జ్యోతిషమూ – లోపలి సంగతులూ – 2

జ్యోతిషం — శాస్త్ర పరిశోధనలు

జ్యోతిషం నిజం కానక్కరలేదనీ, అది పనిచెయ్యడం కేవలం ఆభాస అనీ రుజువు చెయ్యడానికి జాఫ్రీ డీన్ 1987 లో (The Skeptical Inquirer, Vol 11, No. 2, 3. 1986-87) ఒక ప్రయోగం చేశాడు. జ్యోతిషం మీద నమ్మకం కలిగిన 22 మందిని ఎన్నుకున్నాడు. వాళ్ళకి తమ జాతక చక్రమూ, ఆ చక్రంలో ఉన్న బలమైన గ్రహ దృష్టుల ఫలితాలూ రాసి ఇచ్చాడు. ఆ ఫలితాలు సూటిగా, స్పష్టంగా ఉండేలాగా జాగ్రత్త తీసుకున్నాడు. గ్రహదృష్టులని ఎందుకు తీసుకున్నాడంటే, పాశ్చాత్య జ్యోతిషంలో అవి చాలా ప్రధానమైనవి కాబట్టి. అయితే వాళ్ళలో సగంమందికి మాత్రమే వాళ్ళ జన్మ సమయం ప్రకారం వేసిన సరైన జాతకచక్రాన్ని ఇచ్చాడు. మిగతా సగం మందికీ వాళ్ళ అసలు జాతకచక్రానికి పూర్తి విరుద్ధమైన గ్రహస్థితులుగల చక్రాలువేసి వాటి ప్రకారమే ఫలితాలు రాసి ఇచ్చాడు. వాళ్ళను తమకు చెప్పిన ఫలితాలు ఎంతవరకూ సరిపోతున్నాయో నిర్ణయించమన్నాడు.

సరైన జాతకచక్రాల వాళ్ళు తమకు చెప్పిన 261 ఫలితాల్లో 250 ఫలితాలు సరైనవే అన్నారు. మరి తప్పు జాతకచక్రాలు ఇచ్చినవాళ్ళు కూడా తమకు చెప్పిన 214 ఫలితాల్లో 207 ఫలితాలు సరైనవే అన్నారు. అంటే జాతకచక్రం తప్పైనా ఒప్పైనా వాళ్ళకి చెప్పిన ఫలితాలు సరిపోయాయి. ఇదేరకంగా అంతకుముందు 1977 లో మరొక ప్రయోగం చేశాడు. అందులో వ్యక్తులతో ముఖాముఖీగా కాకుండా ఉత్తరాల ద్వారా ఇదేరకంగా 44 మందికి జాతక ఫలితాలు చెప్పి ఎంతవరకు సరిపోతున్నాయో నిర్ణయించమన్నాడు. అందులోకూడా జాతక చక్రం తప్పొప్పులతో సంబంధం లేకుండా 95 శాతం ఫలితాలు సరిపోయాయి.

దీన్నిబట్టి తేలేదేమిటంటే, పరీక్షింపబడినవాళ్ళు జ్యోతిషం మీద నమ్మకం కలిగినవాళ్ళు కాబట్టి వాళ్ళు తమకు తెలియకుండానే తమ నమ్మకాలకి అనుగుణంగా ఆలోచించి ఫలితాలు నిజమనే భావించారు. (దీన్నే డీన్ తమకు తెలియకుండానే Cognitive Dissonance ని తగ్గించుకోవడం అన్న భావనగా వివరించాడు.) కాబట్టి జ్యోతిషం పనిచెయ్యడానికి కారణం ప్రజల్లో ఉన్న నమ్మకమేననీ, జ్యోతిషం పని చేసినట్టు అనిపిస్తుంది మాత్రమేగానీ అది అసలు నిజం కానక్కరలేదు అనీ డీన్ అంటాడు.

నమ్మకాలు – సైన్సు – జ్యోతిషం

ఈ విధంగా జ్యోతిషమంటే యుగళగీతమే అని శాస్త్రీయంగా రుజువు చేసినప్పటికీ చాలామంది జ్యోతిష్కులు అంగీకరించరు. భారతీయ జ్యోతిష్కులని ఎవర్నైనా అడిగితే జాఫ్రీ డీన్ పరీక్షించిన అంశం చాలా హాస్యాస్పదమైనదని అంటారు. ఎందుకంటే పాశ్చాత్య పద్ధతి ప్రకారం గ్రహదృష్టులు లెక్కపెట్టడం భారతీయ సాంప్రదాయంలో లేదు. అలాగే ఆయా గ్రహదృష్టులకి కేవలం వ్యక్తిత్వ లక్షణాల్ని (Personality Traits) మాత్రం ఆపాదించి అవి నిజమో కాదో పరిక్షించడం అసంబద్ధమైనది అని వాళ్ళ అభిప్రాయం. డీన్ పరిక్షించిన ఫలితాలకి ఒక ఉదాహరణ చూడండి:

కుజుడు, యురేనస్ ల సమాగమం: జాతకుడికి అసహనం, స్వతంత్ర బుద్ధీ ఉంటాయి. అన్నింటినీ చెడగొట్టడానికి ముందుంటాడు. ఇటువంటి ఫలితాలని డీన్ చాలా ప్రసిద్ధమైన పాశ్చాత్య జ్యోతిష గ్రంథాల్లోంచి తీసుకున్నప్పటికీ, వాటిని జ్యోతిష్కులెవరూ యథాతథంగా స్వీకరించరు – పాశ్చాత్య జ్యోతిష్కులతో సహా. పుస్తకాలని కేవలం సూచికలు (Guidelines) గా స్వీకరించి ఎవరి అనుభవాన్ని బట్టి వాళ్ళు గ్రహదృష్టులకి ఫలితాలు అన్వయించుకుంటారు. ఇటువంటి వ్యక్తిత్వ లక్షణాల్ని జాతకం ద్వారా నిర్ణయించడం కష్టం. అందులోనూ కేవలం ఒక్క గ్రహదృష్టిని బట్టి నిర్ణయించడం అంటే అది జరిగేపనికాదు. కాబట్టి అసలు జాఫ్రీ డీన్ పరిశోధించింది నిజమైన జ్యోతిషమే కాదు పొమ్మంటారు.

చాలామంది జ్యోతిష్కుల అభిప్రాయాలు ఎలా ఉంటాయి అంటే – జ్యోతిషం పనిచెయ్యకపోవడానికి కారణం చేతకాని జ్యోతిష్కులేగానీ జ్యోతిషం కాదు. జ్యోతిష్కుల్ని కాకుండా జ్యోతిష సూత్రాల్ని శాస్త్రీయంగా పరిశీలిస్తే జ్యోతిషం నిలబడుతుంది. అంతేగాక సైంటిస్టులు జ్యోతిషం పట్ల దురభిప్రాయం కలవారు. వాళ్ళు చేసే పరిశీలనలు పక్షపాతంతో కూడుకుని ఉంటాయి కాబట్టి వాళ్ళు ఎన్ని రుజువులు చూపించినా వాటిల్లో నిజం తక్కువ. మా అనుభవమే మాకు సత్యం. ఇలా భావించే జ్యోతిష్కులే ఎక్కువ. సైన్సు చేసే పరిశోధనల్ని నిజాయితీగా అంగీకరించే జ్యోతిష్కులు ఉంటారని నేను అనుకోను. ఎందుకని? జ్యోతిష్కులే కాదు, మత విషయాల్ని నమ్మేవాళ్ళు కూడా సైంటిస్టులు దేముడు లేడు అనో, లేక మరో మత విశ్వాసం తప్పు అనో చెప్తే వినరు. ఎన్ని రుజువులు చూపించినా తమ నమ్మకాలు తమవి అంటారు. దీన్నిబట్టి మనకి తెలిసేదేమిటంటే జ్యోతిషంకూడా ఒక మతనమ్మకంలాంటిదేనని. అందులో చిక్కుకున్నవాళ్ళు బయటపడడం కష్టం.

జ్యోతిషాన్ని కేవలం ఒక నమ్మకం గానే భావించి వదిలివేయవచ్చు కదా, నమ్మకాలని శాస్త్ర పరిశీలనకి గురి చెయ్యడం ఎందుకు అని ఎవరైనా ప్రశ్నించవచ్చు. మిగతా నమ్మకాల్లా కాకుండా జ్యోతిషానికి ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. అదేమిటో చూద్దాం.

తరువాయి సంచికలో రాబోయే అంశాలు:

  • నమ్మకాలు – విశేషాలు
  • తప్పని నిరూపించగలిగేవే పనికొచ్చే సిద్ధాంతాలు
  • జ్యోతిషం నిజంగా పని చేస్తుందని తేలితే సైన్సు అయిపోతుందా?
  • జ్యోతిషం పైన జరిగిన కొన్ని పరిశీలనలూ, పరిశోధనలూ
  • మైకేల్ గేక్వలిన్ పరిశోధనలు
  • Journal of Scientific Exploration (2002, Volume 16, No.1) లో Dr. Frank McGillion పీనియల్ గ్లాండ్ గురించి రాసిన అంశాల గురించిన స్థూలమైన వివరణ.
  • జ్యోతిషానికి సంబంధించిన కొన్ని సూక్ష్మాంశాలు
  • జ్యోతిషాభిమానులకి కొన్ని సూచనలు.