిపించింది. ఆలోచిస్తే ఆమెకీ ఈ విషయాన్ని పెద్దదిగా చేయనవసరం లేని చిన్న ఇష్యూగా అనిపించింది. ఎంతో మంది ఆడవాళ్ళు ముక్కు కుట్టించుకోవడం లేదా? ఈ మధ్య అది మళ్ళీ పేషన్ కూడా. ఒప్పుకున్నంత మాత్రాన పోయేది ఏమీ లేదు.

తన ముక్కు పుడకను చూసి ఆ అబ్బాయి ముఖం సంతోషంగా మరింత శోభాయమానంగా వెలుగుతున్న దృశ్యాన్ని ఊహించుకొన్నప్పుడు మనసు మరింత తుళ్ళి పడింది.
సన్నని గొంతుతో పాడుతూ ఆ రాత్రి నిలువుటద్దం ముందు నిలబడి చూసుకున్నప్పుడు మనసుకి మరింత ఉత్సాహం కలిగింది.

నిజమే, ముక్కు కుట్టించుకుంటే ఎలా ఉంటుంది?

పౌడర్ డబ్బాను తీసి అరిచేతిలో కాస్త వేసుకుంది. తెల్లని పౌడర్ని వేలితో అద్ది అద్దంలో చూసుకుంటూ ముక్కుకి దిగువ భాగాన చుక్కలాగా పెట్టింది. పెద్ద ముత్యపు ముక్కు పుడక పెట్టుకున్నట్లు అద్దంలో ప్రతిబింబం కనిపించింది.

ఎంత అందంగా ఉన్నాను? ముక్కు పుడక నాకు ఇంత అందాన్ని ఇస్తుందని నేనే అనుకోలేదే? అబ్బో! ఆయనగాని చూస్తే మతి తప్పి పోవడం ఖాయం. ఆయనకి చాలా సంతోషంగా ఉంటుంది. ఆయన కోసం…

నిలువుటద్దంలో కనబడుతున్న రూపాన్ని చూస్తూ అలాగే నిలబడింది. ఎవరి రూపం ఇది? ముఖం తీరు, ముక్కు పుడక అంతా అచ్చు అమ్మ లాగే! వట్టి బాహ్య రూపం మాత్రమేనా?
నాన్నగారి మాటకి ఎదురు చెప్పని అమ్మ. ప్రేమ రాహిత్యంతో బాధపడే అమ్మ. కోరికలు, ఆశల సమాధి రజతోత్సవం జరుపుకున్న అమ్మ.

సంస్కృత పుస్తకాలను తీసుకెళ్ళి రద్దీ దుకాణంలో వేసేయి. సరి.

నేను? నేను? నేను మాత్రం చేసిందేమిటి?

ఉద్యోగానికి రాజీనామా ఇవ్వాలా? సరి.

ముక్కు కుట్టించుకోవాలా? సరి.

చిన్నప్పటినుంచి కన్న కలలు ఉన్నట్టుండి కళ్ళ ముందు కదలాడాయి. పాతాళానికి జారిపోతున్న ప్రస్తుతపు యదార్థ స్థితి చెంప పెట్టు లాగా సాక్షాత్కరించింది. భయంతో శరీరం మొత్తం గజగజా వణికినట్లయింది.

ఆమె ఝాన్సీ రాణి కాబోవడం లేదు. మథర్ తెరెసా కాబోవడం లేదు. అంతులేని ఆ పేర్లలో ఒక పేరుగా ఆమె పేరు ఉండబోదు. ఈ స్థితి ఇలాగే కొనసాగితే ఇంకో అమ్మ లాగా తయారవుతుంది. అమ్మకి ప్రతి రూపం ఇది వరకే ఆమెలో రూపు దిద్దుకోవడం ప్రారంభించింది. కానీ ఇంకా పూర్తిగా కాదు కదా.

వెంటనే కూర్చుని బెంగళూరుకు ఉత్తరం రాసింది.

“నేను ముక్కు కుట్టించుకోను. ఉద్యోగానికి రాజీనామా చెయ్యను. ఇలాగే నన్ను పెళ్లి చేసుకోగలిగితే నాకు సమ్మతం. లేని పక్షంలో మిమ్మల్ని పెళ్లి చేసుకోవడం నాకు కుదరదని తెలియ చేస్తున్నాను.”

కవరు మీద చిరునామా రాసి టేబిల్ మీద పెట్టింది. ప్రొద్దున్న లేవగానే పోస్ట్ బాక్స్‌లో వేసేయాలి.

ఆపద అంచు దాకా వెళ్లి తప్పించుకొన్న వణుకుతో, పడుకోగానే కమ్మని నిద్ర పట్టింది. నిద్రలో ఎన్నో కలలు!

“నీవు ఎవరు?”

“నేను నేనే.”

“నీ పేరేంటి?”

“ఎస్. మీనాక్షి.”

“ఎస్. మీనాక్షి!”

“అయాం ప్రెజెంట్.”


ప్రసిద్ధ తమిళ రచయిత్రి చూడామణి రాఘవన్ 1931లో జన్మించారు. తల్లి కనకవల్లి ప్రోద్బలంతో 1954లో వ్రాయడం మొదలుపెట్టిన ఆమె మొదటి కథ కావేరి 1957లో అచ్చయింది. ఆ యేడే ఆమెకి కలైమగల్ సిల్వర్ జుబిలీ అవార్డ్ దక్కింది. అనారోగ్యం వల్ల చదువు అర్థాంతరంగా ఆపేసిన చూడామణి, ఇంట్లోనే చదువుకుంటూ రచనా జీవనం కొనసాగించారు. ఐదు దశాబ్దాల సాహిత్య ప్రస్థానంలో ఆమె 600 కథలు 19 సంకలనాలుగా ప్రచురించబడినాయి, ఇతర భాషల్లోకి అనువదించబడ్డాయి. సామాన్యమైన జీవితాలలో సంఘటనలను అసామాన్యంగా చిత్రీకరించిన చూడామణి అక్టొబర్ 2010లో మరణించారు. C. S. లక్ష్మి సంకలనం ది ఫేస్ బిహైండ్ ది మాస్క్(1984) చూడామణికి అంకితం ఇవ్వబడింది.